장음표시 사용
101쪽
Dg INFIMO VENTRE. 7s lus flavo plerunque biliosoque colore tingatur, parietibus eiusdem simili tinctura insectis, ut bilis hic contineri ordinaria naturae lege videatur quod ad oculum pleno bilis vase in biliosa di arrhaea Venetiis quoque Ioannes van Horn amicus vidit. Unde novi ostenti us . non est chylum ad lienem ex duodeno deserre, quia I. non pertingit ad lienem , 2. ingressum valvula impedit. Neque melancholiam ex liene deducere , cui usui capsu atrabitariae dicatae. Neque succum sermentativum ventriculo adserre , ut ingeniose fingit Horsius Iunior, quia I. in pancreate, glandulo Q corpore non generatur. L. a liene promptior via, haec impeditior , occursu enim chyli in duodeno turbaretur, & a vicino cholodocho inquinaretur.3. nunquam talis in hoc ductu visus. 4. quis spondebit py-Iorum transire poste. Neque chylum praeparare, quem in vivis reperiri assirmat Baccius, non quidem ad nutriendum Pan creas, quum is humor ad ea sit ineptus, S arteriae Coeliacae id praestent; verum ad commune bonum. Caeterum qua via redibit ad hepar Nam lieni recte denegat. Redibit ne ad duodenum & inde ad me sienterium 3 Circulus foret in infinitum. In vivis non facile invenerit, & hic pancreas cum majori glandula me senterii confundit. Neque denique chyli purgamentum ad duodenum mittit, ut censent Licerus, Riolanus, Vest ius siquidem in hoc ductu chylus non vi tur, sed flavior paries: ad haec chyli purgamenta jam per
alvum suere excreta , nec alia deponit antequam novam in hepatis venis subeat mutationem. Certum autem est ex
ipso Pancreate , cujus est: ductus proprius , dc in quo incipit terminaturque , aliquid per ductum ad intestina expurgari,
idque ut conjectura assequor. 1. Bilem expurgare sive in Pan creatis coctione generatam, sive in liene, utrumque enim hepar sublidiarium censetur. Estque quasi vesicula bilari alienis, quae commodum osculo suo jungitur alteri meatui vesicae bilariae hepatis juxta duodenum , .ut quem usum praestat haec jecori, eundem credatur 3c illa lieni praestare. Ne dubitemus, biliosus humor interiora hujus duetus oblinit . ad quam sententiam
meam plurimi Eruditi accesserunt, licet in quibusdam distsentiant.
2. Excrementa arterioli sanguinis a corde & Iiene per vicinos arteriae Coeliacae ramos in se recipere. 3. Utilis usus Riolano est, per hanc viam in vomitu e X-
102쪽
In laac Tabula tum Pan creatis corpus una cum novo Wirsutagiano duo u , tum per idem dedu- sta ad lienem vasa eae primuntur.
A A A. Pancrem dissectum. BB. Noviti in Pan create repertus due . cccc . Ramuli ejusdem ductus. d. orificium ejusdem. e. Oriscium meatira bilarii. ff. Meaim bilarius. ggg. Pars intesini duodeni. UH. Rammsplenicus. II. Arteria splenica. Κ. Arteriae coeliacae portio. LLL. Anastomoses vena ct arteria splenica. M. Venassienicae ramus hamorrhoidalis. NN. Coum lienis. CO. V oram in liene ingressus.
FIG. II. A. Lienis pars convexa.BB. Membrana lienis separata. C. Paranchyma lienis nigricans. Fici. III. A A A. Lienis pars concava vasa. excipiens.
C., Arteria splenica. purgari humores varios & illuvies primae regῖoniς, atque ita febrium diuturnarum malignarum & chronicorum morborum iam item delitescentem in Pancreate, excerni. Ego invento doctissimo facile aliouid addam. Non solum vomitu, sed& per alvum prolici beneficio medicamentorum cholagog .n serventem a bile intemperiem, me senterium , lienem , arterias & cor ipsum adurentem. Hincque in ardentibus sebribus dejectiones biliosae & in dysenteria cruor , a largo bilis diluvio hinc ad intestina continuo manante , quae
104쪽
81 L I B E R I. tanto dissicilior est curatu, quo longius se Pancreas a medicaminum vi removit intra viscera profunde immersum. VH. V Pancreatis ipsim o I. Fulcire vasa transeuntia, ut ra- MOS venae portae, arteriae coeliacae& nervorum : praesertim ramium splenicum. 2. Ventriculi costionem, quae in calido& humido fit, juvare. 3. Ventriculo esse instar subjecti pulvinaris. fHinc lapidescens in vetula illa Romana, primo, ad quotidianum vomitum, mox atrophiam & mortem compulit, teste Dona. in observationibus. 4. Exsugere praetei labentem sanguinem sero sum, & beneficio glandularum expurgare. 3. In morbosis ac melancholicis corporibus lienis affecti vice sungi, quod Cl. exemplo docet Cujus pancreas amplitudine & pondere jecur aequabat, totum tamen sic irrosum erat, at jecur induratum S sphaericum gypsea pituita resertum, lien adeo exilis videbatur, ut vix unciam penderet.J CAP. XIV.
Actenus de organis coctioni primae vel chylificationi
1 dicatis : nunc ad ea quae secundae coctioni sive sanguificationi quocunatae modo iaciunt, accessum facimus. Atque in his primarium est e par. Epar est pars organica in infimo ventre statim subdia-phragmate dextri lateris lita, J sanguificationis organum, de venarum principium. Epar, Graecis ab inopia dictum, quod subveniat partium indigentiae, Latinis jecur appellatur, quasi juxta cor . Venarum principium dicitur, quia in eo apparent dispersae radices
duarum venarum maximarum , cavae & portae, tanquam in terra aliqua radicibus affusa fVenae lacteae a Pancre a te putantur oriri : sed illarum & in hepate observantur trunci &surculi. Radices autem arborum etiam in terra disperis, extra terram in truncum compinguntur: Vena arteriosa coriadis revera est arteria; Arteria venosa autem vena est , & he pati potest natales debere . quia in foetu cum cava jungitur,& cum hac per anastomosin patet: praeterea ad cor deseri, non refert sanguinem , siquidem huic argumento aliquid fidendum. JNumero communiter unum est, raro duo: Rarius plane
105쪽
DE IN p IMO UENTRE. 83 habet in infimo ventre sub septo transverso quod Si in s.& Hippocrates de Aristoteles agnoverunt) ad costas&quoad maiorem partem in dextro hypochondrio , digiti transversi ab eo distantia , ne motus ejus impediatur: ideo epatis tumor dis noeam parit. Avibus in utroque latere aequaliter est litum : uti & sere canibus gracilem & longum lienem habentibus. In homine raro mutatur situs, ut e par in sinistro, quod notat Gemma & SpererimJ splen in dextro latere con-1biciatur. Incumbit autem leviter ventriculi parti anteriori, superiori, & potissimum dextrae, alias ad sinistram etiam pars ejus aliqua porrigitur, Γ nonnunquam maxima, exiguo liene. JArsotelem vero aliqui putant e patis situm ignorasse, quia dix t: b is , Sc. quod illi interpretantur, supra septum litum est epar. Verum Philosophus interpretandus est : Trans vel ultra septum situm est ; nam id significat cum accusativo, at cum genitivo super vel
Atque ob diaphragma, cui cedere debuit, figurampit superiorem & exteriorem satis rotundam , convexam vel gibbam, aequalem &laevem . ubi etiam posterius ad venae cavae transitum sinus est oblongus. Et ob ventriculum accepit figuram interiorem Sc inferiorem cavam , quae parS ejuSsima dicitur, estque inaequalior, in qua duo sunt linus: a iudextram unus, pro vesica bilaria; ad sinistram alter, pro transitu stomachi. Estque e par ad dextram amplae rotunditatis, ad sinistram angus ae& acutae.
Di Uiditur e par a nonnullis in partem dextram ct sini- D si', stram : inter quas mediat fissura parva, ubi umbilicatis vena ingreditur. Alioquin communiter integrum est in homine; nisi quod Digelius notavit hic lobum quendam exiguum, carne quam reliquum hepar molliore, tenui & subtili membrana cinctum , qui in omentum exporrigitur, heparque aqua plenum interdum evacuat. In hoc lobo exili & molliori observavi inseri venas lactea; manifestissime in sectionibus piscium , ut secundum partium hepatis divertitatem, jam vaserum trium insertionem habeamus, hactenus desideratam. J Verum in brutis Dii bovem excipias, aliaque J dividitur plures in partes, quas lobos vel pinnas vocant, quibus ventriculum ceu digitis tegi & contineri a junt. Male ergo Galenust Se Plempias inlobos divisum humanum e par Hepar in Volunt naturaliter, nam praeter naturam & raro in lobos: 'm 'ς ρ' finditur, quod observarunt Femelius, Sylvius, Gemma. Ga F r. linus
106쪽
FIG. Ι. Hepar e corpore exemptum, ejusque potissimum partem limam exprimit. AA A. Impar in sima parte, sua tunica vestitum , viliosum. B. Vena porta , ejusque ex sima hepatis sede egressus. CC. Duo trunci venae cava juxta gibbam hepatis partem. D. Vena umbilicatis ex hepate egressus. EE. Vesicula fetus in sima hepatis parte sita. F. Ductus bilarius, osticus dictus. G. Alter ductus bila ius , Hepaticus vocatus. H. Arteria quae a ramo Coeliaco ad ma hepatis pervenit. I. Ramm hujus arteria hepar ingrediens. ΚΚ. Alius ejusdem arteriae ramus ad vesicam felleam abiens. L. Nervus sexti paris ad hepar delatus. M. Lobus exiguus in omentum exporrectus , per quem hepar aqua plenum interdum evacuatur. NN. Eminentia hepatis, Portae olim dicta. a. Fundus vesica felleae extra hepar prominens. d. Canalis communis , quem rami hepatici ductus consi
Fio. II. Hepatis vasa parenchymate suo liberata una cum vesicula sellis exhibet. A A. Vena cava portio. BB. Portio quadam trunci vena porta , ex hepate egredientis. CC. Vesicula fellis. DD. Vena umbilicatis in ramum vena porta desinens. E ELEEEE. Vena porta rami per universum hepatis paren-
FFFF. Rami vena cava maxime per hepatis superiora distributi, varisque in locis cum porta ramis conjuncti. GGGG. Insigniores anastomoses venarum cavae is porta. HHHH. Earundem venarum extremitates. ob tenuitatem vena capillares dicta. a. Meatus osticus.
108쪽
lenus excusandus , quod extuberantias hepatis ex vasorum truncis sormatas pro Iobis acceperit. Plemplum autem refutat erudite Hormus Junior, quod fissuras, sinus, extuberantiasque hepatis pro lobis plene distinctis venditaverit. Jλ Iagnitu- Magnitudo & crassities ejus est in homine insignis &maxima uti & cerebrum) non tantum ob nutritionem, quemadmodum in brutis; sed ob spirituum animalium procreationem, qui dissipantur saepius s& ex vitalibus generantur hi vero ex sanguine) & magis ob varias in homine functiones. Majus tamen est in frigidioris intemperiei corporibus, & in timidis & gulo lis, ut calor cord Is augescat. In tabidis mortuis, vidi modo e par maximum,& quadruplo quidem, ac quintuplo majus solito, modo minimum etiam. Et ab aliis inventum aliquando e par esse minimum & perditum : lienem vero majorem & robustiorem ejus ossicio functum. Hepatis magnitudinem ex longitudine digitorum metiuntur Rhasis & Aben Sina J
V1embνΛ- Membrana cinghur tenui, Orta ab altera venarum mem-na. brana , quae a peritonaeo originem habet. In hac vesiculae attolluntur aquear, a quibus hydrops. teste Platero. Easdem in Caprea vidi albicantes numero multaς, quae disiectae intra solliculum seu tunicam singularem serum cum pituita ceu mucilagine recondebant, aliamque flavam substantiam, sive vitio naturae, sive quod cicuratum esset animal. Vermium intortos funiculos in aliis membranis hepat s non semel inveni. JConnexio. Co unem tirpe tria valida ligamenta . r. Abdomini per venam umbilicalem: quae in adultis post partum are fit, &in ligamentum abit, ne nimis pendulum sit , &deorsum nimis tendat. 2. Superius diapi ragmati a dextra parte per ligamentum latum membrano sum, tenue ; sed tamen validum a peritonaeo , quam diaphragma succingit ortum, & hoc ligamentum suspensorium dicitur. 3. Etiam superiiιs diaphragmati, sed a iinistris per aliud ligamentum iperitonaeo natum, teres &-po serius etiam, tibi cava transit, gibba parte peritonaeo adhaeret. f Tria haec ligamenta pro uno habet , quod venam umbilicalem esse contendit arefactam, quae cum traducatur per duplicaturam peritonari, comitem habet ipsam membranam, quae revoluta si pra hepar, excurrit susque deque ad ipsum dia-
109쪽
Dg INFIMO UENTRE. 87Ligamenta enim diversa dicenda, quia diversas hepatis partes annectit & suspendit, quanquam a peritonaeo duo posteriora oriantur. Jamque ex ejus calculo duo erunt ligamenta, non unicum ; prius ab umbilicati, alterum a peritonaeo. artum ligamentum mucro natae cartilagini annexum ad fissuram hepatis, singulare non est, sed cum secundo liga
Substantiam habet rubram & mollem , ut bacillo de- Substantia. quassari pos Lit & separari a vasis intertextis, sive cocta , sive crudaJ vasis circumsufam , instar sanguinis concreti, unde dicitur, id est, assulio, quia affunditur vasis , &spatia inter haec replet. f In piscibus nonnullis pinguedo videtur concreta, ex qua oleum excoquitur ad lucernas. J Dissiculter tamen corrumpitur; observavit enim fortuito e par per integrum annum asservatum , incorruptum
permansisse. Substantia quoque hepati bovino simillimam esse , & coetum nec consistentia nec colore nec sapore ab eo discrepare, quare & nostram carnem similiorem esse bovinae quam si illae. Color e patis sani rubicundus; ii vero omni sanguine de- Colop. stituatur, aut decoquatur. recte cum dicendum, subcandidam esse, sicut in Embi yone , antequam affusio fiat sanguinis. Sed rubicundum amplissimum in nuper natis boni habitus invenire licet. Flavum in Olbe pisce demonstravi. In Lampetra viride est , unde de principatu jecoris disputat G quanquam sanguis sit ruber , sive hic sive in corde, sive ex se contracto colore In quibusdam aegris, ut hydropicis, pallidum est valde , uti etiam splen &
Vasa autem illa in e pate sunt radices venae portae cava Vasa. pauci ς ut prima fronte apparet, sed si accuratius inquirantur I ex observatione I. Natii innumeris 4 interjectis A exilibus, magis albentibuς, a coeliaca per simam partem dispersis; partim ut nutriant hepar, & calore cordis persun dant conspirantibus ad id ex iam venae portae rami S; partim ut pulsiu& recurrendi necessitate juvet urgeatque sanguinis ex hepate egressiam ex conjectura Stegelii. Nam quod Galenus tradit refrigerari hepar ab arteriis, non est veritati consonum : calent illae & motu suo singuinem promovent, alliciuntque ad partes ubi inseruntur; J quae apparent distinctae, abstracta carne seu paren chymate e patis, quomodo se
110쪽
tur tenues surculi, in unum postea porum euntes, & bilem ad solliculum deserentes. Conjungitur autem cum radicibus portar, ut ibi sanguis a bile segregetur. Sed portae radices plures perimam partem e patis hinc inde disseminantur, paucae per summam : e contra cavae radices plures per superiorem & gibbam partem , pauciore S per cavam seu limam partem. Addendae sunt venarum lactearum radices. aliquando earum truncum in hepate observavit. Locum autem presth non addit, quem in iobo tertio ego designavi. JEodium Anastomoses vel conjunctiones radicum venae portae I nostοmο- cavae peculiariter sunt notandae. Rejectis enim iis, qui plane
negant uniones harum venarum, aut qui obscure eas cognosci putant: f Inter quos nuper prodierunt Harvejus de Riolan. quorum ille nusquam invenire potuit aliquam anailom Osin, 1; ve in jeco se , liene , aut aliquo viscere, licet cocta suerint usque quo friabile totum redderetur parenchyma,& tanquam pulvis ab omnibus vasorum fibris esset expressum acuque detractum. Hoc tantum in jecore recenti observavit, omnes propagines venae cavae per gibbam hepatis perreptantes, tunicas habere infinitis puncticulis cribrosas, tanquam in sentina, ad decumbentem sanguinem recipiendum fabrefactas: Portae vero ramos non similiter se habere, sed in propagines divaricari, & ubique utriusque ramos ad visceris umbonem excurrere sine anastomosibus. Caeterum habet & porta complura foramina magna parvaque , sicut cava, quorum aliqua transmittunt stilum , aliqua non , sed sormant sinus quosdam tenui membrana cinctos. Unde manifestum per illa clausa foramina moram trahere sanguinem, non transcolari, obducta aliquibus tunica. Riolanus eodem animatus genio, anastomosses venarum cavae & portae de arteriarum hepatis strenue impugnat, ne circulationem fanguinis ibi ad miti t. Metuit confusionem humoris cocti cum incocto. Quid refert 3 Confundatur Chymus insanguinem rudiorem mutatus ex lacteis cum illo qui in cava continetur, uterque enim in corde est perficiendus. Alter autem e X porta profluens, utrumque acido sitio succo praeparat. Quicquid sit , anastomosses istas omnium Anatomi corum auctoritas asserit ab ipso Erasistrato & Galeno ad nos rediicta , qui a J manifestum est diligenter inquirenti, conjungi has radices modo per transversum , ut altera alteri quasi per medium incumbat, modo extrema unius venae tangunt