장음표시 사용
101쪽
legia conscriberentur, in ordines cogerentur . sic in oratione pro domo sua: Cum deleratis ducibus decuriatos ac descriptos haberes exercitus perdistorum. libro autem II . ad Quintitu statrem, crunon de his collegiis,sed de ambitiosa hominum coitione intelligat, Eodem, inquit, die senatus co
sultum factum est , uisodalitates, decuriatq; discederent .
IISDEM consulibus arma in templum Castoris palam coportabantur; graduSeiusdem templi tollebantur parmati homines forum, & conciones tenebat; ca des , lapidationes fiebant; nullus erat senatus, nihil reliqui magistratusi; unus omnem omnium potestatem armis, & latrociniis possidebat, non aliqua ui sua, sed cum duos consule Sa re p. prouinciarum edere retraxisset: insultabat, dominabatur, aliis pollicebatur, terrore, ac metu multos, plures etiam spe, & promissis tenebat . quae cu essent eiusmodi iudices; csi senatus duces nullos, ac pro ducibus Proditores , aut potius apertos hostes haberet; equester ordo reus a cosulibus citaretur; Italiae totius auctoritas repudiaretur: alii nominatim relegarentur; alii metu, ac periculo terrerentur; arma
visent in templis, armati in foro; eaq; n 6 silentio
102쪽
flentio consulum dissimularentur, sed et
uoce,&sententia Comprobarzntur; cuomnes urbem nondum excisam,& eue
Lam , sed iam captam , atque Oppressam uideremus: tamen his tantis mali S, tanto bonorum studio , iudices , restitissemus: sed me alii metus, atque aliae curae, suspicioneSq; mouerunt. exponam enim hodierno die, iudices, omnem rationem facti, & consilii mei; neque huic uestro tanto studio audiendi, neque uero huic latae multitudini, quanta mea memoria nuna qua ullo in iudicio fuit, deero . Na si ego in caussa tabona,tantolstudio senatus,cosensu tam incredibili bonorum omnium, tam parato , tota denique Italia ad omnem conictionem expedita , cessi tribuni pl. despicatissimi hominis, furori , contemptissimorum collum leuitatem, audaciamq; pertimui; nimium me timidii, nullius animi, nullius cousilii fuisse confiteor. CoMΜENTARIVS.
In templum Castoris: hinc apparet, leges intemplis latas esse . nam in Castoris templum propterea comportabantur arma , ut legem Clodius o quis intercedere aut ιmpedire uellet, ut perferret. cognoscitur maxime ex ea pro domo sua, et in Pisonem. Reus a consulibus citaretur e
103쪽
taretur: significat illud, quod in concione Gabinius consul dixerat: Equites R. daturos illius dies poenas, quo ,Cicerone consule, cum gladiis in clivo Capitolino fuissent. Reus igitur, praeclari s-mifacti. Italiae totius: qua mea causam uis decretis susceperat. Nominatim relegaren- tur: patet L. Lamiam Ignificari. In templis: de templo Castoris proxime dixit. Alii metus , aliae curae: quae sunt haec ἐ illa, de quibus insta, quod Clodius ea, quae contra Ciceronem faceret, se facere auctoribus Pompeio, Crasso, Caesare, in concionibus clamabat . qui cum tacerent, confiteri uidebantur. his igitur, inquit, cessi, non, homini delicati simo, Clodio, non, contemptissimis consulibus, Pisoni, o Gabinio. Ad omnem contentionem expedita : quod ex decretis poterat intelligi.
Q in enim simile fuit in in Metello cuius caussam, etsi omnes boni probabant, tamen neque senatus publice, neque ullus ordo proprie, neque suis decretis Italia tota susceperat . ad suam enim magis quandam ille gloriam,quam ad perspicua sal utem reip. spectarat, cum unus in lege Per uim latam iurare noluerat . denique uidebatur ea conditione tam fortis fuisse, ut cum patriae caritate constantiae gloriam commutaret. erat autem ei reS cuexercitu
104쪽
exercitu C. Marii inuictor habebat inimicum C.Marium, conseruatorem Patriae, sextum iam illum consulatum gerentem: reS erat cum L. Saturnino iterum tribu no pl. uigilante homine, & in caussa populari si no moderate, at certe populariter abstineterq; uersato. cessit; ne aut uictuSa fortibus uiris cum dedecore caderet, aut uictor multis & fortibus ciuibus rep. orbaret. meam caussam senatuS palam,equester ordo acerrime, cuncta Italia publice, omnes boni proprie enixeq; susce- Peraut . eas res gesseram, quaru non unuSauctor, sed dux omnium uoluntatis fuissem, quaeq; non modo ad singularem meam gloriam, sed ad salutem communem omnium ciuium, & prope gentium per tinerent ; ea conditione gesseram, ut me una factu semper omnes praeliare tueriq; deberent. erat autem mihi contentio nocum uictore exercitu, sed cu operis conductis, & ad diripiendam urbem concitatis . habebam inimicum non C. Marium, terrorem hostium, spem, subsidiu mq; patriae , sed duo importuna prodigia, quos egestas,quos aeris alieni magnitudo,quOS leuitas, quos improbitas tribuno pl.constrictos addixerat.
105쪽
Quid enim simile fuit in Metello ἰ di si dendum, inquit, fuit C Metello illi Numidico quod eius causam no sena tus publice susceperat:
quod ei res esset cum exercitu C. Marii inuicto , cum ipso C. Mario , conseruatore patriae ,si tum tonsule , cum L. Saturnino iterum tribuno pl. homine uigilate: quod , si pugnare uellet , aut ipsius interitum ex inimicorum uictoria, aut,s i e uinioeret, magnam re . calamitatem e fortissmorum utrorum caede prosticeret . mea ratio fuit alia. cum enim O meam caussam senatus, eque-ser ordo,cuncta Italia publice susicepisset; mia
hi res esset , non cum C. Mario , sita cum duobus contemptis imis consulibus, non cum L. Saturnino , sed cum tribuno pl. P. Clodio , omnium hominum nequi seimo, atque turpismo ; quos homines si occiderem, nemo neque meum factum repreherideret, neque ritorum morte maereret: haec cu ita essent, ualde me timidum, atque imprudentem
confiterer fusse ,1i horum hominum metu disces sissem. cur igitur cessi ρ mouerunt me illa, quae de et ompeio , Crasso , Caesare Clodius praedicabat:
quae illi tacendo confiteri uidebantur. Neque ullus ordo: non modo equeser,qui meam caussam suscepit, sied nullus omnino. Salutem rei P. non cium in eo seruabatur res ublica ,si unus Metellus in legem, quam Saturninus, Mario gratia scans, per uim ferret , iurare nollet. nihilo enim
minus , ipso non iurante, lata lex est. niaηus lib. L.
106쪽
lib. I. Plutarchus in Mario. Vt cum patriae caritate: patriae caritas postulat, ut ab ea ne discedamus. at Metellus voluntarium in exilium abiit quia siuamgloriam pluris, quam patria camritatem,fecit. poterat enim aliquis obηcere. --gna laus Metello debetur, qui de patria maluit, quam defiententia , decedere. uerum, inquit Cicero , cum aspectu patriae carissimo se priuauit, constantiae laudem quaesiuit, patriaeq; ami sionem gloria fructu compensare uisus est. cessit igitur Metellus, non quod in eo sitam esse reipublicae salutem intelligeret ,sed quod ei carior constantia gloria, quam asstectus patriae ,fuit. Inuictor
semper enim Marius ex hostibus reipublicae uictoariam retulerat, Numidis, Germanis, Italis. Plutarchus, Velleius, Appianus. Inimicum C. Marium: iam inde a bello I ugurthino. cuius gloriam, multis praeclaris factis Metello debitam , Marius intercepit. nam cum senatus ' umidiam Metello, in qua bellum iam gerebat, decreuisse Marius consul designatus essecit, ut eam sibi prouinciam populus mandaret ; cum Metellum, hominem inanem imperio nimis gaudentem , bellum de industria ducere criminaretur. erat autem in mandanda prouincia maior populi potestas, quamsienatus. Conseruatorem patriae: in eo potismum, quod innumerabiles Cimbrorum Textonumq;.copias cecidit. de legibus quoque lib. II. duos ex Arpinati municipio reipublicae
107쪽
construatores d Cn. Pompeio uocatos signifi cat, ipsum, O C. Marium .sunt etIam in epitome Livii haec uerba: Primores ciuitates, qui aliquantulum ut nouo homini ad tantos honores evecto inuiderant, consertiatam ab eo rempublicam fatebantur . Sextum illum consulatum: oppressis Glaucia O Saturnino insignem. primo consulatu Iugurtha debellauit: secundi primo die, id es kalendis Ianuam, de eo triumphans urbem ingresbus est . tertium in apparatu belli
Cimbrici comi psit: quarto trans alpes circa amquas Sextias cum Cimbris, quae Germanorum
genus fuit,pro pera fortuna conflixit: quinto citra alpes in campis I audis eosdem vicit: sexto Glauciam praetorem, O Saturninum tribunum pl. per nutiem reipublica molientes,occidit: septimo paucis post , quam inierat, diebus uita decessit. Saetturnino: Metelli inimico; quod ab eo censore noutatus erat. Appianus lib. I. fuit ἡ gente Appuleia , homo sieditiosus: ideo Clodius Appuleia vocatur in epistola quadam ad Atticum, ob ingenii similitudinem: muliebri autem genere potius , qua m uirili, ob mollitiem O libidines. Pluta r-cbus, Mypianus, Velleius, e tome Liuia . In caussa popularit quia legem agrariam ferebat. Si non moderate: quὸd A. Numium, tribunatum petentem, O C. Memm um, conβι- latus candidatum, Glaucia competitorem , occi - ndos cura erat. Plutarchus , epitome Livii,
108쪽
Appianus, Cicero in i I II. in Catilinam. Fl rus . Populariter: populi cum gratia : quia nihil omisit, ut populi commodo con sideret. Abstinenterq;: hoc uerbo usus est, ut Saturninis , etsi non moderatum, tamen prae P. Clodio tolerabilem fuisse demonstret. non enim ille, ut Ct dius, alieni appetens, non testamentarius,non latro, non ut hoc etiam ad libidines referatur 9 si roris adulter , stuprorum sacerdos . Ad salutem communem: cum Metellus ad uuam magisgloriam, quam ad salutem reipublicae , stectasset. Omnes praestare: quod eas res ex omnium uosluntategessissem. praestare alienum factum diciatur is, qui alieni facti defensionem susicipit. pr
flare autem debet is, qui, ut fieret, auctor fuit. ideo se non unum earum rerum auctorem,sed da cem alienae uoluntatis dixit fuisse. Egestas, aeris alieni magnitudo : haec ad Gabiniumst sctare facile cognosset is, qui, quae supra dicta
sunt, meminerit. Levitas: ad eundem refero, ob unguenta, cincinnos, choreas.jImprobi tas: de Tisione dictum: quem sceleratum, au dacem , crudelem appellauit. 'io R A Υ I O . Ngc mihi res erat cum Sarurnino , qui,
quod a se quaestore Ostiensi per ignomianiam ad principem & senatus,& ciuitatis
M. Scaurum rem frumentariam translata sciebat, dolorem suum magna otentios
109쪽
ne animi persequebatur; sed cum scurrarum locupletum scorto , cum sororis adultero, cum stuprorum sacerdote, cum uenefico, cum testamentario, cum sicario, cum latrone . quos homines si, id
quod facile factu fuit, & quod fieri debuit , quodq; a me optimi & fortissimi ciues flagitabant, ut armisq; superassem: non uerebar, ne quis aut uim ui repulsam reprehenderet, aut perditorum ciuium, uel potius domesticorum hostium morte maereret. sed me illa mouerunt. Omnibus in concionibus illa furia clamabat, se, quae faceret contra salutem meam, face re auctore Cn. Pompeio, clarissimo uiro, mihiq; & nunc, & quoad licuit, amicissimo. M. Crassiis, quocu mihi erant omnes amicitiae necessitudines, uir fortissimus, ab eadem illa peste infestissimus e sese meis fortunis praedicabatur. C. Caesar , qui me nullo meo merito alienus esse debebat, inimicissimus esse meae saluti ab eodem quotidianis concionibus dicebastur. his se tribus auctoribus in consiliis capiendis, adiutoribus in re gerenda esse usurum dicebat: ex quibus unum habere exercitum maximum in Italia, duos, qui priuati tum essent,& praeesse, & parare.
si uellent, exercitum posse, idq; facturos esse
110쪽
IN ORAT. PRO SEXTIO. Id esse, dicebar. nec mihi ille iudiciuna po- .pugi, nec legitimam aliquam contentior nem, nec disceptationem, aut caussae di-ὶ ctionem, sed vim , arma, exercituS, im-u peratores , castra de nunciabat . quid ergo ζ inimici oratio, uana presertim, tam i improbem clarissimos uiros coniecta, J: me movit' me uero non mouit illius ora. I tio, sed eorum taciturnitas , in quos illat, oratio tam improba conserebatur.
us Q uaestore Ostiensi: recitanda siunt quae in ora ei tione Dyimus deam 'icum retolis: pertinente- enim ad hunc locum. Saturninum, inquit, quod i- in annonae caritate quaestorem ἀ siua frumentaria ii procuratione sinatus amouit, eiq; rei M. Scauss- rum praefecit,scimus dolore factum esse popula- ἐ- rem. Apparet ex utroque loco, eum,cui quaesu-:l- ra Ostiensis obtigisset, rei frumentariae praefuisse:
I, propterea quod, cum frumenta nauibus impodiit tarentur, omne nauigiorum genus, quibus ad uri, bem cursus esset, portus excipiebat Ostiensis. ideo in oratione pro Muraena, huic prouinciae, cum soriis titio feret, quaestores acclamare solitos ese dicit: si quia sicilicet non tacitam esse, O quietam, sed nere Sociosam, rarolestamq; Hrent. Paterculus etiam sui lib. II. haec de Ti. Verone scripsit: Quaestor mae, ximam difficultatem annonae, ac rei frumentaria os inopiam ita Ostiae,atque in urbe moderatus est, ut