장음표시 사용
571쪽
haec actio proprie ex contractu descenderevid tur. Quem enim contractum interse iniemum e sed quoniam ex maleficio alter alteri non ten tμr, quasi contractus ea res videtur esse. Idem,
est,si aliquiset cohaeredes: O deinde alter cum altero familiae erciscundae iudicio egerit ex iis causis, quae in iudicio communi diuidundo disesunt. Ad haec, si quis moriens haeredem me instia
tueri' re alienam a me legaueris: ego rei nsmine qur testamento relicta est, legatario tenes a mone ex testamento. Porro actio haec ex testamento, ex contractu non oritur. Nam cum quoeontractam in Ie videtur legetarius λ mn cum defuncto,quoniam ignorante legataris,eam rem testator resinsuiς. in cum haerede,quoniam
eo inuito relinpiisur legatum. Sed quoniam in hac re maleficium non vertitur , ex quasi coni diu haer es obligari uidetur. A R G VIndebitum per errorem sblutum accipes ex quasi contractu obligatus, ad restitutionem indebiti condictione compelIitur. At non quodvis indebitum solutum repeti potest, ut quod ex causa,quae ex inficiatione iuccrescit, aut quod uenerabilibus ac piis locis relictum sit,solutum fuerit.
II msi quis mihi per errorem iVoluerit quod
mihi non debebat,quasi ex contractis obligari videor. Adeo enim ex contra troprie non obligor,ut si quis certiorem rationem sequatur, min
ne eius quodsie quis putabat debere, quam ex costitutione alicuius contra ius obligari videar
572쪽
hoe est,ex distraetantius quam ex contractu . dam qui animo soluendi dat id piod debere fasutis: in hoc dar ut obligarionem, quamsubes s P existimat,dissoluatpotius distris at, quam .m nouam obligationem aliquam constituat ac cotrahat. Sed tamen is, qui accepit, obligatur: reut is cui mutuum datur, ct condictione indis s. Εκ renetur n qu His tamen ex causa et,quiperibus errorem solui repetendi facultas datur. onia id pro regula tradunt ueteres: Quibus causis id quod uere debetur per inficiationem duplatur , Wx iisdem causito quoa non debitum solutum est,repeti non posse: veluti ex lege Aquilia. Pomsi quis damnum mihi dederit, habeo aduersus ea
rit se quicquam debere, deinde fuerit conuictus , duplum soluere cogetur. Si quis ergo quum dam
num mihi non dediset, sed dedisse se putaret , id
quod non debebat mihi solueris , non repeto hia dederit . Idem disebant veteres O in his i. . regalis locum habere , quae certa constitutione evicunq,personaeper damnationem relinqueban ur. certum legatumest , si dixero et Damno te
haerer, illi dare centum aureos. Namsi dix ro, Damno te dare ea qHae in arca funς , quoniam qzantitas eorum non apparet,incertum etatum
est. In certis igitur legatis, quae per damnationem relicta erant, haeres, qui debitum issiciab tur,conuictus, plum soluebat. Quodsi quis non .eberet tibi per errore tame quasi deberet, sivi fet: repetitione eius non habebat Sed Imperatoris Liri
573쪽
noori constitutio , quum unam omnibus legatis edi si deicommissis naturam conmtueriis duplatio mem hanc quae ex inficiatione descendit , non βο , Ium ad legata omnia verum etiam ad fideicommissa extendi voluit, Non tamen omnibus legatis
id indulsit, sed ii, solum legatis ac fideicommissis,
quae sacrosandiis ecclesiis-caeteris venerabiliabus locis relinquutur, quae aut religionis aut pietatis reste tu honoramus. Si ergo quum nullum legatu sidetve commissum venerabili alicui loco relictum esset, ego tamen quia relictum esselut bam,solueri cessat repetitio,propterea quod res qui ea vere debere per inficiationem ad di plum soluendum cogendus esset.
Pcr quas personas nobis ob lugatio acquiritur .
A R G V M. obli Vationem nobis liberi de seriti nostri qu
minii ciij quo ad usussectus emolumentum: serui vero in totum. Alieni autem tum serui tum liberia nobis bona fide possessi, S ii quoque quorum suffructus noster est, ςX re noltra suisq; opis nobis i acquirunt.In quib.Vero tantum usum habemus, ii ex se duntaxat nostra , non etiam ex operis suis noIXIMVS de obligationibus , vel ex contractu,vel ex quasi contra nascuntur. Pone dicendum nobis est , quod hs obtrigationes, non solumperii psos nobis acquiruntur , sed etiam per eaύ personas . quae in potestate nostra sunt; ve iter seruos nosirsila
574쪽
pror, aut suo aut liberos quos inpotestate habemus. Sed ea quidem Prperferuos nostrosn bis acquiruntur,tota nostrastant. uero per liberos nostros,quos inpotestate habemus, ex obligatione acquiruntur,ea diuiduntur ad exemplissimilitudinemque domini rerum,o usus ructus: quam Imperatoris nostri eonstiturio deereuiar ut quod ex aritione lucri commodis, prouenerit eius Uu ructum quidem habeat pater , proprietas autem filio seruemr: 'tree f. amonem mouente , secundum recentioris eius o sacra con utionis diuisionem. 'Sed O liberae persenae'alieniserui, quos ba sidepossidemus,obligationes nobis acquirunt, ς Iiῆ 'min eX causis: idest, si quid ha-ree si exueris sitis, aut ex re nostra . Per eunx beros quoq*e ferisum sin quo usu riinum uel tisum habemus, similiter ex duabus iisdem causis nobis - arquiritur . Hoc tamen uelut extrinsecus mendum eri, quod ea quae ex veris serui , in quo Uumhdiluemus procedunt e mihi non acquirumtur nisi is seseseruus forsitan locauerit. f. CO Semutis communis pro dominicaparte desino qua parae missiusq; dominorum dominus eius
est,do is acquiris. Hoc tamen pro certo exce-striquodsi unifoli dominorum nominati lisiatussi: et veluti, Nio domino meo dabis Ei Ioli acquirat.Quem admodumeliam si nomine Tiiij solus aliquid per traditionem acceperis . Sed Oscum iusiu unius ex domiui eruus stipi
daretur,nome eius in stipulando omiseritomagnae quidem derare era; inter veterres dubita iω.
575쪽
sed tamen edita est Imperatoris nos, sanctissi-ini decisio,qua cautum est, ψιβι tantum ac i-
Quibus modis obligatio tollitur.
A R G V M. . . sesutione eius, quod debetur,aut alterius rei,
quomodo , obligariones c Π P trahantur ' dicam etiam quc modo fluantur . mod enim modo contradium est , aliquo modo soluitur. Omnis igitur in primis Obligatio tollitur solutione: quum idipsum quod disetur,exolvitur . Velut , si quis m aure deberentur,aureos sinsoluerit.Quod sino aureis frumentum aliud ve quid , aut etiam contra,utum fueritio id sectum sit con sentiente
creditore, etiam hunc in modum a debito liberatur debitor. ec referre stamus,utrum . Ue
qui debet, soruerit, an alius qisil iam pro eo. Na, alio sutureia liberatur debitor : tae cιente , siue ignorante tae et inuito eo fiat solutio. auum ut reus soluerit, etiam 3 qui pro eo interuenerunt,liberantur,hoc est deius res O mandi tores Sed ct fideiussor soluendo, una ct irincl lem liberat, se exoluit obligatione- ia
576쪽
Acceptilatione non omnis tollitur obligatio, ed ea demum,quae verbis constat: reliquae vero fiue re,siue literis, aut consensu contractae sint,non antea acceptilatione tolluntur, qirum in Aquilia. nam in stipulationem deductae,aut in partem , aut in totum acceptum ferendo remittantur.
verbis constans .Quod enim ex verborum obligatione mihi debetur,idsi velim tibi remittere , sic remitti potest , ut ego te debitorem patiar haec verba dicere: modego,promisi tibi, braneo ceptum λ Et ego respondeam,Habeo. d O Grae- c. accepitiatio fieri pote 3,dum ita fiat, vς Latino sieri eonsueuit: ἐ-λαων δηναριατος et, i χωλαβων rum acceptilatio,ut dictum est, solam verborum obligationem dόst oluit:non etiar caeteras, qua re videlice aut literis,uel consens. contrahuntur. m id consequens se visum es, ut obligatio , quae verbis contracta esset, aliis
quoque verbis dissoluiposset . quodsi quis alia
ex causa obligatus sit: veluti re, literis, conse subaur negotiorumgestorum , vel ex testamento: atque id debitum remittere tibi velim , in hune
modum a testipularipossum: Quod ex illa actione mihi debes, id dare mihi spondes ' Et te d cen
te,Spondeo, tollitur prior actio , nascitur verborum obligatio. Constitutas deinde verborum obligatione, conuenienter o acceptilatio acce
ptilationi aeeedit. Et in siti quide, i inter solutione edi acceptilationem disserentia, s Ods luti
577쪽
Iulio smnem obligationem disioluat: accepti xio vero, fiam verborum. Sed in hoc conueniunt,
quod quemadmodum pars eius quod debetur Is- Iuta,ct ex parte actionem dissoluit: ita O in pariem debithacceptilatio fieri possit. Quoniam aut diximus eum, qui ex alia causa debere sipulsetione interueniente , debito in uemborum obligationem conuerso, per aeceptilationem liberarisesse et necesse s de acceptilatione O Aquilianastipulatione dicere. Quis stipulatio omnem amplissime obligationem insese transferre, per acceptilationem tollerepotes. Stipulatio enim is uitiana omnes obligationes noua O ita a Gal-mine,mihi tecum actio uel in rem uel inpersonae' erit: quicquid tu meum habes,tenes, aut possidet , ces autem disserentia inter tenere. pdsidere, eassi talis. Tene e enim se, natu= aliter detinere,Possidere uero, es animo domini detina
r antpossedist aut dolo fecisti ne possideas na
forte quum ureditatem mihi delatam inuasisset, aliquas tantum res possedisti : quoniam O do iis teneberis quas dolo non possederis ) . Quanticuuque earum rerum quaeq, res es, tantam pecunia
daristipulatus est fui. . AEugeriusθopondit u. Nigidius: Et posteaquam stipulatio talis inter te
Uet , edi omnia in uerborum Obligationem c sillata essent:. tunc e diuerso per acceptilationem Vis. Midius Aul. Augerium interrogabat, Quis-
quid ego tibi Hum. Visidius per Aquilianaru
578쪽
stipulationem hodie ο die spopondi, idne omne
habes acceptum Respondit Aul. Augeriis Habeo acceptum, acceptumgtuli. Ex ecce perni ra verba comracta es verborum obligatio , qua per Aquilianam stipulatione,omnes priores causas nouauit . Et per secunda uerba nata est aces
tilatis, quae Aquilianam stipulationem disiο- luit.Haec igitur es e quae vulso Aquilianas
Nouatione,quae olim nouae interuentu perlonae, quopiam etiam adiecto , quod priori non immerat obligationi, fieri solebat,obligationem tolli,ac nquam obligationem constitui,recepti inter ueteres iuris fuit: hodie uero non secus notiatione
fieri intelligitur,atque si id psum inter partes agatur,alioqui quς subsecuta est priore efficaci perma phi, nςnx Volux accesibria promittete obligatu tenet. ιerea. i Λ O noMatio actiones tollere consis
o uis: nam si id quod tu mihi debes, ego a
Tisiosipulosinteruentu nouae personae noua nascitur ob alio, o prior inposteriorem trafata rosiisur. Et adeo hrc ue sunt , ut quanuis com ingat sipulationem inutilem se, tollatur ta- , men prior obligatio, ct secunda promiserem iure non obliget. Veluti, Debebat mihi Titius, id ego a lup.llo sine tutoris authoriralestipulatus sum . Perit mihi in hac casus specie debitum . Ham O Titius per nouationem liberatur,o pulsitas cum tutore authore non promittat,non OM, ligatur. idem iuris est, si quis id quod alio deber a seruo fueriistipula . Tunc .n,prior obligatis
579쪽
gallarsiis habitu manet incocussa, perinde atq; si nullastipulatio postea interuenisse: .MPe dixeriς quisquam, seruum promittendo natum litem obligari,itaque o fideiusseres ab eo da-
tos naturaliter O ciuiliter teneri, po reo natural ἐem obligationem sim Nisu nouanditabere .
riam ad ea dicendum est,non id nouationi susticere,quod vel naturalis obligatio naf atur , sed etiam persona ut aliqua sit,requiri.ursemus iisl iure eivilipersonam non habet. Et haec quidem l quum in alteram personam facimus nouationem, hoc est, cum Primo ante mihi debente , usnit Secundus cui pro eo promittat. suum v νο ab eo qui mihi debetstipulor, quaeritur anno-
natio contingat: O ut ego tibi rem omnem foris quibusdam assumpti perfecte tradam si quii dem ex obligatione, quae re contrahitur,aut lite vis,aut colenseu mihi debebas, aut aliqua actione quae ex quasi cotractu descendit,tenebari distium non est, quin nouatio contingat. Sin autemer antea ue is obligatus eras, O nunc idem a te sipulor: tunc demum sit nouatio, quum noui aliquid in posteriorestipulatione asscitur , quod in priore non erat e quoniam forte aut conditio, aut dies autfideissior asscitur vel detrahitur,aut quantitas adiicitur. 26m si detr 'batur , ut si quum prior stipulatio esset decem aureorum,in secunda quinque sint, nulla contingit nouatio: quoniam in decem aureis, ct quinque sunt: nec quicquam noui fecunda habeis putatio. uod autem dictum es,adiecta conditione nouationem sieri id ita intelligendu est,ut tue
580쪽
feri dicamus ninationem: si conditis existerit. si enim defecerix, manet prior obligatio, quo fiam absurdum est dicere , ualidiorem obligationem eam scilices dico quae pura es J ὰ debitot re tosii. Debilem aut camus eam, quae conditionalis eri,quadis ea pendent quae in conditione sunt. Sed qua hoc quidem inter ueteres constaret tunc fieri nouatione cum nouamdi animo ad secundam stipulationem aliqui uenissent. Illud autem in controuersia esset, quando novandi animo ad eam uenirent contrahentes, quasdam de hocpraesumitiones,ali, aldis in casibus introd cerent.Ideo edita est Imperatoris nostri consitutio,quae aperte desinit demum nouationem fieri , quum id ipsum inter contrahentes expressu uerit: quod propter prioris obligationis nouatione, ad hanc uenerunt situlationem.Hoc autem non facto, espristina obὶigatio in habitu manet, Osccknda ei accedit. Ac deinceps reus ex utraque eausa mihi ObIigatur, secundum issiussacrae constitutionis aedfinitionem , quam ex ipsius lectione apertius perfectiosque licer cognoscere. A R G V M.
Quae consensii contrahi dicuntur,eaedem contraria uoluntate t iamtuoque inter partes consensu, g,hoc re integra, listbluuntur taligationes. ampliu s. ID Raeter haec, quae dicta sunt ,stobligationes I qMae ex consensu nascuntur , contraria v luntate dissoluuntur. 2 bim si ego cum Titio ex rim de re aliqua uendenda, ita ut ide de me fundum sitam cetitum aureis memor ac deinde ranondum