장음표시 사용
151쪽
Dum campi cremantur sui dictum est,ibuni cum protectoribus missi, citeriores ripas Euphratis castellis,& praeacutis
sudibus, omnique praesidiorum genere communiebant, tommenta,qua non erat voraginosum,locis oporrunis aptantes. Dum haec celerantur, Sabinianus inter rapienda momenta a spericulorum communivin lectissimus moderator belli internecivi, per Aedessena sepulcra quasi fundata cum mortuis: pace nihil formidans, more vitae remissioris fluxius agens
militari pyrrichio sonantibus modulis pro histrionicis gestiabus in silentio summo delectabatur, ominoi sane M ince- Ioed pto & in loco. Cum haec & hujusmodi factu dictisque triastia futuros pronuntiant motus, vitare optimum quenme'
debere seculi progressione discamus. Interea reges Niubi pro statione vili transmissa, incendiis arida nutrimentorum varietate crescentibus, fugitantes inopiam pabuli, sub mom mcum pedibus per valles gramineas incedebant. Cumque Bebasen villam venissent, unde ad Constantiam usque orspidum, quod centesimo lapide disparatur, arescunt omnia ,
siri perpetua, nisi quod in puteis aqua reperitur exilis, quin agerent diu cunctati, jamque suorum duritiae fiducia transi-- ὰ ς
turi, exploratore fido docente,cognoscunt Euphratem vibus tabefactis inflatumdate fiuis gurgitibus evagari,ideo . que Vado nequaquam posse transiri. Convertuntur ergo in ea ,quae amplectenda fortuita daret Occasio, s concepta , praeter opinionem exclusi, ac proposito pro abrupto rerum praesentium statu urgenti comitio. Antoninus dicere quid sentiat jussus, orditur, flecti iter suadens in dexterum latus, ut per longiorem circuitum,omnium rerum usu r iomnia feracium, & consideratione ea qua rectus pergeret hostis adhuc intactarum , castra duo praesidiaria Barrata& La dias peterentur sese ductanter ubi tenuis fluvius prope oria ginem & angustus, nulli'; adhuc aquis advenis adulescens, facile penetrari poterit ut vadosus. His auditis. Iaudatoq;
152쪽
luasore,& justis ducere qua norat, agmina cuncta ab institutato itinere conversa per avium sequebantur. Quo certis speculationibus cognito, nos disposuimus properare Samosata, ut iuperato exinde flumine, pontiumque apud Zeugma
s & Capersana juncturis abscisis, hostiles impetus, si juris et
fors ulla, repelleremus. Sed contigit atroX, &silentio omni dedecus obruendum. namque duarum turmarum equites
circiter septingenti, ad subsidium Mesopotamiae recens ex Illyrico missi, enerves & tunidi, praefidium per eos traduro ctus agentes, nocturnasq; paventes insidias, ab aggeribus publicis vesperi, quando custodiri magis omnes tramites conveniret, longius discedebant. Hocque observato, eos vino oppresds & somno, viginti millia rere Persarum, Sapore & Nohodare ductantibus,nullo prospiciente transgres II ia, post tumulos celsos vicinos Amidae occultabantur arm ta. Moxque ut dictum esto cum abituri Samosatam luce et-jam tum dubia pergeremus, ab alta quadam specula radiantium armorum splendore praestricti, hosteisque adesse excitatius clamitantes ,signo dato quod ad praelium solet hortari,ao restitimus conglobati: nec fugam capessere, cum essent jam in contuitu qui sectarentur,nec congredi cum hoste,equitatu
& numero praevalente, metu indubitatae mortis cautum existimantes. Denique ex ultima necessitate manibus jam conserendis, cum quid agi oporteat contaremur, occidunturas quidam nostrorum temere procursantes: & urgente utraq; parte, Antoninus ambitiose praegrediens agmina, ab Vrsicino agnitus,& objurgatorio sono vocis increpitus, produtorque & nefarius appellatus, sublata tiara, quam capiti summo ferebat honoris insigne, dissiluit equo : curvatisque 3O membris humum vultu pene contingens, talutavit patronum appellans & dominum, manus post tergia connectens, quod
apud Assyrios supplicis indicat formam: Et ignosse mihi, inquit, , necestate non voluntate ad haec quae novi
153쪽
MAIANI MARCELLIN1ρ ae item flagitatorα, ut nosi, quorua Aia is excelse in fortuna, propugnans miseriis Simul haec dicens, e medio prospectit absised dum evandisiceret, verecunde retro-
.Qeius ostentans. inae dum in curriculo semia ς 'aduntur, postsignani nostri, qui tenebant editiora col-' esuuian tiam cataphractorum multitudinem equitum
celeritate quammaxima propinquare. Atque
in rebus solet amictis, ambigentes cuinam deberet aut os,it occurri, trudento pondere plebis immensae, passiim, Io euique proXimum Videbatur, diffundimur universi. Di que se quisque expedire discrimine magno conatur, io,isim disjecti hosti concursatori miscemur. Itaque spreta am vivendi cupiditate fortiter decernentes, ad ripas pellimur Tigridis alte excisas. Vnde quidam praecipites pulsi im- ἔς
plicantibus armis haeserunt, ubi vadosus est amnis: alii laeunarum hausti vertigine vorabantur: nonnulli cum hoste congressi vario eventu certabant: quidam cuneorum den state perterriti, petebant proximos Tauri montis excessus. Inter quos dux ipse agnitus, pugnatorumque mole circumdatus,cumAiadaltha tribimo, caloneque uno, equi celeritate ereptus abscessit. Mihi dum avius ab itinere comitum quid agerem circumspicio, Verennianus domesticus protector occurrit, femur sagitta confixus: quam dum avellere obtestante collega conarer , cinctus undique antecedentibus Persis, civitatem petebam anhelo cursu rependo, ex eo laia tere quo incessebamur in arduo sitam, unoque asccnssi peranguito meabilem,quem scisiis callibus molinae, ad calles ariactandas aedificatae, densius constringebant. Hic mixti cum Persis, eodem letii procurrentibus ad superiora nobiscum, graadusque ortum alterius solis immobiles stetimus, ita confertati, ut caesorum cadavera multitudine fulta reperire ruendi spatium nusquam possent: ut Iuc miles ante me quidamta
154쪽
discriminato capite, quod in aequas partes limis gladii fiderat validissimus, in stipitis modum undique coetu intus lia reret. Et licet multiplicia tela per tormentorum omnia genera, volarent e propugnaculis, hoc tamen periculo mur rum nos propinquitas eximebat: tandemque per Dsticam ingressus, refertam inveni, confluente ex finitimis virili αmuliebri sexu. Nam & casu illis ipsis diebus, in suburbanis
peregrina commercia circumacto anno solita celebrare, multitudo convenarum augebat agrestium . Interea sonitu vario Eo cuncta miscentur, partim amisos gementibus, aliis cum extitio sauciis, multis caritates diversas, quas prae angustiis via dere non poterant, invocantibus. Hanc civitatem olim perquam Drevem, Caesaretia m-tum Constantius, ut accolaesii giunt possint habere tutissimiun, eo tempore quo Amu toninupolim oppidum aliud struxit; turribus circumdedit amplis & moenibus: locatoq; ibi conditorio muralium to mentorum, fecit hostibus formidatam, suoque nomine Volait appellari. Etlatere quidem australi, geniculato Tigridis meatu subluitur propius emergentis. qua Euri opponiturao fiatibus Mesopotamiae plana despectat. unde Aquiloni ob noxia est,Nymphaeo amni vicina, Verticibus Taurinis umbratur, gentes Transtigritanas dirimentibus & Armeniam. spiranti Zephyro controversa Gumathenam contingit, rergionem uberem & cultu juxta foecundam: in qua vicus in Abarne nomine, sospitalium aquarum lavacris calentibus notus. In ipso autem Amidae messimilio sub arce fons dives undat, potabilis quidem, sed vVoratis aestibus nonnum quam foetens. Cujus oppidi praetidio erat semper quinta,
Parthica legio destinata, cum indigenarum turma non comgo temnenda. Sed tunc ingruentem Persarum multitudinem sex legiones raptim percuriis itineribus antegressae, muris
adstitere firmissimis; Magnentiaci&Decentiaci, quos post consummatos civiles procinctiis, ut fallaces & turbidos, ad
155쪽
Orientem venire compulit Imperator, ubi nihil praeterbera. timetur externa. Et Tricesimani Decimanique fortenses, α superventores atque praeventores cum AEliano jam comiate , quos tyrones tum etiam novellos hortante memorato adhuc protectore erupisse Singara, Pcrsasquc fusos in so- smnum retulimus trucidas Ie complures. Aderat comitium quoque sagittariorum pars major , equestres videlicet tu mae ita cognominatae, ubi merent omnes ingenui barbari. armorum viriumq; firmitudine inter alios eminentes. Haec dum primi impetus turbo conatibus agitat insperatis, rex Ioecum populo suo gentibusque quas ductabat, a Bebase loco itinere nexo dextrorsus, ut monuerat Antoninus, per Ho ren d Mejacarire &Charcha, ut transituriis Amidam, cum prope castella Romana venisset, quorum unum Reman, au iterum Busan appellatur, perfugarum indicio didicit, multo rum opes illuc translatas servari, ut in munimentis praecelsis & fidis : additumque est, ibi cum suppellectili preciosa
inveniri foeminam pulcram cum filia par imia Craugasii Nisibeni cujusdam uxorem, municipali ordine, genere, fama , potentiaque circumspecti. Aviditate itaque rapiendi a valiena festinans , petit impetu fidenti castella : unde subita
animi consternatione defensores armorum Varietate praestricti, cunctos prodidere, qui ad praesidia confugerunt, di digredi jussis, confestim claves obtulere portarum: patefactuque aditibus, quidquid ibi congestum erat, eruitur: αproductae sunt attonitae metu mulieres, infantes matrianus implicati, graues aerumnas inter initia tenerioris aetatis experti. Cumque rex, percontando cujus nam conjunx ecset, Craugasii comperistet, vim in se metuentem prope v nire permisit intrepidam, &. Visam opertamque absque i bra ipsa atro velamine, certiore jam spe mariti recipiendi & pudoris inviolati mansuri, benignius confirmavit. Audi ens enim conjugem miro ejus amore flagrare, hoc praemio Nisib
156쪽
Nisibenam se proditionem mercari posse arbitrabatur. Imventas tamen alias quoque virgines Christiano ritu cultui divino sacratas, custodiri intactas, & religioni servire s lito more nullo vetante praecepit: lenitudinem profecto in 1 tempore simulans: ut omnes quos antehac diritate crudelitateque terrebat, sponte sua metu remoto venirent, e emplis recentibus docti, humanitate eum M moribus jania placidis magnitudinem' temperasse fortunae. γ
157쪽
Oc miserae nostrorum captivitatis eventu rex laetus, successusque opperiens similes, egressus exinde paulatimque incedens, Amidam die tertio venit. Cumque primum aurora ful- igeret, universa quae vicieri poterant armis s1tellantibus coruscabant, ac ferreus equitatus campos oppleyerat & colles.Insidens auli m equo ante hos cellior ipis praeibat agminibus cunctis, aureum capitis arietini fimentum interstinctum lapillis pro diademate g stans, multiplici vertice dignitatum Od gentium diversarum comitatu sublimis. Satisque eum constabat colloquio tenus defensores moenium tentaturum, aliorsum Antonini co silio festinantem. Verum coeleste numen, ut Romanae rei totius aerumnas intra unius regionis concluderet ambitum, adegerat in immensum se extollentem,credentemque quod is viso statim obsessi omnes metu exanimati, supplices veniarent in preces. Portis obequitabat, comitante cohorte re- sgali i quidum se prope corindentius inserit,ut etiam vultus ejus possit aperte cognosci, sagittis missilibusque caeteris,ob decora petitus insignia, corruisset, ni pulvere jaculantium aci ladimente conspeetiam, parte indumenti tragulae ictu distina, editurus postea strages innumeras evasisset. Hinc quasi in sacrilegos violati serviens templi, temeratumque tot remnia& gentium dominum praedicans, eruendae urbis apparatu nisibus magnis instabat: α orantibus potissimis ducibus, ne profu-
158쪽
LIBER res profusus in iram a gloriosis descisceret coeptiti lenissima eorum petione placatus,postridie quoque seper deditione m
neri decreverat defensores. Ideoque cum 'prima lux advenisset, rex Chionitarum Grumbates fiden ter eam operam,s navanuus tendebat ad moenia, cum manu promptissimabiti patorum: quem ubi venientem jam icto forte contiguum contemplator peritissimus advertisset, contorta balista fili- um ejus primae pubis adolescentem,latcri paterno haerentem thorace cum pectore perforato perfodit, proceritate &de'. 31o core corporis aequalibus antestantem. Cujus occasu in fugam dilapsi populares ejus omnes, moxque ne raperetur ratione juvaregressi, numerosas gentes ad arma clamoribus dionis concitarunt: quarum concursu ritu grandinis hinc- inde convolantibus telis, atroX committitur pugna. Et postis interneciva certamina adusque finem diei protenta, cum jam noctis estet initium,per acervos caesorum & scaturigines sanguinis defensum caligine tenebrarum extrahitur
corpus; ut apud Trojam quondam super comite Thessali
ducis exanimi acies Marte acerrimo conflixerunt. .ao funere regia moesta,& optimatibus universiis cum parente 'subita clade perculsis, indicto justitio juvenis nobilitate commendabilis & dilectus, ritu nationis propriae lugebatur. Itaque ut armari solebat clatus in amplo quodam sug-- gestu locatur & celsor circaque eum lectuli decem sternuim
M tur, figmenta Velientes hominum mortuorum, ita curate,
pollincta,ut & imagines essent corporibus similes jam sepulae . iis: ac per dierum spatium septem viri quidem omnes per contubernia & manipulos epulis indulgebant saltando aecantando tristia quaedam genera naeniarum, regium juve- ,δo nem lamentantes. Foeminae vero miserabili planctu, in pri- - -- maevo flore succisam spem gentis, soliti S fetibus conclam bant; ut lacrymare cultrices Veneris saepe spectantur in so- .
lemnibus Adonidis sacris, quod simulacrum aliquod esset.
159쪽
1 6 AMMIANI MARCELLINI frugum adultarum religiones mysticae docent. Post incensum corpus, ostaque in argenteam urnam contecta, quae ad gentem numo mandanda portari statuerat pater,agitata summa consiliorum placuerat,busto urbis subversae expiare perempti juvenis manes : nec enim Grumbates inulta unici pi- sgnoris umbra ire ultra patiebatur. Biduoque ad otium d to, ac missis abunde qui pacis modo patentes agros pingues cultosque vastarent, quinquies orat ne multiplicato scutorum cingitur civitas: ac tertiae principio lucis corusci globi turmarum impleverunt cuncta, quae prospeetus humanus Io potuit undique contueri: & sorte loca divisa clementi gradu incedentes ordines occuparunt. Persae omnes murorum ' ambitus obsidebant. Pars quae orientem spectabat, Chionitis evenit, qua funestus nobis ccciderat adolescens. Uertae meridiano lateri sunt destinati: tractum servabant septentrionis Albani: Occidentali portae oppositi sunt Segestani, s acerrimi omnium bellatores : cum quibus elata in arduum specie elephantorum agmina, rugosis horrenda corporibus leniter incedebant armatis onusta, ultra omnem diritatenU tetri spectaculi formidanda, ut retulimus saepe. Cernentes zopopulos tam indimensos, ad orbis Romanae incendium diu quaesitos, in nostrum conversos exitium, salutis rata despeq. ratione gloriosos vitae exitus deinde curabamus, jamque omnibus nobis optatos. A sole itaque orto usque diei ultimum acies immobiles stabant ut fixae, nullo Variato vestigio, as - nec sonitu vel equorum audito hinnitu: eademque figura digresti qua venerant, cibo recreati & somno, cum superesset exiguum noctis, aeneatorum clangore ductante, urbem - , ut mox casuram terribili corona cinxerunt. ViXqtie ubi Grumbates hastam infectam sanguine, ritu patrio, nostrique Somore conjecerat fecialis, armis exercitus concrepans in O- lat in muros e confestimque lacrymabilis belli turba crudes cit, rapido turmalium procursu in procinctum alacritate , omni
160쪽
LIBER XIX. I 6 omni tendentium, & contra acri intentaque occursatione
nostrorum. Proinde diffractis capitibus multos hostiuinta scorpionum jactu moles saxeae colliserunt: alii trajecti sagittis, pars confixi tragulis humum corporibus obstruebants vulnerati: alii socios Aga praecipiti repetebant. Nec minores in civitate luctus aut mortes, sagittarum creberrima nube auras spissa multitudine obumbrante, tormentorumque machinis, quae direpta Singara posscderant Persae, vulnera inferentibus plura. Namque viribus collectis propugnato' to res, omissa vicissim certamina repeiantes, in maximo de fendendi ardore saucii pernitiose cadebant, aut laniati volvendo stantes proxime subvertebant,aut certe spicula membris infixa viventes adhuc Vellendi peritos quaeritabant .
Ita strages stragibus implicitas, & ad extremum usque dieiis productas, ne vespertinae quidem hebetaverant tenebrae: ea re, quod obstinatione utrimque magna decernebatur Agitatis itaque sub onere armorum vigiliis, resultabant altrinsecus exortis clamoribus colles: nostris virtutes Con- .
stantii Caesaris extollentibus, ut domini rerum & mundi: Persis Saporem & Achemenem appellantibus & Artaxerxen, quod reX regibus imperans, & bellorum victor inter pretatur. Ac priuiquam lin occiperet, signo per lituos dato, ad fervorem similium praeliorum eXcitae undique inaestia mabiles copiae in modum alitum ferebantur: unde longe de late prospici poterat, campis L convallibus nihil praeter
arma micantia ferarum gentium demonstrantibus. Moxq; clamore sublato, cunctis temere prorumpentibus, telorum vis ingens volabat e muris r utque opinari dabatur, nulla frustra mittebantur inter hominum cadentia densita iciam. N Tot enim nos circumstantibus malis, non obtinendae causa
salutis, ut dixi, sed fortiter moriendi studio flagrabamus,&. a diei principio adusque lucem obscuram neutrubi praelio