장음표시 사용
11쪽
rreficiis. H. L eap. 6. pag. 63. Guillelmus Undanus Episcopus Ruremundensis in Apologet.
ad Geraianos Antverpiae anno Iso 2. Ceuo Tom. I. pag. 39. seqv. Gerson Tract. de Resorm. Ecclesiae in Concilio universali cap. 17. qui omnino legi merentur.
1 Si ea delirussim , ait Gregorius M.
antecessores nori statuerunt , non con-yructor, Ida everior ene comprobarer . taxus XXV. qiῆ. a. Can. 4. ct vid. cad Caut si
can. II. qu. a. can. x 2. Atque S. Martinus I. Ep. s. ad' Pantaleo. T. VI. conc. pag. 33. ita
quoque scribita Canones Ecelesiasticos Io eranon possumus, qui defensores ἐν eustodes ea- nonum sumtis , non transgressores . Profecto aliter hare senant, ae illa, quae inde a tempyribus Innocentii III. de supremo Pontificis in canones ἐν supra Ius dominis partim in ipsis
Decretalibus partim in Interpretum sententiis di commentariis continentur . Vid. cap. 4. de Concess Praeb. cap. 3. de Translat. unde dein inter Pontificis & Episcoporum jus circa dispensationes mira haee fabricata Dillinctio, quod Episcopi non nisi ex causa, Pontifex etiam sine causa dispensare queat , iam tamen disserentia alia non est , quam quod I. Pontifex vi Primatus etiam Primus per universiam Eccle-sam hae in parte impeditos vel negligentes Antistites supplendi & ad muneris expletionem adigendi jus habeat f. t 7 . II. quod , donec Episcopi in antiqua sua jura redeant , absque dubio dispensationes sbi soli reservatas habeat,
de de ejusmodi dispensationibus intelidendum est cap. t. de temp. ordin. iis verbis: cum iliis Archiepiscopo dispensatio a eanone minime fit permissa. Incassum adversarii provocant ad
illam clausillam Tridentino consuetam salva in omnibus sedis Q steticae authoritate . Enimvero, uti iam ali si diximus. Clausula illa concilium declaravit. se contra inimicos Primatus veram authoritatem sedis Apostomae ita tue-rι , ut nulio decreto diminutionem pati videatur , non vero , veram note tem sals poneticae eam σου , ut aeerata Conciri idtitque sacri canones per eam solum pro arbitrio abrerari et relaxari possint. lnrassum
quoque adversus Episcopos adierunt in Extra-vag. Ioan. XXII. Sanin Romana quidam autem ae I eZetiys domibus , ubἱ dieItur F piscopis non licuisse disdensare contra Drmam conζftf1 oenerans . quandoquidem certe non Iicuit, Iine justa causa , ob cujus desectum , non vero Quasi Edil ovi prorsu .potestate inflatutis conciliorum dispensandi deuitueretur Uncclia illa dispensatio invalida pronuntiatur Coni. Giberi Core. Iur. eam I in. II. Tita Il. g. unita de Epite. Iurisd. circa dispens Regul. I. re senti. eterum criam in casibiis S. Pontifici de moderna praxi reservatis Episcopi ob lullas causas dispensare possunt nossian I. vi indulti Apostolici . ita re II. si ad Pontificem recti rius sit dissicilis et uti omnes doctores consentiunt . Cons. cl. Schroti. l. c.
2 aeque hactenus de constitiationibus Ecclesiastieis in genere dicta sunt;
etiam XVlli. acl priviaeva, seu ad constitutiones Deciales, quibas potestas Meusi stica via ob meritum aliquid indu et , HI extra ordinem aliquid imponit , ita ramen , ut ad exemplum non trabat- a adplicari atque seu personis sive rebus pri
uilegia tributa sint, b) in iis interpretatione stricta est procedi , simulque ad peculiares illos modos, quibus cessare noscuntur d) adtendi debere:
' a Confunditur persaepe priviseolam cum is notione , quae tanquam relaxatio legis restituit libertatem; dc hinc jus tantummodo ne gativum tribuit , dum illud tanquam proprie lex jus tribuit piativum; & uti ex descripti ne patet , non tantum 1avorabile , seu quid- qi iam indulgens, sed etiam odiosum, seu extraordinem quid imponens esse poteti . Habent quoque privilegia inde nomen situm , quod privatae leges sunt . Dist. 3. can. 3. Quales quidem si non sirectatim dentur ab Imperante, sed jam in ipsio corpore Iuris contineantur , stricte beneficia Juris audiunt, Zc vel in generalia vel in sterialia abeunt , prout scilicet , vel cuivis Ecclesiae membro in certis circumstantiis coli titulo , vel huie illive fidolium ordini fingulari δενε sitnt concessa. Cujacius Tarati t. de pri V. q. 4. 6.
b Privit ia tributa personae porsonalia ;tributa rei realia, dicuntur, transeunt haec ad s.ccessores; illa elim persona: expirant regulariter, nam dc persenalia quandoque ad haer des transeunt , veluti privilegium seri intuitu offeti obtentum ad liberos oc viduam transit . Caus XVI. q. r. can. 39. Gus XXXV. qu. 3. can. 2 . Cons. Curicius L. XV. 'bserv. c. s. In dubio privilegia esse personalia , non realia, praesumi debent, quod nempe consem me est notioni privilegii , quod ad exemplum trahi non debet . Incassum igitur illa , quae continent merum beneficium nec iuri communi
nec privato contrarium, realia , quae vero odio
sa sint, personalia praestimi debere docet arg. c. I 6. dc 23. de Regulis in s. Reiffenstuet
Lib. V. Decreta Tit. 33. de Privileg. num. 16. Nee obstat l. 3. ff. de Constit. Princ. quae pri vilegiorum latissimam interpretationem eatenus tantum admittit, ut non e contrario absurdum sequa
12쪽
REGULT CIRCA CONSTIT ECCLES. IN GEN.
sequatur , aut privilegium non omni destituatur effectu; nequaquam vero, ut ad quoscumque casus, vel Mias personas extendatur. Quod privilegia quoque alia mere gratiosa alia remuneratoria, alia perpetua, alia temporalia , alia pura, seu gratuita , alia conventionalia , seu onerosa , nempe sub reciproca obligatione ad aliquid dandum aut faciendum , alia communitatis, alia privatorum, alia motu proprio, alia ad preces , alia vivat vocis oraculo , alialiter is , alia cuipiam per se primo , alia cuipiam ad instar privilegii prius alteri Uncessi ,
denique alia contra Jus, alia praeter Jus data esse queant ; multis exponere superflui im esset. Suffciat etiam de adquisitione privilegiorum haec notasse I. ad substantiam quidem privilegii seripturam regulariter non requiri Caus XXV.
u. 2. c. 27. requiri tamen ea r. ad probationem ; a. de stylo curiae pro foro saltem extemno juxta Reg. Cancell. et . & set. etsi de foro interno seciis sentiat Engel de Rescript. n. g. aliique . 3. in iis , quae speciatim in seriptis concedi jubentur , veluti facultas ingrediendi clausit ram monialium; Conei l. Trid. Sess 21. de
Regul. cap. Apostolica collatio, confirmatio,& unio Beneficiorum; Extravag. r. inter commode elect. facultas non residendi in beneficio eurato; Τrid. Sess 33. de Ref. cap. a. II. adquiri posse privilegia non tantum expressa concessione , sis & consuetudine, c. I 3. de judic. c. 6. de U. S. Can. s. Caus IX. q. 3. C. 4. & 8. de Praesc. ; tantummodo consuetudo non speiaciatim a jure sit reprobata , c. 27. de Cens,& hine intelligi illud axioma adquisita privia Doto Iunt a uisibitia eo uetudine . III. Privilegiorum communicationem , qua scilicet , quod prius jam alteri fuit concessum , ad alios extenditur, esse vel absolutam vel retitimam, prout uni vel independ)nter ab altero , vel quatenus ab altero dependet , hujus privilegium communicatur; porro vel limitatam dc
perfectem vel pL nam & perfectam, qualem exceptis iis privilegiis , quae uni religioso in
specie, aliquibus Leel iis ad determinatum tempus, vel ob rationem prorsis specialem , qua alii earent, concessa sunt ceteroquin inter se omnes ordines mendicantes ita habere docet Reissensiliet , ut etsi privilegium post communicationem apud primos privilegiatos rellaingatur, aut in usu esse desinat , id reliquis per communieationem privilegiatis non noceat; nec non contra primos reliqui , si illi de damno vitando certent , privilegiis communicatis in judicio uti possint , Ioc. cit. β. a. Iv. Grati Min privilegiis motu proprio concessis non sortiri effectum prixis , quam privilegia ad illos , quibus conceduntur, perveniant , di ab iisdem
acceptentur, cap. 7. de Praedi in 6. C. I. g. ex parte de concess. Prael,. in 6. s non concisens
expresse id velit; verum secus esse in Privilegiis ad preces eo estis . ubi scilicet sacta
concessione gratiae jam etiam acceptatio supinplicantis adest, de quo plura occasione rescriptorum gratiae sequente capite dicemus , Reonfirmationem scit innovationem privit morum formalem inam materiaris tantummodo in nova descriptione instrumentorum consistit vel fieri in forma communi vel in speeifica seu ex certa scientia . Illa scilicet relinquit privilegium in suo statu , seu corroborat , quantum valet, quin valorem tribuat, si ab initio non validum suisset , aut pollea valere desiisset; qua propter & de hoe cognoscere inferiori judiei salvum manet; haec vero non tantum pri illegium validum corroborat , sed etiam de novo tribuit, &, si a summo Pontifice detur, juxta stylum curiae Romanae ita partibus os elavdit is manum inferioris ligat, ut x. judex inferior de ejus validitate cognoscere, aut enim immutare nequeat , si non facultatem ad id sibi demandatam habeat; quamvis inquirere possit, num talis confirmatio adsit , an non literae Pontificiae laborent vitio , vel an impetrans taliis gratiae recipiendae sit capax, cap. 8.& 6. de Confirm. utili vel inutili . x. Is , in cujus praejudicium confirmatio cedit, a simino Pontifice aperitionem oris in signatura gratiae
petere debeat. Ceterum quod in forma Decia a se facta confirmatio , haudquaquam evi cliim est per selas elausulas ex eerta hientia, ex plenitudine potestatis &c. Sed aestimari debet x. ex tenore confirmationis expressis , praesertim si etiam totus ille rei confirmatae tenor rescripto confirmationis inseratur cap. g. de Resorm. util. vel inutil. h. ex actis publicis praemillam calisae cognitionem demoni rantibus .
Porro uti in aliis actibus, ita & in privilegiis
VI. confirmationem esse posse aut necessariam aut voluntariam , prout aut ad valorem seu durationem abselute requiritur, aut tantum majoris authoritatis causa accedere solet . cap. 3.3. de Confirmat. utit. & inut. cap. 2 . de res,
eripi; vel utilem vel inutilem , prout debito mciso dc servata veritate vel secus impetrata est.
Unde ad diiudicandam cujustunque actus confirmationem quivis iam iacile sibi normam
eὶ Quod ad doctrinam de recta interpretatione constitiitioni im Ecclesiuicarum in genere adtinet , jam supra g. sq. auditores 3c lectores meos remisi ad universales illas regu las, quae Pro interpretatione quarumvis legum in iure naturali ii rentur . Circa interpret tionem tamen privilegiorum speciatim juxta canones notandum ; quantumvis quidem privilegia non ita habeant restringi, ut privileriatis prorsus sint inutilia, e. 3o. de Privit. attamen ea nec ad alias personas nec ad aliaes res, quam
quibus concessa sunt , extendi posse , etsi pro
13쪽
aliis par ves major ratio militare doceatur .
vit. cap. 4o. de ossic. Iussi deleg. d, Privilegia cessant
I. Revocatione . Enimvero tanquam leges Imperantium extra ordinem quid in cujus f 'orem vel odium ibi tuentes, leges aut consuetudine tolli absque dubio possunt , quam Primum Reipublicae salus exigit , non obsuntibus quibiiscumque , ad firmandam perpetuitatem , insertis ad ipsum Numen provocationibus , &expressis contra quoscumque ejusmodi privilegium mutaturos horrendis execrationibus. Quan. doquidem legislatorum nullus aut se aut successores sitos ad minus bonum insuperhabita majore persectione immutabiliter retinendum , di prae particulari commodo totius Reipublicae utilitatem negligendam obligare potest . neque apud ipsum Numen ejusmodi provocationes execrationes ue, utpote divinae naturali & reis velatae legi nobis neglectum minoris boni inco tirsu majoris praecipienti , contrariae quid valere queunt . Adplica idem ad exemtiones ,
atque confirmationes quantumvis a centum Pontificibus aut Principibus tributas . Atque haec aliaque jam demonstrata principia si recogitentur, illico evanescit omnis illa a medii aevi ea-nonillis facta distinctio inter privilegia, quae ab imperante civili laicis, S illa, quae ab eodem Ecclesiis sutpote quas canoni stat isti nullatenus subditis imperii ei Vilis adnumerant concessa fiant , porro inter gratuita ἐν tenerosa ;quandoquidem ista non minus ae illa ob publicam salutem, quae suprema iax es , revocari Posse debent. tantiunmodo is , qui privilegium non sine praestito onere obtinuit , in eo , si possibile est, indemnis servetur. Eli autem privilegiorum revocatio. luntur a. privilegia alia , quibus insertum ,
seantur , si non sjecialis & expressa aut
de verbo ad verbum eorum mentio sat; nec denique tolluntur 3. privilegia per modum meritorum concessa , quae videlicet, si non exprimantur et etiam
per modum contractus , teI meritorum
intuitu eoncessa fuerint , ob rationem a privilegiis gratuitis diversam in generali r
vocatione non praesu muntur comprehens, aut per clausulam ex traordinariam r
cumque ver orum forma conceptis; vel addito : etiams eorum mentio de verbo ad
Qia quidem pariter mi rosorum privilegiorum revocationem absique ulteriore dc expressa mentione nondum contineri , communiter docent Cano
specialis mentio prioris fiat , aut illud generale , hoe specialest ; imo nec 3. Prius privilegium generale revocatum est per po
hoe alteri in jure quaesito grave praejudicium oriretur , cum videliacet legislator privilegia peculiaria, non ita ut iura communia in
habere , nec cui mprae iudieare velle pre sumatur. Uid. cap. 19. de praescripti cap. I. de Constit. in 6. c. 6. de Rescripti c. I. de OL
leg. cap. I 4. de Prob. in 6. Reg. 34. Iur. in 6. cap. 9. de Aliis Presbyter.
haec Vel Speciatis , Puan do hoe aut illud Privilegium in specie re
Uel Geηeralis, quam do in genere revoca tur omnia privilegia alleui constitiitioni contraria aut per clausillam communemi non
Uaηtibus quibu)cum- qua privilegiis , per
quam tamen nec Ol-b tur , r. privilegia clausa in corpore Iuris , & certis personis eoncessa , cap. 29. de Flect. in 6. Entel de
Vel taetra , quae fit, Si quicumque I i lator constituat ejusmodi , quod stante posthac privilegio effectum
sortiri non posset. Ἀ-li tamen inu, vel generali statuto legislator non censetur derogare velle I. partiis
cularibus locorum personarumque privilegiis, aut talibus , quae non in corpore luris clausa sunt , sed peeuliari
via obtinebantur; quemadmodum etiam 2.
nec prius privilegium tollitur per pollerius contrarium alteri con-' Revocationem praecipue velim notes contigisse 1. Privilegiis regularium , quae Sest 23. de Regul. aliisque derogatoriis decretis Concilii Tridentini adversantur, α. omnibus priVi legiis, quae vivae vocis oraculo per quoscumque usque ad Urbanum I. obtenta sunt ,
si non de iis adsint testimonia illonim ossicialium & ministrorum , quibus vi osscii sui de gratiis & privilegiis per Pontifices oretenus concessis vel concedendis vies haberi debet . Cons. Bulla Gregorii XU. Romanus Tontia fex , quae est et . in Tomo III. Bullarii Ur ni vIII. alias feticis recordationis Gregoriast
XV quae est axi . in Bull. Tom. IV. Praeter revocationem vero, Privilegia quoque cessant, II. Renunciatione, cap. 6. de Privileg. c. I 6. de Flec . can. s. Caus VII. qu. I. si I. renun ciatio filii acceptata c. r. de proci in 6. 2. st mere personale, di non in favorem communiis talis dignitatis aut loci concessum, cap. 36. de senti Exco , cap. 3. de Arbitris.
14쪽
REGULAE CIRCA CONSTIT. ECCLES. IN GEN.
III. si privilegium alicui incipiat esse perniciosum. Regul. 6 r. Iur. in 6, aut IV. cedere in grave detrimentum aliorum , c. p. de decimisi c. 16. de Geta non resident.
V. Si sit perjonale, morte privilegiati; non
morte concedentis; si non concessum
VI. Ad dies vitae , vel durationem officii conce lentis , aut is dicat ad beneplae hummum , donec voluero , cum mortuus bene placitum , & voluntatem porro non habeat , α s. de Rescript. in 6. quam elatisulam nolim confundas cum hae: usque ad Apostolicae Sedis beneplacitum , quandoqii idem sedes ipsa
non moritur: nec cum ista, donec revocavero , haec enim absolute revocationem , adeo que novum actum ad extinguendum pri it gium requirit; l aymanus L. I. T. . c. 23. n. II. Sed praescindeudo a cit. cap. s. de Rescript. in 6. dc communi Canonistarum Interpretatione non
male philosephantur illi, qui & privilegia sub
elausula donee voluero data , morte com dentis non expirare docent , cum voluntas non revocata duret , neque leges, quales utique sunt privilegia, morte imperantis exPirent.
VII. Etiam interitu rei, reale, si ipsa res,
cui praecise privilegium inhaeret , vel authoritate superioris vel ceteroquin fine spe resitutionis destruatur , l. 73. ff. de Conta. t. c. 2. de Relig. dom. VIII. Abusu, dist. 74. Can. 7. c. 24. 4. & 27. Privit. e. s. de sent. Excommvn. c., de statu Monach. c. s. de Cleric. conjugat. ex quibus tamen canonibus colligitur , privilegia per abusem non ipse jure amitti, sia demum per se
tentiam, si non aliud in canone expressum est. Velliti ean. ult. de immunit. Eccles. c. 14. c. 23. de sent. Excommunic. &c.
IX. Lapsu temporis , ad quod dumtaxat
concedebatur , c. a. de ossic. dc potest. Iud. deleg. Ac hinc etiam cessante qualitate aut conditione , cujus durationi privilesium alligatum
X. Cessante ea a finali cap. 6. de appellat.
ssi non in unica actione consiliens , ante causam finalem cessante jam consummatum suum effectum habuit v. prat. in distensatione super matrimonio, hine si paupertas monasterii s
Ia de malis causa fuit privilegii , quod illud
jus decimandi, mendicandi &c. adquisivit, monasterio reditibus iam abundante omnino tale privilegium decimandi , mendicandi &c. etiam ex capite cessantis causae finalis cessare deberet. Dicunt quidem nonnulli cessare tantummodo privilegium , si causa finalis cesset co trarie, seu ita, ut usus privilegii incipiat seri injustus de quo quidem nec dubium esse potest, cum privilegium ad rem illicitam cogitari nequeat non vero si cesset nerative , si, cessante licet finali caussa, ipse tamen usiis privilegii semper adhuc justus maneat. Uerum id ipsum non capio , quomodo justum maneat quidquam cessante causa , ob quam sistam a legislatore extra ordinem fuit concessum. XI. Non fu per decem annos L. I. ff. de nundinis, ct in Privilegiis Ecclesiae concessis
per ε . annos , si utendi occasio fuit , cessant privit ia affirmativa illa , quae cum gravamine xlioriim concessa sunt. Non item illa, quae sunt merae gratia: dc in nullius gravamen cedunt , v. gr. privilegium celebrandi ante auroram. Zoesus de Privit. q. 33. XII. Actu contrario, seu actione ipsi privilegio contraria cessant privilegia negativa cum onere aliorum concessa quoad fructum privilegii ea vice, cap. 6. & is. de Privit. ut enim totum tollatur non sufficit unus alterve contractus actus quamvis , si sine protestatione fiat , adversario inde quasi possessio in ordine ad praescribendum detur sed requiritur legitima praescriptio , scilicet 4o. annorum contra Eccletiam, cap. r . de Privit. non obstant. l. 6. eod. ubi Alexander III. ex speciali ratione immunitatem Cisteretensium a decimis ad veteris praeseriptionis leges conlirinxit, ut notat Iullus Hening. Boetimerus ad h. c. Cessat ramen Privilegium etiam unico actu contrario , s id tantum in unico . effectu consistat , seu ut junt, non tractum habeat furetistum is, renterabilem , aut ex unico actu Renunciatio privilegiati suffcienter innotescat, c. s. de con- 1lit. Privilegia negativa sne gravamine aliorum
concessa, veluti non cessant non usu , ita nec usu contrario, l. Ιχ. c. de Excusat. t. gen ratim quoque Privilegia , quibus renunciare non licet , minime , non usu aut Actu contrario admittuntur , & Privilegiatus hinc etiam ad ejusi di cogi potest. In privilegiorum collisione aequalia privit tu sese invicem elidunt; hine in pari causa est melior conditio nossidentis. Fortius autem privilmum minus sorti derogat. Et quidem illud in regula sortius erit, quod pluribus personis est commune , l. H. & ita j. de minor.
24 . Obtutu obiecti, eirca quod , & modi quo seruntur leges Ecclesiastitae ;earum praecipuas aecem distinguunt species, atque distinctis hisce nominibus insu
15쪽
a) Dogma dieitur constitutio Ecclesiastico
ad fidem pertinens , Diff. 4. c. 6. bὶ Mandata sunt eonili tutiones, quae motu legislatoris proprio ad certas personas dirigum tur , & ordinario magistratibus , aut legatis rosecturis; extra ordinem etiam aliis dantur 1. C. de mand. Prin. Cons. Gothosi. ad Cod. Theod. Tom. I. p. 29.
c Interdicta fiunt ad praesentia vel imminentia mala avertenda.
d) Sanctio poen1m in transgressores statu- eam continet. Id enim in jure sanctum vocatur , quod impune violari nequit. q. io. Inaede R. D. eὶ Canonis nomine constitutiones concili riim universalium vel Provincialium intelligunt
c. 23. de Rescr. c. I. 2. & 3. de soro compet. Et quidem Concilium Tridentinum constitutiones ilias, quae dogmata concernunt. aut ceteroquin contra haereticos latae fiant, hoc nomine insignivit. a 49. n. a. ὶ
sit Edicti legislator motu proprio universis suialtis quid praescribit, I. 3. cod. de leg. g) Decretum datur super causa inter partes cognita ; dc quidem si causae cognitio auo Tribunali suscepta & lata sententia est, haec
κατ εξοχην decretum ; sn de plano instituta, ista interlocutio audit. lib. 3. 9. 8., is de bon. Poss. lib. x. f. I. ff. de Constit. Prine. Merili. observ. II. 16. Flei neecius Pand. Τit. de Conll. Princ. g. xxx. In canonico autem Iure nomine Decreti venit etiam constiti itio , quam Ponti- sex non consultus eum astensu Ordinalium super aliquo negotio fert dc in scriptum redigit. cap. II. Caus XXV. q. I. c.. ι . de his, que sis. a Praelato sine conc Capituli . Ceterum decreta etiam eonstitutiones distiplin mconcernotes ex itylo Concilii Tridentini dicuntur. β. 149. n. a. in hὶ Reseripti Ecclesiallici nomine gener tim venit responsiim , a superiore quocumque Ecclesiallico ad alicuius relationem, consultati nem, aut supplicationem de rebus Ecelesiasticis datum . obtinuit tamen, ut sub eo sinpliciter dc abselute prolato jam selium intelligatur restriptum Pontificis , dum rescripta Episcoporum aliorumque inferiorum praelatorum magis usitate liter e appellantur quamquam & rescripta Pontificum literas . Ostolicas compellata legamus e. 13. & c. 28. de Rescr. de Capeli. Monach. Iure Romano Rescripta r. in adnotationes vel subnotationes , 2. in Episο- Iar, 3. in sanctiones pragmaticas dividuntur, prout nempe ad supplicationem , consilitationem, relationem , vel privati vel magistratus vel cujus iam universitatis rescribitur . Gotho- sed . ad Cod. Theod. Tom. I. p. 23. Hein citis l. c. q. xo9. certissimum est; rescripta ,
utpote constitutiones per Epistolam speciales ,
nunquam Ius commune sacere, si non ab initio vel subinde promulgata sint ea mente , ut generalis norma etiam omnibus aliis evadant. Quod ipsum quidem intelligitur i. si per ea in jure jam prius omnibus communi dubium determinetur, a. si in codicem lcgum universalium relata sint, ubi tamen resectendum ad principia, quae supra ρ. 3 a. dedimus i 3. si quacumque demum alia ratione exprella vel tacita I gislator suam voluntatem siliscienter declarat , ut id, quod ad hunc illumve rescripsit, ab omnibus emergentes simili negotio teneatiir can. s. CRus XVI. qu. 3. cap. is. de tentent. & rejudic. αχ. de translat. Episc. Ceterum ipsis r scriptis promiscue nomina alia, velutita , Commissiones , decretata rite rae Justitiae . beneficia gratiae dce. tribuuntur. Coni . Sehroti inti. Iur. Can. Titi de Rescr. β. 183. Quae Rescriptorum Pontificiorum copia cxtat, cur tanta sit, causa jam colligebatur ex iis, quae supras β. si . n. c. & g. & β. 183. recensebamus. ii Sat de privilegiis iam dictum. Differentiam inter Privilegium & rescriptum dant hanc , quod privilegium contra jus vel praeter jus . rescriptum secundum jus seu ad juris observantiam seratur . Verum etiam per rescriptum juri derogari potest, i. fin. cod. si contra Jus, dc per ipsum responsum ad preces scripto datum extra ordinem quid indulgeri, seu irrogari , adeoque privilegium dari potest . Et tum opinor, si eatenus dicatur privilegiam , quatenus civ id extra ordinem indulgetur vel irrogatur, ut ad exemplum non trabatur; eatenus vero rescriptum , quatenus eli responsum ad preces scripto datum rem omnem fatis expeditam , utriusque definitione sentatam vel ulteriori disceptatione opus esse.
piatur, ea non jus, sed actiones jam juri constituto consormes enunciat . Accipitur tamen etiam pro jure, quod demum ex fidelium m ribus tenerali legislatoris consensu invaluit. Ea quidem ratione observantiam a consuetudiis ne distinguunt, ut observantiam proprie rei rant ad jura cujusdam universitatis singularis , perinde ac jus statuta condendi , consuetudinem legem ex tacito seu generali consensu Imperam ris suosvis sit Mitos tangentem dicant. Cons d. Bohemeri Princ. Jur. Gn. q. 23o. 233. Num etiam in Ecclesiasticis rebus observantiae ct consuetudini locus sit, in dubium vocari nequit . Videlicet mos populi Dei, se instituta
maiorum pro lege tenenda junt, ait S. Ausuis. apud Gratian. Dist. XI. Can. r. Et , fi quia tota per orbem terrarum frequentat Eccle a ,
quin ita saciendum fit, disputare insolentis
mae insaniae est. Idem Ε p. 118. ad Ioan. qu modo consuetudo a traditione differat, jam si ipsa 27. expositum est. . et s.
16쪽
1 8. Tot; quae ius nostrum specialia habet de rescriptis, eorumdemque praxis frequentissima, separatum sibi caput; nec non tale etiam illa, quae circa obervamriam plura adnotanda sunt, Omnino postulant.
g. s. Praecipua saltem de Rescriptis Ecclesiasticis tradituri ita progrediemur , ut I. de Partibus ae multijuga divisione , IL de Impetratione, Ut de Praesenta
ctione , IV. de concursu seu collisione , V. de Interpretatione, VI. de Forma &Clausulis adjici solitis, UIL de Exspiratione eorundem quam maxime scitu necesueria dicamus. g. 2 o. Cum naturale sit ut rescribens I. enarret negotium , super quo restria tum conceditur , II. etiam exprimat id sum , quod ab altero hoc in negotioupplicatum consultkm insinuatumque suit, III. denique ad haec omnia suam mentem suamque dispositionem edicendo eone iat, facile intelliguntur auctores practici, dum rescriptum tribus partibus , quarum altera nainrativa, altera Iuptlicatoria, 6castera dispositiva est , seu namrauisne, supplicatione &conclusisne abist vi aocent sax
g. 2s . Non tam facile autem mimo statim auditu intelligit quisque omnes illas rescriptorum divisiones, quae apud Auctores & practicos omnino cumulatae inveniuntur. Dividunt ea scilicet I. in rescripta secundum lus a eontra Ius b) Spraeter Ius e , II. In absoluta, conditionata & disjunctiva d), III. in excitatoria, restitutoria se attributoria se , IU. in rescripta gratia seu ad beneficia f V. eaque vel in forma gratias. g vel informa de m h & rescripta Iastitia, seu ad lites i) quae ipsa divisio porro rescriptis minis per nonnullos augetur.
a) Quae ad Iuris observantiam dantur, videlicet aut respondendo de jure consulentibus, aut dei ndo sudices, qui inter partes litiga tes ji illitiam iaministrent. Et hoc sensu rescripta stricte dc proprie talia venire docet ReiDsentaei Ius Can. Univ. de Rescript. V. g. . b -eomprehendunt quidquam , quod
nonnisi contra communes Iuris regulas concedi potest, veluti dispensationes, exemtiones, privilegia &c. Zoesius Titi de Rescr. n. s.
c) In quibus continentur non alio jure deis cisa , sia determinationi relecta, ut est benesciorum impetratio, & quae proprie beneficia compellat Reiffensluo l. c. d) Εx verbis patet rescripta esse absoluta quae pure; conditisnata, quae sib conditione; disunctiva, quae ita concepta sitnt, ut in iis
praeceptum quidpiam sit, si boe aliudve ita se
habere deprehendatur. Patet porro, ad ellectum & plenum valorem rescripti conditionati eventum conditionis ; ad effectum de valorem rescripti disjunctivi aut hujus aut illius suppositi veritatem requiri. Cl. Schroti Tit. de R seripe. q. 18 . e Iam primis seeulis noscebantur ejusmodi
rescripta Pontificum, quibus Epistopi & gen ratim , ut ossicio suo satisiacerent; & speciatim, si qua in parte fuerant desides, freque
ter excitabantur. 6. x77. Excitatoriis autem rescriptis, quae hodie noscimus, Isidoriana disciplina Prototocos fuit. Postquam videlicet eadem disciplina ordinario Episcoporum officio non nisi quaedam reliquit, tot aelia Fero, quκ quondam vel ab Episcopis singuli, vel si item in synodis provincialitas tam finite expedie. tantur , tanquam causas arduas Romanae sedi reservavit β. 18s. Excitatoria tantummodo intuitu illorum quae ordinarii vi sui officii a huc exequi possunt; respectu reliquorum vero, quae ipsis adhucdum non , nisi speciatim sine
commissa, attentare licet; attributoria coeperunt emanare. Tafidem cum ob multiplicem nationum querelam ex iis , quae sibi Romana aula reservavit, saltem quaedam Episcopis restitui oporteret , haec quidem ipsa tantum ita restitutantur, ut eadem Episci i mi delegati Apostorieae sedis facere queant . Et tum obtutu istorum rescripta restitutoria accessere. u. ao videatur synod. Trid. Sess. 7. cap. I. Sesa. 7. cap. t. Sela. I . cap. 4. & Onc. . Giberi.
17쪽
Ciberi. cor'. Iur. Can. T. I. Prol. P. Post. Titi X. Sect. s. q. r. Reg. 1.
1 Hisce nimirum indulgentiae , abselutioncs, collatio beneficii Ecclesiastici, vel mandata de providendo quae etiam literae beneficiales vel gratiae expectativae dicuntur f. is 3. ὶ
aliaeve gratiae conaprehenduntur. Quidam rescripta gratiae tam stricta accipiunt significatione , ut id nomen tantummodo tribuant reia. scriptis ad benefieia; reliqua vero, quibus immunitates, exemtiones, dispensationes &c. eo ceduntur, nominent privitigia ; Andreas Uallailsis Tit. de Rescr. q. a. n. I. quae ipsa tamen ae privilegiis proprie acceptis multum diversa esse ex Spra dictis patet. q. 247. nota 1. Suareκ lib. s. de les. cap. 2. quamquam vera privilegia, quemadmodum alia divem n minis negotia rescriptis inseri queant , unde etiam fit , ut direr a eorundem negotiorum
nomina illis rescriptis tribuantur . β. 237. not. h. g torma gratiosa consistit in eo, ut summus Pontifex tali rescripto cum filis rubri er .ceique coloris expedito Romae conserat benes 'cium, eoque dignum impetrantem censciit, nec non buuam adjungat executoriam seu mandatum ad deputatos executores , qui illlam in possessione inducant , & eo tantum casi, quo uidem de jure vellent contendere, de eoru
em causa cognoscant; ceteroquin vero omnes
alios de facto contradicentes compescant. Si a
executoria in eadem membratia Bullae gratio conjungitur; si vero cxpediatur per canceu riam . ostolicam, separatur, & cordas canabi, habet.
bὶ Rescriptx gratiae in firma commiseria
seu forma dionum dicuntur illa, per quae summus Pontifex non ipsae Romae facit provisionem , sed eam iaciendam aut saltem v. g. Tituli collatione perficiendam ordinario Dioecesis ejiisve officiali seu Uicario generali ita comis mittit, ut is, pro quo rescribitur, praevie examinatus , ct idoneus deprehensus beneficium . ejusque possessonem remotis quibuslibet contradictoribus adipi Eitur. moret. Tract. Τlaeol. can. mor. de Rescr. Sec . a. q. 3.
iὶ Hisce interpretatio juris dubii, delegatio
judicis, decisiove causarum judicialium contin
tur. Andreas Uallenta l. c. n. 2.
Rescripta mixta scilicet vocant illa , quae simul gratiam, simulaue jultitiam tribuunt, veluti dum Pontifex conserens vel jubens comserri cuidam beneficium ad hunc effectum executorem cum potestate compellendi refractarios
constituit. Reiffenstuet l. e. 6 31. Sed & mixti rescripti nomine quidam significant roscriptumst r obiecto tali , super quo & Ponti sex &Princeps Iaicus, quisque intra limites suae testatis restri re potest, quale est legitimatio. Cons Andr. Vallensis L e. n. a. qui quidem ejusmodi rescripta communia vocat.
g. 212. Quod ad impetrationem rescriptorum adtinet , ante alia valet vulgatum illud: conees m intelligitαr, quod expresse non prohibetur aὸ ut adeo idem in rescriptis impetrandis opituletur cuivis , quem ab hujusmodi impetratione non ex
preste jure prohibitum habemus b .
sa Caus XXVIIJ.q. .can. C. 1.de Proc. in 6. non te quod de materia communiter prohibita Ioetuitur obstant. e. z. de Traia. Epist. . I. sub finem utpo- bὶ Rebussi in Tract. de Rescr. n. 3.
5. 213. Prohibentur aurem expresse L Haeretici a , II. Excommunicati excommunicatione majori, quantumvis occulti sint & non vitandi b atque adeo quidem , ut ea nec quidem pro aliis non excommunicatis queant impetrare se taceo pro se ipsis: seu ipsi, sive per procuratorem sibi impetrare vellent. d Nisaut In causa excommunicationis, appellationisve eὲ aut a Pontifice exeommunieationis conscio f) aut excommunicatione ad plenum essectum nondum deducta
g rescriptum fuerit. hJ III. Speciatim a rescriptis iustitia Dro alio imperantis prohibentur, quicumque mandatum speciale non habent ιὸ si non sint cum e dem, pro quo rescriptum impetrant, con;uncti k, mustoque magis IV. procura
tores fas S revocati. ' a Exprimis iuris publici Ecclesiastiei principiis clarum est , absque eoncessione summorum Principum , qualem vide in l. a. cod. desiim. Τrinit. per potestatem Ecclesiasticam posse haereticos solam ab impetratione rescriptorum
di prohibitio Ecclesiastica ad haereticos toleratos non omnino ext di debet . Cons Scham de Rescr. h. 2. num. Sasbὶ Prosecto in cap. 16. de Rescr. in ε. nulla distinctio inter excommiliaratio m Publicam& occultam deprehenditur. Quae generalis prohibitio hoc ipso etiam nullam distinctionem i
18쪽
admittit. Etenim post concilium Constanti ense milli excommunicati sunt vitandi, nisi qui sunt specialiter & nominatim denunciati; vel qui sunt notorii clericorum percuitares; & ceter quin concilium inducendo distinctionem inter
excommunicatos toleratos & non toleratos ,
non ipsis excommunicatis savere voluit, sed fidelibus innocentibus , ne communicando cum excommunicatis censuram incurrant. ns ipsa Bulla Martini V. in nominato Concilio edita, quae incipit, ad evitanda: & sub finem expresse habet, quod par boc non intendat ex com nicatos in aliquo relevara , nec eis quomodolibet suffragari. Coni. etiam Fagnanus in c. Quod a Praedecessore n. 34. & 7 . Quo
tamen nic sub exconi unicatis non quoque minori excommunicatione ligati comprehendantur, patet non solum ex e. h. de excepti α I. eod. in 6. sed etiam ex ipsa natura excommumcationis minoris, quae scilicet sola participatione seu perceptione Sacramentorum Prirat, C. 1 de Clerici excommunicat. minis .
4ὶ Cap. est. de procuri eap. I. de Om Viacar. in 6. e, Cap. r. reseci in s. Secus etenim iustae desentionis media excommunicato subtraherentur. Reiis Del. l. e. q. 43.
f; Hine is est stylus Curiae Ron nae , ut scriptis absolutio a censuris' quoad effectum rescripti inferatur . Engel Colleg. Uniri Iur.
Cam de Rescr. n. s. Schrori l. C. 9. 19 -
εὶ veluti si excommunicatio lata si sub
conditione , aut ad diem, quae nondum extat. rel. de Rescr. III. q. x s. Schroti L c. b Cum excommunieatus extra allatos e
sus prorsis sit de jure inhabilis ad restriptum
impetrandum, inanis est quaestio , niim rescriptum ab exeommunieato impetr tum sit ipso iure , sit etiam in sero conseientiae, sit ante omnem sententiam judicis vel condemnatoriam via declaratoriam irritum. Suarea l. s. de leg. QP. F. Sanc et t. s. de Matr. disp. 17. n. a.
Ac disp. 3o. n. 2. Engel de Constiti b. 43. Ca stro Palin post. i. Trach. 3. disp. M punct. v. n. I. neque Porro quaeri poterit, an non solum tale reliriptum incipiat valere . quando absolutio ab excommunicatione sub uitur iquomodo enim id, quod nunquam valuit, poterit reconvalescere Non oblui c. a I. g. a. deois & pol. Md. deleg. Ibi enim sermo est de excommunicato, qui Imst rescriptum impetratum in excommunicationem incidit ; Pirrhingtit. de ossi c. deleg. n. 8 . Itaque pluribus aliis Canonibus, qui obstare videntur, obviatur fA- .cile adtendendo , quod agant de rescriptis sit per ipsa Excommunicationis 'vel appellationis causa impetratis . Neque obstat cap. i. de e
cepi. in 6. Hoc ipse enim in capitulo dicitur: ut si actor excommunicatus fit publice , O hoe Judex noveris ouandocumqus, etsi reus non exeipiat Juaex ex incis suo actorem reριlure non postponat. Absque dubio meeptione opus erit, si de excommunicatione noa constet, atque eam obsistere reus probare volit . Atque novimus utique, exceptionem non
stricte per, sed nonnunquam etiam late ac. eipi . r) Cap. 28. q. a. cap. 33. q. sta de RescriHujus prohibitionis ratio utpote in fraudum dc
protelatarum litium remotione posita cum ad reseripta gratiae non quadret , eadem pro altero impetrare non minus ac alterius conditionem meliorem facere generatim licet; l. 6. c. de prec. I . offer. cap. 24. de Praeb. Schroti de Rescr. 9. x61. Imo de thylo di hodierna consuetudine curiae Romanae nec ad restripta Iullitiae pro alio impetranda a personis licet extraneis mandatum exigi docent Navarrus concit. 4. de Rescr. n. s. Felinus in c. s. de Excepi. Gonzalee ad Reg. VIII. Cancell. Glos . 63. n. 16. sinu. . Pirrhing. de Rest. n. 33. Uallens de Ret r. β. 3. n. 4. Restinii uel de Rescr.
λὶ L 3 s. s. de Procura. Glossa in cap. 33. de Rescr. I; Cap. 33. de Rescri
2S . Adversus quem rescriptum impetrari non posset, nullus est eorum, qui rescribentis potinati subsunt. a Et quidquid leges atque Canones in judicium deduci, quidquid aut ex ossicio aut ex gratia Petentibus indulgeri sinunt, id omne ita est comparatum, ut super eo rescriptum impetrari queat. b Apud quos autem hoc illud ve rescriptum petendum impetrandumque veniat, te notio hierarchiae . accedente praxeos peritia deuet edocere cc .
a in Cap. is. de Reser. Hostiensis de Resicri vitiis per curiam notatis non laborent, non b) Luc. de penna in I. unie. eod. de Pisior. l. ix. nunquam obsistant, colligitur ex iis, quae supra cὶ Quae vi ut xjunt legati & executivae de authoritate Decretorum summi Pontificis s.
rescriptorum Pontificiorum, etsi ceteroquin ea 189. exposuimus.
s as S. Tempus , intra quod prasentari debeant rescripta gratia non ullibi in jure determinatum habetur. Sunt illa potius perpetua , ninue morte concedent S e Xp C 1 rant
19쪽
ia L I B E R L C A P U T II. rant sa) si non intermissa sit praesentatio seu dolo sive eulpa & negligentia sepuna bὶ aut si non speciatim certum tempus faciendae praesentationi fuerit praemxum te . Verum rescripta iustitia impetrantes , ea inter annum praesentare adeo
jubentur d ut hoc seu per dolum , sive per negligentiam omisso eadem se jam porro non valeant prae rescriptis posterioribus, etsi ista nullam priorum faciant mentionem f .
a Cap. s. de osse. delegat. in 6. bὶ Cap. 11. q. fin. de Rescr. in 6. ubi is, qui prius literas beneficiatos impetravit , prin. fertur impetranti 'posteriori , etsi hic posteriores fias literas. prius ac ille Praesentaverat; dita limitatione dum tamen dolus tibi prtimo impetranti notabim ne- . entia imputari. Vide quoque cap. II. de raebend. in 6. de dolo & culpa Iudex arbitrabitur inspecta qualitate personae , loci &causae, l. 137. is de Verb. obligat. q. 2. e) Uidelicet, eum in merbis nulta ambi guttas est, non debet admitti voluntatis quis sio, l. et s. ff. de legat. 3. Hinc habens rescriptum ad praebendam proxime Tacaturam , prima vacante ad praesentandum rescriptum tenetur ἔ secus gratiam amissurus. Cap. II. de Praeb. in 6.
di Cap. q. & 23. de Rescr. e) Praeshmitur post anni lapsum negligentia , nisi rescripto non usus probet, se delegati Iudicis copiam non habuine, aliave de causa citra suam culpam fuisse impeditum.
enim ceterum non valet rescriptum pollerius, si non in eo fiat mentio prioris, ab hac tamen regula superius citata capitula s. & 13. de Rescr. aperte iaciunt exceptionem . Alia quidem ex parte haec ipsa capitula benignae opitulantur interpretationi , scilicet pro eo casu , quo contrarium rescriptum posterius non adest, cum duntaxat de casu impetrati per adversarium secundi rescripti loquantur. Non extante igitur impetratione rescripti posterioris prius rescriptum etiam post annum valebit, i. c. cod. de div. Reser. Et hine patet, quomodo intelligendum sit rescripta Iulitiae esse perpetua,
nempe: neque tum, quando quis obtentum rescriptum inter annum producit, dc contrarium rescriptum pinerius prioris mentionem faciens exhiberi non potest: neque etiam tunc, qua do quis obtento resciripto intra annum non quidem est usus , sed nec contrarium rescriptum ab adversario est impetratum, ilia cessare, sed durare tamdiu , quamdiu durat actio , super qua impetrantur.' Fachineus Controv.Iur. l. s. c.6 s.f. 216. Praesentatio etiam eatenus in rescriptis gratiae adtenditur, quatenus jam a tempore data sa) suum effectum sortiuntur , bin s non simul factum judicis vel alterius respiciant, se aut generatim aliqua sit adposita conditio ; d) dum in rescriptis justitiae demum tempore prasentata ej judex delegatus emeacein juv
sa Id est a tempore , quo in dataria Romana sunt expedita. Nequaquam igitur subrempore datae tempus fgnaturae papalis intelligitur. Etenim ante eoalectionem gratia Ap
cap. 13. n. I99.. Puteus Decit. 94. l. 2. in cor-xeci. Steph. Gratian. Discept. serens c. 19 I. n.
sbὶ Cap. 7. cap. x q. de Rescr. cap. 34. de Rescr. in 6. cap. 7. de praeb. in 6. Unde igitur statim duo concludenda veniunt, nempe I. eum, qui impetravit gratiam, hujus commoda percipere a die datae, II. in cassi, quo duo simul promoventur ad eandem dignitatem, praeferentiam a tempore datae ct e dijudicandam . Schroti l. e. q. e, Op. 38. de Rescr. Hine quando nondum persecta est gratia , sed per alium perficienda mandatur j inspicitur tempus in taeexecutionis mandati; re enim adhue integra ex natura mandati gratia iacienda morte mandantis expirat . C. 36. q. fin. de Praeb. in 6. Ita enim n ligentia in parendo mandatis Aposto licis non a die datae, sed receptione literarum seu notitia ipputari potest, de quo casu accipi debent c. 27. de Praeb. &c. t. de concess. Praelain 6. Et ita etiam , si Pontifex motu proprio jubeat citi provideri de Mnescio proxime vacaturo , sufficiet , si is legitimam habeat a t tem tempore vacantis beneficii , quantumvis tempore datae nondum habuerit, eap. 2 . de Praeb. in 6. cui non obstat c. s. de Rescr. in 6. non agens de literis motu proprio concessis, quibus inest conditio, si legitimam aetatem habuerit impetrans.
d Rebuisus in praxi benes Tit. Differt.
inter Restri gratiae & iistitiae n. 33. Baldus n. 13. de Rescr. Conditio enim suspendit effectum in eventum suturum, & hinc tempus evenientis conditionis time resplaiendum dii l.
20쪽
xt 3. T de verb. signis. Menochius Concit. 63.
narius usque ad faciam hanc ipsam praesentationen , nuda exceptione non obstante, poterit
procedere; sed & ipsi delegato judici tune o
stabit tempus praesentationis, si ante hoe tempus praelatura sua vel renunciam vel depositus abiit, cum delegatio fieri nequeat aliis, quam in dignitate, persisnatu, vel cathedralis Ecclesiae canonicatu constitutis, cap. II. q. r. de Rescr. in 6. Engel de Rest. n. i s. Scharae de Rest. f. s. n. 12
collatam , non ad alios effectus pertinet. Ita scilicet cap. ult. de Rescr. cavetur, ne rescripta Iullitiae ad suturas controversias seu illas tempore impetrationis nondum exortas pertra
fiantur. Neque ad perpetuandam juri Idictionem judicis delegati poli mortem principalis , ad
tempus praesentatae, sed ad tempus tactae citationis Der delegatum secundum theoriam man dati adtenditur. C. xo. & 3o. de pilic. deleg. Neque etiam praesentatio rescripti facta Iudici ab excomita unicatione soluto illud valere facit, si judex tempore rescripti impetrati suit excommunicatus, eum literae ab initio nullae reconvalescere nequeant, uti jam supra i nuavimus.
2sq. Quae sacile contingere potest rescriptorum rellisio a) si contingat in re- Ieriptis Iustitia, rinulae istae notentur I. ii rescriptum prus est generale, ta alterum ab adversario impetratum speriale, hoc prae illo valet, etsi illius generalis non faciat mentionem bin multoque magis ΙL valet speciale prae generali , si hoc sit posteriur. e Quidquod III. si utrumque etiam generale sit , porro inda*andum, an non in uno eorum major, ut aiunt specialitatis ratio deprehendatur. d anon deprehensa , aut si utrinque Deciale sit , tum IV. videndum , an posterius aliquam prioris mentionem iaciat, vel nullam. est Etenim si prioris mentionem faciat posterius, per hoc illi derogare voluisse censetur rescribens , si non prias communi partium consensu , posterius vero per Alterutram partem nesciente altera
impetratum fuerit. Omissa autem mentione rescripti prioris in posteriore, huic nullus valor est ν nisi impetrator prioris eodem seu ex dolo sive ex culpa per annnm non usus tuisset S. xss. b .
a Facile nimirum fieri potest, ut duo diversi ad unum idemque beneficium rescripta obtineant ; vel etiam ut ad unam eandemque litem rescripta diversa ad diverses Iudices im
- bin Cap. r. c. I a. h. T. Reg. Iur. 34. in 6. In toto nimirum Jure generi per Deetem δε- rogatur , is, iuud potissimum habetur, auod ad Deciem directum eu. L. go. ff. de Reg. Iur. ei Cap. 4o. de Resser. i dὶ Rebu us Tract. de Rescr. n. Io4. Vallensis de Rescr. q. s. n. 3. se p. 3. de Rescr. c. I a. de ossi c. deleg. - Cap. 3. fin. de Reseri l. 4 . is de judieiis . Imo fraudulentus secundi rescripti Impetrator parti alteri etiam ad refundendas expensas tenetur. Cap. 1. de dolo & contum. Tum enim rescribens circumventus esse judicatur
- bi Cum non firmetur tractu temporis , auod de Iure ab initio nen subsistit cap. x s. ile Regul. Iur. in 6. Patet rescriptum Iustitiae
posterius nullam prioris mentionem continens hoc ipso, quia ejus authoritate agi potest comtra illum , qui impetrato rescripto priore seu ex dolo sive ex ciilpa per annum non est ustis,
non esse ipse Iure nullum, sed elidendum
ope exceptionis c. s. & 23. de Rescr. Nequeo, at c. 3. de Rescr. quandoquidem 4ta inteluIigenjum est, ut ejusmodi rescripta jultitiae in effectu sint nulla , cum 'ope exceptionis elidi queant , quemadmodum in jure non inselitum
est , ut etiam ea , quae exceptione indigent , eatenus nulla compellentur, l. as. de vers. o lig. Et verba vires notamus obtinere - nullam obtineant firmitatem cap. g. de Rescr. c. g. de renunciat. non etiam illud significare poterunt , esse ipso jure nullum, quod ope exce- Itionis elidendum esse alia jura declarant. Fe-inus in c. 3. de Rescr. n. io. Atque hinc validus erit processus, quem formaveris judex tali reseripto datus, si contra illud a parte adversa non excipiatur. Tenet glossa magna in cap. I. de Rescr.& e. 39. v. Assii natae de Appel. atque ritetur Abias in c. 39. de Apeli. n. 22. & seqv. tempore conditae isossae communem fiuisi e , ac in curia Romana multum invaluisse hanc sententiam : rescriptum prius per stosterius sola praeventione in praesentando , i, obtenta inade partis adverse citatione extinoui. Enimvero jura , quae in rescriptis Iustitiae tempus fictae praesentationis adtendi jubent, i β. a1 .ct seq.ὶ quaequo per citationem & non ant