장음표시 사용
21쪽
rios consulimus, ut Vnitatem Ecclesia ex ione membrorum sub uno Capti visibili ct externo , Pontifice scilicet Remanes, eique debita subjectione metiuntur, ut Bellar in lib. . de Ecclesia cap. s. observat ina Schisena ex discessione ab ejus obsequio, jurildictionestatim colligunt Thomas a. a. q. 39. art. i. Schi aiici dicuntur, qui
subesse renuunt summo Pontisci , ct qui membris Ecclesiis ei sabjeelis
communicare recusant Emanuel Sa , Schisema est nolle obedire Papae, ut Chrini Vicario, alii ue ut ejussubdi ι is communicare. Quo per tinet impium decretum Bonifacit VIII in Extravagante de majoritate de obedientia Cap. i. Vnam an tiam c. ubi sub finem concludit, Porro subesse Romano Poni ci omni humana Creatura, declaramus, dicimin, donimus o pronunciamin esse omnino de necessitatesalutis. Sed cum Paulus, qui sollicite omnes unitatis Ecesesiae rationes persequitur , Eph. 4. 3. 4. s. usipiam talis comita unionis cum Papa meminerit Cum nuspiam gloriosa haec praerogativa C pitis, cuiquam excepto Christo tribuatur, ut nec libui potest sine
immani sacrilegio; Mirum viderino debet, si ρων lud ψωω,
quod λυποθι ει αλιιλοντι excogitarunt, eadem facilitate rejiciamus qxia proponitur. Imbfluo magis est praefidenter alterimus, ut in sequentibus sumus demonstratu si tantum abesse ut discellio ab obsequio Pontificis sit schisma, ut subjectio emunio sub ipso sit verum Se proprie dictum schisma, quando nemo potest uniri tu Papa,
Mipii subjici ut Capiti quin eo ipso discedat a Christo.
X. Ut ergo vera Untias Ecclesitae a Christo demum unice petenda est, in quo fideles uniuntur sancto fidei de charitatis vinculo Ephes. . 3. 3. s. Colossis. i. Ita Schisma non melius potest dignosci, quam ex Unionis istius abruptione, quum scilicet a Christo,&vera ejus Ecclelia disceditur. Porris discepto duplex debet distingui, ut Vnio duplex potest obiervari inter Eccletias, alia inierna deformalis, alia externa materialis Illa Ecclesiae invisibili Electorum&vocationi efficaci respondet cista vilibilem Ecclesiam constituit .vocationis externae sti ictus est. Per illam fideles tanquam verum corpus cum Christo Capite uo veram fidem conjunguntur, duit membra inter se mutuo charitatis vinculo copulantur. Ista vero in externa ejusdem fidelis cultus professione , eorundeminque Sacramentorum participatione posita est. Et ad primam quidem quod attinet: Cum constet ex Scriptui eos, qui semel vere uniti sunt Christo insiti Corpori ejus mystico , nunquam ne per mortem quidem ab eo divelli& separari posse, cum fundamentu in Delfirmum maneat, dona Dei sint a Gin ληS, 2. Timol. 2. I9. Rom. I i. 19. Certum est etiam nullam talem dari posse separationem quae nos ab Ecclesia invisibili disjungat revellat Neque de ista secessione quaeritur nunc, de qua in loco de Perseverantia Sancto
rum disputatur. Quaeritur ergo unice de Acessione exierea avisibili Ecclesia,
22쪽
Ecetis , qua sacrorum communioin vinculum abrumpitur , ita ut una pars cum altera communionem nec colere velit amplius, nec putet se salva conscientia posse.
XI. Quia autem talis Secessio , vel levem causam, occasio m. rinem habet, vel nullam , vel luctamin necessariam Ita diversimo si s hi ad de ea judicandum t Nam si nullam habet aut exiguam, Qtemerarium non valde momentosam , Schisma merit dicetur , vel injustum,injUM 'plane, vel saltem temerarium: Si ver graves subsunt de necessariae causae , Secessio quidem erit, sed non Schisma. Quando causa nulla occurrit legitima cur secessio fiat, vel in Doctrina, vel
incultu, vel in Regiminea Tunc injustum est Schisema, merito
culpandum, tanquam vulnus gravissimum Ecclesiae illatum, quo unitas Corporis solvitur salus eorum qui secedunt in praetentissimum discrimen adducitur siquidem Deum in coelo non potest habere Patrem, qui Ecclesiam in terra Matrem non agnoscit nec cum Capite uniri, qui membrocii communionem spernitri deserit. Cum ver causa quidem orioccasio videtur aliqua dari, sed levisin exigua 'iue tali remedio nondum egeat, tum si secessio fit, Schisma dicetur temerarium v. g. Si erro quidam in aliquo coetu foveatur in doctrina, sed qui no i l sandamentalis, qui haeresim facit. Si ritus occurrat in cultu superstitiosus, vanus, sed tolerabilis tamen, qui conscientiam non omnino inficiat. Si morum de r-nratio corriaptelae quaedam dentur. Si in regimine seu in disciplinae administratione peccatum aliquod aut desectus notetur moenstatim est secedendum. Ut in Corpore naturali et ulcus partem aliquam occupavit, puta, vel manum vel pedem, non statim dixeris reicindendam elle eam partem, sed vel remediis curanda erit, vel tolerandum iit malum, donec vitibus naturae expugnetur. Sic ita Corpore hoc sacro, etsi aliquando opinionum oritur divortium aliquod, non statim serrum adhibendum est aut ignis; sed fraterna ch ritate vel sanandum & resarciendum, vel saltem tolerantia Christiam ferendum , donec Deus ipse plenius illuminando ad sanctam unitatem fidei dissentientes reducat,juxta praescriptum Pauli Phil.3.is. I 6.
Quiquo sumus perfecti idem sentiamus δαι si quid aliter seniliis ,
Dein hoc etiam vobis revelabi ς Attamen in eo a quod Uinue pervenimus, eadem incedam regula. Uno verbo, nisi morbus sit lethalis contagiosus, non est deserendus aeger, imbne tunc quidem nili aegrὸ admodum. Ita injustitiae, temeritatis vulgb arguitur Secessio Donatinarum in Ahica, qui non proster dogma aliquod pericul
sum cujus incusarent omnes Ecclesias, sed propter factum personale Felicis&Caciliani se segregarunt quod nec verum orat, negsi verum fuisset poterat justam iecessioni dare causam Talti secessio fuit Viliarii ab Ecclesiis Asiaticis, cum quaestio de Paschate nota esset fundamentalis. Talis Miti ram a Graecia propte arrorem
23쪽
eorum de processione Spiritus Sancti Talis r ninar- de S parati rum , de id genus fanaticorum , qui hodie sese a putiori Ecclesia segregant. is am II. verum ubi graves .momentosissimae occurrent ec, Me. si dendi Caula, tum non mod licita de justi, sed & necesseria cen- 1 t c ηε senda est Secessis Cujusmodi autem sint graves istae causae, me- ώ lius aliunde innotescere non potest, quam ex principiis vera illius Communionis, quibus Eccletia instituitur de conservatur. Cum ver tria sint praecipua, Doctrana, sultii, Regimen ; Illa, quae fidem instruit credenda proponendo raste, qui mores informat facienda
exigendo. Hoc, quod ευοξιαν conservat, circa utriusque legitimam administrationem versando Tres etiam primariae causae Secessionis istius este possitnt maeresis in Doctrina, Idololatria in Cultu, TI -rannis in Regimine. Cum enim Haeresis fundamentum fidei evertat, Idololatria puritatem cultus penitus corrumpat, Tyrannis verum
Christi regnum destruat memo a cibi inficias veram Ecclesiam non osse cum his corruptelis tubsillare, adeoque neminem in Coetu tali sine certissimo salutis dispendiis morari possie. Si ergo vel in Doctrina, non modessit error quidam levis, sed plures exitiales 4 pitales , qui cor salutis, fidei fundamentum petant. Vel in Cultu, non superstitio duntaxat, sed infamis etiam idololatria Vel in I latimine non aliqua demum oταξι , sed Tyrannis durissima,& intolerabilis persecutio tum corporalis tum spiritualis, Ex eo Coetu secede dum esse nemo negare potest. i. Quia communionem colere nec possumus nec debemus cum hominibus, nisi quatenus potest substistere cum communione Dei, quia nobis ii pra caetera omnia diligendus est&colendus. At Communio Dei non potest habeti, ubi haereses capitales cum Verbo Dei pugnantes grassantur, vel ubi obtinet Idololatri , quae adulterium est spirituale , vel Tyrannis in conscientias usurpatur, quae crimen est laetae Majestatis in Deum, Christum unicum Ecclesiae Regem, .ύς, ἄν cum obsequio illi debito. 1. Cum Communio ista cum hominibus non alium in finem quaeratur, quam ad salutem obtinendam, ubi salus in disclimen adducitur, quod fit ex causis praedictis , ratio salutis postulat, ut talis communio deseratur. 3. Quia talis secessio veram Ecclesiae unit tem conservat, quam Communio cum Ecclesia haeresica Midolola-rrica destruit. . Quia ubicunque communio non potest haberi nisi injusta; justissima censenda est ab ea separatioci Sed communici cum icietate quae fovet errores cultus exitiales injusta est quia nemo debet errori midololatriae adhaerete. Ergo secessio ab ea
XIII. Sed non tantiun iusta censenda est talis secessio Sed etiam nee aria&indisseminis. Prim propter periculum praesentissimum , cui fideles exponerentur corrumpendi ndein suam,
24쪽
cultum , manendo in istiusmodi haereticat idololatrica Beleta terfieri enim vix ac ne vix quidem potest, ut qui cum Errantibusae Idololatris manet , si purum ab omni corruptela praestet , nec
quicquam labis contrahat quantacunque utatur cautela Secundb,
propter liberos qui eidem discrimini expositi manerent , imb longe majori,qualiscunque cura eorum educationis possiet haberi Cuin ergo unusquisque non modo de salute sua Deo rationem reddere teneatur , sed etiam de salute liberorum , debet illis mature prospicere, ne prostituantura salutis jacturam faciant, manendo iutali societate. Tertis, nemo line crimine potest habere pio fratribus, quos credimus Deum non habere pro filiis, quales sunt haei licii idololatrae. Quati , obligatio colendi communionem cum Christianis non est illiinitata , sed certis legibus adstricta; nimirum verae fidei professitonis , quae saltem Immunis lit ab erroribus capitalibus , cultus puri e ab omni idololatria repurgati, de regiminis legitimi de bene ordinati: Dum illae legesin conditiones manent, perstat etiam communio sed ub cessant,ceitat etiam de jure comm Dio,& locus datur justae secessioni.Pertonius non potest justitiam talis secessionis negare in Repli lib. i. c. 8s. Quando corruptio, inquit, en in do frina , e sacramentis e vel in risibin universatibis Eccles , nemo ρωes in ea communione inm Ecclesia manere, quin parricipe elin contagio.
XIV. ab autem justior, magis necessaria est ista secessio:
quando malum non modb est grave despericulosum, sed absolute Iethale, quod non debilitat tantum, sed mortem dc exitium necessi-ribio se trahit a contagiosam, quod instar gangraenae serpit, ocfacile totum corpus potest inficere. . publicum d commune, quod non in uno vel altero tantum deprehenditur,sed in pluribus,& in ipsa Communitate. . insanabile, quod nullis remediis potest curati; quando omnis cura, essecundum curam remedia omnia sunt adhibita , sed frustra ambisset non modis noluit curari, sed in Medicos ipsos insurgit oc saevit,in pios monitores serto de flammis peris sequitur Quum illi ad quos Reformationis cura pectat, quales sunt Rectores Ecclesiae , non modo de ea non cogitant si sed illi modis omnibus se opponunt, corruptelatum autores Sc fautores acerrimi, qui alios ad eas recipiendas de profitendas cogunt etiam lub anathematis poena. Tunc sane quisquis de salute suad vita est sollicitus, ut omnes elle debent, sibi prospicere debet sine mora, ab eo coetu secedendo ne inorbo isto lethali de insanabili correptus pereat. V. Fortius ver necessi alis istius vinculum adstringitur ex Dei mandato, qui talem secessionem non semel imperatas a sa. H.
Propheta Iudaeos Babilone degentes hortatur ad secessionem, ne ejus impietatibus d sordibus inficiantur , Recedit de medio ejin. Fossu am σε αιιin ι , puris te os, qu Ierm vasa Domm. Quod
25쪽
a Ge. 616. Patilus applicans Ecclesiae Christiana 2 Cor. 6. I6. II. Quanania communio , inquit, usirico iniquitatis, luet eumuenebris Quis consensu Christi cum Belial , Templi Dei eum IdsIis P Itaqua exile e medio ipsorum , ct ab Ula secedite, pollutum ne ιιιn te, E ego τοι recipiam, id est, ab omni inquinamento tam erroris quam idololatriae in viti Infidelium lutos vos prinstate &ego vos ita meam amicitiam societatem recipiam. Sic Iohannes incia . .
Io. II. vult fidelem recedere a communione ex societate haeretic rum, qua errores eorum probentur , vel dissimulando foveantur. x. Iob. s. io quicu ni ad vos doctrinam istam non assert, ne recipite eum
is in ades vestra , nec salutate ipsum, quia aut illum salutat, communiaca eju malis operibus. Sic pocal. 18. populus Dei jubeturA . te ire Babylone,ne errori si idololatriis ejus participet Exii eae e. ι PFute mi, ne participando eiu peccatis, partis Veiis jm pia-gis. Hujusmodi autem extitisse nobis secedendi ab Ecclesia Romana causas,non seorsiun tantum qualdam. quod tamen jam limine rei terat sed conjunctim omnes in se ientibus probaturi sumus. s. His allis VI. Priusquam ver illud satisnus, notandae sunt adhuc ad iis Poli ira,alia quot distinctiones, quae ad Statum Quaestionis recte percipiendum Ecclesiastic apprime sunt nece lariae, tum ex parte Subjecti, quod est Secessio, tum radicati, laod est Ecclesia Romana. I. Secessis alia est Eseelsiani ac sacra a doctrina de ea tu Alia Politica de civilis ab hominibus de personis. De ista non loquimur, sed de illa. Possunt pii cohabitare licterodoxis de idololatris uet concivibus suis Sed non possunt nec debent cum illis communionem colere in sacris,ut cura fratribus. Prima est secessio quoad Mem , altera quoad charitatem, illa licita est, necessaria, quia nulla est communio Christi cum B Aial, luci cum tenebris et Ista verbiequaquam, quandoquidem charitas ex praescripto Legis ad omnes homines extendi debet, modbne quid detrimenti veritas , aut fides per id patiatur. Hic namque sempe illud obtinere debet, usique ad Aras. Sic possunt cedera pangi cum iis etiam , qui a veri Dei cognitione de cultu sunt alieni, ut Davidis , Solomonis , Macchabaeorum exempla docent. S; humanitatis& charitatis otticia nemini mortalium denegari Possunt aut
Me Ἀμ- XVII. II. Secessio acta, Ecclesiastica, Vel est Occultari . - . latens , Vel Apertat patens Illa qua fideles sive multi sive pau-
.i.ia ' ci, qui in coetu aliquo impuro idololatrico degunt,ita vivunt hominibus obscuri,& soli Deo cogniti, ut puros se de immunes ab erroribus illis, superstitionibus tueantur quales fucre septem mille homines illi, qui Eliae tempore genu Baal non flexerunt; quale illi omnes pii, qui ante sublatum Evangelii vexillum per Re-
formationem in Papatu morabanturis gemebant. Aperta est eorum,
qui palam profitentur se ab illius Coetus doctrina cultu alienos, ut Eliasa
26쪽
Elias, Daniel , de locii ejus, qui aperte cum idololatrἰς commianicare renuebant, in quorum ordinem reserre debemus sanctos illos Veritatis Testes , qui ante Rethrmationem non tantum in corde clam Ecclesiae Romanae erroresin corruptelas detestabantur, sedacpublice eas incusarunt oppugnarunt,in fidem suam etiam proprio languine obsignarunt, ut constat ex Catarogo restium Veritasis. XVIII. III. Rursus Secesso alia est negativi, alia positiva. P Negativa, quando cum aliquo Coctu non communicam sive clam , sive palam nos ab ejus fide de cultu a vettimus sed vita tamen ut nondum propterea novum coetum constituamus in altare altari opponamus. alis fuit Patrum nostrorum, qui in Ecclesia Romana corrupta olim latuerunt, non adhaerendo tamen illius er totibus. Possiua, quando non modo nos alienos ab aliquo coetu testamur, sed etiam coetus ab illo separatos habemus, priorem Ecclesiam deserendo, novam instituendo, qive legibus Ecclesiasticis, Dei Verbo Sacramentorum administratione 5 sacris istiusmodi separatum utatur. Cujusmodi pullibatur esse se cellio Rubenitarum cGaditarum, extructo prope ripalin Iordanis altari praeter altare Dei: Ioscii Q uestio verbiostra est, non de prima, sed de fecunda Nerue enim disputamus tam , are licita tuerit secessio illa negativa delitum , qua pertendimus pios omnes sese a Papatu separasu , sic enim nunquam exivissemus ex eo Sed Aniosno, mi Patres nostri egressi sunt ex Papatu de novas Ecclesias passim extruxerunt, necessaria sueri M una. Y I Ut ver Subjetium distinguendum est Ita de radiea Eeeti rat/.ιum, scilicet Ecclesia Roman .s, qui est terminus a quo facta est se stinatur cessio. Ecclesia autem Romana nomine prim intelligitur ea, quae με
tempore Apostoli viguit, cujusque fides ab eo celebratur Rom. i. QT,Aιὸ. quae aliquandiu postea in doctrinae integritate perstitit, quo sensu det, Moade ea non disputamus. 2. Designatur ea, quae sequioribus te culis ex is Papatu. titit, 3 etiamnuin extat , ab illa puritate, integritate plane degenerans vi hoc modo sumitur peculiariter, Vel pro Gaetu qui co cluditur moenibus Romanis , Vel pro Eecletia repraesentativa, Papa scilicet de Conciliis, Vel pro ipso Pontifice ut Capite, Vel denique pro iis omnibus Coetibus, qui Romano Pontifici adhaerent& ab eo pendent ubicunque locorum sint, quae Ecelasia colletiima dicitur. Quo respectu potissiimum,non exclusis tamen aliis,Ecclesiam Roma-mam attendi inus.
X. Sed in hac rursus Eccl. Rom. consideratione distinguen No feeiιndum est et Materiale, dcis Formale Materiale sunt homines ipsi qua tales , qui Ecclesiam istam constituunt. Formale vel positum ' est in Vocatione, secundum quam in eam societatem Ecclesiasticam malo. convenerunt. Ut ver illa duplex potest eme, vel quaest Chrisa, qui supremus est Ecclesiae Pastor de Dominus, Vel qua a Papa
27쪽
qui se Uicarium ejus esse falses oriatur. Ita duplex est istius disere Ecclesiis, Vel qua ad Cissum tesertur christiani nominis ritatis aliquid adhuc retinendo, Vel qua Papam respicit, illius d ininio Jugo sese subjiciendo. Unde colligimus in Ecclesia Romana tria haec inprimis esse distincte attendenda. 1. Subjeclum. a. Accidens quoddam adnatum Subjecto. . Compositum ex uir
que. I. Subjectum sunt homines Chrisiani in quibus nonnihil est adhuc vocationis & Matiae divinae potius quam in Tuccis &Judatin ut liquet ex eo qubd symbolari sigilla ederis non plane abstulerit Deus, qubd retineantur adhuc erincipia Theologiae, tum Essendi ,
Deus unus essentia, trinus Perlonis utraque Christinatura in Unitate personae, tum Cognoscendi, Verbum scilicet Dei,quamvis multiplici adjectioneis substractione postea corruptum, quae argumento iunt aliquid adhuc ex parte Dei remanere in illo coetu, licet ex Parte hominum nil nisi infidelitas supelsit XXI. Secund Accidens sive adjunctum adnatum est Paparus, qui in Ecclesiam multiplices orruptelas tam quoad fidem ,
quam quoad euitum invexit, .merit censetur tanquam ulcus pestilentissimum, gangraeaa,4 carcinoma incorpore Ecclesiae, dctota essentia differt ab Ecclesia et Ecclesia enim est cetus Vocatorum in unam fidem sub uno Christo. At Papatus relationem hin. pad Pontificem vi NiseisHis a Christo eatenus facit. Unde etsi Christianum nomen adhuc tetinet, sub specioso tamen illo nomine
Antichristi tyrannidem exarcet, o virus a veriorium pera tum COI-pus dimndit. XXII. Terti, ompositum ex troque eiusnodi est , ut quae-dim ex Christianismo supertat, quae sunt institutionis Christi, murui plura ver ex Antichristianismo irrepserint, qua sunt corrupte larum Antichristi. Quoniam ensen Satan mr steritim hoc iniquitatis sermar non potuisset, si Christianismum directe dc γυ-i, i .eαλῆ oppugnasset de extinguere suscepisset Ideo o Draconas cornubus exuviis Agni operire sategit , ut facilius incautos deciperet. Sic ex doctrina Christiana, aliquid quidem a Pontificiis retentum est, sed simul in meta alia huic doctrinae addita sunt, quibus ita adul-
Ieraturin corrumpitur, ut omnis ejus emcacia enervetur , plan ut
olim idololatrae in Iudaica Ecclesia Baalis cultum cum divino coniungebant ut iuraren per Deum or Milchom Ammonitarum id M'bρ s lam Sophon. i. s. ut Achaz altare Damascenum in Templo uxi et altare Dei collocavit et Reg. 16. ii ix. tia in Papata ad principia Christianismi tot adjunxerunt depravationesvi corruptelas, ut Ver Templum Dei cum Idolis, lux cum tenebris, Qveritas cum mendacio consociata dicantur, cita conjuncta, ut quod malum est Mexitiale, quod reliquum est boni suffocetis extinguat Atque hoc est discrimea ouod inter hanc, di alias falsas religiones, haereses, schismat
28쪽
Nos TRA AB ECCLEsIA ROMANA. 3schismata obsetvari potest: Qub Hestent m Maimmedi - , I dat m, si quae sunt aliae infidelium religiones Christianismi sundamenta negent. Hareses articulos singulares fidei laedantis e vertant rachismata charitatis vinculum solvant et Sed hoc . n-
rubriniam i proprium, ut subjectum retineat, sine quo ipse comstare non potes. Ut enim gangraena tollitur Corporis nece , dc veneni nulla est propinatio crudi, sed in cibo vel potu : Sic nulla. esset Antichristi vis nisi Templum Dei clamaret hac specie populo illudendo, loc vinculo constientias illaqueando. XXIII. Ex quibus colligere Iicet, quid de Ecclesia Romana judicandum sit. Nam qua vocationis 3 veritatis divinae residuum adhuc aliquid est in ea Ecclesiae nomen , sed late sumptum noni ramus ei absolute denegandum. Qua ver Papatm spectatur, quod est accidens M adjunctum adnatum dc adhaerens illi Ecclesiae , veram Ecclesiam esse negamus, sed Ecclesiae pestem, corruptelam, exitium, Ecclesiam ex Apostolica chri liana Apostaticam Antichristi nam faciens. Qua Ecclesiam 1 utroque compositam, compactam attendimus, eam moribundam, tabescentem, peste insectamd intereuntem esse dicimus bic quum Ecclesiae titulum concedere
nolumus Pontificiis, non ideo aliquod ejus vestagium apud eos Mnere inficiamur, sed ut bene Calvinus'. Instit. 1. Dis observat, ran - - ἐν gamus de mera in legitima Ecclesia constitutione , qua in communione tum Iacrojum,qua signa sani professionis, tum ver pstissimum doctrina requiritur. Hi autem quando de secessione ab Ecclesia Romana agitur mertum est non intelligi secessionem ab Ecclesia Romana, qua Christiana svi ilia Papalia Non qua aliquid veri oc boni adhuc retinet a parte Christi, Sed quatenus mirum ii, modum corrupta est de adulterata per Antichristum. Non est desertio Ecclesiae aut Communionis sacrae. Sed desertio tantum corruptionis, errorum inpostasaeis discessionis factie a vera antiqua
Apostolica catholica fide Ecclesia, ejusque Capite Chi isto.
XXIV. Minc patet longum latumque discrimen intercedere binis, inter haec duo, quae tamen subinde turpissimo errore confunduntur s...d.f. Mab Adversariis, Dile re ab Ecclesia, ct Discedere ab Ece esia o Ecelsa. manc Nam cum Eccletia proprie ita dicta sit societas omnium Aliud bsidelium per Verbum& Spiritum ad communionem Christi vocato ης is με rum, procul dubio nemo potest sine gravissimo, imb certissimo salii-tis periculo ab ea discedere, quandoquidem extra eam non potest dari salus. Sed EeeIesia Misana cum sit Coetus particularis visibilis, non modo potest sine periculo deseri, sed Hebet, si ita corrupta est, ut undamenta salutis in ea illibata non maneant amplius, nec ullus salva conscientia illius sacris interesse possit. Quod ergo Adversarii subinde vociferantur,salutem nostram conclamatam esse,
quia Ecclesiam deseruimus , absurdissime petunt principium,ac con-2 fundum
29쪽
conscientiam ipsaria urgerent, ex eo rursus liquid constare potest rQubd non Nobis tantum de Brivis& corrupta visa sit Ecclesia Romana, sed 'uamplurimis Pontificiis , qui hanc Matris suae turpitudinem diffiteri non potuerunt quique propterea reformationem aliquam summe necessariam esse agnoverunt. Clamant hoc querelae&gravamina Maximiliani Imperatoris,Germanorum, Gallorum, σι , in Fasciculum rerum expetendarum ab Orthuino Graii congesta.
Clamant Scripta Nic.de Cumariis, Alvari Pelagii, Theod.a Niem, Vmolii, messelli Groningensis , Cassandri, Ra neri ac aliorum plurium, quos vide in Caialogo Tenium eritatis, de Plesa miseris iniquit quibus Vivem Erasmum, erum addimus , qui multa in Ecclesia Romana jam desidetari aperte sunt fassi, gravissimos
ejus errores .corruptelas dissimulare non potuerunt. Notum est etiam celebre Fr Petrarcha viri docti, diserti testimonium , qui ante annos ducentos ita Papatum inrcem ejus graphice depingit, Malibi saepe, iraesertim lib. epis. e ιζιulo, epist. 6. ut nominet eam Impiam Babylonem proditionium nidum, in is totum terrarum Orbis venenum fovetur , crapulis Mevietatibus obstridium , mereιricem execrabilem, in qua taxuria undiquaque vagaturo viget, hare- sum errorιἱmque a Plum, earcerem ubi bonum extinguitur oe quod: is malum scelestum tu alitur , Chris elusique Apostolis rebellem , a
Venerem Racchumque Deos colat. Et alibi , Roma non jam civitas, sed larvarum ae emarum domineri u brevi e dicam scelerum dedecorum omnium sentina,atque ille viventium infernus tans ante Dasidico ore noιatus quam fundatus au cognitin. Notae sunt etiam
Mantuani Monachiarali queret laudati etiam Elyensa Sorbonistae in epist.ad Tit. Qui uis opes sacra nummo reperire profano
Quartι, eat Romam sacra sunt enalia Roma. Et cum alia vendant alii, inquit ex eodem Espentaeus, venalia nobis Tempta, Sacerdotes, Altaria, sacra corona,
nes, hura preces, caelum eri ven.rte Deu que .
Nec solui moderatiores illii mitiores Pontificii, sedis acerrimi Papatus defensores agnoverunt, vide Contarent, Sadoleti, Poli, aliorum ad emendandam Ecclesiam a Papa electorum consilium. Paulo III. exhibitum apud Onubrium in quo scribunt,sere in praceps collapsam esse Ecclesiam Christ, abusus. gravi onos morbos, quibus jampridem Ecclesia Dei Iaborat , raserrim Romana Curia essecuse, ut ingravescenιibus peniferis morbis magnam hanc ruinam traxerit: Item acclesiam ad desperationem fere salutis laborare. Hoc viderat Marcellus II qui de Controversiis religionis componendis ac de resermatione cositam aliam quam decessistibus ab emendationis nomine,ut autoritata Pontificia ominoso abhorrentibus sibi ess.
30쪽
mentem palam protitebatur. Et hic est qui post lectionem Scripturae de Patrum ab Anagnoste in prandio factant postlongum silentium
recordatus Adriain Papae verba Romano Pontife nemo It miserior. inquit, c. Manu mentat percutiens non video quomodo ivitieum hune altissunum tenent, Divini possint. Onuph in Marcello Q. Ferus non uno in loco de hiice Eccleuae Ronianae corruptelis loquitur , nominatim ver,in cap. S. Iudic. Quam mulsa instituerunt fanti bona intentione , quae tamen nunc videmus partim in abu
om fui qua nunc habentur, tamen Gedeones nostra Iacent, non abom en abam, non auferun sis persiιiones, c. Cum ver ex hiice, ut
innumera alia omittamus istius generis ipsis Aduersariis testibus, satis constet varios abusus de corruptelas de in lide, moribus in Ecdlesiam Romanam irrepsile, quae statum ejus, puritatem deformarent, facile est colligere,ouam non temere ex sine gravi ratione Majores nostri opus hoc Reqormationis susceperint,in ad istud peragendum secessionem sibi faciendam esse duxerint. XXIX. Φponent bic ratis Adversarii , Quamv daretur corruptam fuisse Ecclesiam diGers mode , non tamen propterea locum fuisse iusta secessioni sanandam Disse incorrigendam , non verydes rendam, non denudandam fuisse urpitudinem maιris si quasvii, sed pro virili obtegendam Reformationem quidem necessariam fuisse
ροιMisse postulari sed ab iis expectandam fuisse penes quos imis po-ιesa erat reformandi, non temere a quovis suscipienda . Sed facili negotio hoc quicquid est ratiocini solvi potest, a fateor lubens de concedo,non statim propter quamvis corruptionem dc aegritudinem deserendam esse Ecclesiam, conigendam elle, mediis appositis, si Pote .curandam. Sed ubi malum ebisque excrevi , ut factum sit penitus immedicabile Vbi omnis cura facta est inanis, Momnia remedia frustra tentata sunt Ubi ipsa non modb medicinam admittere recusat, sed medicos suos fugat '& serro ac flammis persequitur olui ulterius curre de sollicitudinis impendi potest Hunc
auten uisse Eeclesiae Romanae statum, res ipsa nobis etiam tace rious csamat Notum est quantas querelas boni omnes diu ruderint
super gravissimis ejus corruptelis , quam ardentibus votisin publice
de privatim Reformationem aliquam saepius postulaver rir. Re quom saepe promissam , si ustratamen Miaticallum expeciaverint. Notum quanta sollicitudine in id incubuerint ut malis medelam aliquam afferendo, unionem semel faciam conservarent, eatenus ut nullam fere pacis conditionem recusarent, praeter eas , unde secutus foret omnis religionis interitus. Sed tantum abest, ut pici zelo suo sumana charitate temperato quicquam profeceriir i ut contra magm- ac magis in malo suo obfirmata in Meaacosio insurrexerit, ce omneru
