장음표시 사용
561쪽
ν--ct tibi prodest id quod agitur, propter usurarum praesta ionem mihi, in cuius repecunia vertenda est. Aut si quum pro Primo, qui mutuum a te accepit, jo fidem meam interposuissem: tu mecum ex causasideiussoria velles a me: mandarim tibi, ut meo pericula cum Primo principali agas. Ecce enim,stego hic t mr,praesentem mirans actionem .ct tu, quips acceptum cum principali iudicium: nisi ii ii bisa- xij. ceris,contra me reuertipotes. IXam sitae H
ne signore sideiussionem factamfuisti O manda
tum cum pignore interuenire, ut aliquid emolumenti sit in mandato: aut si quum centum tibi aureos deberem,cir tu me in ius vocare velles: lebitorem meum tibi delegauerim: deinde mandaus
rim tibi ego, ut meo periculo ab eo Aipulareris: - Quoniam timebas forte, ne si stipulando a debitore bonum nomen eius fecisses, debito omni exei ves. Quis neq, ab eo quicqua propter inopia ipsius posses consequimeque conrra me redireposses pr pter liberationem, quae mihi ex nouatione conti geret . Fcce enim quemadmodum O hic virique prosit mandatum: mihi, quia inpraesens molestia liberabor tibi, quia O debitorem meum ex stipulatione tibi obligatum habebis,inmecum ex madato agere poteris. Atque etiam,qui unum antea tibi obligatum habebas,nune duo habebis: illum ex Eripulatione:m eseandato. Aliena tantum Iratia sit mandatum, quum tibi mando , ut Titii negotiagerasMaut ut Titio fundum emas, aut ut
pro Titio spondeat Mea gratia se aliena sit mandatumsmandauerim tibi , ut mea O Titii com-
562쪽
munia negotiagereretiaut ut mihi O Titio suum dum emeres:aut ut pro me et Titio sponderes Tua edi aliena gratia mando, si quum Titius pecunia egeret,mandem tibi, ut ei sub usuris credas. Hiemini tibi res proderi propter usuras: O isti , cuius necessitati succursum erit. Oniamsi,ut sine usuris crederes, mandarim tibi aliena latum , non etiam tua qui nihil miseri gratia intercedit
Mandatarii causa quod intitu inadatur,no madati vim, sed consilij naturam obtinet: ac proinde mandantem velu t consilium praebentem , minime teneri: quandoquidem ex consilio quantibet non
expediat,obligatur nemo TR Va tantum gratia interuenit mandatum, qMummando tibi, ut pecunias tuas in em- ptionespotiuspraediorum colloces, quam ut fine . res:aut contra , ut totius feneres quam praedia emas.Huiuscemodi autem mandatum , consilium
totius in,quam mandatum, O id nullam paris obligationem: quia nemo ex consilio mandati obligaςur , etiam si non expediat ei cui mandabatur. quum liberum cuique sit apud se explorare, an quod pro consilio ab aliquo accepit sibi conducat. Q propter si quum vacuam est otiosam apud te pecuniam habere hortatus fuero, ut rem em rei aliquam vel ut eam foenori dames,quamuis id. quod egeris,libi non Uueris: ueluti quum se nos emisses ν mortui sint aut fugerint. aut quis
fumori dedisset non sit soluendo, cui reddidisti:
madati ego tibi no teneor. Et haec adeo vera sunt,mqtud ueperes dubitatum si an madati temear,
563쪽
si mandarim tibi, ut Titio sub usiuris pecuniam erederes,quibusdam dicentibus id consilium esse, Osecundum ea,quae dicta sunt, obligationem no parere. Sed obtinuit Sabini sententia, dicentis , mandati me obligari.Nam quomiam certam personam Titii, mandato apposui: ideo tibi obligor, et eluti ad quaiudam similitudinem sideiussorii. Si enim indesinite dixerim,Crede pecuniam tua: mandatum hoc r dictum est non es Obligatoriu-Qου certam personam iniecerim ,secundum morem qui nunc obtinet,mandari obligabor. Α R G V M. Rei turpis,mandatum obligationem n parit, scuti nec illud, quod consilii naturam habet. Quo sit, ut qui huiusmodi mandato paruerit, si quid hoc nomine praestiterit , aduersus mandantem ad ipsius repetitionem Actipneni non habeat. Hoc t
men in mandato summe obseruandum, ut mandati definitam metam non eκcurramus: alioqui quatenus excessum est, ctio non concedetur
emadmodum mandatum , quod pro cons .m
lio datum est,obligationem mandati non producit: ita nec mandatum, qMod con' quom tra bonos mores se ueluti si mandarim tibi , ut iares Titii furto tolleres, aut damnum ei dares,aut et εχε contumelia eum assceres Nam quantiis mandato quitur meo parueris poenam facti istius nomine praestiteris: non tamen ullam aduerilis me habebis, mandati actionem.
Is, qui mandatum suscepit,sines modati excedere no det.Velathmadaui tibi, ut usq; ad centu aureos Iuridu isium mihi ememes: aut ut usque ad
564쪽
eenti in aureos o Titio sponderes. Neque pluris . emere fundum illum debes, neque in maiorem . lssummam pro Titio spondere. am naturi imser nos modum excedas, mandati actionem M
eum non habebis. Adeo, ut Sabinus,incas taxistiment, etiam si usque ad centum aureos me cum velis ex mandato agere δος est, usq; adsum mam,quam tibi mandauit eo quod amplius e homiyo,inutilem fore litis exitum.Proculiani use .ro recte usque ad cetum aureos agere te dicunt:
quς sententia sane benignior es. Quodsi minoris
emeris,ueluti octoginta aureis,habebis, mecum mandati action .sui enim modat, visibi centum aureis fundus ematur , utique id mandare
videtur,ut etiam minoris Visieri possio ematur, quoniam maior sum , mruorem in se continet,
ς0luitur mandatum quamuis recte contram V sire integra idest,manentibus rebus, reuoca tumfuerit:ueiathmandavi tibi, ut seruum mihi emeΥ .Antequam emere inciperes, reuocaui madatum idest,re integra. Similiter re integra per mortem eius,qui mandauit, ais eius,cui ma datum est,soluitur mandatum:propter naturale semen aequi templacuit interdum actionem madati dari. quid enim si quum in regionem illam n cisii parare ego tibi marini, ut mihi equosmerm tu suscepto mandato profectus es. Ameret m
565쪽
qua ad emptione accedere coligit ut ego morerer.Tu quu me adhuc visereputa res,o madato parere emisit equos.Reuersu everis me de semctu esse.Madati agere cashgredib.meis non potes.suonia re integra euenit, ut ego mandator tuusi obire. Sed quoniam iniquum est,te,quum mortem l meam ignoraueris, damno asci: uisum es bis gnius esse,ut mandari a mnem aduersus his des meos haberes: ne rusti probabilis' ignoratia damnum tibi asserret. Id autem hic contingit exeplo eius,quod in illa θecie traduum est: kDistensatoresseruus, qui frenori dare st Dispesator J Martia consueuit pecunia do lis,Dispensatore fallax anini. Et hic quidem spoliabit amica. Hic etl foenori dando itemine apud Traquilla in vita sibi obligat. P a quo, vespasiani Caesaris, Diquum seruim ' :sed spesatione ipctrare qui domino suo actionem ca dicitur fratri suo vo
ex mutui datione ac luisse. Nec. n. de ea log quirit.Ac quimMtuu tur, qua vulgo nunc diaecepit , siue domino spensatiotiem vocat: nastuaria debito libe- Veteres in legibus seuratur: quoniam etsi ut dicebant. Curtius. uit , qui amonem cueo habebat. Sive seruo edi hunc quoque modum debere desinit. Voluntate enim domini dedit.
2 am qui seruo permisit, ut pecuniam suam crederet idem O debitoribus facultatem dedisse videtur,ut dispensatori fluerent. Et haec quidem,
quandiu eodem erga seruum dominus animo est. Stanfententiam mutarit, haud recte debitores ei
566쪽
numiserit , edi deinde ei debitor pecuniam foluerit: an liberatur debitor Et quidem secundum strictam Iuris rationem liberari non debet rquoniam alii soluit, quam cui dominus pecuniarum volebap. disum enim eum manumiferi dubium non est,quin es animum suum erga ip-- sum mutarit.Sed quoniam iniquum est,utprobabilis iustaque ignorantiasoluenti damnum rat , placuis eum propter naturalem aequitatem obligatione illa liberari. Quemadmodum igitur in dissensatore probabili ignororissuccursumes in ita mandato ,re integra per mandantis morte soluto , madati actio locum habebit: propter eandem rationem bidem propter probabilem
Mandatum & si initio voIuntatis est,ut nemo inuitus suscipere cogatur, susceptum tamen eius necessitas emcitur,ut executionem de*deret nisi tε- . . Pestiue ei renunciata sit alioqui aduersus suscipi ente,si non eu iusta tueatur excusationis causa,ma dati actio copetit.
g-M - Andalum, quod mihi alimus facis , liborum est non fuscipere ': lusceptum vero
aut iisplere debeo, aut quam primum renuntia-- .re,ut is, qui mihi mandauit, aut perse, aut per alium eam rem exequatur . Nam nisi ita r nuntiauero , ut opnrua quae rem contingunt mandanti sint in integro : O eam com - de adhuc exequi pusit, mandati tenebor . ersebi paria , Profectionem parabam in regionem aliquami
567쪽
aliquam, volebat autem edi Traxius , qui ipse tot amicus erat , eodem proficisci . Tu mihi mandasti , ut mancipia aliud ve quid tibi emerem.Si mandatum susceptieousis impune renuntio donec nondum Titius profectus est , O et .
de eadem emptione mandare potes . Quod si illo iam profecto renuntiauero , mandatι ten bor . OOniam Titio iam profecto per altum mandator implere mandatum non potest. Si tamen tum aliqua causa intercesserit , quae ne renuntiarem impedimento fuerit : aup ut tardius renuntiarem fecerit , ignoscendum mihi
eri. Quid enim sipubliu necessitates , aut istic
si suis necessiriae causae modatum implere mis Dinonpermiserint λ A R G v M. PMandatum no modo pure, sed & in diem,& sim iconditione fieri potest. At mandatum omne id praecipuum habet, ut gratuitum sit: alioqui mantici nomen non meretur, sed alterius contractus vim , ac appellationena consequitur.
veluti, Mando tibi , ut biennium hoe agas. Et sub conditione sieri: veluti, Mando Dii visinauis ex Asia veneri hocfacias.Illud D rem ut insummasciendum es mandatum gra- ἡ suitum se debere. 2χs enim satisiti in aliam . i. speciem contractus cadit . Quoniam Hercede suma. . constituta , locatio conductio se in Vir . Tam id te generalite cire oportet,quibus casebui e mercede Riseepto abs te aliquid'cien
568쪽
in iis casibus inercede interuenimie locationem , . conductionem contrahi. Qua propter si fusioni polienda,aut candefactori cadefacienda, aut fariori sarcienda vestimenta dederis, nulla con ri tuta antpromissa mercedegratis fusione aut sar-- tore id se facturumlolgicente , ad ea recipienda mandati competet actis.
obligationibus, quae quidem non
De obligationibus , quae ex quasi
A R. G V M. Obligationes non perpetuo ex contractu nasci sed ouandoque cum ex maleficio non prodeant,ex quasi contractu oboriri:vnde fit, ut si quis absentis negotia gerat,nullo intercedente madato,ex huiusmodi gestione actio e duae subnascatur directa scilicet rerii gestaru domino,contraria vero gestori ut quod impederit Festor,adno repetat, & quod ipse imprudelius gesserit, eius ratione domino reddere teneatur: in quo vel leuissima culpa con0deratur.
gationibus quae ortum habent ex contractu, dicamus deinceps de proprie ex contractu descentat, sed tamen ga no ex maleficio sitissam iam capiunt, quasi ex contracti' nasci uiderasur. Si quis ergo me absente negotia mea gesseris,
muro citroque inter nos nascuntur actiones:et nubi quidem domino rerum datur directa actio negotiorum gestorum: negotiorum verogestori, contraria.Has autem ex nullo Proprie contractis rim
569쪽
si apertu est. ncat.nascutumqtiu quis sine mandato ad res alienas gerendas accessio, qui ex causa domini rerum gestarum, etiam ignorantes: Obligantur . Atqui ex contractu nemo ignorans stobligatur.Idque utilitatis causa receptum est, ne negotia eorum desererentur, quisubita ct neces
faria profectione distenti, nemini rerum suarum administratione dematara,peregre ofectisunt . Porro utilitaέ in his est, nimirum in actionibus, directasilicet contraria,nς res desertae ct sine admini ibatore relinqueretur. Neque enim aliter quisquam eas curaret , nisi de eo aliquam haberες actionem , quod in adminiseratione alienarum rerum impendisset . Porro quemadmoduis qui utiliter aliena negotia gessis,obligatum habet dominum eorum in id quod impendit: ita
ex contrario, ipse negotiorum gestor tenetur , ut
administrationis suae reddat rationem quum ab eo exigatur,ut exactissimam Opene modum excedentem diligentiam rebus gerendis adhibeat. que enim ad hoc ut actione negotiorum gestopuris non teneatur,suspicit talem diligentiam in alienaxum negotiorum administratione adhibere, quatim suis rebus adsiberesolet si modo alius diligentior eo commodius administraturus negotia
fuisset.Tune enim non ex negotiorumge fi oris sed illini alterius diligentia,res diiudicanda est. A R C V M.
Tutorem ac*upillum ex ipsius nitoris gestione inter se ex quali contractu mutuo obligari:ac proinde obligationes duas directam. Cpupillo,contrariam Vero tutori oboriri: ut priori ad reddendam 6 rationem
570쪽
rationem tutelae tutorem pupillus cogat,posteriore vero si quid pupilli nomine impenderit tutor, aut alioqui se,aut rem suam obligauerit reputat,& rei suae liberationem ac indemnitatem coruequatur.
SEd O tutores , qui tutelia iudicis tenem tur a non proprie ex contractu obligari intesinguntur. Qis enim contractus inter tutorem Opupillum contrahitur ' maxime quum infans pupisius est.Sed quoniam tutores hic non ex male cio tenentur: quod enim maleficium tutela est, quae ad p upillorum curam est inuenta, quasi ex contractu tenemi videntur. Et hic ergo muturnascuntur actiones: quoniam non forumpupillus cum tutore tutelae actionem habet , sed etiam ipse tutori contraria tutelae ictione obligatus
es siue quid tutor impendit in rem pupisti , uepro eo sese obligauit , siue rem suam creditori pupillari in causam pignoris dedit. Α R G V M .
Ex communione rerum duarum nulla interce. dente societate, obligationem quasi contrahi, in qua aut communi diuidundo aut lamiliae ercistuudae actionem nasci,certi iuris est. Et qui haereditatem adit, ex quasi contractu legatariis obligari haud dubie dicitur Iri ter obligationes di quae ex quasi contractis sunt,inctilia: Si inter aliquos res communis sit Desocietate. veluti,quod pariter duobus quibusdam eadem res legata aut donata esseria Tt hinc alter alteri communi diuidundo iudicio tenetur,aut quod unus eorum fluum s ex ea repercepit, aut quod alius solus iecessarias impexis in rem communem feceris . Omnes haec