장음표시 사용
491쪽
pulator eius,quod sua intersit factum quid esse probandi onere gratietur. Cum eius, quod inter ii, praestatione promissor liberetur.
Ρ 'rro,non solum res stipulationem de luet ρύ sunt,ut fundi ferulis,liberaverum etiam facta:υetatisisipuler,ut mihi domu aedifices: aut ut illi non aedifices. In huiusmodi autem si putationibus,in quibus factum versatur ,siue id 'in faciendo consiria siue in non faciendoronima est pina ub3cere. Veluti,Si feceris aut nonfeceris, decem mihi aureos dabis p Nampae non subiecta, incertum est quid debeat is, qui contra quam promisit,fecerit. Quoniam. nfuturum es ut in id quod interest, condemnetur, O hoc quoque incertum es .necesse erit actoriplanum facere, antissa intersit.Ad vitandas igitur has O tales discultates, subiicienda poena est. Et si quidem a te stipuler,quod isiud facies: ita Opuenam a tesipulari debeo . Si id factum non erit, poenae nomine decem mihi aureos dabis λ Sin autein stipulationem plura facta deduxerim,quorum alia in faciendo, quaedam in non faciendo consi
stant sic poenae clausula subiicienda est , Si quid
aduersus haec factum erit:aut ita, Si quid eorum factum non erit, decem mihi aureos poens nomine dabis y Et si eontingat, ut contra quam cautum est facias , siue in faciendo, siue in nonfaciendo,haec ιρο - - lis p ae clausula,ad multarum poena exolutionem obligauit te.
492쪽
T I T VL VS XVI. II De duobus rei stipulandi& promittendi. Τ Ι T. XVI. et
A R G V M. Rei stipulandi, item & promittendi,qui sint, hic
exemplis facillime traditur: quare epitome opus non est. hoc tamen rei promittendi est concessum, ut quamlibet insolidum quilibet obligatus sit, s --: l . Iutione unius alter liberetur : sicuti contra fit, ut unius receptione eius,quod debetur, alteri stipulatione correo petendi facultas praecidatur.
oui desipulationibus disierit,et de reis stipulandi promittendis, docere necesseruses,qui aut duo aut plures fieri possunt. Et rei νdem stipulandisiunt in hunc modum : Si primus
et Secundus alicui mutuauerint centum aureos,
O merque eorum sibi illum insolidum voluerit obligatum habere, separatim uterque eorum siι-pulatur,ps omnium autem stipulationem, promissor dicet, Spondeo:veluti , Primus stipulatus est a mercemum mihi aureos dare spondes ' Similiter o Secundus. Deinde ad utrunque resi/on dicens: utrique vestrum darespondeo.' sanasi Primo prius respondeam. dicens, Darespondeo tori ea er tantunde Secundo re*οndea, alia est alia obligatio constituitur, nec duo rei Hipulandi sieri dicuntur. Duo autem pluresve rei prο- g.duo mittendi, constituuntur in hunc modum: ueluti , si a Maevis e Seio, quibus quinque aureos mutuo dederim ta stipuler: Maevi, quinque aureordare mihispondes3Sei,eosdem quinq; aureos dare mihi pondoso rueret; separatim respondeat:
493쪽
promittentium insolidum obligatur. In utrasse enim obligatione, a res vertitur. am O unus
reorum stipulandi debitum accipiendo,aufert eonfripuiatoripetendifacultatem : O unus reorum promittendi , debitum soluendo,etiam eom- promisὸrem liberat. g - Ex Ex duobus autem reis promittendi, alius p Γάψ' tyi diem, vel sub conditione obligari ρο- ieri : hoc e L nihil impedit, quo minus is,quipra repromisit, vel statim conueniritust,quanuis alter in diem uel conditionespoponderit.
De stipulatione feruoru . TIT. XVII.
ne haereditate iacente acquirit, haeredi fiituro ac uirit. Nec resert quomodo stipuletur seruos cum omino ex ipsius stipulatione quaeratur : sicuti patri ex filia stipulatione,quibus ex causis acquiri po
ERIVI cpsum personam non hisbeant, ex persona dominorum suorum s limantur,ct exilia intelligendum es, stipislatione possint , aut non possint. Sed id quide quusipulatoru ferui dominus in vivis est: quod si
mortuus est, neque dum quisquam haereditate1is adiit,id 'si haereditas serui domina est. Nam O pleris in rebus Lereditas uicem personae desum Sit sustinet : ideos femus haereditarius , quod te aditam haereditatem situlatur , id inco
494쪽
po rali illi sine nomen vocas , eius) haeredia satis acquirit:or haeres postea adiens,una cum caeteris rebus actionibusque hane in haereditate H εpulationem inuenturus est.Me vero interest quo g - si- modo Hipuletur seruus: siue enim dixeris , Mihi aut domino darespondes ' 'Mihi aut conse uo meo dare θοndes ς siue impersonaliter sipse latus sit,dicendo: Darespondes domino ρ ex omniabus huiusimodi stipulationibus acquirit. Idem dicimus de liberis,qui in potestate parentum sunt: ex quibus scilicet causis nobis poliunt acquirere, hoc Lex re nos . A R G V M. semius si quid, quod ipsius personam respiciat, sipuletur,ex huiusmodi stipulatione sibi, non do
uus noster facit , continetur, perfrua 'sius non autem domini spectanda est:veluti, si ab alia
quo stipuletur , Iter mihi idest , soli transire aut actum idest cum iumento ire persendum
tuum praebere spondes Tune enim siquidem . minus perfundum ire prohibeatur, nulla datur ei ex huiusmodistipulatione, actio. Seruo autem 'rohibito,committitur Eripulatio,propterea quod se tam instipulationem deductum, a personam
ferui referatur. ARGUM. Semi inultorum dominorum communes, ipsis dbminis pro virili ex sua stipulatione quaerut nisi unius aulatissu,aut nomine sui stipulati, quhd si idefinith cocepta sit stipulatio,quod uni dominorii vi
495쪽
non potest,alteri insolidum , qui acquisitionis ea . pax est acquiritur. Serui autem communesJpulando unicuique
dominorum pro parte dommi, ex*pulatione. obligationem acquirunt tae aequalespartes ue in squales domini in seruo habeant. Inaequalesladites habent , ut in hac specie, quum quis moriems Primum O Secundum haeredes instituit,alteram ex besse, id est ex imcis octo, alterum ex triem re,id est, ex quatuor unciis.POm easdem partes habebunt in seruis in haereditate repertis,nempe aliter duariartes e tribus,edi aliter tertiam. Quod si communis seruus unius ex dominis in sipulamis
do mentionem ieceris,dic ndo : Domino meo Priamo darespondei,isii soli acquiris. Idemq; est, s non specialiter Primi mentionem habueris insipMlando sed quum iussu Primi stipularetur,impersonaliter sipulatus fuerit. Τυm O bie soli
Primo acquirit. Propterea quod nominis habitamentio, o praecedens domini iussu tantundem ipraestent. Quod si indesinitempulatu fuerissemus, .er irer, quae in stipulationem deducta est alteri ex do iminis acquiri non post: singe n.mibi, edi Primo communem esse seruum,eumq, ita a Titio stipui tum se, Fundum hune Titii darespondes si meis hic fundus fueris,quantum ad me attinet stipulatio non valet. Quoniam neq; per meipsum recte sipulo rem,cuius sum dominus.Dare.n.es domianum facere. At eius qδ' meum est, amplius dominui fieri nonpossum. Si igitur expersona me im ma esistipula torquaeritur,an quantu ad id pertiner
496쪽
tinet, 'od mihi debebat,acquiri, inutilii sitstipulatio,Osine effectu: an ueropotius misi quidem nihil acquiratur, sed scio detur solidum Z Quod O acuit, propter regulam,qua dicimus: Quod uni ex dominis acquiri nonpotest , id alteri, qui acquisitionis capax est,ct ad Obligationem admisritur,acquiri.
De diuisione stipulationum. TIT. XVIII.
Α R G U M . stipula tiomim species multiplices sunt. Aut cuius Iudiciales sunt,aut Praetoriae: Conventionales, aut Communes. Et quid unaquaeque sit, & descriptionibus,& simul exemplis sane qua hic iacillime
E c vero absurdum fuerit, Ostipulationum diuisionem nouisse . Stipula. ionum enim aliae sunt Iudiciales, aliae Praetoriae, alis couentionales, ct aliae Communes'. hoc es, Praetoriae simul O Iudiciales. Et Iudiciales quidem sunt unius generis , quaecunq; a mero Iudicis oscio proficiscuntur. Qualis eis de dolo stipulatio.U autem ei locus,quando cum eo, cluae mihi ex stipulatione seruum debet,ago actione ex stipulatu.Atreus pro certo habens fore,ut codemnetur,venenum ei da quod paulolosi quam serHum mihi dederit, enecare eum, , interimere
pos'. O cium Iudicii es ab huiusmodi suspieiο-
ne,cogere reum ut in dando feruo, HVulantipromittat: nihil se dolo malo iecisse,quo seruus laed retur.Iudicialis esstipulatis , O detersequenda
497쪽
M'egligentia deterior facta'eri , non tena
eo nomine: quemadmodum mave sistern
ditor Dam itiam accusere debet. Quum centum Mosolidra a re mutuo accepissem, seruum m/,meum m causam pignoris tradidi. Re mihi oingarιs , &- actione pignoratisia, per quam .post debui solutionem , tu mihi rem i
Iam restituere cogeris. Porro in viri que e movum utrius 'e gratia pignus inuentum est, tum mea γ mutuor a tum tua, qui mutuas ἔTς mea quidem, quia tu accepto pignore libem ritis mihi cressis centum iEossolidos. Tua autem,
qη a V retentionem pignoris causa crediti tui in ruto e laque ob eam rem, quia scilicet id bura τι videaris, quod de indemnitate consultum tibi sit, a am diligentiam eustodiendopi ista ivere deber. modsi quo fortuito easu ri in perierit on tenebitur credito sed athuc ereditum sine ιmpedimento repeto.
Verbis obligatio tum contrahi dicitur Gunnobis fieri darive stipulamur , interrogatione ac resposione apte commodeque intercedentibiis a Ex ea autem actiones dua pro Muntur , cς
498쪽
Hstilicet condictio, de , si quid incertum in stipulationem deductiim sit, dic stipulatu actio .Quia
si contrahentes se mutuo intelliingant,dc eorum consensus intercedat .
V V M dictum sit de obligatione
quaere contrahitur, dicamus Ode ea , quς verbis. Vrebis autem contrahitur obligatio,ex interrogationeincommoda responsione:
quum quid sieri, aut daristipulamur. Dari: ut Tromittis mihi dare centum aureos λ Fieri: ut , Promittis mihi Idisicare domum ' Porro ex uer horum obligatisne duae amones proficiscuntur , condictio. Exsipulatu . Et si quidem certum est, apertum ablup,etstatutum,quod in stipulationem deductum est, competit certi condictio. Dixi enim, Promittis mihi dare hue fundum aurhune librum Od si incertumsit,ut si dixerim,
Promistis mihi dare,quae in arcula ilia sunt,aut quae in horreo ido habes λ tunc nascitur actio ex sipulatu. Stipulatio autem inde appellata in , ' 'quod apud ueterei stipulusimu diceretur: sese te a mpite. In obligatione verborum talia olim serta fuerut tradita J quae Hipulationes Obar. Spondes pipondeo.Promittis promtuo .Fidepromittis de imitto Fideiubes*deiubeo.Dabis'da ibo. aciesfaciam. ec intererat, Latinoam Grae G. In lce,an quavis alia lingua,ueluti Drorum aut iaci Πλc optiorum stipulatio conciperetur r duntaxat pquum uter B contrahentium eius lingua inteste cti m habebaς.πιc uero necesse erat utrumq; ea Ddem D
499쪽
dem lingua mi, verumsuscis eonuenienter ad interrogationem dari restonseum. Veluti si me raline interrogaris, Promis iis sum Grrce dicere οριολογων . Aut contra, i mihi Graece dixeris, ομολογει; ρ psum Latine restondere, Promi 3ο.Posti ni etiam duo Graeci Laiιne obligationem verbis contrahere, ut dgenus es illud,Promii tisλPromitto. Sed hsc quidesolennia verba olim usu fuerunt .Postea autem edita est Leonis eonstitutio,quaesipulationum Olennibus υerbissublatis, consensum ab vιraqueparte O consonantem inieDEHum intercedere requiriti nulla desidera a verborum obseruatione. A R G v. . .
Stii ulatio omnis aut pure,aut in diem, aut subeonditione cocipitur: quae pure cocepta est,petitione statim parit. At in ea quae in diem collata, &isi res in stipulationem dedit , mox cu promula est debeatur, ante di e tame collapsum peti nequit. Caeterv si ad uitae te pus stieulatio concepta sit,mortisthmpore minime perimitur : ait quae pura ac perperua sit,uerum exceptionis beneficio subvertitur
STipulationes vero,aulpure,aut in diem,aut
sub eonditione costituuntur. Pure . v Promittis mihi dare ducentos aureos Quae stipulatio statim paritpetitionem. In diem, quum tempus stipulationi adiicitur, quo pecunia fluatur. eluit, Promittis mihi dare decem aureos proximis calendis Martνρ Id autem, quod in diem stipulamii r Jatim quidem debetur:fedpeti priusquam dier venerit, nonpoteri, quinimo ne ipsis quidem calendis, quia totus is dies in arbitrio promissorii est,anscilicusoluere uelit suamuis
500쪽
enim septem aut octo horae illius diei praeteris
rint, eo nonfluenternandum tamen effare videtur: quoniam sieri potest , ut O decima hora solmai. Tunc autem cessator esse uidetur, quum totus dies calendarum Martii praeterierit , illo nihil praestante. Stipulatus sum ab aliquo in hune modum: Decem mihi aureos annuos quoad -- uam darepromittis Talis ululatiotura est:quoniam ex ea primo anno peti potest. Est autem eae' perpetua, nec tempore usio perimitur. 2 ams uiatio ad tempus constitui non potest. Veluti si dicam: Decem mihi aureos dare promittis inque ad decem annos inoc est,msi intra decem a nos eos a te petam , eos habeam : sinpr tereat d emnium nec petam , ut perimarur actio. Sis liatur perpetua est actio exstipulatione, O ita concepta:Decem aureos annuos quoad vivam dabis Sed mortuo stipulatore ,si haeres eius ex sipulatu velit agere, petens summas annorum,qui a morte stipulatoris elapsisunt,exceptione pactisubmouebitur:quanipularissub hac conditione , moad vivam , concepta fuisset. Hoc enim locumpraebuit exceptionipacti. A. R G V M. Conditionalis stipulatio ea esse dicitur, quor in aliquem casum dilata comitti habet, si quid facta
fuerit,uel id minime. Quae si negative concepta , eum stipitIatore uiuo impleri nequeat, eius ni orte effectum consequitur. At hoc habet conditi alis stipulatio, ut ipsius spes ad stipulantis haeredes
SVb conditione autem stipulatio constituitur , quum in aliivem easum dissertur bligatis, tione.