Institutionum iuris ciuilis libri 4. Olim a Theophilo antecessore in eum e Latino uberius diffusiusque translati, & nunc nuper e Graeco in Latinum per D. Iac. Curtium Burgensem iurisconsultum conuersi. In quibus multa, quae in aliarum libris, vel dee

발행: 1573년

분량: 734페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

531쪽

'Dei multae res una Albulatione comprehenduntur sine articulo illo,Vel,quod ' disiungendi vim habet: ueluti, Seruum

illum fundum iEum est librum litam O v stem illam dare mihi spondei si promisior simpli

citer respondeat: Darespondeo r ad omnes tenetur.Sin uero ad unum forte tantum, aut alteris eorum,quae stipulatione comprehenduntur, respodeat:in iis tantum contrabitur obligatio, ad quae

respondit. Quum igitur multae fiunt stipulationes quoniam quot stipulatione res comprebeduntur, totidem sunt stipulationes una ex ,s arit ali ra,ad quam, responsum est, perfecta uidetur effe. Quoniam adsingulas res, qMaestipulatione comprehenduntur,is respondendum est. Sic .n. in omnibus perfecta erit stipulatio. A R G V M.

Stipulatio,qua ouid alij dari fierive, cum nostra nili irintersit,itipulamur,inutiliter cocipitur: huic tamen poenam utiliter adij cimus: ut tandem aut quod promissum est, praestetur: aut quam stipulati

sumus p qnam,ad extremum consequamur.

Alteri ut dictu es )flbulari, nemo utilia

ter potes. Ad hoc enim haestipulationes inuentaesunt, ur unusquisq; sibi quodsua interes , acquirat. rerum quum quis alteri stipulatur , quoniam id nibiIstipulatoris interest , infirmum est quod agitur Si quis ergo id uelit utile redit

re is iam stipulari debet,nisi id actum non fue

rit,poenaestipulatio committatur : ueluti, Titio decem aureos darespondisλ Et si non dederis δί-xiae nomine , quinque aut etiam plures forte aureos mihi d. bis: competet. n. mihi poenae petitio,

532쪽

quamuis ostendere non possim an mei intersit. i' D am quum qui r poenam stipulatur , non illud lspeetamus, an iniersiistipulatoris: sed qualis δρα- quantitas, quae in conditione Hipulationis posita e i. Eς quae esis utationis conditis.i.in ea liale aliquid poni: Si non feceris,dabis mihi pomae l. ncnnine decem aureos λ I:aque si quis stipuletur

Titi. dari nihil est quod agit: fedsi poma ju

lationi iis ciat, fortem dece aureos e consequatur quid cupiit. iA R v MQuod alteri dati nostra interest, utiliter stipi Iamur, at facti alieni, citra poenam inutilis est stupulatio.

5 .sed CEd si qμis prenam instipulatione non addiciat, dc si intersit tamen ipsius lacuit valeresipula-qRi tionem . Mmsi quum Primus,ct Secundus tuto .res essent, Primus omnem adminiserationem S eundo contutorisuo cesserit , O ab eostipulatus

fuerit rem pupisii saluam O incolumen fore : quoniam interes stipulatoris id ita ieri , quum

tenemipossit actione tutelae Secundo res male gerente, rςnet stipulatio : ita ut o Primo aduersus Secundum e acem actionempariat. Si. militer si a mesi pulatus fueris procuratori uo dasti valet stipulatio. Ne enim quum Procurator tuu ς alio loco rem gereret , opus habebo pe- .cunia, sive 't in publicum flueret , siue - . aedificia repararer, siue ut iundos excultiores redideret. Et tu quum me scires in loca ilia profecturum. hunc modum amesipulatus eri. Procuratori meo centrim at reos restondes λ Ecce enim

533쪽

TITVLVS XIX. 43r

hie mea interest, ne sipecuniam procuratori meo non dederis ego damnum patiar. Item siquaereditorem haberes, cui res tuas in causampignoris dediss,hoc permisso,ut eas pecunia non soluta uenderet,aut etiam prnampromisistis secudum legem in credendo dictam non soluisset ,stipulo

tussis a me in hunc modum: Creditori meo tot a.

. reos darespondesλNisi id impleam, ego tibi obligabor, in quantum ki. - interes: quod damnum passus sis,aut distrams pignoribus, aut exactapgna.Et haec quidem desipulationibus, quae in dando consistunt.

Quod si quis alium quidfacturum promis g. Verri ueluti quod ille tibi domum aedificabit, omniano non tenetur,nisi penasipulationi adiecta fuerit.Es ergo haec inrersipulationes, quae in dando Neryontur,o eas, quae in faciendo , disserentia rquod in dationibu 1 ualeat Ei ulatis,etiam pseMenon adiecta,dum tamensipulatoris intersit:in iis uero que in faciendo consipunt,quum ea in alium sine pgna conferuntnr,uires stipulatio non habeat. iA R G V M.

stipulatio eius rei, quae nostra Ritura est,in euentum quo no stra sit,prorsus inutilis est.

DIximus supra , neminem recte remsiuam sipulari poste, propterea quod a lius ciliqua re suae dominiu aequiri non possit. Vnde illud quaesitum est : Quida moriens Primum haeredem instituit;Stictamque seruum mihisub conditione regauit nauis ex Asia uenerit. Titiuς quisitiam,qui in decem aureos mihi deberet, prodecem illis aureisstipulanti mihi eundem Stichis seruum

534쪽

seruum sub eadem conditione Fromi sit. Mortu testatoreo adita haereditate , paulo post legaticιnailio extitit, quae es ipsa instipulatione erat. Et certum es , me.ex testamento Stichi dominum feri. Agere cum Titio exstipulatione noniugum ad Stichum, qui iam ex testamento domini mei. factus sit. Quemadmodum enim neque si ab initio meus suiser:utiliter eum potuissem instipulationem deducere ta nec castum illum, quo meus futurus este: n stipulationim cιnferre potui: quod in praesentispecie contingi .

A R G V M . si Stipulationem in re dissensus inefficace reddit. 3- Oniam item dictum es , cum interroga- I tione debere responsionem conuenire, Ps

siiuui σι O illud , si de alia re sentiat

sipulator, de allapromistὸ r. Et nulla itidem contrahitur obligatio , perinde atque si ad interrogatum premisὸr non respondistet : ueluti, si quum ita a te stipularer Stichum mihi dabis tume dicere credas de Pamphilo:quem Stichum lutabas necari .

A R G V M. st putatio rei turpis, aut cuius causa turpis sit irare improbatur: ac merito inutilis est.

CVM tW vi ex caiisa sit fisolatio, inutilis

stipui tio conditionali, ad contrahentium limredes trahittitur. Er.qui certo tempore dare promisit, ante id collapsium tempus, non utiliter conuenitur: quinimo & simpliciter promittenti, id te pus

535쪽

1ms ad praestandum concessum intelligitur,quo res tradi prastarive commode possit.

tus fuerit,iname euentum eius stipula- sis inb tor decinerit . existenteposea conditione haeresstipulatoris exstipulatione anionem habebit. Idem esis mortuussirpromissorio deinde existat conditio : nihilo enim minus asi haere eista neri poterit. hoc anno uel hoc mense da 'e pronii it, nisi Ommibus anni uel mensis diebus elapsis,non recte ab eo petetur. Si fundum dare -ς 1eruum promiseris,non statim tecum agetur: nisi ta nium temporis siclium praeterierit quo tra ditio sieri poterat. -

Fideiussores alienae obligationi, quo res magisn tuto sit, accedunt: nec id in unum obligationisenus tantum , Verum qualisqualis sit obli alio sie Civilis,fiue Naturalis,sive missae natur iit: siuero libero,siue pro seruo,recte fideiuslbr his adlii ,etur.Qiiid autem Naturalis,quid ue ciuilis sit,in uo ue differant hic perbelle traditur.

Rs eo, qui promittit, solent Orio peliantur,quos homines accipere eonsueuerunt, dum curam , ut diligentius de re,quamgesieris, sibiprospectumsitan omnibus autem obligationibus accipissent fideiussores: hoc es fuere, siue literis, siue consensu contractae sint . Ac ne istud

536쪽

3 INSTI T. LIB. ΙΙΙ.

quidem iri eresset utamus : utrum ciuilis sit, is, naturalis obligatio, cui fidem ur accedit. Quid autem id si necesse s dicere. Haec habet indu m cuiusdam priniri, spectionis. Stipulationi , alipβης ciuiles, est aliae Poturales. Ciuiles'intex qi ibus amones nascuntur,quae aduersus eum, qui nobis obligatus es, intentantur ac esciunt , ut is condemnetum isse lutio ex eis sequκia , r petitionem non dmittit. di amsies ab inuito eo, quε nobis obligauimus,exigi pot:eiuiletus Istuerit, repetitione habere,

neq; ad condenaii - quod dicat Teophilus aetem proficiunt. Duo ex silutionc eius, quod tamen in eis inue- iure Civili quis debct: nias signa rei' titione non P rqstadia : irini, quod ex ri ao ed ucritis dici solutiqne retentio-- potitit citi anilis id Ciuinem non prae ian:: lis obligatio cu natura- alterii quod si lectus ii obligatio commune fores ex tali causa habeat

dati,naturaliter riuiliter teneatur . F se enim regula, qua dicimus, Quum frincipales naturaliter totum tenet ur , eorum 'delusiores aturaliter ciuiliter obligari . Huius ii di eis pupil

It i, qui sine tutoris authoritate mutuum accepit.

0se enim naturalitis tenetur, sed qui fidem filia

pro eo interposuit,naturaliter O ciuiliter oblista tur. His ita inspectis: vide deinceps rem de quaasmus Diximus nonsolion in Cimilibu, obliga tionibus,

537쪽

- TITVLVS XX.

xionibus, sed etiam in Poturalibus fideiussorem . recte accipi. N austalei autem dico obligatioves: imeluti si seruiu alν quam diomino obligatus, aut initam ipsi domino naturaliter videlices:quoniariuiliter nonfores ) fideiusserem dederit traneo vel domino sit o pro rebis, quas indebebat. Tenetur ei ursideiussores naturaliter, O ciui li ter,propterea quod principali persma; id

Iseruus,naturaliter obligetur.

rideiussoris obligatio adhaeredem perni eat . . Nec obligarioni praesenti tantum adii beri , sed &pro sutura fidei usibr suam obstringere fide potest.

Porro non solumfideiussor ipse obligatur, sed

etiam defunctus haeredesiuum relinquit hiat-gatum Potest autem fideiussor, ef obligationem eiu s,pro quo sidem suam senterponit, antecapere, siue praecedere: veluti quum mutuum ab aliquo sori l.

. esses acceptum antequam contractus cor Aituq-

reiur deiusserem dedisti. Sed fieri potes: ut postquain comtractus celebratus fueris, fidem uapro me interponas. A R G V M . . Fidiussorii in pluralitas debitum in , uiriles non partitur,quinimo singuli ad solidum tenentur, quibus tamen Hadriamus ita prospectum uoluit, ut ip sius opposito aduersus creditores litis contest. tem pore beneficio,viriles petere pro rara,si modo qui fideiusserunt, luendo sint,cogantur. quod si quis opponere neglexerit, luens in Gium, mistra a c5 fideiussoribus repetit, aduersiis debitorem principalem remedium duntaxat habens .

SI plum fuerint datisideiussores, quotcunque sint numero non Fro partibus se singuli eoru T a Bisti tam

538쪽

in olidum tenentur,in liberum sit creditori, Neum uelis insolidum agere. Sed ex epistola Hadriani Caesaris,cvestitur creditor a Agulis, qui modo soluendo sint licis contestatae tempore, ραρο aes viriles pro ratapetere. μγ si piissi iusi rum eo ς--οressotiseri esse non inueniatur, eius invia e fideiussores onerat. Veluti , quins ereant sideto seres in debitum centum aureorum. suum omnes essent soluendo ,singuli in vicenos

. conueniebatntur. Sed quum unus eorum non se

uendo factus esset, eius invia uteris dimmo est. n enim a quatuor, vicei,i,sed viceni quini pe .lisuri Sin igitur unum ex disp. se litis centestati inem nonsoluendo fieri contingat: husus invia , creditori tantum, non etiam sidemsioribus fraudieris. Sedsi cum vno consideius oram creditor geris,ct selidum ab eo consequutus sit: id eiusf-tius , a quo petitum fuerit , detrimentum Hr . Quoniam neque aduersus consideiussores aliqua aestione habere consessum est: neque utiliter aget cum principali quisoluendo non est . Superest ut deseipse quaeratur,.sibi imputet, quum con Hentus ex vi latit Hadriani iuuari potuerit, ac desiderare,ut ex quis partibus ni considemsi res daretur actio. A R G v M . Fideiussor in amplius, atque principalis , cui

adiungitur, obligari h0n potest: in mimis potest. vibiis autem modis quis in amplius obligari di-ς xur hic facile traditur.

539쪽

debeanς,quam debet is , pro quo οἱ ligantur. zoni Deius ris Obligario, accino esse dicitur, Issi ela principalis obligationis . . t plus in accessone esse non potest , quam est princi a re. Verum ex diue is,nt minus debeat, obligaripos undi. Ex Meo si principalis, idemdebitorido cem aureos dareθοpondit,quinque ab ipsi recte . sipulaberis sed quis principalis quinque lormisit,non recte in decem fideiussor accipitur. Eadem ratione,siprincipalispure promisit, emissor sub conditione expromittere pote A. Ex dium

deiussor seub eoditione quide recte .pure 1:ero, νώιept expromittiς. QOniam nonsolum in quan rare,sed etiani in tempore , plus aut minus intel ligendum est. Plus enim est, statim Wiquid dare, nun vi uero ,ps tempus iare .

actioneat, eodem repetit. terum in stipulationibbus fideiussorum, eatenus solennitates intri secus desideratas interuenisse praesumiuius,quatenus uerba ferunt.

Risit mr autem, eius quσι pro principalia

si uerit,recuperandi causa , habet contra eumandati adrionem. Graece eius Or ita plerui

tionis

dum est , quodclinque scriptum sit quasi aHhini, bus.

540쪽

veui si qui scripseris se eiu se ma

et V coisseu ut, assa uideri videlicet eum misi deiusserem interrogatum ipsis conuenien

e popondisso . Doliterarum obligationibus . .

A R G V M. obligationis liteiariti quae est nominis, ueteris in nouum creditum per verba solennia ac solemnes literas transformatio ) formula .Huic autem obligationum seneri non numeratae pecuniae e

cintio utiliter intra biennium hodie, postea inutiliter obi j citur. 9st ubi stationem,quἡ η'item uersis utrahitur,dice , obligationa Eurisu.Habebat aiuu eteres liter ris obligatio tal--- le Pada desinition I ierara obligatio est veteris nomiis, is in ninum creditum rerselennia uerba, slennes literas traformatio.

m si pium quis mih i centum aureos deberet

ex emptione auν locatione,At mutuo, aut u- . latione c. multis enim modis aliquid nobis dever

'tem voluissem hunc mihi obligatum esse liter

rum obligatione i necesse res verba haec dicere, en scribere ad eum: quem literarum obligatio ne obligatum habere volebam. Sunt autem haec uerba,quae dicebantur O scribebantur: Ceni una iris aureos, cpsos mihi ex causa locationis debet, tu mihi ex G=quentisneci promi mne literarum isuarum dabis.Drande adscribeba tur ut is eo -

SEARCH

MENU NAVIGATION