Anatomia, ex Caspari Bartholini parentis Institutionibus,

91쪽

uno ligamento haec duo habet, superiori ligamento oppositum. J Secundum coli longitudinem extrinsecus observantur appendiculae quaedam pingues, a liene ad principium recti intestini, ut observarunt Riolanm & Digelim Quarum usius sit humectare intestinum , quo facilior excrementorum

fiat delapsus. JAd coli initium apponitur et silvula crassa& membra non M. uva in satis, & a Bauhino inventa , sursum specta ns, non deorsum, ut scribit Laurentim ; nam excrementa ex ileo in colonascendunt, non descendunt , ob situm sintestinorum supernum. Si vero naturalis excrementorum lapsus consideretur,

descendunt illa ad exitum properantia. Atque ita cum Spem lingero Bartholinis in gratiam redibit JPrima hujus valvulae inventio videtur deberi Sal. Alberii Anatomico Witte berg. ut liquet in appendice ad tres orationes a se editas circa finem, & ex obsiervationibus Schen hii lib. 3. tit. de ii eo. Alias praeter Bauhinum ratius eius inventionem etiam sibi tribuit. qui arte Anatomica innotuit in Academ. Patavina Anno Is a. Unde Riolanus illi potius deberi primam inventionem quam Bati hino arbitratur ; sed revera frustra illi hanc laudem detrahit. quum plures remeandem, uno vel diverso tempore, sine plagio observare posse tui. Omnibus

quippe patet Natura , diligenter inquirentibuς. JInvenitur hac via : per rectum infusa aqua vel flatus in Ileon pertransire nequit, nisi violenter ; sed ab aqua nonnihil labefactatur.

In ejusfigura ct numero non consentiunt autores. Mi TIS et ubisis, Aenim iis, qui eam plane negant; Bati hinus uni in statuit, DivemAtu p. figuram unguis habentem. Archangelus ait ad cor cum esse valvulas tres uti in corde deorsum spectantes. Nos in plurimis cadaveribus Pataviae & alibi J eam quae livimus, & sem

per invenimus: verum unicam, & quidem forma orbiculatam & circularem. Pavitus ad Hildantim , & postea Falco- burgiis, membranosam valvulam non invenerunt, sed potius annulum sive circulum prominente limbo exstantem. At circulus iste praeter valvulam nihil est . nam circulari figura valvulae nonnullae, & in corde, & reliquis venis cernuntur. Totam valvulae hujus constitutionem elegantis Si me delinea-Vit vir magnae praxeos Nic. Tulpitus quod sit circulus ex quo dependet i embrana, lata duos digito ς.& ita conformata ut d se iptio.

apra sit occludere it ei intestini egressum. Ante quem pen-

92쪽

o L I B. I. D E I N v I M o V E N T R E. det instar cortinae vel veli alicujus laxioris ; pendulae autem hujus membranae latitudo admodum dispar est: etenim quail eum respicit, diffundit se laxe, ad aequans, ferme duos digitos transversos, sed quo longior hinc recessus eo utique arctatur pressius, adeo ut circa intestini medium eo usque enim excurrit vel prorsus obliteretur, & desinat in membraneum illum ambitum qui intrinsecus disterminat intestinum colon a coeco. Ex qua inaequali latitudine sequitur necessario semicircularis illa Arma, quam proponit valvula arte extenta: uti exprimit fideliter minor figura. Membrana vero haec annectitur superius villoso illi circulo qui colon finit, sed subtus firmatur, vel potius detinetur valide a duabus exilibus membranulis, prodeuntibus utrinque ex latere illius orificii, per quod tenuia intestina sese exonerant in laxiora : quorum vinculorum usus est impedire ne valvula

facile vacillet, alligant quippe ipsam i leo: sed inferior valvulae pars fluctuat libere. J ta est, ne ex crassioribus intestinis in tenuia aliquid remeet aut regurgitet ex stercore vel flatu, praesertim in valida excretione, aut etiam in alvi constipatione: unde postea vomitus stercoris sic qui posset. Hinc materia Clysmatum ad

tenuia naturaliter pervenire nequit.

Venas habet & Arterim colon sub ventriculo ab Epiploide postica. Sed in sinistro latere haemorrhoidalem venam,& a Mesente rica inferiori, haemorrhoidalem arteriam. JUltimum crassum RECTVM dicitur, ob rectum ductum Barbaris longanon) & in anum desinit: pergit enim recta deorsum a summo osse fac ro ad extremum coccygis, quibus

connectitio firmiter per peritonarum, ne decidat: connascitur

etiam penis Urethrae in viris; cervici uteri in mulieribus, musculosa mediante substantia. Unde harum partium consensus in viris & mulieribus; praesertim in his uteri & intestini, nam intestino exulcerato, faepe excrementum per pudendum rejicitur. Longum est quasi palmum unum cum tres digitos; & eorpulentum ac crassum, habens pingues appendices, exterius adnataS.

Venas habet a ramo hypogastrico venae cavae 3 haemorrhoidales. Nervi quatuor ejus extremo inseruntur , qui hoc intestinum valde sensile reddunt, ut in tenesmo videre est . JEjus finis dicitur Polas x, vel AN Vs, tres habens

93쪽

FIGURR EXPLICATIO.

Haec Tabula Valvulam intestinatem exhiber.

a. Ileum intestinum.

b. Caecum. ccc. Colon.

olddd. Valvula pendula. e. Ilei ingressi s.

94쪽

1 L I B E R Ι. musculos; ex quibus sorte quinque constitui possunt.

I. Dicitur Sphincter, vel ani constrictor; orbicularis circumjicitur ano instar annuli satis lati: ita ut licet pars ejus aliqua in fistulis vel aliis affectibus abscindatur, non ideo totus ejus usus penituς tollatur. Cum Galeno Fasivitis & alii, duos faciunt ex hoc musculo, quia pars eius superior est crassior; pars inferior cuti inseparabiliter annexa, ut in fronte fit & palpebris ideo hanc partem

cuticulosum musculum, vel carnosam cutim vocavit Galenus.

Oritur ab inferioribus vertebris o si is sacri, & fibris trania versis circumjicitur longo ani spatio. Conne titur anterius i. vesicae meatui per fibrosos nexus. 2. Peni, cujus musculis dat originem. 3. Cosio uteri. PUerius ossi coc gis subjecto, Ad latera per ligamenta ab osse sacro in os coxae producta. ylas est, constringere a numine nisi volentes keces excludamus. Ideo resolubiis vel aliter laesus, facit neces invitis hominibus excidere : sicut laeso Sphinctere velicae lolium involuntarie effluit. H. & III. Duo alii in Sphincteris superiorem partem ha bent insertiones admodum cum ea commixtas. Dicuntur Ani levatores , quia in eorum est anum, sursum retrahere in suum locum post excretionem praesertim magnis conatibus factam. Unde iis debilitatis aut resolutis, modo dissiculter retrahitur

podex, modo exterius propenden S manet.

Sunt hi musculi sub vesica lati & tenues. orti a ligamentis pubis, ossis facri & coxendicis: unde deorsum seruntur ad partes ani tam dextram quam linistram, quas ambiunt. Portionem vero quandam habent peculiarem & distinctam, radici penis & collo uteri adnatam, quae tertius & distinctus musiculus statui potest. frausculorum horum usus in iis cesia sat, quibu; clauditur anus. Talem vidit Fernelius, Sc nos Patavii in Anna quodam, qui podice clauso excrementa per os, peracta concoctione rcddidit inserto cornu. JC A p. XII.

DE ME SENTER IO.

MEsENτ εχ rvrui dicitur, quod sit in medio intesti

norum , non quasi medium intestinum sit ut Vult Cita cero, Deumque sequuttis Macrobius, nam ex intestini natura

95쪽

DE IN p IMO VENTRE. 73 non participat, nisi quod naembranosum sit, nec patrocinium Laoren bergit ullum , quia medium mundum , id est, terram recte dicimur incolere , siquidem terra mundi pars est. Mesenterium autem non est intestinorum pars. Rectius Digesim pro medio aliquo viscere intestinum apud Ciceronem explicat,3 sed intestina instar circuli & in orbem complectatur, colligat, &vestiat. Dicitur & Mesaraeon:

Gar' apud Aristotelem vertit Lactes, flato modo pro iis

quae lactes, hoc est, intestina, & in illis contenta involvunt. Uni m est, sed di υidunt alii in Mesaraeon sive me sen- Dirisio. terium, & ριεσόκωλον. Iliud, quod in medio ventris est,& intestina tenuia connectit: hoc, quod colon annectit in dextro& sinistro latere , & parte infima recto intestino adhaeret. ejus circularis est sere , & postquam in exortu an- Figura.

gustum fuit, in progressu ad circumferentiam degenerat in TRb, plicas plurimas, fui intestinorum longitudinem coarctet. Nam palmus unus Mesenterii plus quam 1 . palmos intestii norum angusto spatio complectitur. J In lateribus fit oblongiam, praesertim in sinistro, ubi ad rectum descendit. Unde etiam Galenus triplex fecit me senterium : dextrum , sinil strum & medium.

Magnitudo ejus est a centro ad circumferentiam spitha- mgnitumae : Longitudo autem & circumferentia trium ulnarum. J d ad primam & tertiam vertebram lumborum, squae Ortin. causa creditur magni illius lumborum & intestinorum consensus J ubi a peritonaeo fibrae membraneae producuntur, quae in membranas abeunt robustas :Per quas mesamica vena tam sanguineae quam chyliseraeJ V se i tenuissimae & plurimae paulatim in pauciores & majorest concurrentes dissseminantur. Sed de his fultus Libello r. l c. 3. J Eodem modo Sc arteriae e sex Coeliaca , ut arterio sumi sanguinem cum calore deserant ad me senterium & intestinai pro singulorum nutritione & sermentatione , neutiquam Utchylum trahant in fano statu, aut alia, ut opinantur Varobus & Digelim. Dari autem per has etiam in me senterio cir- culationem sanguinis contra Riolanum, demonstrabimus insta. J Accipit etiam nerυ os ab iis qui a sexto pari costarii m radicibus exporriguntur, nec non a nervis venientibus a

lumborum vertebris ut sentiendi vim me senterio largian -

tur, in nothis doloribus colicis aliisque manifestum, & mo- tum obscurum in chyli distributione. JHabet interjectas glandulvi ad spacia implenda S calo- Glanwula.

96쪽

FIGURAE EXPLICATIO.

inadruplex vasorum genus per me senterium distseminatum, ut & Pan creas in situ naturali ostenditur.

Α A. Hepatis pars convexa. B. Hepatis pars concava.

C. Vesiciua fellis. D. Meatitis bilarius. E. Intesini duodeni portio. F. Pan creas integrum in situ GG. Vasa splenica inciso pancreate detecta.

H. Lien . II. Ueva portae ramus mesentericus. Κ. Arteria mesenterica .

L. Nervus sexti paris in mesenterium disseminatus. MMMM. Intestina mesenterio adhaerentia. N. Iejuni intesini principium.

COOO. Mesenterium. PPPPPP. Vasa mesenterii, quorum nigra veum, nigris a cumbentia arterias , candida nervos lactem vena/designant. Glanduiaper mesenterium dispersa. rem fovendum : sed majorem unam in exortu glandulam habet quam pancreas post Fadopium Aseliis vocat. ab altero pancreate sub ventriculo & duodeno sito diversum. Ex hac Venarum lactearum originem idem verisimiliter deducit, quia ibi in unum omnes coeunt, indeque tum deorsum, tum sursum ad hepar porriguntur. Accedit quod colore illis venis non fit absimili, 3: venae hae ipta hic aliquid habent proprii, ut miris anfractibus, gyris , flexibusque toto ejus

corpore intextae sint. Circumsunditur adeps, ut in omento, ex sanguine pingui e Ualis delapso,& membranarum densitate retento, concretuS ; ut earum partium calorem foveat, chylique praeparationem qualemcunque promoveat.JGlandularum tisus r. distributiones varias ramorum vena portae & arteriae magnae fulcire. Hinc circa centrum me-

sentetit majores glandulae, quia ibi majorum & magis collectorum vasorum est distributio. Porro hae glandulae , si quandoque scirrhum patiantur; sequitur macies totius cor-

98쪽

Haec Tabula Mesel uerium e corpore exemptum eae primit.

A. Me sinterii contrum, eaque dorsi: pars, G. H. Inferioris omenti membrana, quae qua ad a periton ei membrandis initium t hic memitopii vicem seu bit, coli partem ducit, qu.e arteriam magnam Penam νε nlriculi fundo at sensam , dorso assi cavam veptebrtis hic adnectunt. gaus. iBB. Glandula mesonterii major, ab Asel - H. I. AI enferet pars, colon aliene ad e-lio Pancreas aps trita, in quam omnes j cIum intestinum protensium, Connectens. vena lactea connectim tur. I. U. Iesenterii pars, redium intestinum CC. Glandulae vasis quae ad intestina: - dors uectens. que tendunt, inle D IAE. L. a senterlimcmbrana geminia, ungui- DD. EEE. Mesenterii pars quae tenuia i bu, divulse , inter quas Pasa feyuntur, in te lina doso adigat. l adeps Cr glandula continentur. . F. G. Messent crii pars quae colo connecti- s. Melienterii prima membrana.

rur a dextrarane, adhetar. N. Mesenterii altera membram .

99쪽

L 1 p. I. D a I N F I M o V E N T P. E. 77poris, quia premunt & occupant divaricationes ramorum venae porrete, s& lacteaeJ quo minus per hos feratur libere alimentum 2. Humectare intestina, humoribus quos ex partibus exsugunt, adeoque concoctionem quasi elixatione promovere. Quem quidem usum negat Digeum, eo quod dentur animalia glandulis his destituta, nihilominus tamen pinguia; alia vero licet has habeant. macilenta sint. Quod salva nostra aissertione posset accidere ; quia illa optimum succum haud depurandum , haec tam paucum nutritium habeant , ut a glandulis his quantum susscit depurari nequeat. Ioitur 3. ex ii Vestinis redundantem humiditatem absorbere:

ut Hippocrates voluit. q. addo peculiarem , recipere venavlaCteas pertranseuntes copiosiores, & chyli quandam servare portionem , quia I. similis cum majori illa media est usus &substantia eadem , quae magnitudine tantum superat, quia majora illac transeunt vasa lactea. 1. id observavi in piscibus, praesertim Orbe utriusque sexus, praeter majorem candidam, etiam alias minores succum candidum emisisse. 3. ea

data ratione facilius & atrophia & reliqui affectus innote-l scunt, quo etiam quoque videttur inclinasse. Quodi vero Riola ius in his glandulis sedem & radicem ponat omnium tirumarum in corpore, easque nunquam foras erumpere , nisi Mesenterium fuerit strumosum , vero non est limile , nam I. ut remotae cauis esse possi in t & per accidens. i 2. inter strumas capitis & me senterii glandulas nulla communio. 3. Plures sunt strumosi qui sanas has habent glandu- las. 4. Omnes serent strumosi, quia in omnibus hae glandulae. s. Subalpini strumosi aliam me senterii consormationem haberent. 6. Strumae a quovis humore cujuscunque regio - nis implentur. JI ira mesenterii est esse commune intestinorum Vincu- Mὸ ε

tum , quo lumborum vertebri S anne fiantur. γri,

vero ejus duplicium usus est , ut per eas M/mbra- vasa tutiori ductu ad intestina abeant. Narum. CAP. XIII.

DE PANCREATE.

l DAN CREAs, ac si diceres totum carnosum, potius to- Panc ratis A tum glandulosum est , laxum di insor me , O tres aut qua- se blantia.

tuor digitos longum , interdum sex vel septem & ampliust tenui membrana a perito n. aeo investitum J & in pinguiori

100쪽

Situs

8 L I B E R I. cor pote totis quasi pinguedo videtur, quae coenosa pinguedo ct humiditas aliis dicitur. Aliis calicreas dicitur, item lactes ob candorem & molliciem. Sittis ejus est sub posteriore parte ventriculi, hujusque fundo, duodeno & vena portae, usique ad regiones epatis &lienis.

Oritur vero ad primam lumborum vertebram. In medio album est ejus - γε&ν-. Habetque veno, Oramum spleni cum Jarterias sinistrum ramum Arteriae coeliacaeJ nervos sexti paris qui ad Ventriculum S duodenum tendunt, & glandulas. Praeter quae, habet & ductum alium, membranosum, sui generis, secundum Pan creatis longitudinem modo oblique, modo redia linea expansum , a nullo hactenus descriptum, qui primo Patavii nobis praesentibus Iob. Georgio Vim fungo Anatomico plane diligenti, sed cruento fato extincti apparuit, capacitate insigni & parietum robore. Falivio innotuisse non credo. Parvorum meatuum quidem meminit,

in pancreas & glandulas proximas desinentium , sed cum hic ductus unicus sit, potius per nebulam venas lacteas vidit in pancreas me senterii & reliquas glandulas dispersas. Unicus plerumque, quanquam ab eodem duplex sit observatus, parallela linea invicem extensus , brevis in loco ordinario, &infra istum largior. Cujus ori cium hiatu in intestinum duodenum aperitur, juxta meatus bilarii ingressum, cum quo nonnunquam eodem osculo jungitur, frequentius vero , quod cum Autore deprehendi, diverso sed vicino circulo copulatur. Ualvula ante exitum sita extrorsum spectans, quae stylum ex duodeno adactum in sinum novum non admittit ; unde in animali vivo ligatura constrictus intestinum versus intumescit magis, ultra vero statim inanitur , ii credimuς Iac. Bactio, quod experimentum dissicile est , ante enim quam vel separetur ductus impeditior , velligetur, exspirat animal. Inde totum Pan creatis corpus meatus perreptat, utrinque infinitos disi ergens ramulos, donec

angustioribus , sed ordinatis surculis & recto ductu sensim

taciteque lienem versus terminetur. Lienem autem non ingreditur , licet id se observasse fidem mihi Folius secerit:

fortassis id praeter naturam , nec debuisse videtur, quia ante obliterantur rami ordinato desectu, quam lienem tangant,& cavitas descit versus intestina eminens. In qua quidem

capacitate, humor conspicuus est nullus, nisi quod immissus