장음표시 사용
591쪽
in consilio furtum factum': quo in numero esis,qui quum numον aliquis in mamu sua haberet, eos ipse excussit,ut alius raper .uel obtentu togrcorporisve obiectu as emi tuo obstitit , ut alius
rem tuam surriperet: uel oues tuas aut boues tu fugam auertit, ut alius eos caperet.Ecce res tuas
hic non attigit, ct tamen furti tenetur: duntaxat ut id obiter,est ac velut foris assumptu sciamus) si quis alius res tuas amissas contrectauerit. Quoniam sine contrectatione furtum nunquam intelligitur committi. Et hoc ueteres in eo scripsere , qui rubro panno turbatum armentum fugauerat. Quodsi quid eorum per lascis iam Onon data opera , ut surtum admitteretur actum fuerit: infactum dabitur actio aduersus eum , qui eorum quid fecerit: furti,aduersus eum , qui abduxeris aut surripuerit. At ubi ope Meuii Titius furtum fecit,uterq, tenetur.Et lilius quo-sse ope ct consilio furtum videtur admitti, qui aut scalas fenestris admouit, aut sene as Ulas vel ostium effregit,ut alius furtum faceret: aux , qui ferramenta ad seram uel fenestras effringendas, velfcalas,ut enestris admouer entur,commodauit: non ignarus in quem Usum eas commodaret. Sin autem quis nullam ad faciendum furtum opem adhibuit, sed tantum consilio instruxit, volentem furtum facere cohortatus est, furti
' A R G U M. Fure in in re nostra si seruus, aut quem in potestate habemus, filius fecerit,nullvinae nobis proponitur actimaduersus eum autem,qui aut ope,aue
592쪽
consilio ad id faciendum eos iuuerit, furti actio indubie proposita est. SI amem seruus mei maiustius, quem in pol state habeo,rerum mearum aliquam furetur, furtum quidem admittitur,ct resIurtiva sis, neque ab ullo usucapipotem donec in potesatem domini reuertatur. Furti tamen aduersus eos, qui furtum fecere actio non nascitur,quoniam neque alia ulla actio ex contractu vel ex delicto inter
hos consisterepotes. Quod si ope ct consilio alterius furtum ab is, qui iuri nostro subiecti sunt,factumfuerit quoniam furtum utique committiatur , consequens est, ut ille furti teneatur , cuiusve id factum es: quantais cum eo , qui rem subtraxit, propterpotestatem quam in eo habemus,
Actio surti tum demum competit, cum eius cui copetitura est,intersi nectu e in eo dominium eantum spectatur, verum & id q uod interesse potest, etiam si is dominus non sit,cuius interest. iiamobrem fartor & fullo, qui vestem poliendam , aut alias concinnandam susceperunt, ueste furto subtracta furti agere licet non domini quoniam eoru interest furctum factum non esto possunt.
HAec habeto in modum praeuiae cuiusdam inspectionis. Qui nobis ex aliquo contractu obligati sun proare debent in rebus ad quas tenentur, alias solum d tum, alias etiam dilige tiam . Quoniam aut nusium in js dolum committere debent , aut negligentes esse in cumciendis non oportet. Sed si quidem nihil inde ad ipsos commodi redis, desis dolo tenentur .sin autem commodi
593쪽
TITULUS I. 49 Imodi aliquid habent negligentia obligantur. Porro commodum dico,non solum quod in pecuniaria praestatione consistit ,sed etiam quod inexplenda cuiusque intentione. His aut ita in modum praeuiae inspectionis cognitis, videto nunc rem de qua agimus . Vetus est quaestio, cui furto
commisso, actio deturὸ Et facile quispiam forte dixerit domino dari. Sed verum id non e quando iam diximus, ipsium quoque dominum furti teneri, qui pignus a creditore suo subtraxit.Verum ei datur, cuius intereri Eius autem interest, qui urto admisso Leditur. I s vero laeditur,qui re salua, commodum ei, habet, psanuis dominus non sit. Itaqne nec domino competit , nisi eius quid intereri ratio subsit. Quid aute id sit, paulo apertius dicere necesse e i. Mutuum ego a Titio accepi,ctrem meam ei in causam pignoris dedi: eam alnquis Titio subtraxit . Viri dabitur furit amo pEt dicimus , creditori. Quam ob rem Quoniam eius interest: ipse.n. admisio furto laeditur. Nam resalua commodum ex ea habebat,ut pote cui per ea de debito consultu esset: Itaque dolum
O diligentiam debet:υeluti idpro fructu consequens, quod incumbendo pignori, debiti sui ea sani cur dictum est indemnem feruat. Meγito igitur ipsi dabitur furti actio, non mihi domino.' am ego pignoratilia cum eo agam, ut negligenter in re custodienda versato. Habebit a tem creditor actionem furti, etiam si maxime idoneus, edi soluendo ego debitor sim. Quia expedit ei, ut pignori potius incumbat , O inde rem suam indemnem seruen quam ut alitone inper-
594쪽
sonam mecum agat .Porro adeo vemum est, creῶ-
torem furti actione agere, ut etiamsi ego debitor pignus subtraxerim, nihilominus Ut sepius iam dictum est ereditori furti actio competat. k iiiii -pstliendam,aut lotori lauandam, iis . vel sartori sarciendam vectem, certa mercede cositura : furto admisso ea periit. Magis est,ut fullo aut sartor actionem furti habeat,quam dominus, quia domini non interes eam remperire. Pom de indemnitate vestis il7ipropectum est,quum locati agere posm cum fullone aut sartore, edi ita rem suam persequi. Ideo autem sartor es fullo actione furti habet, quoniam ipsorum intei est furtum factum non esse. Lucrantur enim resalua mercedo .constitutam.Sed O is, qui rem alienam bona sideemis,ct eam furto amisit, omnino furti a tionem habet.IdDquum tamen dominus non sit, quemadmodum ct creditor. Eoni autem es sartori non aliter datur furti actio,quam O luendo sint: hoc es , nisi domino rei, fluere aestimationem possint. Nam si aestimationem rei furto amissae soluere nopossint, tunc domino furti datur actio : quum ab eis ammationem rei amiserae non possit consequi.Hic enim ipsius interest,rem saluam esse:quippe,qui simationem eius ex bonis fusionis aut sarsoris, seruare,sili non possi. Et haec dicimus, pue
ex parte, siue insolidum soluendo non ' fullo
Re commodata, eademque deinde furto stibre Pisidominus agiire velit furti aduersus furem,aut
595쪽
commodati aduersus commodatarium electionem habet. Quarum alteram actionum , si semel dominus prudens sciensque elegerit, reliquarum remedio non iuuabitur: quibus ins ius uti non prohi
inae aute infusione aut sartore dicta sunt
omnia , eadem ueteres ad eum cui res g
commodata est, traferebant. PUm si cui librum meum commodasem, O is furto amissus fuisset: quoniam actionem commodati aduersus eum cui commodassem,habebam,per quam mihi pretium rei commodatae conseruabatisr: non mihi domino sed commodatario dabatur furti actio. Is enim laedebatur furto admisso: quoniam resalua commodum de ea habebat. Commodum aut hoc non in eo erat, quod pecuniarum aliquid caperet,sed in eo,quod inpentionem suam expleret. Imeutionem vero suam explebar , quod usu eius Deretur. Atque ideo ct diligentiam rei debebat , quemadmodum', ct fusio , qui mercedem accipiebat. Quod si soluendo non erat commodatarius , insolidum vel ex parte ad mesurti actio iure transferebatur Et haec quidem apud veteres ita ad exemplum fullonis Osartoris, in eo quoque qui utendum accepisset tractalantur. Sed quum quaestio hyc ad Imperatorem nostrum rei ta esse: , constitutio est ab eo adita , qua cautum est,us commodatario furtum passo, inpotestate domini rei furto ablatae sit,commodati actionem aduersus eum, sui rem commodato accepit, mouerer
aut furti:cum eo agere, qui rem surripuit: is tame altera electa ta altera actione Ominui expr
nitentia venire non possit: sed si furem eliga: ,
596쪽
is qU rem utendam accepit, liberetur. Quod si
commodator aduersin eum , qui rem utendam
accepit, venerit: ipsi quidem commodatori nul modo aduersus furem furti astio dabitur , sed
eam illi dat constitutio , qui rem utendam accepit.Tunc autem rei dominus per actionem commodati agendo, amittit actionem furti: quando dominus sciens rem esse surreptam , actionem commodati elegit. Sin autem nescius aut dubitans rem surreptam esse commodati actione instituerit,inre deinde copertapoes lite cu commodatario contentatam , relinquere vetita Πο-nem commodati, furti malit agere:eadem comestititione id ei facere permissum est, ct aduersus furem venire sublata omni opposi ione: quoniam
rerum omnium inarus, iudicium cum commodatario accepit. IX forte commodatarius domino
rei,ant equam eam dominus sciuisi et furto ablatam se , de re furto ablata sati fecerit . Tune cuim fur domino furti non tenebitur, sed a commodatario conuenietur , qui sua pecunia domino rei damnum resarsit. Quoniam illud in eo fesso est,si dominus quum nesciret rem surreptam se,cογnmodati actionem institueri Mopsea hoe cvinito, ad actionem furιi transierit, regressum ei amplius ad actionem commodati no esse. Ramab ea Aberatus es commodatarius , etiam si non omnino optimum furti actio exitum habuerim propterea quod spe fures non esse soluendo dippendantur.Ac obtinent haec siue in partem siue in solitium par fueriς soluendo pretio rei commodatr. AT M.
597쪽
A R G V M. Depositarius etsi de dolo ob rem depositam teneatur, furti tamςn aduersus furem actionem non habet,sed dominus.
R Em meam apud Titium deposui.Is in re de g. sed posita diligentiam non debet,quonia nul lum habet ex ea commodum, quinimo proprius est,ut ipse domino sit causa commodi, utpote cuius res in tutiore loco collocata sit. Sed tantum in eo depbsiti obnoxius est,si quid damni dolo ipsius in re acceptum sit. sciam ob causam si res ei surrepta fuerit, quum ad restitutionem rei cum eo non agatur furι i agere cum eo, qui illam ' ripuerit, nonpotest,propterea quod eius non intersit rem saluam se: sed ea actio domino copetet. A R G V M.
Ιnipubes doli minime capax,furti actione teneri non potest.
re,quoli .n Ffuisse, an impubes rem alie- nam amouendo furti teneatur' quoniam stas haec mala mente O furandi affectu caret, O magis per lasciuiam lupum' quam dolorem videtur auferre. Sed placuit ita demum furti eum obligari , si proximus pubertati sit , ob id intelleapse furto commisso delinquere. s
598쪽
dominus,autper rei vendicationem,aut per eo dictionem. Sed rei vindicatio aduersus quemvis
possessorem dabitur sine fur ipsefossidet,sive alius quispiam. Condictio vemo furtiva solum aduersus furem haeredemve eius dabitur , etiamsi rem surrutam non psideant. De ui bonorum raptorum.
A R G V M. Raptor omnis i bonorum raptorum actione intra annum ad qua truplum tenetur,ut in triplo poena, in residuo rei persecutio sit: post annum uelo in simplum duntaxat conueniri potest Hoc tamen praecipuum habet actio haec , ut pro re etiam minima utiliter competat.
δ S, qui res alienas rasiunt ura impunitos se nonsinunt. Tenetur enim furti, quoniam nemo magis rem alienam inuito domino comtrectat: quam qui eam vi rapuit. Vnde recti medita,m e i, raptorem furem esse improbissimum. Sed tamen propriam actione e usdelicti nomine, Praetor introduxit: quae Vi bonorum raptorum dicitur . Et haec intra annum ex
quo rapina facta es ad quadruplum: post annum ad simplu dabitur. gique est ilii milis, qui
vel unam rem totum rapina amisit. ec .n quod actionis nomem plurali numero elatu est,in rapina unius rei non eompetit: φιoniam nihilominus datur. ectutamus referre , magni an minimi pre- ijsit ea quaeq; res quae rapta est . Porro quadruplum in actione vi bonorum raptorum,non totum
599쪽
in poena ect scilicet extra poenam ess rei persequutio. Itaque consequens es ex hac ratione , Ut poena in triplo sit. Haec autem dicimus,sive raptor in ipso delicto comprehensiussi siue non sit. Rid culum enim foret leuioris conditionis esse eum , qui vi rapit, quam is est,qui clam amouet.
ramen ratio falsa set exemplo furti nec manifest res haec exigeretur. Sed ad hoc dictum est in τractatu furti , quum fur visus aut deprehensus eget, se actionem furti manifesti, quae poena quadrupli continet: quum non visis eget aut comprohensus, tunc ad duplum dari actionem jurti nec manifesti. At qui rapinam admisit , semper ad quadruplum tenetur, siue in ipso delicto deprehensus fuerit ue etiam latuerit. In uniuersum igitur,in furto alio duplum,alias quadruplum: in rapina vero indistincte triplum n poma est, sine comprehensussir, siue non is,qui rapinam commisit isti eam ob rem,amplus aliquid , aut certe non minus Uidetur habere.
Rem suam, aut talem creditam, apud alium constitutam si quis temere ac violenter rapuerit, praeter quam quod furti actione tenetur, si dominus non est,ui quoque bonorum raptorum actione tene , bitur: & si dominus sit, tominio rei ipsius cadit,&aestimationem eiusdem, siue mobilis sit, siue minime,praestare ei, qui vim passus est,compelletur.
VI bonorum raptorum agitur, quum dolo ma g. Italo quis rapuit.Vnde confiat: si quis aut re tame. rore ductus,aut iuris imprudens re suam rapuit, quum putaret domino licere,re suam Uel vi possis 4ribu a erre, iudicio Vi bonorum raptorum
600쪽
cum condemnadum iis,quae dicta μnt, o iEud consequons es,ut neq; furti obligari inmiesistatur, qui errans ac si lici animo , non perdolum rapuit. M tamen res quibus rapere omina trahere in amimo est,siam sibi apertam puta-τent, qua impune improbitatem suam exercere , ac auaritiae suae morem gerere psent: optime per constitutiones Imperatorum hic in parte prospectum est, ct consultum: ne cui liceret rem aliquam mobilem aut immobilem, quannis eam
suam putaret esse, rapere O vi auferre. PUm, iis constitutionibus cauetur, Ut qui tale quid designati is, raptors rem puam se putabat rapere , idq; non falso rei suae dominio excidat: sin requeterat aliena suam credebat esse, in primis rem ipsam restituat , ac deinde etiam aestimationem eiuspraestet.Quod non sollini in mobilibus rebus, in quibus rapina committi potes, constitutiones definierunt: sed etia in innuasionibus quae in res immobiles ferent: veluti in domos,aut fundos . Ideo autem hec constitutasunt, ut ab Omm rapiana ct inuasione mortales his modis prudentiores facti abstinerent. A R G V M .
Actionem vi bonorum raptorum non tanta m uere potest,qui ui abreptarum rerum dominus est, sed is quoque, qui in r)us abreptis ius quale uale habuit, & cuius rapinam factam non fuisse interest. Ac praeterea ex quibus causis larii nec mani&sit,re clam subtracta,actio competit,ex eisde quoque causis vi bonorum reptorum actio competet.
I 'actione Vi bonorum raptorum non omniano exigimus, ut rerum raptarum dominus lit