장음표시 사용
411쪽
eos est nune,quod expedit peregrinos iure interficere, quia buslibet, quamquam rogatis ad convivium, excusare: des ctum enim patrimonii se oppido perpeti senator existimat, fi is defuerit, quem aliquoties libratis sententiis invitaverits semel. Pars eorum si agros Visuri processerunt longius, aut alienis laboribus venaturi, AlexandriMagni itinera se putant aequiparasse vel Caesaris: aut si a lacu Averni lembis invecti sunt pictis Puteolos vel Caietam, maxime cum id vaporato audeant tempor . Vbi si inter aurata flabella laciniis sericisto insiderint muscar, vel per foramen umbraculi pensilis radiolus irruperit solis, queruntur quod non sunt apud Cimmer
os nati. Dein cum a Silvani lavacro vel Mammeae aquis ventitant sospitalibus, ut quisquam eorum egressus tenuissimis se terserit linteis, solitis prenbriis vestes luce nitentes arbitra diu ligenter explorat, quae una portantur sufficientes ad iuvandos homines undecim: tangemque electis aliquot involutus receptis anulis, quos ne violentur humoribus famulo traduderat,digitis ut metatis abiit . . . . . . . . . Quida ex his, si cetrari, aleatorum vocabulum declinantes,ide ue se cupientes appelao lari tenerarios: inter quos tantum differt, quantum inter fures & latrones. Hoc tamen fatendum est, quod cum omnes amicitiae Romae tepescant, aleariae solae quasi gloriosis quaesitae sudoribus sociales sunt, & adfectu nimio firmitate plena connexae: unde quidam ex his gregibus inveniuntur ita concordes, ut quis illos esse existimet fratres. Ideoque videre licet ignobilem, artis tesserariae callentem arcana, ut Catonem Porcium ob repulsam praeturae nec suspectam antea nec speratam,incedere gravitate composita moestiorem, quod ei in maiore convivio vel consenu proconsularis quidam est an-30 telatus. Subsident aliqui curiosos homines senes aut iuvene orbos vel coelibes, aut etiam uxores habentes & liberos nec enim in hoc titulo discrimen aliquod observatur) ad voluntates condendas allicientes eos technis miris: qui cum supremis i
412쪽
Αoo AMMIANI MARCELLINI mis iudiciis ordinatis, quae habebant reliquerint his, quibus morem gerendo testati sunt, ilico pereunt . Alius cum disenitate licet, cervice tumida gradiens, notos antea obliquato contuetur aspectu, ut post captas Syracusas existimes reverti M. Marcellum , . Multi apud eos negant esse superas potesta- stes in coelo:nec in publico prodeunt, nec prancient, nec laVari arbitrantur se cautius posse, antequam ephemeride scrupulose sciscitata didicerint,ubi sit verbi gratia signum Mercurii, vel quotam cancri sideris partem polum discurrens obtineat
luna. Alius si creditorem suum flagitare molestius adverterit rodebitum, ad aurisam confugit audentem omnia praelicenter, eumque ut Veneticum curat urgeri: unde non nisi reddita
cautione, dispendioque adfii tus gravi discedit . Et additur
huic, debitorem voluntarium includit ut proprium, nec ante eius profectionem absolvit. Parte alia uxor, ut proverbium loquitur vetus, eandem incudem diu noctuque tundendo maritum testari compellit, hocque idem ut faciat uxor urget maritus instanter: M periti iuris altrinsecus adsciscuntur, unus in cubiculo, alter eius aemulus in triclinio, repugnantia tractaturi: iisdemque subseruntur genitalium extorum inter- a SpI eteS controversi, hinc praefectiaras profusius largientes & scpulturas divitum matronarum, inde ad equias virorum foeminas invitantes: necessaria parari oportere innuentes. ut Tulluas ait, Nec in ri inhumanu quidquam bonum n rum,nisi quod fructuose ise amicos tanquampecuder eospotissi- 2smum diligunt, ex quibus se jeram maximum fructum esse capturos.
Cumque mutuum illi quid perimi, soccos M Miciones videbis & Lachetas : cum adiguntur ut i eddant, ita cothurnatos& turgidos, ut Heraclidas illos Cresphontem&Temenum putes. Hactenus de senatu. Nunc ad ociosam plebem venia- 3 mus & desidem: in qua nitent & nominibus cultis quidam
calceorum expertes,Cimenbres, Statarii, Semicupae,& Ser
pini,& Cic bricus cum Gluturino, de Trulla, d Lucanu
413쪽
LIBER X X VIII. meus cum Pordaca & Salsula similesque innumeri. Hi omnes quod vivunt vino & tesseris impendunt&lustris, & volum talibus, & spectaculis: eisque templum, & habitaculum, α concio,& spes omnis Circus est maximus:& Videre licet pers fora,& compita,& plateas, & conventicula circulos multos collectos in se controversis iurgiis ferri , aliis aliud ut fit de fendentibus.Inter quos hi qui acriatietatem vixerunt, potiores autoritate longaeva, per Ianos & fora clamitant saepe, rempublicam stare non posse, si futura concertatione quem
Io quisque vindicat, carceribus non exiluerit princeps,& circum. nexerit metam . . exoptato die equestrium ludorum inlucescente,nondum solis puro iubare, emsius omnes festinant praecipites, ut velocitate currus ipsos anteeant certaturos rQ-
per quorum eventu discissis votorum studiis, anxii plurimi Ubagunt pervigiles noctes. Vnde si ad theatralem Ventum fuerit vilitatem, artifices scenarii per sibilos exploduntur, si qui sibi aere humiliorem non conciliaverit plebem . Cui si deria- erit strepitus, ad imitationem Tauricae gentis peregrinos Vociferantur pelli debere, quorum subsidiis semper nisi sunt acao steterunt,& tetris vocibus & absurdis: quae longe abhorrenta studiis& voluntate veteris illius plebis, cuius multa facete dicta memoria loquitur & venusta. Id enim nunc repertum estpro sonitu laudum impensiore, per applicatos homines
ad loquedum,ut in omni spectaculo,exocitario,Venatori, au-as rigae,& hvirionum generi omni, & iudicibus celsis itidemq;
minoribus, nec non etiam matronis clametur adsidue, per te
ieedflati quid autem debeat disti,nemo sufficit explanare. In his pleriq, distentioribus saginis addicti,praeeunte nidoris indagine acutisque vocibus Deminarum, a galliciniis ipsis, in SQ modum pavorum inanitate elangentium, humum summis pedum unguibus contingentes aulis adsistunt, digitos praerodentes dum patinae detervescuntiis: alii nauseam horridae carnis dum excoquitur intentius despectantes, ut aiscissarum E e e pecudum
414쪽
pecudum exta rimari cum anatomicis Democritum putes . docentem quibus modis posteritas mederi doloribus possit internis. Sit satis interim haec digessisse super rcbus urbanis:
nunc redeamus ad caetera, quae per provincias agitavere multiplices casus. Erupit Augustis ter C o S. Saxonum multitudo: s& Oceani dissicultatibus permeatis, Romanum limitem gradu petebat intento, saepe nostiorum funeribus pasta: cuius eruptionis primae procellam Nannenus sustinuit comes, legionibus iisdem adpositus, diu rurno bellorum labore compe tus. Sed tunc ad mortem destinatae plebi congressus, cum mi- io lites quosdam ruisse, & se vulneratum imparem fore certam in bus adverteret crebris, docto Imperatore quid agi deberet, id est adeptus, ut peditum magister Severus opitulatum rebus dubiis adveniret. Qui ducens militem rei sussicientem cum venisset ad loca, discriminatis ordinibus barbaros ante Iscollucitationem adeo terruit & turbavit, ut nec controversas opponerent manus sed signorum aquilarumque fulgore pras stricti venialem poscerent pacem. Diuque Variatis consiliis, citid rei p. conducere videretur pactis inducias, & datis ex conditione proposita iuvenibus multis habilibus ad militiam, dis. et οcedere permissi sunt SaxoneS: sine impedimento unde Venerant reversuri. Quibus omni iam formidine vacuis reditumque parantibus, occulte pedites missi insidias in abdita quadam valle stru Xenant, unde praetereuntes adgredi negotio poterant levi: sed longe secus accidit quam sperabatur. So- ας nitu enim adventantium perciti eXduere quidam intempest ue,visique subito dum se firmare festinant ululantibus ingubre barbaris vertuntur in pedes. Stetere tamen moX conglobati, extremaque sorte vires licet non irrtegras suggerente confligere cogebantur: multaque caede perculsi concidistent Ionullo relicto, ni cataphractorum equitum cuneus, ad inferendum periculum transeuntibus barbaris eX alio latere prope clivortium iuneris pari modo locatus, clamoto percitus
415쪽
L I E E R x X VI o. 4m, tristi agiliter sebvenisset. Exin concursum infestius, firmati que pectoribus hinc inde incumbentes Romani clausos hos
tes eductis gladiis obtruncabant: nec quisquam eorum genia tales revisere potuit lares, ne uno quidem caedibus conco
3 poralium supereste permissis. Ac licet iustus quidam arbiter rerum famam incusabit perfidum & deforme,pensato tamen
negotio non feret indigne, manum latronum exitialem tande copia data captam. Post haec ita prospere consummata, Ualentinianus versando sententias multiformes, anxia sollicit dine stringebatur: reputans multa di circumspiciens, quibus commentis Alemannorum 6 Macriani regis frangeret fastus, sine fine vel modo rem Romanam irrequietis motibus confundentes. Immanis enim natio iam inde ab incunabulis primis varietate casuum imminuta, ita saepius adolescit, ut fuisse longis saeculis aestimetur intacta. Seditq; consilia alia post alia Imperatori probati, Burgundios in eoru excitari perniciem bellicosos,& turbae immensae viribus affluentes, ideoque metuendos finitimis universis Scribebatque freque ter ad eoru reges per taciturnos quosdam & fidos, ut iisde tempore praestituto supervenirent, pollicitus ipse quoq; transito cs agminibus Romanis Rheno occurrere pavidis, pondus armorum vitantibus insperatu. Gratanter ratione gemina Principis acceptae sunt litterae: prima,quod iam inde temporibus priscis, sobole se este Romana Burgundii sciunt. dein, quod salinarii . finiumq; causa Alemanis saepe iurgabant, catervas misere lectissimas: quae antequa miles congregaretur in unum,adusquei ripas Rheni progrestae, Inmeratore ad extruenda munimenta districto, terrori nostris fuere vel maximo. Igitur paulisper morati,cum neq; Valetinianus in spoponderat die praedicto,sa veni siet,nec promi Bru aliquid adverterent factit,ad comitatum misero legatos, poscentes adminicula sibi dari redituris ad sua, ne nuda hostibus exponerent terga. inod ubi negari per Ambages scntiret, et moras necti, exinde dii centa Mind gnati. .HOcq;
416쪽
o AMMIANI MARCELLINrHocque comperto reges, ut ludibrio habiti, saevientes captivis omnibus interfectis genitales repetunt terras. Apud nos generali nomine rex appellatur Hendinos, & ritu veteri potestate deposita removetur, si sub eo fortuna titubaverit belli, vel segetum copiam negaverit terra: quemadmodum so- ς lent Aegyptii casus eiusmodi adsignare rectoribus. Nam facerdos apud Burgundios omnium maximus vocatur Sinictus: Mest perpetuus, obnoxius discriminibus nullis ut reges. Per hanc occasionem impendio tempestivam, Alemannos gentis antedictae metu dispersos aggressus per Rhetias, The- 1o odosius ea tempestate magister equitum, pluribus caesis quoscunque coepit ad Italiam iusi Principis misit, ubi fertilibus agris acceptis iam tributarii circumcolunt Padum. Hinc tanquam in orbem migrantes alium, ad Tripoleos Africanae
provinciae veniamus aerumnas,quas ut arbitror Iustitia quo- Isque ipsa deflevit: quae unde instar exarsere flammarii textus aperiet absolutus. Austuriani his contermini partibus barba ri, in discursus sempere mediti veloces,Vivereque adsueti rapinis & card bus, paulisper pacati in genuinos turbines revoluti sunt, hanc causam praetendentes ut serian . Stachao et o quidam nomine popularis eorum,nostra peragrando licentius, agebat quaedam vetita legibus: inter quae illud potius emianebat,quoci provinciam omni fallaciarum Via prodere conabatur, ut indicia docuere verissima : quocirca supplicio fiammarum absumptus est. Huius necem ulcisci ut propinqui asdamnatique iniuste causantes ferarum similes rabie concitarum exsilueresedibus suis,Ioviano ctiam tum imperanter V
ritique prope Leptim accedere, ci Vitatem muris & populo validam suburbano eius uberrimo insidere per triduum: mactatisque agrestibus, quos inopinus hebeta Verat pavor, vel 3Oconfugere coegerat aci speluncas, incensa supellinili mulia quae Vehi non poterat, aucti rapinis reverterunt ingentibus, trahetues captivum Sylvam quoque casu in agro inventum, ordinis.
417쪽
ordinis sui primatem . Hac subita clade Leptitani perterriti,
ante incrementa malorum,quae intentabat barbaricus tirinor,
praesidium imploravere Romani comitis perAfricam recens provech:. Qui cum venisset militares c mias ducens, ferreques opem rebus rogaretur adflictis,non nisi abundanti comme tu adgesto, & camelorum quatuor milibus apparatis, castra firmabat esse moturuia1,. Hoc responso mi ierandis civibus
stupefactis, atq; negantibus sufficere se posse post vastationes & incendia enormibus instrumentis remedia quapiero Io damnorum immanium, dissimulanter diebus ibi quadragi ta consumptis,nullo tentato idem disicesserat comes. Qua spe. Tripolitani frustrati,formidantesque extrema, adlapio legitimo die concilii, quod apud eos est annuum, Severum &Flaccianum creavere legatos, Victoriarum aurea simulacrars Valentiniano ob imperii primitias oblaturos: utque lachrymosas provinciae ruinas clocerent intrepidG. Quibus compertis Romanus, misi equite velocissimo magistrum ossicia orum petit Remigium, amnem suum Vel rapinarum participem, ut provideret Imperatoris arbitrio cognitionem huius negotii vicario sibiq; deferri. Venerunt in comitatum legati: aditoque Principe verbis quae perpessi sunt ostenderunt: obtulerunt decreta,textum continentia rei totius. Quibus lectis,
cum neque. relationi ossiciorum magistri faventis Romani flagitiis,nec contraria referentibus crederetur, promista disiceptatio plena dilata est eo more, quo solent inter potiorum occupationes ludi potestates excelsae. Cum remedia quaedam a commilitio Principis expectantur, suspensis Tripolitanis diuque anxiis, rursus globi supervenere barbarici, fiducia ae sublati praeteritorurno: Leptitanoque agro&Oensi interne-3Q civa populatione transcursis, expleti praedarum aceruis ingentibus abscesserunt,occisis decurionibus multis: inter quos Rusticanus se eerdotalis 2 Nicasius enitebat aedilis. Haec autem eruptio ideo arceri non potuit, quod ad legatorii preces
418쪽
os AMMIANI MARCELLINI negotiorum quoq; militarium cura praesidi delata Ruricio, mox translata est ad Romanum. Et iam recens inflictae et dis nuntius minus ad Gallias, excitavit acrius Principerrio. Ideoq; tribunus & notarius Palladius mittitur mi & militi disperso per Africam praeberet stipendium cubitum, & gesta sper Tripolim fide congrua serutaretur. Inter tales tamen consulendi moras er Nectandique responsa, Austuriani successu gemino insolentes, ut rapaces alites advolarunt, irritamento sanguinis atrocius efferatae:cunctisq, nisi quos fuga discrim, nibus eximeret interemptis praedas quas antehac reliquerant IoaveXerunt, arboribus exectis&vitibus. Tunc Mychon quidam nobilis oppidanus &. potens, captus in suburbano, lainsusque antequam vinciretur,quia pedibus aeger evadere penitus Vetabatur, in puteum aquis vacuum sese coniecit: unde costa diffracta levatus a barbaris, ductusque prope portas, coniugis miseratione redemptus est, & ad pinnas murifunc sto continuos dies, cum quida oppugnatores sine ullo Uulnerarentur emeetu,redierunt ad propria tristiores. Ob quae super salute dubii cives,ultimaq, tentantes, profectis ante legatis nondum reversis Iovinum mittunt atq; Pancratiu, quae Viderint, quaeq; ipsi perpessi sint Imperatorem fida relatione asdocturos: qui Severum apud Carthaginem inventu & Flaccianum, superiores illos legatos, percontando quid egerint, CDgnoverunt eos audiri a vicario iustos& comite. E quibus Severus illico periit vexatus acerbitate morborun D: nihilominus tamen properarunt ad comitatum magnis itineribus Soante dicti. Ingressis post haec Palladio Africa, Romanus quas ob res Venerat ante praestruetus, ut securitatem suam intu-t0 locaret, numerorum principiis per quosdam secretorum
vissimi grassatores ipsa pulsavere maenia Leptitana, funestis
plangoribus resonantia foem inarum, quas nunqua antea hos tiliter clausas Davor exanimabat insolitus: obsessaq; urbe per
419쪽
mandaverat conscios, ut ei tanquam potenti x palatii sum malibus proximo, stipendii quod pertulerat praeuarent max imam partem : & ita est factum . Confestimque ille ditatus perrexit ad Leptim mique ad veritatis perveniret indaginem , Erechthium & Aristomenem facti dos municipes & in lignes.
libere suas civiumque & finitimorum reicXentes aerumnaS, . ad loca vastata secum eduxit . Quibus aperte cuneta mon- .strantibus, luctuosis provinciae cineribus visis revertit: Romanumque ut desidem increpans, relaturum se cuncta veri LIo sinae quae viderat minabatur ad Principem. Atque ille ira percitus M dolore, se quoque mox referre firmavit, quod missus ut notarius incorruptus, donativum militis omnem quaestus averterit proprios: qua gratia,flagitiorum arbitra conscientia, cum Romano deinde Palladius concordabat, reversus-II que ad εomitatum arte mendaciorum impia Valentinianum fefellerat, Tripolitanos frustra queri commemorans. Ideoque rursus ad Africam cum Iovino postremo ominum legatorum remittitur Pancratius enim decesserat apud Treveros ut cum vicario ipse merita legationis quoque secundae spectaret: praeter haec linguas Erechthii & Aristomenis praecidi iusserat Imperator,quos invidiosa quaedam locutos idem Palladius intimarat. Secutus ut statutum est vicarium notariaus venit ad Tiipolim. Hoc is comperto Romanus, domesticum suu illuc volucriter mi ut,& Caecilium consiliarium in ea s* provincia gentium:per quos incertum pretio an fallaciis circumventi municipes omnes gravabant Iovinum destinatius adserentes nihil eorum mandaste,quae docuerat Principe: eo- usq; iniquitate grassante ut ipse quoq; Iovinus ad salutis suae disci imen confiteretur,se Imperatori mentitum. Quibus per 3O Palladium regressum cognitis,Valentinianus ad acerbitatem proclivior Iovinum quidem ut auctorem, Caelestium vero
Concordiumq; & Lucium ut falsii conscios & participes,puniri supplicio capitali praecepit: Ruricium a uicin praeladem ut
420쪽
mendacem morte multari: hoc quoque accidente, quod in relatione eius verba quaedam ut visum est immodica legebantur. Ac Ruricius quidem apud Sitifim caesus: reliqui apud
Uticam sententia vicarii Crescentis addicti. Flaccianus tamen ante legatorum interitum, cum a vicario audiretur & scomite, constanter saluti suae propugnans, adclamationibus iratorum militum impetuque cum convitiis pene confossiis ἔest: obicientium ideo Tripolitanos non potuisse defendi, quod ipsi ad expeditionales usus praebere necessaria detractarunt. Et ob haec trusus in carcerem, dum consultus super Ioeo quid conveniret agi decerneret Imperator, sollicitatis ut dabatur opinari custodibus, in urbem Romam abierat profugus: ibique delitescens fatali lege decessit. Hoc memora do fine externis domesticisque cladibus vexata conticuit Tripolis non indefensa: quia vigilavit Iustitiae oculus sempiter- Isnus ultricesque legatorum & praesidis dirae. Diu enim postea
huiusmodi casus emersit. Solutus sacramento Palladius, destia tutusque fastu quo tumebat, discessit ad otium. Et cum Theodosius ductor exercituum ille magnificus, oppressurus Firmum perniciosa coeptantem venisset in Africam, & praescri- zopti Romani rem mobilem ut iussum est scrutaretur, inter chartas eius inventa est & Meterii cuiusdam epistola, id continens : patrono Flamano emeterim e & in fine post multa nihil ad rem pertinentia: Salutat te Palgadιωproiiatilius: qui non aliam ob causam diciise esse proiectum, nisi quod ιη causu Tripol, 2stanorum apud aurex scras mentitus es. His litteris ad comitatum missis & lectis, Valentiniani iustu Meterius raptus suam esse confitetur epistolam: ideoque Palladius exhiberi pra ceptus, cogitans quas criminum coxerit moles, in statione primis tenebris observata custodum absentia, qui festo sodie Christiani ritus in ecclesia pernoestabant, innodato gutture laques nexibus interiit. Hoc fortunae secundioris indicio plene comperto,deletoque tristium concitore turbarum,
