Anatomia, ex Caspari Bartholini parentis Institutionibus,

81쪽

Ds INFIMO VENTRE . se ipsum contrahit, de arcte complectitur, quae ingeruntur. Sed de tota concoctionis ratione vide Ioh. Walai Epistolas, quas jam citavimus. JUS vs est cibum & potum recipere, flapillos continere & Vpus. generare , quod annotat Genullis & Zacutus. nec non bu nem, lumbricos, aliaque saepe a nobis observata, praeter institutum est naturae. Quod dicendum quoque de infante ibi& concepto, & sormato, perque os deinde excluso, cujus historiam descripsit Salisutἶ, J quod fit ob cavitatem ejus insignem& amplam.

CAP. X.

DE INTESTINIS IN GENERE.

IN testina sunt corpora oblonga, rotunda , concava, varie Intesma. circum gyrata , continuata cum pyloro usque ad podicem, pro chylo excipiendo & excrementis primae coctionis. Nomen habent, quia in intima corporis sede sunt, funde Nomen. Tertulliano cruces dicuntur intestina trophaeorum, J uti ScGraecis quibus dicuntur; quibusdam quoque quareJ barbaris chordae; unde fides quoque , quia fiunt exarescentibus intestinis , chordae dicuntur. Magnitudo quoad capacitatem cavitatis & substantiae Magnitu- crassitiem non est eadem, ut postea dicetur. Pondus omnium exsiccatorum ex observatione Lolem est librae unius Medi cap. Longitudo ut plurimum sexies plus minus superat longitudinem hominis cujus sunt, sed palmo uno & semisse

deficiente, teste Picolhomineo ; septies numerant Laurentius, Paraeus, & Riolanus, & ante hos Celsus, qui tamen ab oesophago mensuram exordiebatur. Hippocrates cubitos fere tredecim , vel non minus duodecim ponit: at statura justa hominis vix superat cubitos tres cum dimidio : FLLdius in corpore quodam ulnae unius cum dimidia , intestina ulnarum novem tantum invenit ; unde certa mensura definiri nequit. Variat pro anfractuum multitudine de voracitate J quam ob causamoros acceperunt, sive anfractus & convolutiones, eXce- V Iara ptis principio & fine, ne ingressus & exitus impedirentur. νηοῖ. Et gyros quidem habent in hunc usum , Ι. ne alimentum statim elabatur, nondum persecta facta coctione. Deinde, ne

nondum absoluta chyli distributione , si statim elaberetur, aliut

82쪽

εο LIB. I. DE INFIMO VENTRE,

FIGURAE EXPLICATIO.

Ventriculus apertus, & subjesta ipsi & continuata intestina in naturali qua dantenus sita spe-

inantur. A. OEsophagus. B. Oriscium sentriculi seuperius. bb Nerυi stomachici hoc oriscium amplexantes rudi modo expres.

C. Diorus. DD. Tunica communis ventriculi separata.

E. Tunica ventriculi propria prima qua media est. F. Tunica υentrictili propria secunda qua intima b rugosi . G. Duodeni portio. h. Meatus fedeus. IIII. Intestina tum sejunum tum ilium cum vasculis perar tantibus.

Κ. In testinum caecum , seu appendicula vermiformis. LLLI L. Intestinum colon. M. Valvula in principio coli aperta.

mmm. Ligamentum coli celtalm continens.

NN. Intesinum rectum videtur, tenuibus ipsi incumbenti

bus remotis.

O. Sphincter ani. PP. Musculi levatores ani. aliud mox alimentum assumere cogamur,& ita Ob voracitatem a negotiis impediamur. Hinc animalia , quo rectiores ductus habent a ventriculo ad anum; eo gulosiora sunt: quo convolutiores , eo continentiora : quod Cabrosius in admodum voraci observavit , cui unum tantum intestinum, sigma: forma intortum erat. J 3. Ne crebrius dejicere alvum necesse lit; ut in animalibus voracibus, quandoquidem in anfractibus illis diu delitescere possunt excrementa. Sit ρο- sunt in infimo ventre cujus majorem implent cavitatem , finierdum ad dextrum latus compelluntur , quod in dissecta hydropica vidi. Connectuntur per me senterium, Q quo & omenti interventu colligantur dorso , & in ossis illicavitatibus fulciuntur. Substantia. habent membranosam, uti ventriculuS ; ut

distendi

84쪽

distendi possint a chylo . sed cibus, & flatibuς. At crassior

est substantia in crassis ; & quanto magis ad finem vergunt, eo crassiora fiunt, ut finis coli & reinum intestinum. nica. Substantia haec in tres tunicas potest dividi: Prima propria & interior, in tenuibus intestinis rugosa esl, in coloe X- crusta- pansa in cellulas, alioquin nervosa fatis. Eam quaedam quasi membranea succingit, ex intestinorum tertiae

coctionis excrementis genita. i. ne Mesaraicarum ora obstruantur. 2. ne eadem cum tunica interiori, callosi ex

perpetuo chyli transitu reddantur. Secunda etiam propria, quae media, valida est, & fibris carnosis donata. Te ria communis est & exterior, nata immediate ex membranis me senterii, nili quod duodeno & colo ventriculo ad aerente ab inseriore omenti membrana oriatur J mediate vero

a peritonaeo. Inter duas proprias illas interior saepe laeditur in dysenteria, illaesa altera. Fibrae. Fibras habent non tantum transversas : uti vulgo putatur, sed omnis generis : Intima obliquas : media tunica transversas fibras habet. Rectae fibrae, quae ad transversarum tutelam datae sunt, pauciores sunt in tenuibus, in crassiis plures, praesertim in recto, quod robustum este debebat, ob collectionem excremento tum durorum.

Pingue L. Pinguedine extrinsecus obducuntur intestina, intrinsecuς muco, ut sceces hac lubricitate facilius transeant, de sensus in intestinis fiat hebetior. V. a. Vasa habent, quae inter communem membranam & proprias maxime distribuuntur , venas lacteas quae chylum deferunt ad e par, f& alias a vena portae quas Jfanguinem afferre putant pro nutritione , sed potius sanguinem revehunt ad hepar, a nutritione intestinorum residuum. J Arterias a Coeliaca quoque habent ad vitam, quae motu suo praeservanta putredine , imprimis vero ad nutritionem intestinorum, quae hoc alimento indigebant, ex liene derivando. J Nervos

a sexto nervorum pari. f Tantum autem arteriarum & venarum numerum habere intestina credit Iob inauus. I. ut ad cloacam corporis amandari excrementa possint, quae invasis continentur, unde sortus licet cibum ore non assumat, in intestinis tamen excrementa habeat. 2. quo copiosior sanguis deserri per venam portae & hepar possit, atque ita possit

ab hepate perfici. J

Dissere' Di: idtin fur communiter intestina omnia in tenuia sive; N J V oracilia, crassa seu ampla. Licet enim tinus continuus

ductus

85쪽

DE INFIMO VENTRE. ς 3 ductus sit ab orificio ad podicem: tamen quia variat hic duetus, magnitudine, numero anfractuum, substantia, situ , figura & ossicio. plura esse dicuntur. Ienuia, ob membranarum tenuitatem ita dicta, sita sunt partim supra , partim infra umbilicum; adeoque umbilica-jem regionem juxta & hypogastrium occupant, siccus quam eisisfuoa

in canibus. Unde veteres exemplo canum , tenuia vocarunt periora.

superiora, crassa in seriora, quod in homine falsum. Nam in eo plus est ex crassis supra umbilicum ,& plus ex tenuibus infra; cum id quod longius, sit.infra; jejunum , quod

breve, supra. Atque ita omnia tenuia in media regione sunt, circa umbilicum. i. quia nobiliora. Σ. ut viciniora lint centro me senterii, adeoque proxime a me senterio venas & arterias capiant, sanguinemque cito e pati advehant. Sunt autem tenuia intestina tria : Duodenum , Iejunum , & Ileon.

Atque haec chylum perficiunt &distribuunt: quia ob angustiam quaevis pars chyli tangi potest, ab eorum tunica &vasis. ΓJuvat hanc distributionem insitus motus Peristat ticus, quo intestina superne deorsum contrahuntur.J Crassa ita dicuntur, quia crassiores tunicas habent, crassam Cr a. chyli partem continent: pro foecibus colligendis & nonnihil retinendis facta sunt. Suntque tria: Coecum, Colon, δίRectum. Suntque ad latera tenuium , quae quasi circum vallant, sita; ut cederent tenuibus,& ne haec ab iis premerentur. Vsus omnium intestinorum est, ut sint instar terrae, ex qua Mesaraicae sanguinem trabant, & lacteae fugant chylum. nutum vero usus est, in transitu chylum ulterius coquere, eumque distribuere. Crassorum, chyli reliquias excrementitias seu sceces continere; item fiatus, & bilem ab e patevenientem. Vsus exsiccatorum, doloribus colicis, aliisque intestinorum affectibus mederi: depravatorum, lumbricos continere, Ascarides & lapillos, nec non varie

assici, de quibus Medici. J

C A p. XI.

DE INTESTINIS IN SPECIE.

PRimum tenue intestinum cui pancreas subjacet, praeser- Duode-tim in canibus, dicitur Duo DENvM, Gat. φυος, He- ΠΗΠλ. rophilo LA, iam Hυλιν, ac si duodecim digitorum longitudinem haberet ; quae tamen hodie in nostris corpusculis non reperitur, imo vix quatuor aequat, nisi a proceritate desciverint,

86쪽

66 LIB. I. DE INFIMO VENTRE.

FIGURARUM EXPLICATIO.

In testinorum tunicae & vasa in hac tabula sunt expressa

F I G. I. In testini portio uni cum vasis me saraicis. A A. Inte ini portio adhuc integra. BB. Tunica intestin brum externa separata, ut vasorum sub

ea ductus cernatur.

CC. Media n testinorum tunica seu propriarum prima.

D. E. F. Vasa mesenterica, e quibus D. venam ς E. arteriam ; F. nervum inntiit. Fi G. II. Tunicas exprimit solas. GG. Tunica intestinorum commu ui separati. H. Tunica intestinorum media . FIG. III. I. Intima intesinorum tunica cum suis plicis eleganter empressa.

FIG. IV. Exhibet recti intestini musculos. 'Κ. Recti intestini portio. L L. Muscuti duo levatores ani. M. Sphincter ani. verint quod credendum non est. Neque transversi digiti intelligendi, qui vix ad octo ascendunt, fiatii pylorum quoque

veteres eadem forsan mensura sint complexi. JProdit in dextro latere a pytoro spinam versius , sive subventriculo , ubi lumborum vertebris per ligamenta membra nosse junctum , descendit recta absque circumvolutione, terminattir , ubi anfractus inchoantur. Crassus ent reliquis tenuibus ; sed angustiori cavitate, ne consertim chylus delabatur. Largius vidimus Patav ii, &simile depino it Aquapendens sit ne flatu turgidum, quale illud fuit, quod plures lapides nucis muscatae magnitudine plumbeo colore continebat apud Trase annum. Diad hi T uo habet foramina inferiori loco versus jejunum: unum spumina. cholidochi meatus , a quo flavo colore in sectionibus tingitur ; alterum ductus Pancreatis novi in Gungiani, quae t a

men interdum vidi in unum coaluisse , unico osculo juncta.

88쪽

εό L I B E R I. um peculiarem assignat Aelmontius, acidum eremorem ex ventriculo delatum, in salem salsum consestim commutandi. J Venam habet propriam Duodenam. Arteriam a dextro Coeliacae ramo. Nervos exiguos i stomachicis. JSecundum JεIvNvM dicitur, quia ut plurimum smagicquam reliquaJ vacuum est, praesertim in sectionibus. i. Ob copiam & magnitudinem me saraicarum flactearum J quae ibi infinitae quasi sunt, statim majorem chyli partem exsugentes. 2. Ob liquiditatem transeuntis chyli. 3. Ob epatis vicinitatem. q. Ob bilis acrimoniam. Ingreditur enim ad

hujus intestini principium seu ad duodeni finem porus bilarius , a jecore advehens bilem ad excitandam expulsionem. Membrana ejus interior, exteriori longior est , unde inplicas corrugatur , quo praeterlabentem chylum remoretur. Deficere in is minis jejunum , falso asserit Riolanus, ab illis deceptus, qui vel vitio oculorum non viderunt, vel repletum pro jejuno non habuerunt. Laurentius notat rubicundius videri ob hepatis viciniam. Venas habet a dextra me sienterica, reliquis etiam intestinis, si rectum excipias, commune S. Arterias a me sente rico sirperiori. Nervos, a sexti paris ramo, qui costarum radicibus ex

porrigitur J

Tertium I LEON dicitur, P ζ a circumvolvendo unde & volvulus dicitur, ob circumvolutiones plurimas, ad cibi moram facientes, quare & pauciores plicas habet. JOritur statim a jejuno, ubi pauciores Mesaraicae inse

runtur.

Finit ad Coecum. Si tum ent sub umbilico ad Ilia & coxas utrinque. Longissimum e t intestinum , viginti unum palmos admodum aequans; latum est unum digitum. Jejunum vero non adeo longum est , nempe duodecim vel tredecim palmos circiter, S latum digitum parvum, nisi instetur. Et sicuti Ileon sub umbilico est, ita jejunum totum sere sedem stipra umbilicum occupat, cum plurimis suiS circum gyrationibuS.Ileon hoc frequentius in scrotum delabi potest, unde her- . nia intestinatis. Et in hoc intestino volvulus fit sive Isiaca passio, in qua vomitus ut plui imum stercoris est. Riola in

89쪽

Ds Ι NpIMO UENTRE. Riolaniti tres aliquando appendice S membranosas cincO c issa iis similes in hoc intestino notavit. J tegma. Primum crassum intestin una dicitur C OS C V M. I. Ob caecisin. usum obscurum , quem habet in adultis, verum in sceluexcrementa recipere dicitur. Nn oblochius quidem duplex dicit habere orificium, septo membraneo secretum , ut petunum ab ileo excipiat, & per alterum in colon traducat ; sed necdum id in homine deprehendimus, in quo unum orificium & remittit & excipit. J L. Quia unum tantum foramen habet, unde & ρυνόκωλον dicitur. Est enim appendicula quaedam parva instar vermis oblongi, quae orta ex initio coli &fine Ilei stubstantia satis crasset, supra colon se contorti vermis instar sternit, & peritonaei membranae annectitur, e X- tremitate vero sua jungitur reni dextro, peritonaeo mediante , & i me senterio maxime est libera.

est quatuor digitorum , latitudo pollicis , sed

angustissima est capacitH. f Riolaniti amplissimum invenit,& ipsi ventriculo aequale , mihi quoque visum. Divius in multis solidum , quibus ab Ileo in colon mox foeces transeunt. Generarique tantum hanc appendicem Massa suspicatur, si di arrhaea laborans ab ortu puer, dum liquidae soldescoecum praetervolant, nec in eo cunctantur , frustratus suo

ossicio gracilescit. In nuper tamen nato infante ejusdem tenuitatis observavi. JVeteres per cor cum intellexerunt globosam, & capacem Intolinum partem ad principium coli, squod Celsem innuit,& Rufus E- Π phesus. Notum enim veteribus suisse , secus ac Laurenbem gius arbitratur, inde probo, quod I. bruta secuerint. 2. POL lux & Aristoteles disti notum tradiderint. 3. Galenus & usu,& situ a colo distinxerit, ad dextram coecum , ad sinistram

colon collocanS.

Vsus caeci est , non ut sit mi μείου , quod H manno visum, sed I. excrementa recipere, ne cum impetu semel dilabantur ad colon, generentque dolores, & semper excernere cogamur. Ubi & quibusdam creduntur Arces & ossa cerasorum quadragesimo post die excreta delitescere. Conciliator foeces a chylositate hic secerni contendit. Helmontius sermentum stercoreum hac sede locat. 1. Ad chyli elaborationem aliquid conser re , sive exsugendo ex me saraicis venis albis neglecta chyli frustula, ut Galenus dixit, sive in obedientem chylum digerendo. qui in ventriculo & tenuibus domari non potuit, propter assumptorum multitudinem,

90쪽

gressis.

68 LIBg R I. ut autumat. 3. Esse ligamenti vice peritonaeum sustinentis, ne decidat. Sed & ipsum hoc coe cum in quodam Pla armacopoeo juxta inguen devolutum observavit nus, & in puerulis in scrotum , quibus ossi sacro incubabat. Canibus egerendi dissicultatem inesse suspicatur Severium , quia coectim initio prae angustum, & nonnihil obli

quum J

Secim dum crassum, dicitur CoroN, quod ζ derivant a torquendo, quod in eo fiant tormina colica. fAlii ad , quia cavum , & ventrem efformat. Alii tardo, quia transeuntes remoratur foeces. Spurius Galenus a colando , quia angustum est ad modum colatorii, & involutum, ut fiat gradatio foecis, ne simul tota descendat. JSitin ejus varius est, nam principium ejus, quod capacius 3 rotundum , est in dextro Ilio a coeca ortum, ad renem dextrum , cui adhaeret; deinde sursum reflectitur sub epate, ubi folliculo sellis nonnunquam nectitur, & ab eo luteo colore inficitur: ulterius pergit transvertim sub fundo ventriculi. & a sinistris lieni jungitur membranis tenuibus, deinde re ni sinistro alligatur, ubi obliquos admodum gyros habet , quae sceces & flatum facile remorantur , & inde J in rectum recta des nit. Circundat ergo quasi totum abdomen,& modo ascendit, modo descendit, hinc communiter alvum exonerantibus unam dejectionem sequitur altera) ut diutius forces contineantur, nec consertim emtrant, nec semper necessum sit alvum exonerare. Quo facit etiam ejus magnitudo . e cellulae. Nam Longum est communiter palmas os to vel novem ; latispiam: m vero & amplissimum omnium. Celtatas accepit, ut diutius in iis contineri posset, & diutius excoqui etiam duriusculum aliquod non bene prius coctum , & tandem per me saraicas flacteasJ quae ad colonvehuntur, mitti posissi materia cocta ad e par. Et ne cellulae hae dissolvantur atque ut in se collectae essiciant cavitates per intervalla majores & minores. Ligamentum a paucis descriptum vel vinculum quoddam , medii digiti latitudine per ejus medium secundum longitudinem parte superna intexitur , & a coeco ortum ad rectum terminatur. J Deinde ob amplitudinem duo ligamenta rita habet, unum sursum , alterum deorsum, ut supernis A infernis partibus alligetur. Riolanus tamen pro