장음표시 사용
111쪽
per id , quod agebat, quantus euasurus esset, elaceret. Principem senatus, & ciuitatis: siena
tus, quod eum in recitando senatu censores prismum legissent: ciuitatis, ob siummos honores extimia cum laude adminis ratos . erat autem fere , qui princeps senatus, idem ciuitatis: quod censores principem eum legeresolerent, cuius inter o mnes ciues dignitas emineret. M. Scaurum: Epatricia Aemiliorum gente, magni animι viru , O constantia laude in gnem. epist. fam. lib. I. et Pedianus 68: Scurrarum: homines intemperantes, nullam pudoris partem retinentes,scvrras a similitudine nominat: quo curra impudentes sunt, nec infacetiis modum struant. Sororis adultero: uxoris L. Luculli, qui Tigranem Mithridatemq; acie uicit. pro Milone lutarchus in Lucullo, Caesare, Cicerone. Velleius lib. I I. Stus prorum sacerdo te: iocose: quod, ut Pompeia C. Caesaris uxorem stupraret, ad aras Bonae dea
quasi sacerdos acce1sisset: ut, quemadmodum sacrorum sacerdotessiunt, sic ipse suprorum sacerdos esset . simile illud libro I. ad Atticum I 6:M. Luculli uxore Memmius suissetcris initiauit. hμsoriam hac de re nemo paulo humanior ignorat. Testamentari or de corruptis aut suppositis ὀClodio testamentis nihil, quod cum hoc loco consentiret, hactenus inuenimus; sed in eum, cuius esset ad omne facinus immanis audacia, conveniara nefaria quaequepossunt. Quos homines :cladium a
112쪽
clodium , Pisonem, Gabinium . Optimi se sortissimi ciues: maxime L. Lucullus: Et in Flutarcho scriptum est. Quoad licuit: latenter excusat Pompeium , quod aliquando sibi ci cium amici non praesiterit, nec ὰ Clodio inique oppugnatum defenderit. non enim ei per Caesarem socerum licuit: qui , ut ea, quae consul contra lex eso auspicia gesserat, confirmarentur , alienare a se tribunum pl. popularem nolebat. insa, O proxime, et in Pisonem. Nullo meo merito: salsafuisse, quae ab illo in Caesarem di Lia certi homines detulerunt , O hic significat , O aperte ostendit in ea pro domo sua. Plutarchus aut e ncn ideo infensium Ciceroni Caesarem fuisse dicit, quia C cero contra eum locutus esset, sed quia cum eo legatus in Galliam ire , quod pollicitus iam erat, quasi de Clodio nihil timens recusasset. Velleius ait, quod inter x x. uiros diuidendo agro Campano esse voluisset . ego eam caussam, quam Cicero ipse ponit, quam O Suetonius confirmat, veriorem duabus reliquis existimo. In consiliis capiendis: de pernicie mea. In re gerenda: in me e ciendo. Vnum: C. Caesarem: qui Galliam Cisalpinam , quae Italiae pars olim fuit , cum e- aercitu imperioq; obtinebat'. Exercitum maximum : legiones quatuor , praeter auxiliares . Plutarchus in Pompeio , C are, Ca tone. Duos : Cn. Tompeium, M. Crassum. Praeesse: musratus habere. Facturos: ut
113쪽
COMMENTARI Sipsum , si opus esset, adiuuarent in regerenda. Iudicium populi: populum eratim in caussa capitali , centuriatim coatitum, iudicem esse oporatebat: idq; sacratis legibus, xI L tabulis sancit rem erat . quod infra patet, O libro de legibus I r I. Legitimam : si non ad populum, at ante aliquem magistratum, publicumve constitu. Disceptationem: propria uox ad explicanda inter litigantes contentionem . itaque in episola
ad Metellum, Vmbit, inquit, illi tam propositu
fuit , quam me non iudicio, ac disceptatione , sedui, atque impressione euertere. et pro Plancio his verbis: Erat non iure, non legibus, non discepta- do decertandum . Causia dictionem: ciuem enim Romanum indicta caussa condemnari, leges uetabant. quo nomine O ipse Cicero a P. Clodio tribuno pl. lege lata puljus est. coniuratos enim , indicta caussa, necari e S. C. iusserat. Vim, arma , exercitu S, imperatores, camstra: duo prima uerba ad ipsum c lodium , tria postrema ad Caesarem refero . V ana: qua nihil ueri contineret. Eorum taciturnitas: nam et si , cum tacerent , quid sentirent, intelligi non poterat: mouebar tamen, quia tacendo loqui uidebantur, inficiando confiteri. pro Plancio.
QII quanquam ob aliam causam tacebant, tamen hominibus omnia timentibus tacendo loqui, non inficiando confiteri
114쪽
teri uidebantur. illi autem aliquo tum timore perterriti, quod acta illa, atque omnes res superioris anni labefactari a praetoribus, infirmari a senatu atque principibus ciuitatis putabant, tribunum popularem a se alienare nolebant , suaq; sibi propiora pericula esse , quam mea, IO-quebantur. Sed tamen & Crassus a consulibus meam caussam suscipiendam esse dicebat: & eorum fidem Pompeius implorabat, neque se priuatum caussae publice susceptae defuturum esse dicebat . quem uirum,studiosum mei,cupidissimum reip. conseruandae, domi meae certi homines
ad eam rem compositi monuerunt, ut esset cautior; et usq; uitae a me insidias apud me domi positas esse dixerunt; atque hac ei suspicione alii litteris mittendis, alii
nunciis, alii coram ipsi excitauerunt; ut ille, cum a me certe nihil timeret,ab illis, ne quid meo nomine molirentur, sibi cauendum putaret. Ipse autem Caesar,quem maxime ignari homines ueritatis mihi es, se iratum putabant, erat ad portaS, erat cum imperior erat in Italia eius exercituS ; inq; eo exercitu ipsius tribuni pl. inimici mei fratrem praefecerat. Haec ego C uiriderem, neque enim erant occulta se. natum, sine quo ciuitas stare non posset,
115쪽
COMMENTARIV somnino de ciuitate esse sublatum; constiles, qui publici consilii duces esse deberent , Perfecisse, ut per ipsos publicum conssilium funditus tolleretur; eos , qui plurimum possent, opponi omnibus concionibus, falso, sed formidolose tamen ,
auctores ad perniciem meam ; conciones haberi quotidie contra me ; uocem Pro me, ac pro rei p. neminem mittere;
intenta signa legionum existimari ceruicibus ac bonis uestris , falso, sed putari tamen ; coniuratorum ueteres copias,& effusam illam ac superatam Catilinae manum importunam , nouo duce,& insperata commutatione rerum esse renouatam e haec cum uiderem , quid agerem
iudices t scio enim , tum non mihi ue strum studium, sed meum prope uestro defui fle.
Οbi aliam caussam tacebant: haec ad Caesarem potius caussa pertinebat, quam aut ad Pompeium, aut ad Crassum. cum enim uehementer trametat Cae*r, ηe, quae anno superiore contra auspicia peregerat,ea non a consulibus Pisione O Gabinio,quorum alterum si cerum, alterum suis partibi s addi tum habebat, sted a praetoribus in minarentur e tribunum pl. P. Clodiam alienare a
se nolebat. is enim praetoribus, de tollendis Casa
116쪽
ris actis rogationem ferentibus, uel interce pone potera quia tribunus M. erat, uel, quia facinorosus O audax, et id ut armisq; resistere. hanc Ei . tur ob caussam Caesar tacent. Crassus autem OPomprius , quia Caesari fauebant , alter amicitiao coitione in rempublicam facta, alter etiam affinitate deuinIIus. Acta illa: ea, quae proximo anno consulgesserat. qua de re in oratione in Pisone his uerbis: Adducta res in certamen te consule putabatur, utris, quae superiore anno ille gessipe manerent, an resim rentur. Labefactari: roseindi; quod in legibus ferendis neque auspiciorum neque ueterum legum habita ratio esset. Praetoribus: C. Memmio L. Domitio Ahenobarbor de quibus haec in Suetonin Iulio scripta sunt: Functus consulatu, C..Memmio, L. Domitio praeto, ribus desuperioris anni actis referentibus, cogniationem senatui detulit: nec illo suscipiente, triduo ; per irritas altercationes absumpto, in prouinciam abiit: ct statim quaestor eius in praeiud cliιm aliquot criminibus arreptus est. O in Vorone. Huius filius praetor Caesarem abeuntem consulatu, quem aduersus auspicia legesq; gessisse existimabatur, ad disquisitionem senatus uocauit. Infirmari a senatu: si decerneret , leges omnes a Caesare consule, aut a tribuno pl. illius satellite Vatinio contra austicia esse latas: quod olim de legibus a tribuno pl. M.Liuio Drusio latis decretum erat. Pedianus 36. Principibus ciuitatis: castris
117쪽
Caesaris inimicos intelligit, M. Bibulum, M. Catonem, L. Domitium; item alios, opinor, uir bonos, ut L. Cottam , P. Seruiuum Isauricum , in Hortensium, forte duos Lucullos , Pompeii ob ereptam Mithridatici belli gloriam mimiacos. Tribunum popularem: quia , cum a patriciis ad plebem transiui, magnam i populo gratiam iniit. Suaq; sibi propiora esse pericula, quam mea, loquebantur: hoc , ut proxima superiora, ad Caesarem lectat: cuius erant illa acta, quorum caussa timebat . itaque mTisionem , Fuit, inquit de Caesare,sibi amicior , quam mihi. Publice susceptae r a consulibus. in Pisonem. Compositi monuerunt: compositi , fraude insitis consulum: monuerunt , litteris , oe nunciis V , qui familiares non erant; coram autem ii, quibus iure familiaritatis hoc licebat : de quibus loquitur in ea in Pisonem. Meo nomine: ueritus est, ne illi ipsi, E quibus mon batur, aliquid in ipsum molirentur ; quod fore sperarent, ut homines id 2 Cιcerone commissum existimarent, i quo insidias eius uitae positas prae dixerant . Ignari homines ueritatis: non
ideo tacuisse Caesarem significat, quia sibi esset
inimicus, sed quia, ne acta sua restinderentur a praetoribus, timeret. Erat ad portas: non enim prius ad bellum profectus est Caesar, quam ciceronem Clodius Italia expulit . quod a Plutarebo scriptum es. Fratrem: Ap. Pulchrum, qui
118쪽
qui legatus fuit in exercitu Casaris. Haec ego cum uiderem: neque enim erant o occulta : genus loquendi Graecis quoque usitatum. iisdem enim uerbis usus est Demosthenes in ea πεοι
cuius in imitatiunem non de industria, ut opinor, sed casu , ex legendi consiuetudine Cicero incurrit: cum etiam in epistola ad Lentulum itidem locutus sit. Quae cum uiderem: neque enim erant obscura. nec di militer in agraria x I. Quae cum ego nonsolum fusticarer, Adplane cemnerem : neque enim obscure gerebantur. Publici consilii: senatus : quem diuersis nominibus appellat,senatum , publicum consilium , summum ordinem , amplismum ordinem , princiapem ordinem. Eos, qui plurimum possent: tres illos , quos proxime nominauit. Legionum i Caesaris. Meum prope uestro defuisse: quod iis , pro ipsius salute contra Clodium pugnare cupientibus, non permisit. ex quo sunt illa ad Lentulum: Meos ciues me struatos, O me seruare cupi entes , armatis feruis obiici noluserim. ec alibi siemel idem gloriatur.
Contenderem contra tribunum pl. priuatis armis uicissent improbos boni, fortes inertes: interfectus essetis, qui hac una medicina sola potuit a reip.peste depelli.
quid deinde quid reliquiarum restaret quid
119쪽
COMMENTARIVsquid denique erat dubium , quin ille sanguis tribunicius , nullo presertim publico cosilio profusus, consules, ultoreS, &defensores esset habiturus ' cum quidem .in concione dixisset , aut mihi semel pereundum , aut bis es se uincendum . quid erat, bis uincere λ id profecto, ut, cum amentissimo tribuno pl.cum decertassem, Cum consulibus , ceterisq; eius ultori bus dimicarem . ego uero,si mihi uni pereundum suisset, ac non accipienda plaga , mihi insani bilis, illi mortifera, quam reip. imposuissem semel perire tamen, iudices, maluissem, quam bis uincere. erat enim illa altera eiusmodi contentio ut neque uicti , neque uictoreS remp. tenere possemus . quid , si in prima contentio ne , ut tribunicia uictus , in foro cum naultis bonis uiris concidissem in senatum consules, cerdo, uocatsent, quem totum de ciuitae delerant. ad arma uocarent, qui me uestitu quidem defendi remp. si uissent: a tribuno pl. post interitum meum dissedissent, qui eandem horam mea Pestis & suorum praemorum esse uoluis- , . sent.
Hac una medicina: aduersi s enim illius furorem
non satis in iudiciis O legibus esse praesidii, sepe
120쪽
augeatur , ita loqui Cicero solitus s. de quo infra , bis uerbis: Unus est foliis inuentus, qui ab hac tam impensa voluntate bonorum palam dissideret. O in ea in Pisone, his uerbis: Cives Romani, qui tu bis locis negotiantur , te unum, forum , suum depeculatorem , ne torem , praedon mi hostem uenisse senserunt. Α' reip. peste : ab ea peste, quam Clodius reipublicae importabat. Accipienda plaga e locus obscuratur mendor maxime corruptam sus isor dictionem , Illi. Quam bis uincere: quandoquidem sine in gna ciuiam Irage uincere non possem. Illa altera e cum consulibus. Neque uicti: quia , bonis ciuibus interfectis , respublica stare non poterat . qui enim seuperessent ψ non adseruos res uenisset ρ quod ipsi, quasi ad talus loci expositi nem, infra dixit. Neque uictores: grauem enim plagam ἡ caede coaest luna accepisset respublica , pestimo exemplo in ciuitatera inducto. Eandem horam quia, ut ait infra , eodem die, atque etiam eadem bora leges duae, altera de Ciceronis pernicie , altera de prouincise consu
Vnum enim mihi restabat illud , quod forsitan non nemo uir fortis, & acris animi magniq; dixerit: restit Ues: repugnasses: