장음표시 사용
501쪽
ιο loco)Haec autem stipulatio, quamuis pura se prima facie videatur,tacitum tameni in se tempus habet, dilatione quantum habere necesse est, ut promisor Carthaginem ad soluendum venire possit.Vnde,si quis quum Romaesit, ita a me Anpuletur: Carthagine dare mihi hodie promistiis 3 inutilis esistipulatio , is quae rem impossibile contineat. 2Um id fieri non potest, ut quis uno die Roma Cartaginem veniaς. Porro stipulationes ,
qui siub imp ssibili conditione fiunt, nullia, fiunt
Conditio praeteritum aut praesens tempus respi- , esens,nullo modo obligationem in suspenso constituit: quin imo aut commodum debetur, quod promissiim est: aut omnino inutile reddit.
Conditio, quae ad frateritum uel adprssens
tempus refertur, aut statum infirmat obligationem,aut omnino non deferte sed confeci letitur.Veluti ad praeteriιu: Si Titiis coseulfuit, decem mihi aureor dabis λ Adpraesens: Si Maevius vivit, decem mihi aureos dabis' Mnisi ea ita non sin quia nec Titius consul fuerit, nec Maevius uiua nihil valet Aipulatio. Sin au tem ita se habent latim valet stipulatio , c, competit ius petoidi. 2 ' enim quia contingit nos nescis an haec ita se habeat, etiam mora dilatio' petitioni quo minus nascatur, inlicitur: quoniam quae per rerum naturam certa sunt,non morantur obligationem,quamuis apud contrahentes incerta sint. A R G V M. Facta in stipulatione deduci possunt, in quibus operae pretium fuerit poenas quoque adijci: ne su
502쪽
pulator eius,quod sua intersit factum quid esse prouandi onere gravetur. Cum eius, quod interest, praestatione promistor liberetur.
Ρ'rro, nμlmm res stipulationem deduci possunt, Ut fundus, seruiu,mer;verum etiam secta,elutinipulo,ut mihi domu aedifices : aut ut illi non aedifices. In huiusmodi autem si tutationibus,in quibus factum versatur ,siue id in faciendo consi ia siue in nonfaciendo:optima est prna ubistere. Veluti, Si seceris aut nonfeceris, decem mihi aureos dabis p pompae non subiecta, incertum es quid debeat is, qui contra quam promisit,fecerit. Quoniam. nfuturum sui in id quod interest, condemnetur, e hoc τι que incertum es . necesse erit actori planum facere, quanti sua intersit. Ad vitandas igitur has O tales dissicultates,subiicienda poena est. Ersi quidem a te sipuler,quod isiud facies: ita Opaenam a tesipulari debeo . Si id factum non eris, poenae nomine decem mihi aureos dabis 3 Sin autein sepulationem plura facta deduxerim,quorum alia in faciendo, quaedam in non faciendo consistantscpoenae clausita subjciendas, Si quid aduersi s haec factum erit:aut ita, Si quid eorum factum non erit, decem mihi aureos poens nomine dabit Et si contingat, ut contra quam . cautum est facias , siue in faciendo,
503쪽
A R G V M. Rei stipulandi: item & promittendi,qui sint, hic
exemplis facillime traditur: quare epitome opus non est. hoc tamen rei promittendi est concessum, ut quamlibet insolidum quilibet obligatus sit, s Iutione unius alter liberetur: sicuti contra fit, ut 'uninS receptione eius,quod debetur, alteri stipulatione correo petendi facultas praecidatur.
EVm, ut destiolationibus Hsuri et de reis stipulandi promittendis, iacere necessaria es,qui aut duo aut pluressieri possunt.Et rei νdemstipuiandisiunt in hunc modum: Si primus
et Secundus alicui mutuauerint centum aures
O viemque eorum sibi illum insolidum volueris obligatum habere, separatim uterque eorum si putatur,post omnium autem stipulationem, pro- missor dicet, Spondeo:veluti , Primus stipulatus 'est a me:Temum mihi aureos dare spondes ' Similiter Secunaus. Deinde ad utrunque respondi dicens: utrique vestrum darespondeo. si Primo prius respondeam. dicens Darespondeopori ea O tantunde Secundo respondea, alia Oalia obligatio constituitur, nec duo rei Hipulandi sieri dicuntur. Duo autem pluresve rei pro-- g.duo mittendi, constituuntur in hunc modum: ueluti , si a Maevis o Seis, quibus quinque aureos mutuo de 'im rastipuler: Maevi, quinque aureos dare mihispondes3Sei,eosdem quinq; aureos da- re mihispondeitas Mersseparatim respondeat:
504쪽
filii ut b*i modi enim obligationibus , modi. solidum debetur, ,singuli
promittentium insolidum obligatur. In utrasse enim obligatione, a res vertitur. m Unus
reorum stipulandi debitum accipiendo,aufert Oeonstipulatori petendi secultatem: O unus reorum promittendi, debitum soluendo,etiam compromissorem liberat. g - Ex Ex duobus autem reis promittendi, alius pu- duo- re, alius in diem, vel sub conditione obligari pο- ieri: hoc et nihil impedit, quo minus is,quipra repromisit, vel statim conueniripust quanuis atter in diem uel conditione spoponderit.
De stipulatione 1 cruoru . TIT. XVII.
A R G V M. S E R y V s haered itatem,quod ex sua stipitiatione haereditate iacente acquirit , haeredi stituro ac uirit. Nec refert quomodo stipuletur seruos cum omino ex ipsius stipulatione quaeratur : sicuti patri ex filij stipulatione,quibus ex causis acquiri po
ERVI quum personam non habeant,ex leUbna dominorum suorum s limantur,ct exilia intelligendum est,stipulatione possint , aut non possint. Sed id quide rustipulatoris ferulidominus in vivis esi: quod si mortuus est, neque dum quisquam haereditate Eadiit,id 's haereditas serui domina est. Min Opleriser, in rebus Lereditas uicem per seme defundii sustinet : ideoq, femus haereditarisu, quod te aditam haereditatem stili latur , id inco
505쪽
porali illi sine nomen vocas , eius) haeredia
satis acquirit:or haeres postea adiens, a cum coetemis rebus actionibusque hane in haereditate fi putationem inuenturus est.2de vero interest quo g - modo Hipuletur seruus:siue enim dixeris , Mihi aut domino daret Ondes 'De,Mihi aut conseseno meo dare spondes ' siue imperfnaliter sipulatussit,dicendo: Darespondes domino ρ ex omni bus huiusmodistipulationibus acquirit. Idem dicimus de liberis,qui in potesate parentum sunt: ex quibus scilicet causis nobis poliunt acquirere, hoc est,ex re nostra. A R G V M.
seritus si quid, quod ipsius personam respiciat,mpuletur,ex hui usinodi stipulatione sibi, non domino actionem quaerit. gSEM γμm factum in Hipulatisne, quam ser- quum uus noster facit , continetur, ters a st ius non autem domini spectanda est veluti, si ab alia quo stipuletur , Iter mihi idest , soli transire aut actum idest cum iumento ire persendum tuum praebere spondes ne enim siquidem do- imisusper fundum ire prohibeatur, nulta datur ei ex huismodistipulatione, actio. Seruo autem prohibito,committitur Eripulatio,propterea suod factum instipulationem deis m, a personam serui referatur. A R G V M.
Serni imultorum dominorunx communes, ipsis dbminis pro virili ex sua stipulatione quaevst nisi unius aulaiissu,aut nomine sui stipulati,qubd si idefinith cocepta sit stipulatio,quod uni dominorii vi
506쪽
non potest,alteri insolidum , qui acquisitionis capax est acquiritur. Serui autem communesstipulando mucuique
ui , ξε qm/nstrum sparte domi ν exstiptitatione obmuni, ligationem acquirunt,sive aequalespartes,siue inr quales domini in seruo habeant. Inaequalesladites habent , ut in hac specie , quum quis moriem Primum O Secundum haeredes issiluit,alterrens ex besse, id est ex imciis octo, m aureum ex triem te bid est, ex quatuor unciis. m easdem partes habebunt in seruis in haereditate repertis,nempe aliter duar tartes e tribus,se aliter tertiam. Quod si communis seruus unius ex dominis insipidando mentionem ieceris,dic ndo '. Domino meo Priamo daresponde siti soli acquirit. Idemq; est, si non specialiter Primi mentionem habueris in s ulandosed quum iussu Primistipularetur, - - tersonaliter stipulatus fuerit. Τυm O hie soli
Primo acquirit. Propterea quod nominis habitamentio, is praecedens domini iussus tantundem praestent.
g.QR Quodsi indesinitestipulatu fuerissemus,sςtuus rer, stipulationem dedum est alteri ex dominis acquiri nonpossΠ:finge. u.mibi , em Primo communem esse seruum,eum' ita a Titio stipui tum Uu, Fundum hunc Titii darespondeὸ si meis hic fundus fueris,quantum ad me attinet Bluta
tio non valet. Quoniam neq; per meipsum re sipulo rem, iussum dominus.Dare.n.es domianum facere..in eius qδ meum est, amplius dominui fieri non possum. Si igitur expersona me i sima esistipulatiorquaeritur,an quantu ad idpertineu
507쪽
tine quod mihi debebat,acquiri, inutilis sit stipulatio, di sine effectu: an ueropotius misi quidem nihil acquiratur, sed socio detur solidum λ Quod placuit, propter regulam,qua dicimus: Quod uni ex dominis acquiri nonpotes , id alteri , qui acquisitionis capax est,ct ad obligationem admis
De diuisione stipulationum. TIT. XVIII.
Α R G V M . stipulationum species multiplices sunt. Aut cuius Iudiciales sunt,aut Praetoriae: Conventionales, aut Communes. Et quid unaquaeque sit, & descriptionibus,dc simul exemplis sane qua hic facillime
E c vero absurdum fuerit, ri sipulationum diuisionem nouisse . Stipula onum enim aliae sunt Iudiciales, aliae Praetoriae, alla cos uentionales, ct aliae Communes: hoc es, Praetoriae simul O Iudiciales. Et Iudiciales quidem sunt unius generis, Paecunq; a mero Iudicis oscio proficiscuntur. Qualis erit de dolo stipulatio.υ autem ei locus,quμndo cum eo, suae mihi ex stipulatione seruum debe ago actione ex stipulatu.At reus pro certo habens fore,ut codemnetur,venenum ei da quodpaulo,ps quam seruum mihi dederit, enecare eum, O interimere
pos'. oscium Iudicii est ab huiusmodi suspieio-
ne,cogere reum ut in dando feruo, Ei ulantipis mitian nihil se dolo malofecisse,quo seruus de retur.Iudicialis Ustipulatis , o detersequendo
508쪽
416 INSTIT. LIB. III seruo,qui in fuga est. Ham si quis seruum meum
ab aliquo bona fide emerit, quum nes vitium subestet, nihil impedit, quo minus currat usuc pio . Quod si nunc ego ante finem temporis , quod usucapionem persici, forte ante duos autetiam ires menses,cumposse ore amone in rem agam:
O quum longior mora Iudicii sieret, impleta sit usucapio, ac deinde semus sine doti eius, qui cum agitur , figiat . posteaq;mpetitor domia lxium me eius esse ostendam et quoniam O isiud liniquum,ut reus condemnetur, qui nihil si dii lis fuga serui admisi O isiud absurdum ut absoluatur, ne iudicium iEud Omme elusoria sit: Um letum Iudicis est,ut reum cautionem praestare co- . .'se,quism seruum inuenerit, eum apsessore vindicaturum, ueluti,quiperproatam Uuc sionem factus sit dominus . eum1 mihi aut asiamatione eius restituturum . amsi usucaptus nisi seruus,cautione hac nihil indigeo. Dabitur.n.
amri aduersus quemvis posside item potes ixei vendicationem intentandi.Prstoriae autem stipulationes sunt , quaecunque a mera Praetoris .
iurisdictione proficiscuntur, qualis es damni infecti . Esi autem ei locus , quum vicini aedes tam vitiosae putridsq, O iam carie sunt
consumpta, ut ruinam minentur. Etenim si nolit vicitus resemonem earum ad curam suam meare, neq; pondeat se damnum, quod mihi ex ruina earum collapsae danno me affectrint.il tum fueri reseriurumin psessionem aditum uitiosaru mittor. Vicinus igitur,qui me nolet i possessionem rdium suarum mini,rupromine e mihi
509쪽
ogitur hane damni infesti stipulationem: hoe est, de damno, Pod nondum contigit. Nam inde eam appellationem habet,c'od nondum ex ruinarium damnum vitam factum sit.Huiuscemodi stipulatio est, ct ea quae Legatum dicitur. Nam si quis moriens haeredem te inAituerit legatum mihi a te sub conditione reliquerit metati ,
Si nauis ex Asia venerit: quoniam pendente conditione , nullam aduersus te redem actionem
mouere psum : O non mediocris subest fommido,ne tu medio tempore , consumptis ac confectis fortunis omnibus,ad inviam redactus,inane mihi beneficium tectatoris facias : iubet te haeredem Praetor repromittere, ante conditionis
euentum: etiam datis fideiussoribus: legatum a te, Ubi conditio extiterit,praestitum Iri . Id si res facere nolit, ego inpossessionem rei tegatae:
aut etiam totius haereditatis mittar. In numero
autem Praetoriarum sipulationum habentur , Aedilitiae stipulationes. Ham O M a ιμ-risdictione Fraetoris veniunt. Est autem 3s locus in interrogationibus, quae de vitiis morbis', in vendendis feruis fieri solent. Venditorem enim emptori retromittere vortet .se, si pιid occis ii viti, morbi ne in seruo vendito timentum seu rit,duplum verbi gratia ' irassaturum. Conuentionales vero sinp, quaecunq; ex commmi conuentione utriusq; partis concipiatur , hoc est, neque iussu Iudicis,nem iussu Praetoris, sed ex volutate contra luetiu Tot.n.s ut genera couetionaliu stipulationum , quot lene conn actus . communes
510쪽
Mamfore. Ham Putor, ut dictum est libro isemo,eum qui tutor confruitur , datis fideiussὸribus cauere iubet,re pupisii saluamer incolummfre.Quod si contingat, ut antes:isdationemior debitorem pupilli conueniat, atq, is nudere velis,neque iudicium suscipere, quὸd noti dum tutorem dicat satisdediste: quoniam aliter iudicium procedere non forest, iubet tutori Iudex,ad que in Ius additu esse ut debitori pupisii satisdet re pupisi salua fore.Et ita luenietur uesipulatio cois Iurisdictioni Praetorii oscio Iudicis. Idem est,ct in sipulatione, raram rem dominum habiturum . QOniam ct Praetor eum qui alieno nomine ast, quum dubium est,an ex domini voluntate incedat ,satisdationem praesare iubet. Et si contingat, υς aliquis t quam mand
tum habem, mecum a M. quoniam me dubitationem de madato interliciente ,iudicium procedere non potes. Iudex actorem iubet repromittere, raram rem dominum habiturum.Et hoc modo, in cositutione rementis stipulationis communicabist
tum Pettor ex cuius Iurisdietione ea res in uni-ssersum descendit: tum Iudex,qui, ut iudicium procedat eri haec procurat.
De inutilibus stipitiationibus. TIT. XIX.
Α R G V M. Stipulationem inutiliter concipi uarie contin- vidi: ut si quis rem,qitae nec est, nec natura esset possit,aut quae in dominio,vel commercio nostro non sitistipuletur.Quo fit ut rei sacrae,aut eius quae publica est,stipulatio consistere nequeat. Nec proi