Antonii Musae Brasauoli... Examen omnium simplicium medicamentorum quorum in ...

71쪽

feruato,quae in remedica seorsum ualent, teneros caules Uclitictis relinquas,s gratio m etiam succrum,quutiataturuerint exprimito, ad capillos inficiendos aptu. Apud antiquos nulla est pro medica re florum recordatio,nune uero ipsit fotu expetuntur, nos uulg0 acolas appellamuη, quibG mulieres pastillos, ex ipsis,0Miser caseon esse Mai , C quandos lac adientes parant. F. Exinteriori cortice succum etia pro sciti , incae medulla puluerem seruabo sum etia uirgis ostreturus sinm pro baculis ad podagricos leuioribus parandis. ARA. Videris ex pharEmacopola lignarius fibcr euadere. PS. Hoc ago, ut nihil, i . meae osticinae desit quod aegris aliquam reconducere possit m R. Hoc ipsi concedatur,sed baculos errariae ac cipi M. E. Ne tu aliarum gentium nomina deserac Ris Germanis ambucum solder appessant,ex concaus

late unde ridicula ex eo nomine fingunt C rere aenigmata Zenestx ex Hispani,xabeto. Galli uerbsur u ME. Tenest de flo. res sequuntur. in . Genisti, hartu rectius dicitur, vin re rustica pro ligandis uitibus apta Hunc locum incul sum accedamm,ubi magni copia uiret flores e seminaz en strae seruabis, quanquam creterrariae nunc nascatur, C in S omu horto magna copia vireat. Nec praetermitti uim ζα, quae in aqua maceratae, C expresso succo ad anginaser coxendicum dolores ualent.Raticum nulla mentio a - A et pud antiquos est quibus tamen plerunt ad educendam

.,l-- intercute se sum. An uero proprie differentia sit

interstetrium e Genistim Gr de duplici eiuε genere,in eo libro pertra imus, quo herbaru discrimina,in hecies signare iam coepimM.Gaili Genes appetat Gera mani

72쪽

HERBARUM. 4em uero, Gens teri a Lambruficae seres ad me uetam is niunt. m. In bac re plures opimi uiri deceptisunt, uti nux , temoluestre in labrusca confundentes,mo non solum receies,ut Serapio ac Arabe sed Erlimia propter hoc , nomen decepim bis de hac refermone 'cit, x xv ii uolari.

cap. II. Cr XXVII. cap. vii sed nobis nunc opus noeshopiniones autoru recensere. Vocabulim hoc αμπιλωαγκία, id est uitis oluestris,aequivocum est: m herbam vi is μqμή dam significat,quae uitis quidem non est,sed obstu u*st is, ibum racemos ruitis appellatur, quum tamen folia uitatis non habeat, sed hortensi fotinos ιles iit Alterum significatum est, labrusca a Gallis resin fautuage nuncuripata a Germanis etiam nomen non habet, nisi ex uite 'bluestri compositum,quae a domestica uite nihil diistri, nisi quius luestrem habit- habeat,nec coliturici non modybae duae agrestes uites ura diistrunt, sed e uiaribtu nam illa calidis ima est, erui caustica, s depilaistoria gnitur, haec autem 'igida, eTadstrictiva. Dio, scorides etia agrestis uitis duo capita 'cit. Vnuoquar, ris to libro ubi de herbis agit Alterum, in principio iii et

voluminis,ubi de uitibu pertrami.Flores bulis herbae, qui non peruenerint ad maturitatem,colligito, ueram folia, 'sabnites C capreoli in medicinae vim seruaturi s. t. Fit ex oenanthe d est Libruscae aure oleum ac unguen oenanthe, tum:appellatinis labruscae flores oenanthe,quamuis Crherbasit eiusde nominis, cuiu Dioscorides libro tertio Isis, meminit. Mirandum tam est de arcello,qui in oenanis 3rς iii

the, id est, labruscae flore, dicit se nunquam legisse apud 'ρρ

Dioscoride herba aliqua,quae oenanthe dicereturi E.

73쪽

-- quae edocuisti in Serapione mirum errore percipioris erim uir haec duo genera agrestis uitis consiliai primen inquit agrestem uitem Alia habere solano similia, quod uerum est in herba iam diem postea huius herbile 'uires scribit mox flores describens, Cr quomodo frudimμiat,de labrusca,id est,de ea uite Iluestri, quae inter uites nucupatur,pertractitamo quod mirum hi ter uitates de illa diluestri loquitur quae herba est, e illi cotraririn uires ignat. Ein a. O beate senex, in hac re optiri me sentis, ut mali non Ubent adeo ceruicositi ut rem non alipernarentur,ita rem quisque incorruptam ueri te cognosceret,sed pauci sunt qui norint uera bona ideo er tu,quae praedictasunt boni cobulus,malios flores nuta nititistiussi. σή ἐμ- Femtria labruscae copia scaturuit. in Ba elausti occurrit a stra. In hoc flore apud Graecos 'min immis Latinos diffisentiam uideo quippe TheophrastuS,Diori tribui dii. scorides, Aetis flores ali punici duobuου

bi Uant eunt uero per 'orem non 'liola illa mirum, sed calfem,qui pomum efficit,cuius rei argumentaem est quoi Dioscorides comparas uoculum isos amio quoa -- uia snnti otino comparat: certum uero est in foliolis. ω illis noesseefemina,se cui cc. Pliniu utemniter Latatinos praecipum decimoliepimo capite uol imis decia: mireri', baiausti mali punici florem simpliciter nomminat:nec interfatiuum Croluebrem distinetion μα

cit, que omnesrecetioresmedici mitantur, per balauo

74쪽

uuam otin- esse florem ipse nond- aperim, Croui lauilla rora non emiserit. Post uauero erupeura,σi foliou rubescunt. Mustium dicitur:sorte et timu appellatus, quin eo colore uestes tingantW 1μ σκυτο- qκod Graecu ambit-, e capt- fgni' siquis intus fructus uel flore caput nunc vulgato nomine apud pharimacopotas utamur,tam domesties, qu- uestres nomine batiustii intelligentes. Ita enim σω communi nomine batiust,σΗistunt flor de gravida:er Germanor- pars, batiusten his enim ob ingenti Sm figora magna Germanor- pars caeret appetant, Ea dem uis domesticis crolae us inest, Boscorideaee ιμ- μαγste,quamuis ego maiorem uim adstrictoria struestri trisbuerem. Diuestres hic colliges, domestici Ferrariae ba bentur. nc Venetias ex creta, mesis orientesimbμε

partisus ualde putucet afferutur, quos proprie batiusto nonnulli pharmacopola censent, qu- re uera απμd nos batiusti id est ali punicistiuest is florerfant. s. Ex his arborisus quid colligen censes Bie A. Nunc ore qu- maturuerint,poma,succ-ymalicori-,erci ci est oellii Elam os attreis ramit rivi σ ipsa rei medicae conducit:nue etiam batiusti βω- paurare poteris, σpro comodo seruare. ME. Haec de Marasito satis fini: brassequuntur,quos cheiridicut. BR a.

75쪽

enim a Graecis leucoia, ab Arabibin Chela appetantis in boo manifestis me apparet Serapionem legenti,qui pri Emo 'ecies per colores distingruit, ut Dioscorides ficit. g.π inde illa ipsi attribuit,qμα Dioscorides leuco s, iunEdem modis ignfidendi mulieres in decocto udais citrianwm, Dioscorides ipse latessim laudat, unde cheiri cor Vulto uocabulo idem et quod leucoion uel 'ut in Graeά eo ex albo denominantur leu 90n, qμam μου aliaesspecies

nulli purerunt, quia antiqui luteasinagi laudat, C nune medici eis potismum utuntur. Vnde non immerito aulici luten nomen dederui, ipsa uiolette auine appellan tes: O Lomni Golues quasi gilvas dicunt: Germani auis

temgMMei aut gelvio aut Geel id est, luteae tota nari in Gelb,uel Geet,apud ipsos luterum significat: ueti, uel uioluiolam,quamuis enuiolaten dicat unde uiolarium diueris finies ipsi per colore pri posivos 'ciunt,ut flati uiola.

ten,Gel uiolaten Bruti uiolatenti est,alba uiolas, luteas violM,nigris uiolas. Flores,' lis,ac semina condus GEM. ι ne hic idoneus locus unde colligam A. Noli modo idoneus,sed aieb perrectus,ut nullibi persteliores nascantur, praesertim quia monstitii in hoc genere caeteris praeuualent non rem maerrariensi solo ita efficaces sunt,utis pote haemisi ad h-idiori an uero flores illi,quqsse senimosnuc appellam ,antiqui Gelbeminos sub leuco t. poni debeant,inpraesciiti diltputandum non est, etsi prius sub uiolariam uocabulo comprehedi animaduerterimus.

76쪽

4 uiolis, e leucoiis, soni distincti uideantur, id testia monim esse potest, qubd serapio tria diuersa capitαμ' -- cit. Vnium de senestegi, quod illi restondet quod de Oid est, uiola Dioscorides tram muritani enim seneia stegi,ulatim dicunt ita de cheiri quo Dioscoridem

in scola recis mittitur,oe terti- ab his distin de Z-bach, uel sambach, id est, Iesemini in quo capite ostendit manis ste rem esse a Dioscoriae, π Galeno non pret fismum, ii iam Arab aestimonio tant utitatur. Et quamuis fecies distinguat per colores,utin is coso fit,in--, citrui coelestis collaris Mei more loquar trimen hic albin citrimo pr-ittit scutist

sominis uel unguet- dicitur,ab Arabibu Rambachi haehitiualnum uel sambuchin appellatur, magno aegrori dis vcrmine, ex crassa pluri- medicor ignauia, qui re his nomina nescientes pro eos ambucin-olais accia

sunt, qu- diuersaesivit huis in uires. Decipiuntur me ex nominis str ffinitate bacinuo sambucina a rata, sed haec aliis tu interm alios flores enaria. si Iam ore expediti sunt, quor- apud nos με est E R. O mira mi rarer in clivini habem stim infinitae herbae fiun Dibus odor ii, pulcherris ore medica emaces flores Fidentis L. PosteaqMhanc artem exercere coepi,quaea inae

unguiculis, fuit, nunqua alios flores legi, aut ab alii

pharmacopolis, struaris meditam A. Arabes rem in

77쪽

- - copolatini tur.Verm post flores quid collecturia esssa H. Qifodin meo libello script m erit B R A s. Aid iugitam illud est fg N. si priire tibia in hoc fonticulo abluero, caetera prosequi incipiam a M. Abluas, mihi potivi bibend- est.

bus pasema in officinis Utuntur pharmacopolae.

AE post lores scripti sunt DR . Nec omnes in his montibvi inue '

liubi tamen petendae, quia plures in buci mentisviticis planis stigidis enco L1 hbως efficaciores cires habet. Elasenex optime tua ista

herbM numera. a. Numerabo equidem,sed nusto ordiis ne scripta sunt a ch. Ergo 'ores imitantur. ME. Imia a rur quidem in ordine,qui nullus est, nam uinxidetio sacculi se offerebant discribebantur. Tamen

78쪽

G cic oret fetuuntur. Est h. Opime duo biresiuit. ' hs ' η'Mimminerasti, Graecis ambo Ain appellantur:ὸ Latiosast. sitinis intubm fatiuι Cragrestem diuiditur. Agrestis apud Ferrariense uulgu3,oluestris radicula nuncupatur: ab autoribus,picris er cichore , qua uis nonulla etiam urbes in Italia sua uulgari singua cichorea uocent, ut Romani, Neapolitani. Fusci e plures alii eode modo Gatili, cichoree dicunt, misyani Germanor- vero pars, Murguuaret appellat,quacti custodem uiarium:nam uideri tur fere indicare uiam peregrinis a prof/ndiori uero Germanis, ut saxones sunt riuu dicitur:ab alis crassius cule,uuege uiuisse,quia uiam etiam demonstret. Grae aci tamen per cichore ,tam domestic , uumoruestre iistellioni satiuum duplex est. Un , latiora 'liaba,ibens,lactucae similius quod nos enituiam corrupto uoc bulo, quasi intub- appellanim Hispani ex Lusitania,

Almororem: a Gallps Endiue a Germanis additon enus

diuen. Alteris, strictiora folia habet, quod resiculum hortensem nostra lingua dic us, uel radechio, a nullis capillametis per radicem transeuntibusMaec igitur ci . munia uocabula sunt, seris, tubus, cichore a seiugis sicillulaeud nos cichoret Bluestrem radiculum . - Icaret,qua picrida Graeei uocant Latini,ut celsus, et Ambubeis bubeiam appellare uidentur: Germani pisres, pr et si si uburicta nomina , indileus intubus uerὸ aut seris eam signis ausi tu i qm corrupto uocabulo Endiuiam disimus trusis

herbis er radices colligito, quem Ferrariesisu 1 esca.

eiores

79쪽

cerno,praeserim lapidibus .inhaerens B R A. Et tu ex illis es,quisicolopcndriu hanc herbam putant My. Qecritudunqua audiui aut noui BRA. stam ergo esse putrisque Libatbea- a Dioscoride Asylenon appellatur Nast inquam. Pi ς Vi, Et tu summe erras sed utinarerror in legenda heris

ba tantium obet audiM ergo qu0 modo rua non it colo Ependrion,quam uos in officinis habetis, Gallis etiam scolopendre appelletur a Germani uero Hirteeung, ouasi lingua cerui dicat s . Libcnter hoc audia. R A. Dioscorides folia similia colopendrae animili habere tradit sε. Et habet nescio quamnugur Tinauersa parte, ouae huic an mali assimilantur sis A. Sed hoc non sit

bere folia huic animali similia, sed potius aliquid in bl shuic animali finite habere quae autem sequuntur aptim te movebunt: addit,s obpodii modo in icturi diuisa. a. Nulla est huius herbae cum pobpodio affinitas, nec inctii Arvi habet. κλs. Se itur,cxinistriore purie hera . 'vestensTu more uFidi uod in uestro hoc sco' '' iopeiario non inuenitur. a. Nihil ad me, moὸ eisdem uiribus munistur. 3, A. im contrarias habet, quotum

hoc scol endrium, quod legere parasti, constrictium , - - hae o Flentericis ut tanq- herba amente liem di boluent sita castulos frangente

80쪽

ci medicamentori notitiam omittere, non sint ill

Irenicenm auandos per iocin disceptabat. s L. mist -- ror ac mitratMs 'equent me,nostrae erit medicos non modo non callere implicissed eos etia deridere, qui haec seqrantur, σqm aliquid egreg8 inhM parare coisnentur. Ei A. Et quorsim res medio trahatur, hab, mus qui proceres nostra urbe appellari uolunt, piurpuis ruti ac togati Μ Elptet quidua isma medicare pretes ionorat simplisium scientiam,σσοή mssin μια siιsncturi ut ista illi meAc misi appellari de EA Ios autem relini inus,ad rem nostram redeuntes, inde; ne circa huiu putei latera inhaerente herbam E. Video, Crium 'lia acceptis Rach aec est plenonue seolo endrion antiquor . AE. Nos istam cithara ap .pellamus es 4 Vel citharac aut ceth ac,aut quoli Cinarae. bet alio barbaro nomine appelletur, ea est quae antiquio

nominu rationem reddere ignorauit,a Gallis ceterach eae tum dicitur,er ab in panorm parte a Germanis ueros benhern LE. Ea inquam est,si descriptione recte contasidero deinceps autem quid acturrus - vincpro scolaptario serua,qua citharac appellasti,s qui

ignaui mediciscolopendri- ordinabunt,hac utere. α