장음표시 사용
521쪽
Mamfore. Ham Putor, ut dictum est libro Lmo,eum qui tutor constituitur , datis Detuo ribus cauere iubet,re pupilli saluam,ct incoli. mensere. Quod si contingat, ut antes:isdationem m-ior debitorem pupilli coniseniat, atq, ii net dere velit,neque iisdicium suscipere, quod nou- dum tutorem dicat satisdedisse: quoniam aliter iudicium procedere non lores, iubet tutori Iudex,ad que in Ius additu es ut debitori pupilli satisdet re pupilli salua fore Et ita mentetur uesipulatio cois Iurisdictioni Praetoris O opcio Iudicis.Idem est,ct in stipulatione, raram rem dominum habiturum . ssioniam Praetor eum qui
alieno nomine agit, quum dubium est,an ex domini voluntate incedax ,satisdationem praesiare iubet . Et si contingat , υς aliquis t quam mand tum habens, mecum a M. quoniam me dubitationem de madato interliciente ,iudicium procedere non potest.Iudex actorem iubet repromittere, ratam rem dominum habiturum.Et hoc modo, in eσsitutione prmentis stipulationis communicabist
tum Prstor ex cuius Iurisdictione ea res in uni-νsersum descendit: tum Iudex,qui, ut iudicium trocedar eri haec procurat.
De inutilibus stipitiationibus. TIT. XIX.
A R. G V M. stipulationem inutiliter concipi uarie contin-st:ut si quis rem,quae nec est, nec natura esset po-ir,aut quae in dominio,vel commercio nostro non stistipuletur.Quo fit ut rei sacra aut eius quae publica est 'ipulatio consistere nequeat. Nec proi
522쪽
de rei eventus,ad quem res non tendit, & si ad il- Ium peruenire possit, spectandus: quandoquidem dc qa ab initio valui ex casu inutile reddi possit .
TITV LATIO alla it millei sunς aliae inutiles . Et mi-l les quidem multae, inutiles uero
cis dicere: etenim per has multitudinem utilium cognoscemus: In primissile
dum est,rem quanque , Pr dominio nostro subiici pote Lutiliter in stipulationem deduci, iue mobilis sit,sive immobilis. At si quis rem, quae in rerunatura non est,aut esse non potest, darisibistipim latus, iuerit inutilis e si stipulatio Et quod rerum natura non est,talesuerit,elut , Sstichumfrruum mihi darespondes 3 quum is mortuus sit, ct ego eum uiuere putarim: quod se non potest: velf ii , Hippocentaurum mihi dare lyondes λ qui essa non potest. In his itaque inutilis enipulatis , ut dictum e 3 . Idem es etiam, si quis rem sacram aut religiosam stipulatui fuerit,qnam humani iuris se credebat, aut publicam rem, que usibus populi perpetuo destinata, ct exposita es: veluti forum ,
rheatrum, arenam , Osi qua talia: aut liberum hominem,quem putabat seruum esse: aut rem,cuius commemcium non habebat idesse , quam emeve nonpoterat: quoniam commercium , Ufacu ras,ut vendere aut emere liceat. Sunt enim resqμgdam , quarum non quivis iustum habeat commerciu,veluti Praedium, quod orthodoxa Ecclehabe haereticus coma re non potest. Aut si
523쪽
rem meam a testipulatus fuero dicens Item inmdare mihi spondes 3 quoniam Dare, est dominum facere. At eius,quod meum est amplius nonpossudominus fieri. 26c uero dicimus interim inpem denti essesipulationispotestatem, O constitutiο- nem: ob id quod medio tempore res ilia publicam p=inati hominis dominium reciderepos', si forte Imperator eam illi donaris .Et qui nune inber es, seruus sieripossit: forte.n.libertinus est, qui, ut invatus,a patrono redigi potest inseruiturem.EUspe commercium aliquis impetrat a Principe eius rei, ad cuius coparatrone accedere prohibebatur. Ac fieri post, ut res mea desinat mea esse. Sie etit deinde res in eum casum veniat, quo
sine impedimento dicerepossimus , utilem ese stipulatienem. Sed nos eam dicimussatim ab iniatio inutilem esse. Similiter ex edintrario licet ab
initio utilissipulatio fuerit, sipostea res in aliquem eorum,de quibus iam disium est, casium Huefacto, Ononstudio promissoris, deueneri extinguiturstipulariorueluti,stipulatus ira sumate r Stichum seruum dare mihi1pondes 3 At illa Primo seruiebat, O dubio procul ualebat stipulatio.Sed contingit,ut is sine consensu tuo a domino manumitteretur. Aut ita sum stipulatus a te ,
Locum hunc qui tum priuati Iuris eraς dare mihi spodes λ deinde is antequam poterem, sacer aut religioses factus est, muti .s erit stipulatio,
ut dictum est. Quum enim res in eum casum d . Denit,unde incipere non poterat,extinguitur. tab initio stipulari,non potemam liberam persona, ἀμι rem sacram releiosam ve. Quid ergo qui x. libera
524쪽
liberam personam itas pulmus siti Titia, quum semus fuerit, dare mihi spondes 3 Aut publiea n
rem ita, locum hunc,in quo theatrum est vel arena,quum tuati iuris fuerit, dare mihi spondeis inutilis est ab initio stipulatio.Quae autem ab imitio non consistunt,ex posse facto non confirmatum, Quoniam quae natura sui dominio nostro exem-lta sunt,utiliter in stipulatione no deducuntur. A R G V M.
Qui alienum factumiromittit,inefficaciter promitii diueluti & qui alia, euius potestati obnarius non sit, stipulatur, inutiliter stipulatur.
SI quii arium daturum quidfacturum vepromiserit,non obligabitur:veluti si dicam,Titium tibi decem aureos, dasurum, aut domum tibi aedimaturum spondeo.Quodsi me esseeturum procuraturum, dixerim,ut Titius tibi decem aureos daret et valet stipti latio , quoniam factum meum promisi. Si quis alν , cuius iuri subiectui nonsi stipuletur: inutiliter stipulatur.
Α R G V M. Ex solutione facta stipulationi adiecto,soluenti liberatio iure contingit: quamlibet stipulanti soli obligatio quaesita sit, cui ad soluti repetitionem mandati actio superest. S0lutio tamen in extraneam personam conferri potes Veluti si ita ego stipuler , Mibi aut
Seio decem aureos dabit Ham obligatio mihi foli,quisipulor , acquiritur. Sobsere autem Seio rene veὶ me inuito poteris,ut tu ipso' mures tuendo liber eris.Sed ego deinde mandati actionem aduersus Seium habebo , ad aureorum ei datamn repetitionema g. Si quis alium g - Si
525쪽
A R G V M. Qui sibi & alii,non suo iuri obnoxio stipulatur
partem rei in stipulationem deductae tantum ex stipulatione sibi qiiaerit. Et quod filio pater stipulatur,sibi acquirit . Et patris vox in quaerendo vicia Tm, fili, vox est,& contra.
mea non sit decem aureos dabis ' valet quis si . dena stipulatio. Sed virum,totum id, quod insti-lulationem de Etam est, debeatur, quasi Tiςius in sipulatione posituι se non intestigatur,propterea quod acquisixioniimnsit capax: an ureo dimidia tantumpars, propter coniunctionem , O quae coniuiuendi vim habet,dubitatur. Sed placuis, non plus dimidia parte mihi stipulatori a quiri, proprerea quod inutiliter Titii. mentio stipulationi iniectasti. Sisipulatus sint , Titio dabis i quum Titius in potestate mea estet, mihi acquiro. Vox enim mea, vox eius , qui in potestate mea est,uidetur esse. Qemadmodum Osilii mὸi Ox,mea intel gitur, in iis duntaxat rebus , quae nobis acquiri possisnt. Id quod hodie intelligen
stipulat oni non congruenter facta responsio,sH- pulationem ipsa in inutilem reddit . at simplex responsio iuxta praecedentis interrogationis nat ram dc qualitatem , esse facta, & ad ea,quq in i terrogatione contenta sunt,reserri intelligitur.
P Raeter iam dictaisipulationes inutilis est Oilla, si quis ad interrogationem congruenter non respondeat veluti, Decem aureos dare mihi spondes λsi tu dixeri Quinque aureos dabo. cut
526쪽
l TITVLVS XIX. ' et 3 mittas, Aut si ego pure stipulatus sim, ct rufi b
conditione promittas. Aut contra si mesub condisionestiputato,rupure respondeas .Haec autem ita dico aperte id exprimas, quod iis, quae in Hipis, latsine continentur,contrarium sit. hoc estsi me sub conditione uel in diemstipulato, tu te euestia. gio iam daturum respondeas. Sin autem id solum respondeas, Promitto: compendio sermonis in eadem diem,auisub eadem conditione , videris re- spondisse 2 ec n.necesse,s in respondendo adi i terrogationem eadem omnia repetere, quae is quil stipulabatur,expressit. quὸniam verbum hoc,Prol mitto, ad Omnia, quae in intemrogatione contine
A R G V Μ. . - Inter patrem ac filium, seruum & dominum stipulatio iure no subsistit. Sed nec mutus,veluti nec surdus uere,utiliter stipulatur , aut promittit neque qui furiosus est, quicquam contrahere potest. Ite
in potestate mea sunt ,stipuler , vel illi a me sipulentur:quoniam internos iudicium constitui nonpotest. Sedseruus quidem non solum domino se uiante non obligatur ,sed net alio cpsouis siliui familias vero alyssipulantibus obligatur. .. Nam in contractibus . silmusfamili patrifamialias similis habetur. Mutuum nequestipularito se neque promittere, in confesto est:quod edi insur tuu . do receptum s: quoniam Ois, qui stipulatur, verba promittentis:ct is,quipromittit,uerbasti pulantis audire debet.De illo autemseu, do loquimur,non qui tardius audit , sed quipeni ui non audit , Furiosis
527쪽
Furisu nullum negotium contrahere pote Liquoniam nullum eorum,quggeruntur,intellectis. habet:animi enim assectione caret. 'rro mater
contractuum es ipsa animi affectio. A R G V Μ . Pupillus non infans, sed qui iudicium animi hasear altum stipulando, etiam circa tutoris authOritatem, sibi obligat,alij autem obligari nequit. Atqui filius familias est,& impubes,alij uel patris consensu interueniente,obligari non potest .
Ρ Upitrui quodvis negotium recte contrahit: sic tamen , ut ubi opus est tutoris authoritate,tutor adhibeatur:veluti quum ipse obligatur.
Ham aliumsibi obligare puputiis O tutore potesttaed quod de pupillis diximus: in dis scilicer
uerum est,qui iam aliquem eorum,qusserunιur, intellectum habent. Ham infans, o quiproxi 'mus infantiae est,non multum ά furisso disserunt. disi e um ea aetate sunt, nullum intesiectu hab νe creduntur. Quoniam autem de pupillo sermo incidit: sciendum est generaliter aetatem pupilli, is t=ia diuidi. Putiliorum.n. ata sunt infantes ,mbluti qui adhuc lactant,aut :iis,paulo maiores: alii dicuntur proximi infantiae, ut qui recte loqui incipiunt,al3 sunt proximi pubertati.Et ii fans qdem Hipularition pol,lpterea, qJne log quidem possis. Λ eque is etiam qui proximus iu-fantiae est: qualisfuerit, quiseptimum aut octauum amnum agis. Hic enim quanuis verbaρ ferre possit, id tamen AEqudicare non poteH, quid bi Oelint ea quae dicuntur. Proximus autemsubertati, qualis e qui ad pubertatem accedit, uti stersitulatur: quoniam Ouerbatronuntiare
528쪽
. potest,s intelligere ea quae dicimtur.Placuit tamen non Aricta ratione, sed benigniore interpretationervi ci proximus infanti recte stipular tur,quemadmodum is, qui ad pubertatem aee dit . parentis est repubes, ne authore quidem pure obligatur .
A R G V M. Conditio impossibilis simulationem inelncace reddit, adnecelsaria nefatiue concepis, nec vitiat, nec suspendit: quinimo puram ac enicacem
cui natura impedimento est, quo minus existat:*elut , si quis ita dixerit in Si di ito meo talum attigero : aut si mare ebiberρ,decem mihi aureos dabit si quis ita dixerit, Dabis si digito cadum non attigero, pure facta obligatio intelligi- εur:atque ideo Hatim potest petere. A R G V M.
Verborum obligatio inter absentes viribus ca- reicisi tamen de praesentia scriptura appareat, tandiu huic inhaerendum , quoad legitnue de able tia doceatur. g.
SImiliter verborum obligatio inter absentes verbo concepta nullius momenti ea. Sed quum hoc materiam litium conrentiosis hominibus praem rei, post multum forte temporis tales allegaιλο-nes opponentibus, neq; se mea urbe auistipulatoresfuisse contendentibus . ideo facta est Imper toris noctri conuitutio, celerem bis ct talibus litibus diremptionem asserens, quum ad Cresa
529쪽
pulatio cum morieris, uel, Cuin moriar , ueetiam post alterius mortem collata, olim & hodie utilis est. -π-. g. Ite
I utilis es a , vetatisi si quis
quis sit utetur, Si nauis cras e Asia ven est, hodie mihi darespondesumιtilis est autem stipulatio, propterea quod datio eventu conditionis prior esse non debeat, sed posterior. Sed quum extet Leonis constitutio,quaepraeposteram stipuiationem in dote recipiat: iustum putauit se Imperator noster,ne qua insipulatione et erba ρ postere concepta obligationem toderent.Praepostera stipulatio O in hune modum sit, si dixero: Deeem aureos tibi hodie darespondeo,si Titius cras consul factus fuerit.aur in dote, si vir uxori di eativo tibi dotem quum morieris reddere spondeo sine liberis decesseris. Quoniam redditio in
tempus vitae confertur:Euentus autem conditionis,idest, Orbitatis. Dixerat.n.Sisine liberis decesseris : ad tempus, quod post mortem summu me 3,refertur. Placuit igitur non in dotessum, sed etiam in quavis alia stipulatione, praepse-ra verborum conceptione , stipulationem inutilem non sieri. Ita Stipulatiosic concepta , Quum morieris , vel Rutem Quum morio, valet. Concipitur autem in hunc modum: veluti , si Tirius interrogatus bulanii dicat: Dabo tibi quum mori .Hsc eitimstipula .cio O apud υeteres utilis erat,'nunc valet. Sed ostipulatio post mortem alterius concepta valebat apud veteres, veluti si quis, dixerit.D cem aureos post mortem Tis, darespondeo. Quoniam
530쪽
niam eueniebat, ψ O umis contrasonibus moreretur Titius.
V E R B V M promittendi,in instrumento reperium,facit ut interrogationem praecessisse intellio mus, praesumique acta solenniter in eo omnia.
st Si instrumento J Hie in Grscis additum crat si Si in instrumento του ιγ διὰ ευτι stipulationis scriptu κου. nihil ad praesen- fuerit, Titium βο- tem literam facit. Qua pondisse perinde ha- propter ego id in seque betur atquesi praecet ira transtulit quoniam dente interrogatione
ibi non nihil de coniun- respondisset: quon ctionibus agitur. Nanius pusumptu est ex r quidam legero sertur. sponsione, quς in λ- του ς διαξ πτη- strumeto conscripta κου . quod non intcI- est, o interrogatio-ligo , risi dicero voluit nem in re agenda f. δια τητιYου . o- cessio. niam apud Grscos se modo disiungit, modo interrogat. scd mea adhuc mihi coniectura verisimilior uid
tur. Non tamen est animus cum quoquam ea de re contendero . Ccric ex alijs locis
constare potost multa in Graecis pcrperam esse posita.Curtius i
A R G V M. Pluribus in stipulationem deductis rebus, factaque simpliciter responsione, ad omnes respondisse. ac proinde teneri promi r videtur, alioqui qua tenus responsum est,eatenus,non amplius, obliga ri promittentem iuris est i