장음표시 사용
131쪽
hoc , meo quidem animo, summi in patriam amoris mei signum esse debet certissimum , quod, cum abesse ab ea non possem sine summo dolore, hunc me per
Peti, quam illam labefactari ab improbis,
Cum sua minima inuidia: quis non modo cumma rima, βed ne minima quidem sua cum inuidia, ullam reipublicae partem suscipere ausus esset, csi discessum meum miserrimum luctuosiumq; uidisset, reditum autem gloriosum, me ante extincto, uidere non potuisset y Vastitatem: uasthre , non est rapere, Aed rapere simul, o defluere. Semel gloria, iterum aerumna mea: gloriacumlirationis oppressae, aerumnam exilii sui significat. Me hominem esse: hoc totum , ct in ea scriptum est pro domo sua . Hoc honoris gradu: nullum tunc administrabat magiIratum:
sed bonorem O dignitatem illam dicit, qua post magistratus egre elegestos uiri praestantes in patria fruuntur. Labefactari: quod factum ese set ,si dimitare potius, quam cedere maluissem.
MEΜINERA M, iudices, diuinum illum uirum, atque ex iisdem, quibus nos, radicibus natum ad salute imperii huius, C.Marium , summa senectute , cum prope uitri iustorum armorum profugisset, prim
132쪽
i- senile corpus paludibus occultasse de-r' mersum, deinde ad infimorum ac tenuis. a simorum hominum Minturnis misericor- ' diam confugisse, inde nauigio perparuo, is cum omneS portu S, terraSq; fugeret, in oras Africae desertissimas peruenisse. utque ille uitam suam, ne inultuS esset, ada incertissimam spem, & ad reip. statum roeu seruauit: ego, qui, quemadmodum multa ti in senatu me absente dixerunt) pericu - 4 lo reip. uiuebam, quiq; ob eam causi ani a consularium litteris de senatus sententiat, exteris nationibus commendabar, norim ne, si meam uita deseruissem, remp. proni didissem 'in quo quidem nunc, me resti-' tuto, uiuit mecum simul exemplum fideito publicae, exemplum reip. defendendare i quod si immortale retinetur,quis non inia telligit immori lem hanc ciuitatem fusi turam j nam externa bella regum, gen tium, nationum iampridem ita extinctii ii stant, ut praecIare cum iis agatur, quos pae, Catos esse patiamur. denique ex bellica uictoria non fere quenquam est inuidia,ti ciuium consecuta. domesticis malis, &lii audacium ciuium consiliis saepe est resi ei, stendum,eorumq; periculorum est in rep. ita retinenda medicina: quam omnem, iudisia ses, perdidissetis, si meo interitu senatui
133쪽
populoq; R. doloris sui de me declaram di potestas esset erepta.
Ex iisdem, quibus nos, radicibus: uterque enim Arpini natus est. Summa senectute: hanc enim mistriam sustinuit Marius post vi. costulatu,anno aetatissitis,si Velleio cressimus Io. a quo disjentit Plutarchus: qui eum annu agentem 68. periisse tradit. Prope uim iustorum armorum: prope iusta uocat arma, quibus L. Dila duodecim, ut ait Velleius, nouarum pe*imarumq; rerum auctores, inter quos Marium cum filio, o P. Sulpicio tribuno pti urbe exturbauit. nulla in ciues arma iusta sunt :sed illa prope iusta. Plutarchus, Velleius, Pedianus, epitome Liuii. Paludibus occultasse: historia apud Plutarchum, Appianum, Velleium, Liuii epitome licet uidere. Desertissimas: peruenit enim in ea loca, ubi aemula quonda Romanae urbis Carthago fuerat, ibiq; uitam inopem in tugurio ruinarum Carthaginiectum tolerauit. Velleius. Incertissimam spem: qui enim ab omni re tum nudus esset , eius incertissima spes , maximeq; dubia uidebatur. Ad reip. statum . ad id tempus, quo, mutatione rerii DIIa, alius, atque is, qui tunc erat , flatus reipublica uideretur esse. quod cum accidisset, Dila ad Mithridaticum bellumprofecto; ipse suam pristinam dignitatem recuperauit, interfectis ijs, qui Syllae
134쪽
partes tuebantur. Periculo reip. cum in mea uita periculum adiret respublica , mecumq; simul periclitaretur: cum eadem utrique fortuna impenderet: cum accidere mihi ad illa sitiunctum n hil posse uideretur. Consularibus litteris: non consulum, ed eorum , qui consules fuerant: quorum apud exteras nationes uigebat audioritas. Exemplureip. defendendae: non enim deerunt, qui exemplo meo excitati rempublieam defendant: cum , etsi me iniquorum fraude pulsum , eundem tamen ab ipsa republica omnium
ordinum hominumue conseissu restitutum memia nerint . quod nsfactum esset; exemplum defendendae reipublicae mecum smul interiisset . Retinenda medicina e quae ita retinetur, si bonos fortes uiros respublicafouet, O ab impetu insidiisq; tuetur improborum . nec alienum hoc a Sextii caussa uidetur: cui propter ea,quae in tribunatuF. pro Cicerone , hoc es pro rep. gesserat, excitatam accusationis procellam non semel mgnificat.
ii Quare moneo uos adolescentes,atque hoc meo iure praecipio, qui dignitatem, quiis remp. qui gloria spectatis , ne , si qua uos aliquando necessitas ad remp. contra improbos ciues defendendam uocabit, se- gniores sitis,& retordatione mei casus a μ consiliis fortibus refugiatis. primum nose est periculum, ne qui unquam sint in ciui si late
135쪽
COMMENTARIV state eiusmodi consules, presertim si erit his id , quod debetur, persolutum: deinde nunquam iam, ut spero, quisquam ima probus consilio & auxilio bonorum se opPugnare remp. dicet,illis tacentibus ; nec
armati exercitus terrorem opponet togatis ; neque erit iusta caussa ad portas sedenti imperatori, quare terrorem suum falso iactari opponiq; patiatur. nunquam enim erit tam oppressus senatus, ut ei ne
supplicandi quidem, ac lugendi sit potestas; tam captus equester ordo, ut equiates R. a consule relegentur. quae cum ommnia , atque etiam multo alia maiora, quae consulto praetereo, accidissent; uidetis me tamen in pristinam meam dignitatem , breui temporis dolore interiecto', reip. uoce esse reuocatum. Sed ut reuertar ad illud, quod mihi in hac omni est oratione propositum, omnibus malis illo anno scelere consulum remp. esse confectam: primum illo ipso die, qui mi. hi funestus fuit, omnibus bonis luctuos RS, Cum ego me e complexu patriae, conspectu 1; uestro eripuissem, &, metu p riculi uestri, non mei, furori hominis, sceleri, perfidiae, telis , minisq; ceS sinsem I patriamq; , quae mihi erat carissima, propter ipsius patriae caritatem reliquissem;
136쪽
ita liquissem; cum in eum illum casum tana horribilem , tam grauem, tam repenti- num non solum homines , sed tecta ur- bis, ac templa lugerent,nemo uestrum forum , nemo curiam, nemo lucem aspice-
re uellet; illo, inquam, ipso die, die dico trai immo hora, atque etiam puncto tempo lai ris eodem mihi reiq; pub. pernicies , G ia binio & Pisoni prouincia rogata est.
Meo iure praecipio: hoc enim ego prater cete qa ros posse uideor facere; cum omnium maxime snt quam grato animo resti blica ciues optime meri: si tos amplectatur, in me ipso sim expertus. Mei Tl.ι casuS: cum eiectus sum. reditus enim gloria,non lip disicessus calamitas, cogitanda uobis est . Pe solutum: si, ut meritiseunt, ita punientur. iis Bonorum: bonos uocat, Caesarem , Pompe os tum, Crassum: quos excusat, ut in consules Oul Clodium culpam conuertat uniuersam. iam G. ii nim, habendam sibi rationem ocis simul O dign/vi tatis , malo doctus constituerat . itaque , quod, eorum animos, qui plurimum poterant, phsit sendere , nihil temere pronunciat. Impera' tori: quis non uidet Caesarem significari' Captus: impeditus, infirmus , nullo apud confulas loco. θectat enim ad casum L. Lamiae. Breui dira quia per x v II. tantum menses patria caruit.
137쪽
die nonas Septembris . Perfidiae: quia , cum Tompeio Me pulicitus esset,se nihil in tribunatu contra Ciceronem esse acturum, promisso non setis: de quo in epist.ad Attib. I i. Rogata est: nam O de me, hoc est de ipsa republica, Ode Uulumprouincijs lata lex est.
Pro dii immortales, custodes ,&conseruatores huius urbis , atque imperii, quaenam illa inrep. monstra, quae scelera uidistis in ciuis erat expulsus is , qui rem p. ex senatus auctoritate cum omnibus bonis defenderat, & expulsus non alio aliquo , sed eo ipso crimine: erat autem expulsus sine iudicio, ut, lapidibus, serro, ieruitio denique concitato: lex erat lata uasto ac relicto foro,& sicariis servisq;
tradito,& ea lex,quae ut ne ferretur, senatus fuerat ueste mutata. Hac tanta perturbatione ciuitatis, ne noctem quidem consules inter meum discrimen,& eorum praedam interesse passi sunt. statim, me perculso, ad meum sanguinem hauriendum M spirante etiam rep. ad eius spolia detrahenda aduolarunt. Omitto gratulationes , epulas, partitionem aerarii, beneficia, spem , promissa, praedam, laetitiam paucorum in luctu omnium. uexabatur uxor mea . liberi ad necem quaerebantur.'
138쪽
bantur: gener, & Piso gener, a Pisonis consulis pedibus supplex reiiciebatur: bona diripiebantur, eaq; ad consules deferebantur e domus 'ardebat in Palatior Q consules epulabantur . quod si meis incommodis laetabantur,urbis tamen peri Culo commouerentur. sed ut 4 mea cau9saiam recedam; reliquas illius anni pestes recordemini. sic enim facillime perspi-λy cietis, quantam uim omnium remediorum a magistratibus proximis resp. dem
'φ Senatus auctoritater quia senatus decreue rat, ut uiderent confulis, ne quid re*ublica detri menti pateretur. Sine iudicior populi. Vastato: placet quidem maxime, optimi ael: doctissimi uiri O in emendandis libris eximia cum laude uersati, Gabrielis Phaerni coniectura. putat enim, pro, Vastato, legendum, Va-ὶ ἔ so . enim locus dicitur is, ubi solitudo est rut in ii. in Rullum genus agrorum vocat pro-
ζ pter pestilentiam 'ciastum, atque desertum. Statim me perculso: statim, lege de me lata, sl mea bona diripienda conuolarunt. post reditum
apti in stratu . Sanguinem: trallationem conti-im t. sunt enim illa trallata: Me perculsio m tu um sanguinem hauriendum , spirante republi ait ω detrahenda. dicit autem, lirante r
139쪽
publica , cum. de se ipso loquatur; quia re u blicam una cum ipso percussam consectamq; esso uult existimari . itaque o proxime, Eadcm , dixit, mihi reiq; publicae pernicies rogata est. in Pisonem non modo suum, sied etiam patriae funus appellat . O alibi saepissime idem significat .
Partitionem aerarit: cum Clodiot: qui, legelata de maxinis pecuniis Pisoni o Gabinio dandis , quasi euntibus cum exercitu in prouincias necessariae magnopere essent , eas deinde pecunias cum ipsis partibus es. supra , O pro domo Da . Vexabatur uxor mea: quippe quae etiam ad tabulam Valeriam dusta sit. epist. fam. lib. I . Piso gener: tres generos habuisse Ciceronem
conflat , L. Calpurnium Pisonem Frugi, Fu rism Crassipedeni, P. Cornelium Lentulum Do labellam . qua in re Pediani error deprehenditur, qui in oratione in Pisonem duos fulse commem rat , Pisonem, o Dolabellam. Crassipedis praenomen ignoratur. Ad consules deferebantur: ad Gabinium uilla Tuscillana, ad Pisonem Palatina domus . nam in oratione post reditum in senatu , Domus, inquit, mea diripiebatur , asedebat: bona ad uicinum consulem de Palatio , de Tusculano ad item uicinum alterum consulem dea ferebantur. O pro domo sua: Cum domus in Talatio, uilla in Tinculano, altera ad alterum cOL-sulem transferebatur: columnae marmoreae ex adibus meis, inflectante populo Romano, ad socrum
140쪽
η erum consulis sic enim ex oratione in Psonem iii O ex Tediano correxi 9 portabatur: in fundum
autem uicini consulis non instri entum , auisunt a dementa aula ,sed etiam arbores transferebanti, tur. Iκ ea vero in Pisonem . t tu, inquit , illo ' ipso tempore apud socrum tuam , cui domum ilh meam exhauriendam patefeceras , sedebas. ula Vrbis tamen periculo commouerentur: uel quod ea simul cum salute Ciceronis pericliausa taretur : vel quod ob ea , quae proxime com -:ι- memorabit , proprium urbis periculum agcretur,
hi Legum multitudinem, cum earum , quae la tae sunt, tum uero, quae promulῆatae fue- ,δε runt, dicam inam latae quidem lunt con sta sulibus illis tacentibus, immo uero adiis Probantibus etiam: ut censoria notatio,
ita & grauissimum iudicium sanctissimi ma- ρ gistratus de rep. tolleretur: ut collegi ,: a non modo illa uetera, contra S. C. resti- η tuerentur, sed ab uno gladiatore innuba merabilia alia noua conscriberentur : ut,r,a remissis semissibus & trientibus, quinta Prope pars uectigalium tolleretur: ut Ga
binio pro i ta sua Cilicia , quam sibi, si
Mi rem p. prodidit et, pactus erat, Syria da retur: ut uni helluoni bis de eadem redeni liberandi, rogata lege , potestas .fiς iit rei Prouinciae commutandae. Mitto ea ni