장음표시 사용
81쪽
ves obligant. J I. Tertiar hac Limitatis sex saga humano: Potes eium populus Imperio conditiones ponere , quae imperantem obligant. 2. Generalis conditio est , ut scium praset, ad Imperii fnem adminisiret. 3. Tacita Decialis haec es , Ne forma mutetur, quae Populum , Principem, , 9 'stimates obligat. si, Si consentiendi in Regum acta, mel ea approbandi jusfbipopulus generale 1ervet, Roge per omnia superior est: Si jus ad certos actus steriale, eorum respectu dies sum erit Imperium: Si di tum initio up ile ea non conscriptis iis convenire liceat, jam juri approbandi aliud ius Maisatis accedit , de ea re jure suo conmeniendi. s. u bd Rex is acta sua rata se nolit nisi a , Senatu Probentur , jus non minuit. 6. Inti nec tempus vel Zrecarium, quippe Maiestas non ex tempore , sed Iure concessonsatur. 7. Conditiones Imperium non faciunt non summum esse. Leges fun mentales conditio nes sunt perpetuo , unde adaptari iis actibus1 lent, quae mutationem ex accidentibus non recipiunt. fur Imperi undamentale ipsa Maiestas es. V. His conditionum es impedire quodammodo jus , tot exercitium junis. 1 o. Qi pio proponitur, quis de conditionibus violatis cognoscet λ Sublato dubio concluditur , toti populo hoc jus esse , vel Magisiratibus
Iroxime inferioribus , ordinis magis , quam juriij bicti ratione, ins aliud dictum. Sed quae res armis magis desiniri siet. 1 1. Pos declaratam legitime violationem resistere singulis , 9 omnibus, ετ regno privare RNem licere. non prius. I 2. De Principe proprie aicto situr Senatus es ludicium: non singulorum, nec Magi serasur inferioris i ne in easti quidem notorio ' I3. Licitares gentiae declaratio admersur Regem absilutum, Dominum, T Dese
82쪽
rmiter saeviat. is. Addes usis recte Principis sim rem arcere, fugere, decusiare is rosere ei lio re. i I S. Damnato vero etiam solius Principis imdicio patientia exercenda. 17. Si minus re se judicarierit, Deus in ipsum iudex erit. IS. Imi tendi Imperii causa non flatim ebs legum aut jura mentorum violatio , nis exprete dictum. Ese autem casus n. 13. memoratus. I9. Occidere Regem invasorem pos Iactum non licet , remisesve. I. ys. Non potenter qui non plenum. J r. Plenum habet qui jura Majesatis omnia habet. 2. NonFlemtudo non-potentia ebs, propter iurium connexitatem , cum qui uno destitutus si , exercere suescienter reliqua non possit. q. Si pars separata penes alium se, ea Iarte mutila es potesas; quae parier manent , seu quae potesas manet, ea manca dicitur .r quatenus separata, divisum vulgo imperium dicitur , minus proprie, quia jura dioiduntti g. 96. Divisio interitum minatur. J I. Ditiadi autem potes. Ita vero s dividantur jura , ut quaedam penes unum , quaedam penes alterossint, mel nihil snxtili vel Omnia habent: tinde impotentia , vel jusuum contrarietas. 2. Quare Princeps s alii quid concesserit, quod exercere jura omnia Maisatis impediat , nihil actum videtur. 3. Sic nec recte calor seu actionibus distinguitur imperium. q. HU nec personis. s. Nec territoriis. c. At minus recte, s plurium, sed conjunctim, ita st Imperium , ut alter sue altero nihil possit, sed nec alter altertim suffragio vincat. 7. Minime vero s plurium ut sngulorum vel in solidum
b. 97. At tota resolvitur Majestas quam vis subegit. J I. Impetus marix, armorum viis, terrα
83쪽
motus , armorum, vel ilis. mistiterstinus, apu- lpuli retinent, s defendere se adverjus alios posint. a. Armissubactum imperitim de Dolicum sit, o victori invictor, eorumque res corporales, is incorpora ias jus ex consensu. devicto Regi qui non consentit trituli ex infgnia manent imperii. 3. Sine conditione deditor quatenus occidere liceat. 4. Imperium ex victoria absolutum, plenum, b proprium. Quod eis rivum prius , asolo etiam victorependet: ct ab eo legum authoritas. s. Acta tamen a priore Domino rata manent. 6. Postliminium jura restituit.
f. 98. A Principe recedit , si in alium transferat. J I. T ransferre Dominus potes is De Dota, astu quovis , 9 in queantis , Iure vel sub conditione. 2. Etiam Rex institutions, qui vel ex proprio latrimo- ιnio, velfructu in proprium usum destinato, regnumsbi armis, mel praetio comparaverit. Si ex aerario pti lico, acquisium principi quod ad imperium, populo quod ad jus vexatiorum alienationis dicitur; sed alienabile si subjectos spectes. Usum imperium quod exinsiturione seu consensu tenet nisi expresse dictum) alienare Princeps,nec Populus, nec Senatus potes. Transferre annitenti ref ipotes, vel transatumjure milia, cari. 3. Semper autem restitui in manus potest eorum , a quibus ortum habitis. q. Singuli delatum semel imperium transferre in alium non possimi. s.
Nec imperans qui coactum se dicet bellica potesate, stenere populus velit. 6. Sic nee pars imperii libere alienari: Vt ex juribus Imperii aliquod. 7. Hel ditis
aliqua, regio vel urbs partacularis , etiam cum extra felli casum necessias publica obtendatur. 8. Nec res
calesseupatrimoniumlutili. 9. Quod idem de iu-feudatione , b oppignoratisne dictumst. Io. Nec sisti bellicast, qua reipublicae minetur excidium. II. et quae Us urbi vel parti stat. 12. Possunt tamen rixei , vcl major Pari, uti militei ad conservationem
84쪽
Di dare. Mi imperantis r pectus ipse bellaret His 13. Quomodo nec exfra vim bellicam a corpore recedere , ne obtentci quideo nece statis , ubi jussus imp ramis contrarius ob t. i . Quod is dicttim de ciυι- Eur setam δε repracso e so. S. 99. Vel sponte de rat, cum temporis pro scriptione. J i. Expresse, s verbo vel facto solum talem declaret. 2. Res derelictu in me disponuntur , ni alter ius fieri possint. 3. Ex quo desertionis discrimen ab transtistione, is naehensone agnosce. q. Possune destrere D tacite θ' expresse i erium qui jure proprietatis habent, unde pater instinum prae7-μcium. s. Successonem lex defert. c. Tacitam δε- relictionem prae sumptiones probant, praesumptionerargumenta, qualis juris negligemia, qua aliis iterum argumentis collagitur. 7. Tacitam tempus, bprobatio , b acquirendi modus ab expresJa dissimguunt. 8. Vtraque intersines obtinet. s. P ess nem quifacta interrumpit deserti e minime dicenduee s. Io. Nec acquirit, qui habere animn bi ha-fendi nequit. Quales summae potesatis respectu Magia stratus. II. 2Aibus Principes proprie dictos accenseo. 12. Acqtiirere Imperii ordines ab inricem is imperanter summipossunt. II. Et diviso Imperio ut a Populo, se Populus ab Raepotes I . Nonsabsolutus , nis expressie deserat. Is . Deserto Populo jus naturale redit. 1ε. Quod b in parte Imperii, ssingulis verum ol. 6. Ioo. At naturaliter deponit, si vita functus. haeres Imperium non excipit. J I. Ut deficiente eo; quod non uno modo contingit. 2. EJὶ autem cons tuendi haeredisDespua, 9 Domino, is Patri facultas. 3. Nons qui jure temporaris, tel ad vitam imperium teneat cibi incidenter de SuccesOre nominando. q. Hel Rex etiam simpliciter is absolute datur. Ma-
Met enim Populo succisorem dandi potesas, nis jur
85쪽
A alios transtulerit. 6. Idem circa exharedationes jures. 7. Dum pendet electio temptis interregni discitur , σ nullum corpus politicum. 8. Manent tamen primae ante i am submissonem is electionein obligationer. 9. Et Populo jus negotia interim pers adminii trandi. io. Electores constituti interim per se continuandi Imperiijus non habent. I i. Dum D tus in utero ejs, ut Rege minore Hyni negotia curanda. 12. acquirere Rex a Populo aisponendi facultatem mn delatam potest. I 2. Inplurium Imperio deficere haeres non potest. 14. Desiciente Domino servisui tu rii siunt, utIrim avo naturae statu.
86쪽
O. . crincipio rerum, ante gentes nation 1 que , Iexstatim naturae fuit; non sta- ' . tus ante naturae legem J Politicam
ab ipsis principiis ordimur. Status ante haturae legem, qui sibi fingat , diei libertatis, ac juris absoluta posset. Finge tibi hominem ante naturae legem, quae simul& divina antiquissima est, jam nulla lex erit. quod lege nulla prohibente fit, jure optimo fie-
tra naturae legem non potest et Lex enim na-. g. r. n. r.
tio cognata homini, dum primis parentibus statim indita, creatis ad imaginem Dei: quare nisi lex simul ponatur, concipi ratio in homine non potest, dum rationem atque concipias, legem statim necessario concipis: Ab homine enim jam creato rationem si demas, seu neges ei potius, vel extra legem constituas, bruto
87쪽
essicies similem, & ipsum etiam brutum, a quo hominem sola ratio distinguit. Statim igitur at . o. , is que ratio exstitit , positus homo sub lege fuit, Κ.a. To. D. nunquam sine lege, vel extra statum legis . Inde & in hominem regni Dei per naturam ini'tium , non quale ex creatione & dominio solo, vel omnipotentiae jure in animantia caetera ha bet, sed perleges naturales, quae omnem fa
cultatem agendi moderentur, ut eo posito re
gno , & legibus, in homine jus proprie non sit,
quod rectae rationi non conveniat. Hoc sensu, vectissime lex naturalis juris absoluti seu libe tatis effrenatae vinculum dicitur, secundum nonnullos nomen a ligando derivans, quasi ibbertatem naturalem liget. libertatis non impeditae vincula sunt leges. Libertas igitur , & Α.jus, dejuillitia ex lege ante imperia naturali me- tienda. Hinc & libertas & jus in eo statu facultas est faciendi, nisi quod ea lege prohibea mur. Rejicienda opinio quae jus aliquod fingitante vel extra naturae legem, quasi repudiata in homine ratione, ex potentia & appetitu solo, quae s. sequenti confutabitur.
g. II. . Posita naturae lege, jus omne nonpotemtia , non appetitur, non quid utile, sed ratio de
terminat. J Nova prodiit Phi losophi a , quae jus I
' hominum in naturae statu sola potentia, cupiditate seu appetitu definit: ut tantum jure cuiquam liceat quantum potentia valet, vel appetitu Vο- Iet, nihilque prohibitum nisi quod nemo cupit, aut nemo potest: de modo nihil attendi , atque adeo vim, dolum etiam posthabita ratione , licitum esse, capere omnia, & habere licere quo quis facilius modo poterit: pro hoste haberi qui impedit quo minus quis animum expleat suum. Distoli Ram hanc ci effra natam ι pin
88쪽
potentiam, cupiditatemque Viri sane non indocti pro actionum nostrarum regula tradidere& naturae leges appellaverunt, secundum quas agere si minojure liceat. Sic enim persuadere
conantur: Cum nihil creatum propria potestate existat, vel operetur, sed iola Dei aeterna potentia, ipsam potentiam qua homo operatur agitve, ipsissimam Dei esse potentiam , quatenus absolute libera est; ea autem cum absolute libera sit, & hominis Iiberam esse s tantum igitur homi i in naturae statu liberum ego a re , quantum potentia sua possit, S appetitu 3. volet. Deinde sola ratione jus tunc demum
determinandum volunt, si ita comparatum cum natura humana esset, ut homines ex solorationis praescripto viverent, nec aliud conarentur. sed homines cum caeca magis cupidi
tale quam ratione ducantur, Jus non rat Ione,
6. sed quocunque appetitu definiendum. Hispositis,cum in statu naturali omnia liceat, inferunt, injuriam omnem respectum ad legem ciuilem habere, ante eam injuriam , injustiam non extitisse : de adulterio , de homicidio, deserto, falso testimonio prohibito leges omnes
civiles esse. Principes ut qui in naturae sunt sta- tu , facere , imperare omnia licere: quae imperant justa facere imperando , quae Vetδnt, injusta vetando subjectos facere quaevis imperata teneri : legem naturalem jubere quas vis leges & mandata civilia servare: judicationem boni & mali, justi injusti indistincte
penes subjectos nullam esse: & quae plura intractatu apparebunt. Primum sane quod attinet , creatum nihil propria potentia operari , fateri omnino necesse est: at eam qua operantur ipsissimam Dei est e petentiam.,
89쪽
concedi iis minime , nisi homini divinam simul potestatem tribuamus , & omnia dis
vina potentia agere 3 nec tantum , sed &bruta animantia , cum & ad omnia individua extendant. Rectius igitur dicemus e illa poten- tiam a Deo, tanquam naturae & omnium authore ; sub naturae enim voce facultates veniunt naturales, inter quas potentia est natur ' , 77- Ο lis :Non quod Dei potentia in hominem transefusa, vel ei communicata, vel ipse homo pars. Iuliod. f. Dei, vel ipse Deus sit; sed vero homo, de a. n. a 3. omnes facultates elus humanae : nisi quis&sensus appellare divinos, &ipsam vocem divinam, intellectum& judicium divinum, &alia divina fidemque de brutis affirmet, quod quam absonum sit, & incongruum,&impium
nemo non videt. Neque rationem video ejus
resti ictionis, qua ipsissimam dicant Dei esse po-
. . tentiam quatenus haec absolute libera est, non etiam quatenus omnipotens haec eadem est pintentia ue quippe quod eidem potentiae non minus proprium est, atque liberam esse: sed uoconcesso nihil dici potest magis impium, cicitamen deberet, Hominem nimirum Deo eo testate aequalem, qui ex appetitu, voluntate sua omnia jure possit. Sed & ita comparatum cum snatura humana non esse, ut homines ex solorationis praescripto vivant, nec aliud conentur, sed caeca magis cupiditate & appetitu vitam instituant, nemo non compertissimum habet. Verum ex eo jus deducere non satis tuta mihi argumentatio videtur: neque enim an j re agant homines ex eo judicandum quo quid affectu , quo appetitu agant, sed quo modo agere debeant. debent autem eo modo quem mctae rationis ne cessitas , hoc est lex naturalis
90쪽
mente penitus captis, insanis, cum nulla qui-xm, vel immatura sit ratio , de eorundem actionibus, Jurene, an non jure agant, accuratius videndum: etenim si iure dicamus,certe
agere appetitu, cupiditate sola, & potentiis iis racet. Distinguendi autem in hac quaestione infantes & furiosi ab iis qui nulla penitus utum
tur ratione. Infantium crescente aetate indies crescit ratio, & furiosorum dilucida sunt intervalla, quod in aliis non reperias. Dum in i tantili sint aetate,& furore pleno insanis, men- . 're captis comparandi : agentes autem in hocitatu si actus legi naturali adversetur in ordine
ad hanc legem peccant, sed peccati voce inlatiore significatu accepta, quo factum omne 1ignificat adversarium legi, itaque non jure agunt: Quatenus autem peccatum culpae im. . qu p ae subjicitur, non peccant.1psosque cupiditate magis & potentiis quam
ratione agentes, et in cum iactum rationi r c ecta n
pugnat , ipsa recta ratio excusat, quae non permittit non nocentem, qui uti ratione non valet, poenae subjici ac culpae reum fieri ipsa enim ratio qua uti non valet, regula est juris itaque ut ab usu rationis excluduntur, ab ob ligatione legis excludimus , quae sanos homines & maturos requirit. Adde dictatum rationis tenorem legis esse naturalis, quare obligatos tenere ad quos tenor non pervenit nihil magis poteli, quam lex civilis non promuleata
4 Η 'Vδm .exciviais non promulgata vel ad quos pervenire promulgatio nequivit c. mitaque fure agunt. Ab his autem ad PhiIos -- 9. Itaque fure agunt. Ab his autem ad PhiI6s phiam novam qui argumetum ducit,nihil aliud obiicit , quam qued bestiae ratione noa agunt,