장음표시 사용
131쪽
dimim est altius omnem impetum contulerant, eum oculis incestentes 2 vocibus truculentis. Cujus furoris amentiam exercitus ira ferre non potuit,eosque Imperatori, ut dictum est, acriter imminentes, desinente in angustum fronte,
quem habitum caput porci simplicitas militaris appellatis, simpetu disjecit ardenti: & dextra pedites catervas peditum obtruncabant equites laeva equitum se turmis agilibus infuderunt. Cohors praetoria ex adverso Augustum cautius stipans,resistentium pectora, moxque terga fugientium in- ciciebat: & cadentes insuperabili contumacia barbari non io: tam mortem dolore, quam nostrorum laninam horrendo stridore monstrabant: dc jacentes absque mortuis plurimi succisis poplitibus ,ideoque adempto fugi ρndi subsidio, alii dextris amputatis, nonnulli ferro quidem intacti, sed superruentium collisi ponderibus, cruciatus alto silentio perfere- . bant. Nec eorum quisquam inter diversa supplicia veniam petiit aut ferrum projecit, aut eXoravit celerem mortem: sed arma jugiter retinentes, licet adflicti,ininus criminis aestimabant, alienis viribus potius qua conscientiae suae judicio vinci: mussantesq; audiebλntur interdum, fortunae non meriti acifui ne quod evenit dia in semihorς curriculo discrimine praeliorum emenso,tot procubuere subito barbari,ut pugna nati fuiste sola victoria declararet. Vix dum populis nostilibus 'stratis, gregatim peremptorum necessitudines ducebantur humilibus extractae tuguriis,aetatis sexusq; promiscui: & n- asstu vitae prioris abolito ad infimitatem obsequiorum venere servilium: & exiguo temporis intervallo decurso, caesorum
aggeres,& captivorum agmina cernebantur. Incitante itaq, fervore certaminum,fructuque vincendi, consurrectum est in perniciem eorum, qui deseruere praelia,vel in tuguriis la- Sotitantes occultabantur. Hos cum ad loca venisset avidus
barbarici sanguinis miles, disjectis culmis levibus obtruncabat : nec quenquam casa vel trabibus compacta firmis simis
132쪽
LIBER XVII. Π simis periculo mortis extraxit .. Denique cum inflammarentur omnia, non ullusque latere jam ponet, cunctis vitae praesidiis circumcisis, aut obstinate igni peribat absumptus, aut incendium vitans, egrestus uno supplicio declinato, ferros sternebatur hostili. Fugientes tamen aliqui tella incendi orsique magnitudinem, amnis vicini se commisere gurgitibus, peritia nandi ripas ulteriores occimare posse sperantes:
quorum pleriq; submersi necati ii sitiat, alii jaculis periere
confixi: adeo ut abunde cruore diffuso meatus maminis1o spumaret tumens. ita per elementum utrumq; armata Uin
centium ira virtusque delevit. Placuerat igitur post hunc rerum ordinem cunctis adimi spem omnem vitaeque solatium:& post lares incensos, raptasq; familias, navigia justa sunt colligi, ad indagandos quos a nostrorum acie ulterioris discreverat ripa. Statimque ne alacritas intepesceret pugnatorum, impositi lyntribus per abdida dueti velites c pediti occuparunt latibula Sarmatarum: quos repentinus fefellit aspectus, gentiles lembos & nota remigia conspicantes. Vbi veroprocul micantibus telis, quod verebantur, zo propinquare senserunt, ad suffugia locorum palustrium se contulerunt: eosque secutus infestius miles caesis plurimis ibi victoriam reperit, ubi nec caute posse consistere, nec a dere aliquid credebatur. Post absumptos pene diffusosque Amicentes, petiti sunt sine mora Picenses, ita ex regionibusas appellati conterminis: quos tutiores fecero sociorum ae
rumnae, rumorsi assiduitate compertae. ad quos opprimen
dos erat enim arduum sequi per diversa sparsos imprudentia viarum arcente Taifalorona auxilium,& liberorum ad-ar l, Sarmatarum adsumptum est. Cumque auxilioria agminago locorum ratio separaret,iractus contiguos Moesiae sibi miles elegit, Taifali proxima suis sedibus obtinebant, liberi terras Occupaverant e regione sibi oppositas. Limigantes territi recentibus subactorum exemplis & prostratorii, diu haesit bant
133쪽
rao AMMIANI MARCELLINIbant ambiguis mentibus, utrum oppeterent an rogarent, cum utrius i, rei suppeterent documenta non levia. Vicit tamen ad ultimum coetu tentorum urgente,dedendi se consilium: variaeque palmae Victoria ruina accessit eorum quoque supplicatio,qui armis libertatem invaserantia. & reliqui co- srum cum precibus,ut superatos& imbelles dominos asper nati, fortioribus Visis inclinavere cervices. Accepta itaque
publica fide, M deserto montium propugnaculo, ad castra 'Romana convolavit eorum pars major, dissilia per spatia
ampla camporum,cum parentibus,& natis, atque conjugi- Iobus opumque Vilitate, quam eis celeritatis ratio furari per misit . Et qui animas amittere potius,quam cogi solum vertere putabantur, dum licentem amentiam libertatem existi-
marent parere imperiis,& sedes alias suscipese sunt adsensi, , tranquillas & fidas: ut nec bellis vexari, nec mutari seditionibus possint . Iisdemque ex sententia,ut credebatur,acc
litis,quievere paulis,er,post feritate nativa in exitiabile sce-us erecti, ut congruo docebitur textu. Hoc rerum prospero currente successit, tutela Illyrico competens gemina est ratione firmata : cuius negocij duplicem magnitudinem Im-zo erator adgressus, utramque perfecit . EXules populos,icet mobilitate suspectos acturos tamen paulo verecundi-us,tandem reductos in avitis sedibus collocavit . Iisdemque ad gratiae cumulum, non ignobilem quempiam regem, sed quem ipsi antea sibi praefecere, regalem imposuit,bonis as. animi corp'risq; praestantemP. Tali textu recte factorui Constantius jam metuente sublimior, militarique consensu
secundo Sarmaticus appellatus ex vocabulo rubactorum, jamque discessurus, convocatis cohortibus, & centurijs,d manipulis omnibus, tribunal insistens,signisque ambitus & aciaquilis,& agmine multiplicium potestatum, his exercitum allocutus est ore omnium favorabilis, ut solebata: Horiatur recordatio rerumgloriosi gesti rum omni jucunditate visu forti
134쪽
L I B r Rratior, admodum verecunde replicare , quae divinitus delata Iorte et incendi , eg antepraelia, ef in se correximu fervore pugnarum , ROm. re dissimi desensereτ. enim tampulcrunc pester talis memoriae usu ratione mandandum, quam ut mit frenuefas Elis,dActor prudenter constuliu exultet ' Persultabat, Libri m fmror hostitubabsentiam nostram inanitate tumenti desticiens, dum Italos tueremur Gados e variises dissursibus vastabat extima sim tume nunc cavatis roboribω, aliquotire peragrans pedibus flumina. non congressi nec armusteius aut viri ι, pia latrociniis assuetus
Io occultis, asu eae ludificandi varietate jam inde ab instituta gente , nostris quoque majoribu formidatus: quae longim dissarati qua ferri poterant tulimus, leviorev jacturas efficacia ricum vetari posseserantex. Vbi vero per licentia candens in majus adfune π provinetarum cladeτ ere t j crebraae, communitis aditibus Rheticis, tutela, pervigili Galliarumsecuritat undata, terrere nusio relicto pinterga,venimus in Pannonias, ut placuit numini sempiterno,tabentia Armaturi : cunctis paratu, nosis, vere adulto egressi arripuimuν negotiorum maxim- mol; e primum ne uendo textὼ compa busponti telorum ossiserra multitudo. quo opera leviperfecto, vises te 'ad G hsilibus eae calcatis, obsinatis ad mortem animis conatos resῖ
sere Sarmatas ad y nostrorum distendis stravim : paris petu
lantia ruentes in agmina notitium legionum dos, Sarmatis ad-jumenta ferentre, attrivimus. qui poΗ aerumnosa dissendia inter dissumu, ct repugnandi minacm anhelum, quia no a valeat vimas tus experti, manus ad dimicandum aptatas, armorum abjecto muniis minepone terga vinxerunt: resares Flamsalutem contemplanteae in precibuι a sipunt vestigia Augusi clementis, cujus praeli pecompererant exitus habui e fellare. His stequestratu, Limigant, quoque sortitudine Aseravimus pari. interfidias pluribus, adios ρ quoque sortitudinesuperavimus pari. interfectua pluribus, adios p go rierasi declinatio adegit Agis a petere latebrarum paluserium. His secundo finitis eventu, lenitatis temptu aderat tempsi . Limigamis ad loca migrare compulimus longe distreta,ne in perniciem mser
rumst comm vise possent terim: O pepercimus plurimis: s ZL
135쪽
m AMMIANI MARCELLINT praefecimin libem, dicatum nobis futurum Ofidum Mas D
manici creare, quam aferre barbam regem: hoc decore augent
sostemnitate u)d ijssem quoque rector tributus, antehac eleisus eas accepitu quadruplex igiturpraemium, quod unau prociniam ab-μvit, nos quosvimtu F res. primo ultione parta de grassatoribuι snoxis. deinde quot vobis abundes cient ex hostibin captivis. His enim virtutem oportet esse contentam, quae sudore quaesivit dem ris. Nobis amplae facultato, opums stat magni thesauri. integra omnium patrimonia, nostri laborre o fortitudo strvaverint. Hoc nimboni Principu menti, hocsuccesssbis congruit proster s. postremo ego quoque hostilis vocabuli stolium prae me fero, secundi Sarmatici cognomentum, quod vos unum idem, stentientα mihi ne sit amrogans dicere merito tribuistis.
Post hunc diccndi finem, concio omnis alacrior solito, aucta spe potiorum & lucri, vocibus festis in laudes Impe- Isratoris assurgens, demumque ex usu testata, non poste c onstantium vinci, tentoria repetit laeta. Et reduetias Imperator
ad regiam, otioq; bidui recreatus, Sirmium cum pompa tria umphali regressus est, & militares numeri destinatas remea- runt sedes. Hisce iisdeni diebus Prosper, & Spectatus, atque Σ ' . Eustathius legati ad Ρersas, ut supra docuimus, missi, Ctesiphonta reversum regem adiere,literas proferentes Imperatoris & munera: poscebantque rebus integris pacem,& mandalorum memores nusquam ab utilitate Rom. rei majestateque discedebant, amicitiae foedus sub hac lege firmari debere aste- as verantes, nc super turbando Armeniae vel Mesopotamiae stam quid qua moveretur. Diu igitur ibi morati, cum obstinatis. fimum regem,nisi harum regionum dominio sibi adiudicato obdurescentem ad suscipienda cernerent pacem, negocio redierunt infecto. Post quod idipsum conditionum robore pa- 3oxi impetraturi, Lucillianus missus comes, & Procopius tunc Inotarius, qui postea nodo quodam violentae necessitatis adstrictus, ad res consurrexit nova S. EXPLICIT LIB. xv II.
136쪽
2EC per orbis varias partes uno eodemque, annosum gesta. At in Galliis cum in meliore statu res estent,& Eusebium atque Hypatium fratres sublimarent vocabula consulum, Iulianus contextis successibus clarus apud hybe na, sequestratis interim solicitudinibus bellicis, haud minore cura provinciarum fortunis multa conducentia disponebat: diligenter observans ne quem tributo. um sarcina praegravaret, neve potentia praesumeret aliena, autio hi versarentur in medio, quorum patrimonia publicae clades augebant, vel judicum quisquam ab aequitate deviaret impune. Idque ea re levi labore correxit, quod ipse jurgia dirimens ubi causarum cogebat magnitudo Vel personarum, erat indeclinabilis justorum injustorumque distinctor. Et licetis multa sint ejus laudanda in hujusmodi controversiis, unuinis tamen susticiet poni, ad cujus similitudinem acta vel dicta sunt. Numerium Narbonensis paulo ante rectorem accusa tum ut furem, inusitato censorio rigore pro tribunali palam admissis volentibus audiebat: qui cum inficiatione defen-2o deret objecta, nec ponet in quoquam confutari, Delphidius
orator accerrimus vehementer cum impugnans, documentorum inopia percitus exclamavit florentissime Caesar M-cens e sipoterit uriquam inegaro ecerit. contra quem Iulianus prudenter motus ex tempore Ecquis, ait, innocens sepoteris,si
accus A ire ' Et haec quidem&hujusmodi multa civilia.
137쪽
I24 AMMIANI MARCELLINI Egressurus autem ad procinctum urgentem, cum Alemannorum pagos aliquos esse reputaret hostiles, Mausuros immania , ni ipsi quoque ad caeterorum sternerentiu eXempla, haerebat anxius qua vi, qua celeritate, cum primum ratio copiam tribuisset, rumore praecurso terras eorum invaderet re- s 'pentinus. Seditque tandem multa & varia cogitanti id te lare,quod utile probavit eventus. Hariobaudem vacantem tribunum fidei fortitudinisque notae, nullo conscio legationis specie ad Hortarium miserat regem jam pacatum, ut eX- inde facile ad collimitia progressias eorum, in quos erant ar- Ioma protinus commovenda, scitari possit quid molircntur, sermonis barbarici perquam gnarus. Quo fidenter ad haec patranda digressis ipse anni tempore oportuno, ad expcditionem undique milite convocato protectus, id inter potissima mature duxit implendum,ut ante praeliorum scrvorem Iscivitates multo ante excisas introiret,receptasque communiret : horrea quinetiam extrueret pro incensis, ubi condi posset annona, a Britannis sueta transferri. Et utrumque perfectum est spe omnium citius. nam & horrea veloci opere surrexerunt, alimentorumque in iisdem satias conditas &civitates occupatae sunt septem; Castra Herculis, Quadriburgum, Tricesimae, Novesium, Bonna, Atatunnacum, MBingio: ubi laeto quodam eventu etiam Florentius praefeetiis apparuit subito, partem militum ducens, & commeatuum perferens copiam sussicientem usibus longis. Post haec asimpetrata, restabat adigente necessitatum articulo, receptarum urbium moenia reparari, nullo etiam tum interturbanter
idque claris indiciis apparet, ea tempestate utilitati publicae metu barbaros obedis te,non rectoris amore. Romanis reges ex pacto superioris anni aedificiis habilia multa suis mi- 3ciserant carpontis: & auxiliarii milites seinper munia spern cntes hujusinodi, ad obsequendi sedulitatem Iuliani blanditiis deflexi, quinquagenarias longioresque materias veXere cem vicibus
138쪽
vicibus ingravate & fabricandi ministeriis opem maximam contulerunt. Quae dum diligenti maturantur effectu, Haria
obaudes exploratis omnibus rediit, docuitque comperta . Post cujus adventum incitatis viribus omnes Venere Mo-s gontiacum,ubi Florentio& Lupicino,Severi succeOre,d stinate certantibus, perpontem illic constitutum transiri d bere , renitebatur firmissime Caesar, asserens pacatorum temras non debere calcari, ne, ut saepe contigit, per incivilitatem militis occurrentia vastantis, abrupte foedera frange-1o Ientur. Alemanni tamen omnes, quos petebat exercitus, confine periculum cogitantes, Suomarium regem amicum nobis ex pactione praeterita monuerunt minaciter, Ut atransitu Romanos arceret. Ejus enim pagi Rheni ripis ulterioribus adhaerebant. Quo testante resistere solum non II posse, in unum coacta barbarica multitudo venit prope Mogontiacum , prohibitura viribus magnis exercitum, ne trans. mitterent flumen. Gemina itaque ratione visum est habile,
quod suaserat Caesar, ne pacatorum terrae corrumperen tur, neve renitente pugnacissima gente, pons cum multΟ-zo rum discrimine jungeretur, in locum ad compaginandum pontem aptissimum. Quod hostes sollertissime contemplati,
per contrarias ripas leniter incedentes, ubi nostros tigere tentoria procul cernebant, ipsi quoque noctes agebant e somnes, custodientes pervigili studio ne transitus tentare- .as tur. Verum cum nostri locum adventarent provisum, vallo fossaque quievere circumdati, & accito Lupicino in consilium, Caesar certis imperavit tribunis, ut trecentenos pararent cum sudibus milites expeditos, quid agi, quove iri deberet penitus ignorantes. Et collesti nocte provecta, impo- SQ sitique omnes, quos lusoriae naves quadraginta, quae tunc aderant solae, caeperunt, decurrere jubentur per flumen adeo taciti, ut etiam remi suspenderentur, ne barbaros sonitus' eXcitaret undarum: atque mentis agilitate & corporum,
139쪽
. dum hostes nostrorum ignes observant, adversas perrumapere limitis ripas. Dum haec celerantur, Hortarius rex nobis ante foederatus, non novaturus quaedam, sed amicus finitimis quoque suis, reges Omnes, & regales, & regulos ad convivium corrogatos retinuit, epulis adusque vigiliam tertiam smore gentili extentis : quos discedentes inde casu nostri ex improviso adorti, nec interficere, nec corripere ullo genere potuerunt, tenebrarum equorumque adlumento,quo dubia us impetus trusit abreptos. lixas vero vel servos qui eos pedibus sequebantur, nisi quos exemit discrimine temporis ob- Ioscuritas,occiderunt. Cognito denique Romanorum transi- tu,qui tunc perque expeditiones praeteritas ibi levamen sumere laborum opinabantur, ubi hostem contingeret inveniri, perculsi reges eorumque populi, qui pontem ne strueretur studio servabant intento, metu exhorrescentes diffuse vertuntur in pedes: & indomito furore sedato, necessitudines, opesque suas transferre longius festinabant. Statim mdifficultate omni depulsa, ponte constrato, licitarum gentium opinione praeventa, visus in barbarico miles, per Hortarii regna transibat intacta. Vbi . vero terras infestorum et oetiam tum tetigit regum,urens omnia rapiens per medium
rebellium solum grassabatur intrepidus. Postq; sepimenta fragilium penatium inflammata, & obtruncatam nominum multitudinem visosq; cadentes multos, aliosque supplicantes, cum ventum fuisset ad regionem cui Capellatii, vel Palas no- as men est, ubi terminales lapides Alemannorum & Burgundia orum confinia distinguebant, castra sunt posita: ea propter ut Macrianus & Hariobaudus germani fratres & reges sus
ciperentur impavidi: qui propinquare sibi perniciem sentientes, venerant pacem anxiis animis precaturi. Post quos 3 statim rex cruoque Vadomarius venit, cujus erat domiciliaum contra Rauracos, scriptisque Constantii principis, quibus commendatus est, artius allegatis, leniter susceptus est, olim
140쪽
LIBER xv III. ras6lim aB Augusto in clientelam rei Romanae susceptus. Et Macrianus quidem cum fratre inter aquilas admistiis & signa,stupebat armorum viriumque varium decus, visa tunc primitus, proq; suis orabat. Vadomarius vero nostris cos alitus, utpote Vicinus limiti, mirabatur quidem apparatur ambition procinctus, sed vidisse se talia saepe ab adulescemtia meminerat prima. Libratis denique diu consiliis, comcordi assensione cunctorum, Macriano quidem & Hariobaudo pax est attributa. Vadomario vero, qui suam locatum rus securitatem in tuto, & legationis nomine precator Ve-
nerat pro Vrio, & Vrsicino, & Versalpo regibus, pacei itidem obsecrans, interim responderi non poterat, ne ut sunt fluxioris fidei barbari, post abitum recordati nostrorura taparum acquiescerentper alios impetratis. Sed cum ipsi quoque missis legatis post messes incensas& habitacula,captos. que plures & interfectos, ita supplicat ent, tanquam ipsi haecaeliquissent in nostros, pacem conditionum similitudine,
meruerunt. Inter quas id festinatum est maxime,ut captivos restituerent omnes,quos rapuerant excursibus crebris. Haec
aO dum in Galliis c estis corrigit cura, in comitatu Augusti turbo novarum exoritur rerum, a primordiis levibus ad luci us & lamenta progressus, in domo Barbationis pedestris
militiae tunc rcctoris examen apes fecere perspicuum. Superque hoc ei prodigiorum gnaros sollicite consulenti, dis crimen magnum portendi responsum est, conjectura videlicet tali 3 quod hae volucres post compositas sedes, opesque congestas, funio pelluntur & turbulento sonitu cymbalorum. Huic uXor erat Assyria nomine, nec taciturna, nec
prudens : quae eo ad opeditionem profecto & multiplici N metu suspenso, ob ea quae meminerat sibi praedicta perculsa vanitate muliebri, ancilla adscita notarum perita, quam Epatrimonio Silvani possederat, ad maritum scripsit intempestive, velut ficiis obtestansque ne post obitum Constantii in Propi
