Antonii Musae Brasauoli... Examen omnium simplicium medicamentorum quorum in ...

101쪽

ilauos in opere coron metitario in i mo honore ei βι: his quod maximὸ mirum ii, Dioscorides ex Plinivi in

ms eodem nomine dicis Galli si uram a Grema' is abiero nomine dicitur ut mich,post cauda ut Broter,o

fliitete ter id est maior C maior Appclio etiam Beram trit,ac si dixerint herbam qu in ut calcatur. A. ab I; ii. cria uiauisivi sese ostisunt. AE A. Optime similcopulasti, in ut tuuisius yccies mala di, ita buA ... bisecus dicitur, Graecis Astrica notismi bota sinu, in hoc

102쪽

semina colligito satiua mesua Ferrariae non utimur, sed Nediolani uiolara,feritur accolitur, cibos apta coisqvitμ ut asparagi, in acetiriss manditur. I. Est erae go alia diluestris malua ab Althaea. equide nam haec communis Idalua,d-'ecies noriensem G stolis te nascentem habet: hortensis cauliculos maiores icit,

C ed cndo aptos: in diluestri, id est, syonte nascenti, duriores sunt, e cibari s inepti Plinius Malopra adipellat, quae in satiuis ampliora 'lia habet: quae uero

non, Malache,ab emolliendo uentre unde fatim malaa,

rimen Dioscoride satium nritum, Uluestrem, erini tui

stram ficit. Nos auton Veneth; in horto nobilifimorum cornariorum, quae Murani habet, arboream maluam viridimus morer ibi multae maluarim plantae, quae ovis stim arboris mensuram creuearant,C nunc assunt, Mimcila ex ipsis ingentes baculos quisque sibi parare posset quod tamen non miram est, quia a Theophrasto arboreis η' scere Malua dicitur Ouicquid fit, Althaeae radices, non alcei quippe nonnulli deceptisunt Alceam cis Althaea confundentes, herbam, er fores ipsos serva. M lμψm Ferraris uberim habebis, C cultu fatiuam icies, e arborem crescere coges,praesertim si femina illius Veneritae feras,quam Romanam maluam dic ut nocio id nomen unde sumpserint sis. In Althaea solo radicibG utimur. R A. Ne pliadeseras, quoniam priuatim cui Dioscoriades inquit ex exiguo obeo morsibus er ambustis emplaristri modo imponuntur. Hilhani, ut nos, mirum dismue Gaasi

103쪽

Semiperuseolue,rem maluam dicant. SL N. Deinde semperuiuum ' maim crisinu occurrunt. BAE A. Tres species semperauia apud autores inueniuntur quamur plures herbae flant,quam tres,quae semper uiuant,id est, quocunq; temtapore ex quatuor anni, id est,quibis ingens calor, aut aetaui mis non nocet Latine sedum, Graece Aletoon dicititur Ferrariae in teglitta nascuntur, potiores uires hari semperi y bent,quam in his montibmmaius semperniussim, a nobis

-, i. JF- auribis habet a Sassu, maior est,quam ea,quam cum oculo habet,secundu quam semper u - ν Zeophthalmon se eruiui Umm,anobuber

' i'μμ's at noti, uermiculiis dicitur, ob similitudinem quum habent folia cum nuclei pineis a Gallis licitur, Meiledefouris supra errarienses tegulas mire serpit.. Tertia serie non utimur quae ain λαχνη ακία, id est, Portiti e portulaeuoluestris dicitur,dequabis Dioscorides trai Miritu ,-m quartum restrri debet Hoc autem νη-haiat uires penitus opposita praediciis semperii Aui 'ectissimi uero non flati m de herbis, quibus non ulms, utare,ad aliis transire opportun*m erit, si prim misertero ex harum succo nobilijsimum Co

mte -- o nostrae urbis fulgentia linina ex diut

104쪽

ut apud nos Anz er a legerit, etiam culo nota esse urtica,duM species habet unam, otia latiora, Cr nigri ira habentem alteram,mium nigra.Ades C cania urtica caeteris acrior, G herculeana,quae odore habet in genere Graecis ακαλυψ dicitur a nobis,ab urendo urtica γοα- mnibus pede uires sunt,nec aliquid uni peculiarta attria buitur,quam alteri ideo laudare,ut hic im montibMeam colligeres, seorsinnsenuina ieria adice ac eimsu cum diuerses locisseruares. De mortua aut urtica,quam Lamium uel Aoniam uocant,quonia non urat, alias pera tractabi M, edocentes, an ea quae apud nos mortua ermen urtica uulgo dicitur,antiquorrum ballotest. Ab Ilistanis ortiges, a Gallis ortie, a Germanis Nesselen, erooc tempore nVncupatur. EN Ut frigida herba calidae iungatur, portulaca urticam sequitur. in . Noti lyma Portuu

sicrba polim interrariens sola quaerenda, quam altibi sutiua est, CL agrestis soli C fmul ramulos legito, ac se o α Graecis appellatur, a Lus is

belboegas, a Gallislourpici a Germanis porcethraut, ac si dixeris porcessoru herbam: in acetariis editur,cura

Graminea ME. Quid refert, modὸ res ipsa intestigatur BAE A. Si abs uocibus res intelligi possent, no indigere Er mu nominibuε sed posteaquam huc peruentam,ut nompo 'igni absque nominibuη artes intelligi aut addisci, ideolmeli rest uocabulis a bonis autoribM scriptis uti, quinte o barb

105쪽

. De agresti,id est qramine cum Dioscoride dicam abis iannibus cognosci. Ipsum Ferraris potius ut rem, ubi mire uiret, hoc motatio efficaciu est radices seorsum, rumulos colliges: uel omnia mulseruato, σqutio escis is pus erit seiungito. At qui madmodu apud Latinos omnis fire herba grame appellatur praesertim quae t iumetola rimesia pud Germanos nomen est, Grac, quo gr sinen significant e caeteraue herbas 'lius iriectiora habenis

tes ueluti foenum. Nunc autcm de sanguinea herba apud nostr tu vidi aut cauriola, ii puta e omittemu'

I . eae Idinia sepeliciunt, quae sit coronopos,uiiisdΦ- lentxbmus: nunc tantu id anmaduertentes,dubitam sisse a scholasticis, quum ustia vermibu puerorum contaneniant test, eos potivi nutriat quam interficiat. Dutic eae autem sit grame,quur communis omnium medicorum maest,contra pueroru lumbricos gramine uti s Verumta putauiones hae, quae nihil ad cognitioncm simplici Laurus. Acimi, omittantur. EN De lauro igitur fremo fiat.

do,aut relligendo nullium ordinem Feruo, scd ut pro ηα mtis,ivi init .as A. Plures sunt lauri species, eis a

d se iussi is fignitie, Tapud nos monstritMensu derant. In his montibus folia, daphis nides,

106쪽

cunt laurum,ut plures ex notirta mulieribM,Oraro Gemmani uero nomen propriu non habcnt arbori, sed ita in sunt . berbram,quasi dicant arborem baccψrum usiri lici cis. LE M. Tamarificias sequitur. R A. Dioscoride virice Iem - , apparet, te cedamus,nam ibi mγrices copiascaturit ei fructum,rbam,cortices, lignum seruabH. ex. ano paratur,ua a ad bibendaem limosas er eo combusto emis- foeminarum Ructiones sis tur,praeparaturie apud nos arbor noti ἰma, quin e feme ac flores serua da. A Germanis Tanim ch,a Gaa; Tamari si appellatitur sunt tame Germani,quit, ode uocent, sed magno errore,quia eria est arbuscula in magicis rebus salutaris. CN. Salix deinde scriptus est xx. O res nise salices sali in motibius ris, sed quae stracior terra Ferrariensi so l. V lo, omni fallarum genere exuberante rubier uires effica, ciores imsunt,sum in monti hin humido enim solo gauis det,s in ipsostre sponte nascitur. Ne herbariae tuum hac arbore oneres,quwm Ferrirride ubique sint folias,mma, Pliorumsuccum,a corticis succu, praeserim quum: deseruam: m per expresionem,sed eum qui minosita diurit - ex praeusto

cortice cinerem si uilis, cortices uero quocunque a mu' tempore recenteshabentur Onu uer apud Theophra αμ- erilinum plumes inis licis hecies, omnes aequis uiribu insigniuntur, aut modice differunt: ideo ne ip

107쪽

Τ - Ε. Chamaedoos seqratur. BAE A. Barbari adeo nomina, corrupere,ut genitivo rem , 'im urititur nam, quoad Emodum stichados pro 'incha supra situ e sum Chamaedoos pro cham edi odiclit Riceriores medici fere Graeta

manoru pars oge,al iam enderim, ah gmanderum appessunt rimen nonnulli uocabulum habent, quo postea mamatoris utuntur,scilicet telonger Hiebcr, quod uocatabulu chamaedo significat: si utr)exponat: r significat, quato diutius,in dari eunde in amatoris cauillisloenomme ulmies deridere uidentur. In hoc asper o C periuoso loco iaret, ubi 'sta Er semina colligenda, Cr nune pisti irim,quiasuo femine praegnans est, quo tempore, I ' Dioscorides feruanda esse monet. a. Dioscorides quati tuor digitorum altitudinem non excedere scriptiam eri liquit. BAE A. id est in ermolat interpremtione sedime sua imgua dicit: si Θαμνισκω m erilius ΗΘ νοα luit Fefruticem breue, utpote, qui habeat longitudinem stiis ira est,quantu ex edi potest a pollice ad auricu alarem: suauis aliquae ctia hanc mensura excedant, tammen paucae fiunt nec multum emuperant Saul Di scorides alicuivi herbae mesura tribuit id dicit, ut maiori irri indiuiduorium illim adieciei quadrat. Nec etia adeo 1 strati murum tribuit ut quaios in aliqua portione reola ' excedere nonposint sim Laureolam ergo colligam . B R. 'inc manis A mm recenti aerum error deprehendia

sunt

108쪽

HERBARUM. 7 sunt hi recentes qui hoc pu ut si Dignus quida Flo G-rum rentinuue,qui Mesuem commeritu est: hic capite primo, laureolam in ceterion esse testitur, sita quantum basiliciis ηe ur,primo minu apparet, quippe Arabes omnes Meetereon inter lactarin herbo connumerant: at laureola ε i. lac usu emittit δα νοGest a Dioscoride a nobis quasi A. et is graecum uocabulam mirentibus,laureola nuncupatur ita

etiam a GalΤιοι reola dicitur in his montibus fructum collige C foria D N. Diocorides ipsam Abposimilem dicit, CT Imphaeae flores habere quod isti hac laureola is misyc deprehenditur. m. s. In antiqui is Di scoridi cos icibus ea uerba non sunt ideo re Hermolaus Barbarus ea ut ecla habuit in reliquis adeo ipsa est,ut

nec pict0r eam gregius pingere nouisseel. a. Habet ne fruentem merodentem gustum gi As. Tu gusta,ego expertus sum magno meo incommodo, qui etiam multa aqua epota extinguere non uaduerm C coenanti omnia

videbantur et insipida, multo pipere persu ade linriguae palatum ardebant. a. Tibi potius credam,quam experiri enim et aa Rustic us deficendam. CL Cim viastima Latine quidem dicituri. uerum bis motibuε rubi quae α. - rendi non sunt,quum Ferrariae efficaciores uires habeat: cacinmma,rami,atque morasieruanda eius autem 'ecies plures bunt,at una tanta Ferrariae uiret, quam appellant Sentem, uel chamaebaton, id es , b item creterrestrem Smi rubum insolo errariensi omnia praedia circunfeptu

tur rubo, ne iumenta er homines alienos agros transeat,

109쪽

' eoupeau de roses dicunt rubum uerὸ Germani brassimbeber appellat. De rubo autem canino, nosbato dicto, alia tradituris M. F. orim sequitur. R. Due Maeli potis rum orti sipe iri reperiuntur, nigraici alba: a. ILαν nigra 'lia habet,quae uiridiritem quandam intensum, σῆ fere ubobscurum tendunt,qμα uigredinem quandam praese ferre uidetur alba uero uiriditatem habet magis disperta)n, quae reste tu intensae uiriditatis albedo dici ροὰ

test in genere autem omnia ex myrto, quae in ubi me

dicorum ueniunt, 'liciorata esticaciora in nigra sunt, quam In alba, crust perhibetur ab autoribus. Ex nigra itur omnia colliges tibi necestaria, et de cende propersias aqua, ubi egregie uiret est enim frutex ambiguae uicturae modὸm aquis, modis terra uiuit. Multet ex

Urto seruanda fiunt, femina 'lia succum ex 'lijs erseminibus,ex quibus etiam exprmend- uinium. Vos fetamina, mstillos appellatis, antiquiores,ut Hippocrates, Myrtida Urtidanum Parua etiam mγrim quae m*rto adnasciα ' I vi phidunum dicitur. et M rtida a Paulo epin α

- re efficacior est tot planta, quam seruare expediet. Inestelligo etiam per ad tum id quod circa corticem nasci tur, ut in immo, Idesue Epitiismus,ita in Myrto Fratidanim: uel ut nourum nomen fingamus ipi Irim, quem circa inrtosfrequentiis e vidi quamuis Galenvi instida sobolam inrti solwm intellexerit. Omnia ergo caudaequi hae ex nigra myrtos enda sa, cauda equinabequia ' tur axis s. Nonim rei ipsi conueniens: nam cum equLina e da similitiamem habet, ideo C graeci Drartse ν,

110쪽

HERBARUM. Is cura Ferrarie ibi mulieribinscevola appelletur me quicquid it non est in montibM petenda haec herba, sed potitus ter errarienses obbM,er loca aquosa folia,Cr radices seruanda, utpote rei medicae utilia Tamen νη- animaduersione dignum est,ab aliquom ita appeti ilari, quia equorum membris succurrat, praeferim ubi fluxcrit unguis,habet enim adstrictoriam quandam uim: idco a Germanis nomen accepit harstratis,astranguloα

do quoniam ii qui piaminabicauerit, ut pueri saepe iaciuut,adeo adstringit ut strangulare uideatur Galli uetaro a militudine queue de cheua dicunt herba apud nasnotis a cuius duae sunt species altera breuior, altera sal, equi longior, quam a aliendo salicem equinalem Dioscorides ' 'appessat, longiorem appellant nostrae mulieres siclaream

arbitror indes aption nomen, qui stannea uasa, issastitacent, C clarifcent bed aliud uocabulum habent magis Uintumscilicet Aspressala alberitate, ideo miresticat Asprena. vasa preuiorem scevolam dicunt.Scevola estsecunda be cies equitieti apud Dioscoridem Myrestauerὀpr a. bcivi cap. Habet autem sua 'lia adeo mollia siceuola, o fragilia,

ut in risu ad abstergenda uasa sed Aspressa,durata bet,e ad frangenii contumax,as erus est deo in potiliendis coquinariis uasis ea utuntur,seunt ade) notae hae herbae,ut nulla uterrariesis muliercula, qui non agnotauerit ias aute in pol gono foemina decept sum,qua,

Romanisanguinalem foemina appessat, putans ipsam es sesquisetispecie, quoniam ista a Dioscoride describitin stute est tenetiarundinisimilis continuatis eniculi σ