장음표시 사용
111쪽
tangunt extrema alterius modo extrema unius tangunt medium alterius, modo se invicem non tangunt, forte ubi rami e patis tantum nutritioni inserviunt. Praecipue observandum monet insignem anastomotin , quae canalem aemulatur, & est veluti communis & continuus ductus, ex radicibus portae in radices cavae, stylum satis magnum admittens; sed quia auctoritatibus nudis stare non licet, in consilium experientia nobis advocanda , quae ne cessario eas suadet ob sanguinis transitum ex venis lacteis&portae ad cavam, & ex arteriis manifestis , quum solus per carnem transitus non sussiciat in celeri & copioso fluxu. Non quidem , saxeor , ad oculum apparent ape Ita on in 1 una anastomos evin genera in demortuis , quanquam dari ea, inde nemo possit negare ; sied quaedam insensibilia sunt, nec stilum , nec flatus admittentia, quaedam flatus tantum. CLIVatius nusquam in hepate venas portae in ramum majorem venae cavae aperiri expertus est, sed minimos venae portae
ramos in minimos venae cavae ramos patere, ut inflato ex
carni hepate : aquae innatanti animadvertit. Ego curiose in bovino hepate inquisivi anastomoses manifestas, in quibus magis ob magnitudinem conspicuae esse debebant, exemplum doctissimi Sigelii sequutus. Uerum enimvero oculum fugiunt: junguntur quidem diversis nexibus vasa inter
se; truncus cum trunco interjectis ramulis, rami truncorum, vel cum trunco alterius, vel cum ramulis, idque vel in medio ramulorum, vel in extremis, quemadmodum vidimus & cohaerere utraque vasa in uterina placenta: Caeterum nusquam pervio foramine stilus per ullam anastomosin admittitur. Negandum tamen non est in vivis dari aditum, naturae non nobis cognitum, propter transitus necessitatem. Indicio id mihi est, quod in conjunctionibus vasorum etiam majorum, ubi clausae anastomosses videntur, tenuis praeter
solitum sit tunica & sere solitaria , visu penetrante perceptibilis, quae in vivis a calore & motu facile sanguinem rarefacta transmittit JPer has ergo uniones radicum venis portae & cavae sanguis transire potest : sic per has transit materia peccans, quando purgationibus habitum corporis evacuamus. Non quod ex porta ad me senterium deducatur, ut hactenus creditum fuit, sed vel exinde cor transiens per arteriaS CCC-liacas effundatur, exinde per alvum , vel per ductus bilarios ad intestinum , vi Pharmaci protrudatur.
112쪽
ss L I B E R I. Notandae avoque anasto scio ses quibus vesicae bilis venulae, venae portae& cavae ramis junguntur.JOrtus vena- Venae portae radices paulatim versus imam partem fiunt ZAm. pauciores & maiores, donec in unum truncum abeant, qui vena porta dicitur: sic etiam radices cavae superne 3c in anteriore parte in unum truncum coeunt fante cujus egres.
sum apponuntur hinc inde in ramis majoribus circuli quidam membratiosi valvulis simillimi, modo cras Irores, modo aranearum telarum instar rariores, quorum indicium secerat Stephanus, de postea Conringius in bubulo hepate, quos & nos invenimus ad latiorem truncum spectantes, qui regressum sanguinis non tam impuri & saeculenti, quam puri, semel ad cor egressi, impediunt : Deinde , statim ad e par in duos ramos magnos dividitur, ascendentem &descendentem , atque hinc dicitur cava oriri ex superiori parte, seu gibba epatis, portae vero vena a lima paste Nervos habet e par a sexto pari duos, unum a stomachi co , alterum a costali, dispersos tantum per tunicam ejus,
non per substantiam licuti vult Vesalim ut prosunditas
ejus sensu careat in humorum tot motibus. Unde etiam dolores ibi obtuli & potius gravativi fiunt. f Observavit tamen
Riolanus , venam Portam comitari duos nervulos insignes,
ipsamque hepatis substantiam subire. Jsis,qui sca- Actio e pati est sanguificatio. Ex chylo enim per me sationi lo- raicas flacteas J attracto , jecur sanguinem conficit, quod
c framis venarum lactearum, tanquam in loco; παρελυρω' vero e patis non tantum vas a fulcit, ut quidam volunt; sed ὶibis, , de efficiens est sanguificationis; Una vero cum sanguine gene-
quibus vide rat naturalem spiritum.
Contr- A- Sanguificatio ergo ita fit: Chyli in ventriculo facti, &n x in tenuibus intestiniς absoluti pars inutilior & crassior in ' crassa intestina deturbatur , atque per anum excluditur; pars , ah, ; vero laudabilior & tenuiora venis lacteis per intestina di sieas , p spersis attrahitur, alteratur nonnihil,& ab iis vi ab e pate advocata sanguinis rudimentum accipit, & Chymustum dicitur. Dissicultas est, an trahatur ab hepate vel pellatur illuc. Attrahi videtur a calore hepatis sicut a calido stlccino palea,& calidae sotu ad extima cutis provocatur sanguis. Id hic inligaturis videre est, & vivis sectionibus, in quibus tanta fit hepatis attractio , ut celeriter depleantur lacteae. Pelii non eadem est necessitas , secus ac aliis visium , quia motus principium aux ab externo chyli essiet, aut interno. Non hoc,
113쪽
DE INFIMO VENTRE .cula I. nihil se ipsum, nisi vivens, pellit. 2. Recenter extractus ex vasis chylus se non movet. 3. Appetitu caret. 4. De Orsum semper pelleretur, non sursum ad hepar . Nec illud, I. quia arteriae mesaraicae satagunt sui sanguinis pellendi,
S uenae recipiendi. L. Venae autem lacteae exiles. 3. Fibrae venarum propriae plus ad robur conserunt quam pulsionem. q. Ventriculus & intestina contrahuntur quidem, sed ad expellendum chylum susscientes non sunt, nam obscurus illorum motus, nec si evidens sit, in hepar statim pelleret. s. Constrictis illis visceribus undiquaque, tantum chyli retinetur, quantum expellitur. 6. Abdomen pe quiescit, pro nutu nostro per musculos moveri aptum; at chyli motus continuo fit & celeriter , stato scilicet distributionis tempore. 7. Sine discrimine ad hepar amandaretur eculentus aeque ac purus chylus. Igitur attrahitur ab hepate primm o, adjuvante tamen secundario aliquali intestinorum constrictione. Hic Chymus attraetus, in radicibus lacteis tanquam in loco, a paren chymate e patis, adjuvante interno chyli calore , tanquam cam essciente, convertitur in substantiam sanguinis
novam. Ruborem autem paren chymati similem , non ramab hepatis carne sola acquirit, quae ipsa sanguini assu so suum
debet colorem, quem deponit si abluatur, vel coquatur,& in aliis animalibus nonnullis viridis cernitur , quam a calore proprio & adscititio sicut rubent uvae) quo evanescente rubor disparet, ut in venae sectione contingit. Sed nec ille sussiciens est , quum in sanis cadaveribus adhuc rubeat, lumen igitur accersendum, quod in rubro colore plurimum inest, etiam sine calore subsistens, nisi accedente subjecti resolutione, per putredinem extinguatur& exhalet. Hinc
coctus sanguis nigricat, & putridus offuscatur. Hinc quo quis insiti luminis naturalis plus habet, eo splendidiori sanguine lucet; contra melancholicis, eo obfuscato, nigricat,& obscurior cernitur. Lumen ignemque id praestare, oleum sulphuris indicat, ex cujus mixtione liquore S rubent. Calor autem iste lumenque , partim hepati insitum est , de ipsi chylo praevia praeparatione ex eo emergenS , partim accensum, sive ob cordis viciniam & vicinarum partium, sive ab arterioso sanguine ex corde S liene derivato.
Ita generatus crudior sanguis , non ad nutritionem hepatis, aut corporis distribuitur quo munere defunguntur arteriar hepaticae, sed per anastomosses insensibiles carnis & vasorum in cavae radices expellitur, ubi brevi mora ulteri uaesab -
114쪽
Exhibet jecoris utramque partem , & sellis vesiculam separatim ostendit.
F i G. I. AA. Iecoris pars convexa.
B. Membrana decoris separata. CC. Ligamentum jecoris, septate dictum. DD. Venae caua e jecoris supera parte egressim. F I G. II. A A. Iecoris pars concava sursum conversa. B. Lobus jecoris cui se omentum jungit. C. Fissura jecoris e qua υena umbilicalis D. descendit E. Vesculaselus.
F. Canalis c icus. GG. Porres balarius in duodenum H. desinens. I. TrAncus ven4 portae descendens ejecore. Κ. Arteria Coeliaca dextra. L. Neνυm adjecur delatus. FI C. III. A. Vesculabitariaefundus. B. Sinus ad cervicis vesicula exortum. C. Cervix vescula. DD. Meatus vescula bilaria inter vena porta F. is cava
E. Meatuum vesicula concursus. U. Porus bilarius latior quam cervix vesiculae. I. Meatin communis , pori bilarii, cervicis vesicae. K. Orificium meaim bilarii in duodeno.
N. Arteria in hepar dissersa. O. Nervulus hepatis eis vesicula cordis qui nimis magam sculptus.
116쪽
elaboratur, moxque cum sanguine venae portar & arteriarum redeunte, in truncum cavae effunditur, recta omnis per
superiorem trunci partem ad cor vergens , ut ibi ultimam acquirat persectionem , nutriendis partibus singulis accommodatam. Non quidquam ad hepar hac via redit, obstantibus valvulis, in hepate extrorsum, in corde introrsum spectantibus, quemadmodum tota consormatio,& ligaturae docent: his intumescit semper cava versius hepar, inanitur
Peracta deinde omnium corporis partium per arterias capillares nutritione, quia non absumitur omnis sanguis qui continuis pulsibus subministratur, nec recurrere potest superfluus per eandem viam , ob valvularum cordis ad aortam 1itum, extra cor quidvis emin dentem , nihil admittentem, S ii quidem ligata arteria quacunque impletur turgetque ea parte quae cor respicit, versus venas flaccescit & detumet: Igitur redire debet quasi per circulum ex minimis vasis iterum ad maximas venas,& ipsum cavae truncum, inde sursum deorsum ad cor. In transitu hepatis, alius nuper ibidem generatus sanguis cum illo venae portar, & qui ex arteriis redundat, simul jungitur ad deperditi restitiationem , atque
ita denuo repetitur circuliuio. J Interea, ut supra dictum, bilis extrahitur a sanguine per surculos in solliculum selli sporum bilarium delinentes. Serum vero ob tenuitatem retinetur nonn1hil, ut facilius sanguis ubique permeare possit; postea vero serum partim ad renes amandatur, cum seroso sanguine , qui secundum Galenum non coquitur in renibus, sed cum serum excrementum si te patis, fit tantum segregatio sanguinis a sero in renibus & hinc per ureteres ad vesicam ; unde postea urina partim ad cutim abit, Jc exit per sudores insensilesque transpirationes. CAP. XV.
De bilis receptaculis, nempe F OLLICULO
FEL Lis & CANALI B1LARIO.IN dextra & cava parte epatis, pro duplici bile recipienda,
tenui & crassa , duo meatus sunt insculpti : Uessica bilaria . canalis bilarius, qui dicuntur. Agnovit hoc ipse , cum ait ab e pate expurgari biliosum excrementum duplex: impermixtum & sincerum, deinde permisi una
117쪽
mistum & crassum , quod contra H mannum colligimus
ex . Us Part. I L. I 3. & lib. cap. 6. Idemque experientia testatur. Profundit enim canalis crassiorem & eculen tam bilam, vesicula vero continet tenuiorem & magis flavam. Haec quippe portae adjacens , exspirituoso sanguine &arterioso lugit cos totius, ille ad cavae radices parciorem bilem trahit & crassiorem , quia crassJor ille sanguis JUxs1CA BILARIA, seu folticulus festu , V seae G- , est vas oblongum , sub rotundum hoc est , pyri- lariariu- formem figuram habet) concavum , duplici membrana do rq natum ; una qua alligatur jecori a peritonaeo, quae & eadem est qua te cur tegitur,4 absque libris, & qua pars tantum e X-rra jecur propendens vestitur, altera propria & crassiore , sed valida , omni fibrarum genere constante ; quam succingit
crusta quaedam. ex excrementis tertiae suae costionis genita, ad arcendam bilis acrimoniam. Vesicula haec parva est lienis & renum respectu. DuO- a regnitu rum sere transversorum digitorum in latitudine : quo ta- do. men quis biliosior , eo vescula major observatur.J Dibiditur in fundum & cervicem. Divisio. Fundus rotundus est. inseriori loco situs quando nimirum e par in naturali suo situ est , colore bilis flavo tingitur quanquam & nigro, quando nimirum bilis diu retenta ad
Cervix sundo durior sursum spectat, oblongatur Sc an- Cossum. gustatur,donec in angustum meatum & tenuissimum abeat, qui in communem ductum intestina petentem desinit. Ad cervicem observatur primo sinus quidam peculiaris, deinde membranulae vel valvular aliquando binae, aliquando ternae,
quae bilis regressium impediunt. Aperiri eas interdum aspiritibus per nervum hepati insertum , biliaue reditum in hepar concedere , ex ira probat Regius, & subita sanguinis in iratis ab adustabile effervescentia. Caeterum majori vicompressionis & inflatu . nihil bilis pol sumus reducere. Et si
tanta spirituum esset vis. aperirent eadem facilitate & recluderent valvulas in corde, quando in arteriis sunt copiosiore S.
Penetrant quidem ipsi ob subtilitatem clausas valvulas, sed sanguinem secum non ducunt. Bilis sane aliunde accendi potest , ubique in sanguine calido haerens. Tandem a spirituum violentia frangeretur valvula, & periculum majus immineret, quina rupta vesica , cujus exemplum habet Sa LI th.
118쪽
L 1 B E R I. Accepit solliculus sellis plurimos exiles meatus, multi sa-
riis ramulis donatos, in e pate inter cavae & portae radices disseminatis; qui postea in unum meatum juncti bilem puram in vesiculam advehunt : & haec ubi se exonerat in intestinum, quotidie rtirsum impletur, & sic deinceps. Con- ltra ac arbitratus est Arnisaesu; repleri veticulam a bile quae a chylo per porum bilarium impedita descendere ad intestina ; ad vesiculam regurgitet. Vidi enim tape ostendentem minima velicular per manum compi et Tione , etiam
intestinis chylo repletis bilem , facile in intestina eructari. Jduas accepit e Iiles ad nutritionem. Arterias la coeliaca quoque accepit ad nutritionem, & calorem con- lservandum. J Ergo bile non nutritur ut vult lo ubertus: Ne dullam parvum vi X conspicuum a sexti paris exili propaginee patis tunicam perreptant C.
Vsus bilem flavam excrementitiam & puram tenuiorem que non excrementum cum sanguine mistum ut renes) recipere, nonnihil ad tempus retinere, & postea expellere. De bilis autem hujus varie commentantur eruditi. Aliqui cum nullam admittunt, habere que tantum necessitatem materiae, & educi ne sanguis inquinetur; quam sententiam tuetur Confingit s. Aliqui plus bili tribuunt, ad
totius commodum destinantes. i. Epar calefacere, auctore
Halyabbate & Aben Sina, & inde digestionem secundam
confortare, caloremque naturalem e patis juvare, sicut ignis sub lebete. Imo toti corpori calorem largiri, si credimus Nemesisio . in primis stomacho ad promovendam concoctionem. Id si verum , de ia)oderata illius quantitate accipiendum , alioquin nimius bilis calor ventriculum ureret. 2. Hisce vicinum est Hebnontii dogma : esse hepatis &totius sanguinis balsamum , ab hepate ad me senterium deductum , adeoque praecedere fel in opere sanguificationis, hepar sequi & habere insuper necessarii visceris constitutionem. At quomodo in hepar perveniret, siquidem Anato me doceat ex hepate hunc se mi humorem, non reserri. Nam per me senterium nimis longa via , in qua Hopter acrimoniam ad exitum properat, vel obtunditur vis. Unde autem generabitur, si sanguinis praecedat coctionem ξ Arteriae Scvenae paucae ibi dispersae , bilis autem copiosa colligitur. Praecedere hepatis a ionem, embryones docent, in quibus hepar sanguine abundat, antequam bile turgeat vesicula, velle Viter tingatur. . Non
119쪽
3. Non dissimilis est eorum sententia, qui a putredine bilem tueri existimant vicinas partes heparque ipsum, cui fidem ex eo facit Zerbus, quod amota fellis vesicula ab epate, statim epatis substantia in circuitu fellis, dissolvatur liquescat.
. Plures sed cibus expellendis destinarunt, sive roboratis calore illius intestinis, sive acrimonia irritatis. Quanquam enim in duodenum , aut jejuni initium inseratur ductus bilarius ; tamen ad colon & ileon facilis transitus. Jejunum transire ex colore flavo liquet, & chyli celeri per illud cursu.
Moderata tamen requiritur, alioquin alvus exsiccatur, vel nimium solvitur.3. Addo Reces fluxiles reddere , quem usum pictoribus
praestat in miscendis coloribus. JAlterum bilis receptaculum est CANALIs vel P o-Poris bila-RVs BI LAR Ius f qui in iis quoque animalibus reperitur, quae velicula destituuntur, ut Cervus, Dama, Ca- metus , Capreolus, Delphinus, Vitulus marinus, &c. Jquod est vas oblongum , & duplo latior meatus, quam est cervix vesiculae, & ab e pate abit recta sinterdum bifurcatu binis tamen ejus ramulis in unum mox coalescentibus ex observatione per communem ductum in intestinum non in vesiculam, ut existimavit Fali im) excrementum biliosum crassum recipiens quod liquido animadverti potest, ii is canalis apertus infletur. intumescit enim intestinum, non vesicula. Et observavit Riolanus quosdam dysen teria a bile obiisse , quibus cervix vesiculae fuit obstructus,
sed portis bilarius admodum dilatatusJ quod & Galenus agnovit , qui vult bilem recta propelli etiam a jecore in duodenum , postque Galenum canalis hujus bilarii descriptio
Communis ductus seu meatus in intestini jejuni principium vel circa duodeni finem abien ς. constituitur ex cervicibus canalis bilarii & vesiculae fellis . & oblique inseritur inter utramque intestini tunicam , digiti longitudine J &quidem aliquando bifidus, membranulis sint imae & mediae intestinorum J laxis orificio propositis. Ubi bilis copia, ut in biliosis naturis saepe regurgitat ad ventriculum, quando
his jejunis venter diutius torquetur. Non nuntiuam, sed raro ductus abit in fundum ventriculi, Praterna, eo bilem effundens. Unde bilis vomitus, iique homines di- tμη η cuntur mκ es λει κω. Quod in animalibus rapacibus rarum
120쪽
quoque est, ex observatione Argenterii. ut quoque in canibus ex observatione Ioh. Watii, contra ac id arbitratus est, Ahahia J Si vero ad j ei uni finem meatus inseritur; dejectiones semper bilios, obtinent, & ii dicuntur c ualis esse debuit . ille cui in colon implantauatur Cholodoclius a AI. A. Severino Neapoli dissectus. JC A p. X V I.
1; ὼ - T sive S P L E N , in sinistro laypochondrio sititi esti M. I regione e patis , tanquam alterum e par , sub dia-phragmate inter costas & ventriculum , in nonnullis altiori vide Tab. humiliori sede quam in aliis ; in omnibus tamen posti- xv. cae seu dorsali parti vicinior est, quandoquidem vertebris S costis spuriis innititur, ut tactu deprehendi nequeat, nis1 tumidus ad abdomen appropinquet, atque hic ejus litus raro immutatur, ut in dextro sit latere , & e par in sinistro. Numero plerumque unus est, raro duo, ut notavid Ara-
. de generat . animal. 4. R PUhim Mon spelli de Romae Panarolus J rarius tres sibi invicem superimpositi, non tamen aeque magni sui observavit rarissime penitus deficit ut loco dicto meminit etiam Aristoteles, item Laurent im) f&-de Matthia Ortelio & HOLlerim de puella nec dcficere potest naturaliter, siquidem natura non abundat in supersuis , nec descit in necessariis. Fabulosa ergo opinio vulgi , in cursoribus eximi & eximie Vin p posse absque vitae periculo, quod nondum a quoquam visumst δ ςΦ aut litteris mandatum niti a Plinio, Fluddo, Fior vβnt , Rousseto , qui si veri sunt, pessime sane vixisse homines certum est, vel brevi post mortuos nobilissimi visceris desectu,
Vel parte tantum truncatos exteriori . nam profundiora lienis vulnera pro lethalibus habenda ob arteriarum copiam dc consensum cum partibus principibus; J nata in dubie ex antiqua Erasistrati opinione , qui lienem frustra a natura crearum existianavit ; quod etiam in Mercatore habet, quos alii sicquuntur, eo tantum nomine excusandi, si minus necessirium elle velint in genere animalium, non in hac vel illa specie. Carent enim sine noxa liene , quae vesicam non habent, ut Chamaeleon & alia multa.)Ιnsecta vero splene carent. Qiuamobrem falsium illud: Habet o musca splenem. Magnitudo non tanta est quanta jecoris, homini tamen satis crassis lien est & magnus, non tam J ob humorem quem