장음표시 사용
581쪽
nondum secuta, idest, nes e pretio soluto , naque fundo tradito , placuerit inter ambas partes , ut ab emptione O uenditisne discederetur ,
inuicem tiberamur: ita ut neque uenditor exuendito eum emptore , neque emptor ex empto cum uenditore agere post.Et hoc scilicet essisiud quod dicitur,Re nondum securis,Mest,re
nondum impleta recedere. Eadem dici- . mus in Iocatione, omnibusque contractibus,qui ad obli gationemquaeconsensu contrahitur, referum
582쪽
De obligationibus, quae ex de- - licto nascuntur.
boni more, quae si perius fusius perer paucis perstringit Imperator, u ad ea , quae supersundidi enda,viam muniat,& rem faciliorem reddat, & discenti memoriam excitam iuuet . Ac mox subi jcit, obligationem omnem ex delicto contingentem ad unum redigi tenus, scilicet ut ex re id est,ex ipso maleficio nasci dicatur: in quo maleficia quatuor spectatur,furtum, rapinaidamnum, iniuria.Furtum autem quid sit, aperte tiadit.
mus de Obligationibur O dictio nibus, quae ex contractu nasti tur e consequens est, ut O de obligationibus quae ex delicto nascunEtenim quum sermonem de oblia disc
gationibli V. itueremin, diximus eas,aut x co-tra Zibus,
IURIS CIVILIS, A THEOPHILO ANTECESSORE
- in Graecam linguam translatarum , L I B. I I I I.
583쪽
ctibus , aut ex delictis nasci.Sed eae quidem quae
ex contractis naserintvr , in quatMorgenera diuisae funita quoniam aut re,aut verbis,aut literis, aut consensu contrahAntur. Haec vero ad unum genus rediguntur. Quemadmodum.n.isiic contractus principatum obtinet, O quatuor obligationes parit: ita ct hic delietu principatum obtinet.
una ex eo obligatio, tanquam ex re nascitur. Sed inde quatuor deducuntur maleficia. ut Dr-tu,rapina, damnis,iniuria.Est autem furtum,conirestatio rei alienae fraudulenta ,laedens eum, cu/furtumfactum est, aut in re ipsi aut in usu eius , aut in psessione.In re ipsa,visi seruu tuum subtraxerim. In usu eius,veluti si id quod mihi utendum datum est in unum diem, diutius teneam.In
posse sone, ut si id quod mihi in causam lignoris.
aut ex causa depositi possidendum datum est, tan quam dominus po deam. Porro delictum hoc fur ii non solum ciuilis, sed etiam naturaIis katἱοauersatur. Dictum est autem furtum , a furno. i. a nigro, quod cGO Obscure, ac plerunque noctu fiat. Vela fraude . nam fur omnis, fraudator est: Vel a ferendo.i.ab auferendo, qJ interuertere est priuaresignificat:Vel a Graeca voce απο τρυφα ο.2 a Graeci φ ωρας appellant fures ἀπὸ του φερειμ.i.a ferendo. Quoniam Grrce dicimus φερριμι res alienas auferre. Α R G V M .
Furtum omne, aut manifestum , aut nec manifestum est. Qitae autem concepti & oblati appellationem habent,actionii uerius formae , quae ex ipso
584쪽
nempe surto nast tintur , siue furto ipsi cohaerent, ouam furtorum Senera conferi debet. Quis autem tur manifestus dicatur,propria accomodataque de finitione explicatur.
FVrtorum autem duo essegenera apertum es: quoniam furtum aut maniferium est, aut nomanifestum . Conceptum enim is oblatum species potius quae sunt a tionum:quae ex furto nascuntur siue quae furto cohaerent, quam genera furtorum, sicut infra docebimur. Manifestisfur est : quem Graeci επαντοφώρω deprehendi dicunt: nec solum is, qui in ipso furto deprehenditur, sed etiam is, qui in eo loco deprehenditur,quo furtum sit .ueluti quidam in domo furtum fecerat, O nondum ianuam egressus deprehensus est. Quod si quis in
oliveto oliis rum, aut in vineto uuarum furtum fecerit, quandiu in oliveto aMt vineto deprehensus fuerit, manifestus jur est. Aliqui ct ulterius manifestum furtum extendunt, dicentes manis stum furem ex imari quandiu rem, quam furatus est fur tenens, vel uisus vel deprehensus fuserit : siue in publico, siue in priuato loco, siue a domino, siue ab alio quouis , anteqriam eo perum rit, quo perferre rem es tibi deponere constitu rat. Finge. n. t rem claritis apertiusque intellia
gas aliquem antequam furaretur, amicis suis secreto dixisie, se rem illam quam furto aut Erre in animo habebat, uelle in aedibus Primi erbigraiiao deponere. Si post commissum furtum eam re habere uisus fuerit aut deprehensius, qiιο cuque in loco id fiat, antequam in aedes Primi perserat, ibique deponat, imaniferius fur est. suod si pom
585쪽
quam in aedes Primi eam pertulissct, ibique deposuisset, deprehensius fuerit eam non habens: mania festi fur non iudicaretur. hi quae nunc dicta sunt, facile colligas, quis nec manifestus fur sit. Quod enim manifestum furtum non est id sine dubio intelligerepotest, nec manifestum esse. A R G v M.
Furti concepti, oblati, prohibiti, ac non exhibiti actionibus a communi usu explosis, qui sciens ac prudens rem furto abreptam suscipit & celat, hic strii nec manifesti se alligat,cuius pqna in duplum excrescit,manifesti autem in qua duplum, nec spectatur seruusne sit, an liber,qui furtum commiserit.
C0'ceptum furtum est, quum apud aliquem g. Cote tibiinpraesentibus furtiua res quaesita edi inuenta es. Non aduersus apud quem inueta fuerit,propria actio constituta eL quae Concepti dicitur. φ referre lutamus,fur sit is, apud quem inuenta est,aufur non sit, sed a me acceperit .sblatsi furtum uocatiir, quum res furtiua ab aliquo ad me allata,aut mihi data: et dei de apud in epraesentibus tesibus quaesita edi iuueta est. Sed tunc demum, quum eo animo mihi rem furtiuam aliquis dederit,ut potius apud me, quam apud ipsum dantem inueniretur , em ut condemnationis turpitudo penes me potius esset, qua penes ipsum. Eie enim , ego a Bone Cocepti teneor,staduersus eum qui dederit,actionem habeo oblati etiam
si maxime, is qui id fecerit, fur non sit. Quapro
pter si ea mente mihi rem furtiuam non dederit, inrebor quidem actione concepti, se aduersus euX 2 actio-
586쪽
actionem oblati non habebo.U O Probibit funti astio, ad resus eum constituta qui remfurtiua prissentibus testibus quaerere volentem prohibet Praeter has inuenit Praetor O actionem furti exhibiti, qui furtiuam rem apudse quaesitam inuentam passus non est ab eo, qui illam inuenisset,auferri. Has igitur actiones Concepti,oblati, Prohibiti, Orion exhibitigenera furtorum esse dicere non possumus; sed species, quaesurio iam
commisso accidunt. Itaque est aduersus eum, qui furtum non admisit,hae actiones competunt. Vnde
nec illud fieri potes, ut ea principalia furta este
definiatur. Sed has actiones,quas incertis furtorum formis competere diximus , hodie in usu cia uili agendis rebus non sane uideas. Quum .n. requisitio rei furtiuae hodie secun . um ueterem obseruationem non fiat γοc est,praesentibus testibus, merito per consequentiam ct praediciae actiones ex communi usu recesierunt. Quoniam illud in confessum uenit, quicunnmesciens rem furtiuam
susceptio celauit,hunc turti nec manifesti teneri. Fgna autem furti manifesti,in quadruplum excrescit:nec manifesti, in duplum:'ue liber sit, si ue seruus, qui furtum admi'. A R G V M.
Alienae rei quavis contra domini uoluntatem contrectatio , contrectantem obstringit, de surti actionem parit. Et qui aliter re, quam ad usum destinatum utitur, furti alligatur, si idem animo non bono essiciat.
587쪽
FVrtinum autem est, non f tum quod noctu g. Fur aut interdum clam aufertur , sed quicqui
alienum mobile malo animo inuito domino contre
Etatur. Quas ropter e creditor pignore, siue ii, apud quem res deposita est, ea re utatur siue is , qui rem utendam accepit, ad alium usum eam pransferat quam ad quem accepit , furtum in iis committit . Veluti si quis argentum utendum a me acceperit quasi amicos conuiuio excepturus, id peregre secum tulerit: quanuis spoliare me eo non voluerit,tamen furti tenetur: quoniam ultra quam accepit, usus est. Sed O si quis equum sibi uten m datumgestandi causa ob aurae temporisqj gratiam ad certum spatium , longius aliquo duxerit , furtum committit: quod veteres in eo scripserunt qui equum sibi viendum datum in aciem abduxerat. Illud tamen in uniuersum pia g. Placet: omnes eos, qui rebus sibi commodatis aliter
quam utendas acceperunt, utuntur furtum com
mittere, or furti teneri. si se intelligant id inuito 'domino facere, eumque si resciscant non permissu 'rum. Quod si contentΗm esse dominum nec irasci eam ob rem putabant, extra furti crimen eos esse . desinimus: optima sane ratione, quia furtum sine malo animo ct affectu furandi no committitur. i
Contrectatio rei alienae,ut surtum indu cat, & si animum non bonum desideret , icontraria itidem domini voluntas spectanda sit, non tamen quaevis utentis de domini contraria uoluntate existimatio furtum inducit: sed tum demum, cum id dominus, ubi restiuit, accipit male, nisi de senio alieno cor ruptu contrectans redarguatur. Quamobre ut haec a
588쪽
actio competat,duo haec maxime spectanda, Rint nepe ut domino inuito, minime ignarus non id gratum ipsi futurum, & eundem quum id resciverit,nequaoua bene accepturii, re ipsa contrectans Vtatur, quo tacto,& surti tenebitur, & corrupti serui liudiciu subibit,si aliter, atque aequu e seruo usus fuerit.
s. Sed A si si inuito domino id se facere credebant , ct dominus qisum rescissi, male id non accepit: neque hic causa furti locu habebit. Sic igitur υt actio furti competat, duo necesse est cocurrat, mi ego scilicet re inuito domino v. ra non ignarus id ei minime gratum futurum : O is. quu rem intellexerit,in malam partem accipiat: morusi
alterum desideretur , actio furti nasci non possit. Itaque ex hoc tale quiddam quaesitum est. Eo Mehabeto in modum praeuir cuiusdam in tectionis.Si
quis seruum meum corruperit mores eius in deterius mutarit ractione aduersus eum habeo, quae dicitur Serui corrupti.Et ad duplum eius ea competis, suanto minoris preti eruus factus est. Aut quum is periit, ad duplum aemmationis. His ita pro praeitia inspectione cognitis, vide nunc rem de qua agimus. Titius cum seruo meo agebat corrumpens eum,ct ut fugeret, monebat simul illo addito, ut reru mearum aliquid fur riperet. Seruuς id non me ela habuit. Ego quu omnino ei sidem nuhaberem,sed Titium in ipso delicto vellem deprehendere , permisi seruo,ut ea omnia faceret. At is sublata requata ex suppellectili mea ad Titiu abibat.cla ego sequebar,fieri cupidus an vera essent, quae is mihi dixisset. suus is ad locu inter se edi Titiu costitutu uenisset,Titio dedit rem illam surres
589쪽
ta Atque ita ex iis, quae acta sint,inueniferuum non mentiri. In quotionem cadit mihi actis propter rem gestam competat. Fi quidem in priam ii,vixsieri potes , ut quis admonem furti competere dicat. Vt enim maxime Titius rem ilia mala mente O affecta furandi contrectaris , id tamen inuito domino non contingit. An ergo Seruieογνupti actio locum habet Θ Sed tamen ne hae quidem dari pse videtur , quoniam mores serui non sunt corrupti. quinimo quum antea ignoraretur quam Delis esset domino seuo , id nune
demum apparuit . Futurum est igitur ut ainis multis delictis commissis Titius, nulla tamen actione teneatur. Quidam tamen apud ueteres furti actionem competere dicebant. Sed quoniam mulis ea de re inter veteres reant altercationes:
quum atractionem omnem negarent, alijslum actionem furti darent, relata res est ad principem nostrum, O edita ab eo est constitutis : q de huiusmodi casiiditatibus Obulans , ita ulciscitur Titium , ut non solum actione Drti,sed etiam serui corrupti eum teneri iusserit. Nam quanuis mores eius serui in deterius mutati non sint , ct ideo cessent regulae, quae de actione Se
ni corrupti traduntur : tamem quum malum consilium ad perniciem probitatis serui tendat , constituit in poenam Titii, ut actio Serui corrupti daretur,perinde atq, si re ipsa seruus corruptus fuisset, ne ex huiusmodi impunitate Titius , alium quempiam aggrediatur, quem facile sit a bona
tritae ad malos mores impellere.
590쪽
A R G V M. Furtum non in rebus modo, sed liberis quoque nostiis dc potestati subditis fieri potest in quo, id quod nostra intereste potest,consideratur. Item dc in re propria nonnunquam quis admittit.
g. In- Id terdu or in liberis personisfurtu comistitur: rerdu velutisi quis liberos, quos in potestate habemus' ἔδν--Vripiat lium siliamve, aut nepotem uel neptem. Furti aute agitur in id, quod interesio quid hic intersit nostra dicendum es. Finge siliumeum ab aliquo sub hac conditioni haeredem scriptum esse, Si in hac esuitate uiueret inuentusfuerit.Tu eum furto surripuisti,ct in aliam adduxi si esuitatem . Quum testator moreretur, euenit , ut in tauitate silius non inueniretur. Desicis conditio, ct filius has editatem amisit. Ego furti tecum agam: se in quatum rationes meae laese sunt, eonsequar. Porro in Uufructu, qui mihi erat acquirendus, ratio mea issa est:huius aestimationem
g.Ali Saepe in re sua quis furtum committit veluti ,si debitor rem, quam creditori pignoris causet dederat, clanculumsubtraxerit. Quoniam in eo ereditorem ladit, quia commodo eum spoliet,quod in causi lignoris est. A R G V M.
Furti, qui opem atque consilium furto faciendo praestat, non modo qui furatur,alligatur: quanquaqui per lasciuiam id suaserit a furti actione liber sic,actione tamen in factum conueniendus. Quod si consilium ad furtum faciendum tantum datum