장음표시 사용
611쪽
animum adumst, adeo- nec memoriam eius sibi prineupiuin cubolis eandentes stra iis in flammam conjicere. consequeliter nec se eo cogitat, quod infelici istiuinuruli cala
incendium suboriri possit. Vides adeo equisonem in confid rate agere, quod de actione sua nullum formet judicium, quale vi circumstantiarum ipsi satis perspectarum, utpote in oculos currericium , formare poterat, nec ad actionem rate determinatam applicet principium abunde perspectum. Vides
etiam deficere applicationem principii, quia deficit judicium de actioni sente, qualis ea sit ri circumstantiarum sitam fmul ue attentio a d idem , ARM adeo ex desectu iudicii di attentiolus ad ista de triri inium, quo periculum ab actione immitem colligi porerati. Eodem promis modo sese res habet in exemplo abero quod in medium attulimus M, themati non iudicat, fluidum A esse specifice gravius, ubdum vero B esse specifice levius neque ad gravitatem specificam horum uiciorum animum attendit. Quamobrem nee memoriam Jus subit principium, quod duo fluida iversae gravitatis specifice invicem commixturus confusione, specitice avius infundere debeat leviori, ita ut ex vilitudine quadam
in hoc delabatur. Unde me iudieat si dum a exam infum
di debere studo B, consequenter praepost si . -- in avidus dicitur agens, qui ad malum in elato casua mo-omnu possibile, quid praevidere poterat, animuin non sis attendit, Unde I promidentia est defeetiis attentionis ad
naturi in cuto casu eventu possibile, quod agensi drat
Quod hie Improvidentia dieitur, id in sermone sera, lainfarsiditistri appestare solemus. Ita nemo non impri, t Ze ide agere diest eum, qui in tenebras a que uteriis imi di
tu loca, in qu stant, stiaminam silianimque materiarum et Helletnflammabilium&eombustibilium mukkudo. Maturni quod hic menire potest, Incendium est id quod geras faede praevidere poterat ad quod tamen et non attendit an mum.
612쪽
' ivtos provide agere nolle quod malum, quod metu mi alii, non adeo facile evenire posse sibi persuadent, quae rion sense
per contingunt pro non eventuris habentes supervacaneam L .deo existimant attentionem ad id , quae non certo eventura sunt, tanto audaciores in improvide agendo, quo saepius non nocuit improvidentia, donec tandem eas fatali sapere discant. Recens adhuc animo meo observatur improvicientiae hu)us
exemplum, qua in aedibus contiguis incendium, quod dudum . menterant Vicini, si mim
sis. μνω --ittit dee o πω m acti Misa--basus euentu sistis causasteri poter/- Etenim improvidus -- animum non attendit ad malum in dato casu eventu primur. ιμαι, bile, etsi ipsum praevidere poterati, et . . . Quamobrem nec de eo declinando cogitat, consequenter ea omittit, quae ejus deriviandi causa fieri poteranti ita nimirum agit improvidus, quas nitul mali esset nae
hun. Foridi s aperiis e conclavi egreditur, quasi nemo nummos vel gemmas de mensa sit ab stium, etsi probe norit,
haud infrequenter hue illucve ire homines peregrinos, ut non varius fit furti metus. Immo de periculo admonitus, spondet, non statim interea temporis, donec redeat adfutuis rum aliquem, cui furandi est animus Fores Murn cla
' die, quibus elatas furtum praecaveri poterat.
Domi in Viise deruus imp-4 ων. Etenim , in gitivis animum non advertit ad actiones suas s et 8adrima x eoniequentei nec nullis sit lini vicircumstantiarim prae-iueogitas sentium agnoscit, adeocm nec praevidet malum ex ea eventum bpossibile. Quoniam itaque nec ad ipstim animum advertere bis avi valet, improvidentia vero in defectu attentionis ad hoc iis oriri
613쪽
hieonsideratu actus intellectus omittit, quorum ope ipsi innotescere poterat, quidnam ex actione sua, subiis, q- nomi, rima antiis, mali consequi possitis et O.), adeoque malum eventu possibile misime praevidet, etsi praevicere potuisset, nisi inconsideratus fuisseti Rivuno, rem nec ad ipsum animum advertere valet. Quoniam it que improvidus est, qui animum ad malum eventu posibile; νω praevid i poteras non tendit m incomsideratus improvide uiti sim deor asteram.
.. orinar adeo exincogitantis inem siderantia improviMedi. Ha non ta ne semoei ex Mae sentibiis manat
I provi- αννιι malum aliquod eventu possibi σηostis, o lisse, i. ex vi aliis de eodem admonetur sibi tamen persuadet, roiam fiemma per L nunc non esse eventurum improvide agit Etenim etsi si ione norit, malum aliquod eventu non impossibile esse, etsi ab . . aliis de eodem admoneatur; quoniam tamen sibi persuadet, idem hicin nunc non esse eventurum , nec ejus in agendo rationem habet, consequenter nec animum ad ipsum attem dit. Quamobrem cum improvidentia in defeetu attentio. nis ad malum in dato casu eventu possibile consistat, quod agens praevidere poteratis. 7 h. qui malum aliquod evente possibile agnoscit, vel ab aliis de eodem admonetur sibi is . . , , men persuadet, idem bicin inmota His quem rium lab
A, C . .. rima haud raro vim in peri ibi Mnma incidunt, quem, ir modum obvia emerientia docemur . Immo eadem magita dis unus, non dimcilius ab improvidentia avocari homines, ruam ubi hac persuasione sunt imbuti, cui tanto majorem
-M-π, quam steque in improvide agentibus hil
614쪽
identi in destini mentionis ad miluinis AEno casu e qualis ventu possit e ciuisistit 3.76 . , adeoque Maia monuitit, assio. oi declinandiniali hujuscau fieri poterant Let 6s. , deficit arectitudine ex parte intellectat . a. 8 cumque malum istud praevidere potuisset j.r6 o dest vim cibilis erat s. 743. . Quamobrem uin desectu, rectitudinis actionis ex parte intellectus vincibilis culpa sit , et i et );
providentia culpa est. -----. Enimvero actio culma est , quam agens sua culpa committit, sive ea positiva fuerit, sive privativa i8. . CVoniam itaque improvid-ia culpa est deoque improvidus culpa sita improVise agit , actio improvidi utique culpola essΗine reprehendimus improvide agentes, quod non ani- mum attendant ad periculum, quod subeunt. Vel ad damnum. quod actione sua tacite dare poterant , et periculum evase rint, nec damnum dederint, probe gnis, quod fortunae imbuendum ipsis metuam n posse. Tanto magis autem re prehendimu . ubi de periculaves damno cundo,dmoniti m nim silutaribus aurem pra stere noluerunt,in periculum a si unt vel damnum patiuntur, aut dant aliis . ubnum ., hoe eas Aelli evitari pote iuri es tasii dato sitisper. .
spirare sent homines, eis non taetre acimen probent in se. neralia us. Unde theorias haud raro sublimes notionibus in 'i minibus confin me deprehenderiti t.
615쪽
, ME ctionem vi circimistantiarum praesentium determinatam animum advertimus, inobis fuerit pessinum principium, i mus judicium erui idea tur, vi imat mitionis reproducitur vel idea principio isti m inlidens vel reproducuntur ideae 'erborum quibus enum
lodi principium ascrem erimus 3 7s. 373. 4 vivi . . si odii ergo amisimaginat nis&cum eo actus no moriae cessit ratio aliqua a te deberi cur hoc potius mi' stit s. eto. , - . Quonitam ei, qui principium ignorat,nul, laesi notio Eidem respondens s. r. , imaginationis aurcia vinon reproducuntur ideae¬iones, qvie istisansint, nisi antea percepta. s. 33 PEIch. empir.); si quis principium , Gom dijudicanda ignorat, eidem nec succurrere porest, ubi eodem opus habet, adeoque deficit in cassi dato qua ipsum
oramus isod erat prinis ... Quoniam porro qui rei cujusdam oblitus est, ideat, esus vi imaginationis reproducere nequit a 6 re Fh -- ρῶν.); si quis principii dijudicandae actionis iterum fuerat o
litus, quod cognoverat, actus imaginationis MemonM quo Opus est, ut praetensistatur animo principium istud, dentio cessare debet. Deficit adeo ipsum in cassidato, quod ejae fuimus obliti Iaoderat secundum. Denique u in actionem per circumsta uias casus prat. sentis intentis non succurrit principium ejus diludicandae, quoi oblivioni nondum tradidimus, mediatae repri uctioni aetaeide in respondentis aut ideae verborum , quibus e nunciam Iocus non estis aras P Ich. empis.) Quanto brem cum, non recordemur, cujus mediata perceptio in nostra potestati non est a 3o I IIch. empir. 4 in dat calu deficit orinci
pium diiudicandae, misi quia ejus majς--- s M
616쪽
Vidimus in superioribus jussicium de actionis eaepota, litia descere , aut si agens non habet actionis suae sufficien '
te determinatam notionem, istis si deest principium , vi euius ualeare poterat, istici-es aeuoi em esse visam, seu . viarum istiuisiodUm dii resultatu uiu impaeolaim, s. a 8. ta interioribus abunde intelli gitur , .uram de causa deficere pebeat notio actioitu sum
Uenter determinata. . Quamobrem dispiciendum uuoque erat : quanam de causa deficiat principium actionis dijuaicandae, omnis ratio culpae constet, nec in ea rite dijudicanda haesit, mus vel labamur. Ignorantiam esse in cauti, ut de eo no cogitemus, nemo non fine probatione admittit. Oblivio ignorantiae aequipollet etenim non minus ignoramus ea, quo, ' rum iterum obliri si us quam quae inquam didicimus .
quemadmodum ex collatione definitionum Moblivionisi, at s. P h. empiri statimum a tescit, ε nemolum hoc ipse e msitetur, eorum, quae olim didicit, iterum . oblitus est. Oblivio itaque ignorantiam pristinis1i .est, ut adeo perinde fit: sive aliquid meter Uiuraverimus . sive,
quod nobis cognitum uerat, herii oblivioni tradiderimus. Versamur in utroque casu in ignorantia ejus , quod nosse dobebamus de actione praesenti judicaturi Quods denique prim
eipii istius, utut oblivioni nondum prorsus traditi, cum pom hae iterum memoriam nostram subeat, non recordemur, quam
do eodem habemus opus quo de sumi mrem 'indo est, ae si ejusdem esse obita consequenter in ejus etiam ignorantia vere tu quoad rasam praeseruem. Quamobre i rim mimis ob oblivionem Mimpotentiam recordandi seu re. miri Oengi, ouam ob i vorantiam descere debet in os da s
.s eis a es. Etenim si ignovi a vincibilis est, in uinea. . evitati poterat ab si, iacultatum nostrarum im dionis eam
617쪽
pediri poterat principii actionis in dato casu dijudicandae o
uvio aut recordandi impotentia , utraque etiam evitabilis eratis. 33.). Desectus adeo principii actionis in dato casu dijudicandae evitabilis. Quamobrem cum derectus Ilic sit rectitudinis quoad intellectum a. gr. i defectus principii actionis diiudicandae in casu dato est desectus rectitudinis actionis quoad intellectum vincibilis. Enimvero defectus rectitudinis actionis quoad intellectum vincibilis culpa est os. 7iro. Desectus adeo pruicipii actioni dijudicandae in casu dato D ignorantiam vincibilem, vel usu facultatu in nos rarum non impeditam oblivionem, aut recordandi lin
mentiam culpa est hie de eausi deficientia prine ii diiudieandae actio.
his in casu dato die tiar, vulgo imn satis attenduntur. Unde nec obsereamur dissicultates, quae in culpa accurate definienda oce runt Dissicile haud raro est judicium de ignorantia, utrum ea sit vincibilis , necne sed mite dissicilius est. Quod ferendum de eo , num usu facultarum agentis Impedae po-
ruerit oblivio, mulio adhuc dissitatus, num eodem impoten s. tiaci ordinia ponierit impedim . Unde denuo iniret iridi. 'spensibilis P virili eremtio; si in moralibus in in
pede progredi volueris. Heriam licet, nos in praeseuetheoria de eulpa, quamvis ampliore, non tradere nisi Mne. ralia, quorum ope prima piis psycliologiae adiutus eam ad 0erialia extendere poterit.
cu'ae e s πιι errorem viscibium circumri. --- errore vine dae aclionis in dato casu, tris invisu, d -- i. Minio μ' culpa es. Etenim eum error vincibilis circa princia riui diiudicandae actionis in dato cassi evitari potuisses
modo miti et agensis 3o. iudicium qi oque alium de actione evitari poterat. Quamobrem uido esse iudicii vi de eadem sit desectus restitudinis i M Intellectum
618쪽
rei titudinis actionis vincibilis culpa si tr. y quin dese eius judicii veri de actione in casu dato ob errorem vinci hi
lem circa principium dijudicamiae actionis culpa sit, dubitae . haud quamquam potest
Quoniam error sit,incibilis , dijudicandum est non ire ab
stracto , sed in concreto. Etsi enim ad eum diiudicandum A. . 'eiat theoria in abs racto, qua docerur, quomodo non usu facultatum cognoscendi incidatur in errorem, quomodo e rundem usu error e vitetur in concreto tamen deinceps dispu
ciendum, an usus 'ς agenti fit concessus .ali non conc Mur, an id soritis agemis, ita ut non usus eidem impuris possiti abenda vero lilaeiram rati est diuisultati, euhan errorem, non minus in abstracto , iram in emicreto , spe- ctanda quae enim in abstracto, iuris , in concreto haud raro at gesuri Magna hic requiritur attentio eum ad dispos .
tu,nes natiuales, tum ae onmem condition- agentis ium- mo acumine opus est in expendenda actionum mutuara se invicem dependentia. Sed erit aliquando tempus , quo the rias istiusmodi delicatas nostra methodo philysophatur eon dent neque enim nisi hac via ad ulteriora hactenus ina cessa progredi datur. Maec ideo monemus, ut aliorum exci
temiis attentionem c iuvemus acumen , qui de humano genere bene mereri volunt ne actum viendo tempus in literterant, quod in augenda scientix mulio viiiiiii Morarii
Non est quod excipias seri non posse ut vique usu si M.
ohatum cognoscendi quis agat Agin η agere velle. v iuntatem autem, immo appetitum omnem , non sis nisi incognitum et s. Pota Nir. . Etenim nonis omni saeuu ratum usirhic sermo est, sed de eo, qui facit, vi rectast actio, nec ex parte intellectias ullatenus deficiat. Qui enim de acti nimi stariun rinitudine parum cogitanta luine usio sep Diuilia ' Corale
619쪽
mmi, ne is nisi per esenseras ratione taeterminaruri se
actionis ab ipso proficisci poterat. Enina vero lim actione libera ex parte intellectus nihil desiderari debet, lecte' - rus notionem actionis sufficie liter determinatam habere debet, & verum sit necesse est ejus de bonitate vel in alitia actionis iudicium s. a. 8o. Quamobrem si quis ex principitantia agit, ex parte intellectus¬io acilonis sussicienter determinata, judicium verum de bonitates viaticia
Quanam da causa homines praecipianter agane, iam non inquirimus. Potinem MN ad ampliorem illam de culpa the iam, cujus paulo ante meminimus t. f. 77 Id, di hue spectantia distinctius nobis exponenda erum, quando P in prann spectant, sumus tradituri. 774.
.a, si . Praeci roria rn agendo culpa es, es actu ex praeeipse . , ,-- ,πηgenii culpasa. Etenim si quis praecipitanter agit, iatio actionis sussicienter determinata iudicium Crudax. de actionis binuratein malitia deficit j. et 3 , consequen- et quiemn ex parte intellectus ad re udinem actionis requirituris. 8o. inuitobreni cum usu seculiatum C. gnoscendi impediri potuit et quo initi actio hoc modo deficeret a rectitudine, modo agens eum non sepositisset s
620쪽
De Impuratione moris, Doloe Culpa. 383
7 desectus actionix cretiitudine ex parte intellectu, vincibilis culpa est g. in i praecipitantia in agendo culpa est
Atat culposa est actuo, quam agens sua culpa committit, sive ea positiva suerit sive privativa q. ri Q. Quoniauiitaque praecipitantia in agendo culpa est , in moη 'Ma, ctio ex praecipitantia agentis culpoti est
Variae dantur causae praecipitantiae in agendo, quae eam pro
diversitate sua nune magis nune minus unputabilem faciunt, ita ut praecipitanter agens nunc excusatius, nunc gravius poc ' cet. Sed haec ad delicatiorem istam theoriam pertia ent, quae
saturis temporibus resem Muri not. F. 7 1 . lina huc spe- -ntia principionim nostiorum gnaris Meret se usus, do peri italis nostiis uti voluerint. suae enim nonnisi dis-
ficillima meditatione eruuntur, ea haud raro veluti sponte sua sese osserunt in obsuvando solertibus utque acutis. Nonnifiexperta loquimur, exemplis plurimis ex omni scienciarum g nere haud dissiculter comprobanda. Sed quae sunt hu)us ge- neris ad artem inveniendi spes ant. Meterum praecipitantia in -is logendo hominibus nimis familiaris est, praesertim in iis, quae levioris videntur momenti, ut adeo de exemplis non multum
fit laborandum, si qua defiderentur '' sua eae pr. reipitaui agit, incogitans, et eaer, in Galis cammis d. rarus I improvidus es Etenim qui lex praecipitari-ρasIιμα-tia agit , omnem seponit iacultatum cognoscendi usum ad re es
udinem actionis requisitum a. , adeoque quamvis incurrit culpam 3.7i . . Quamobrem cum incogitanti. I. 248. , negligentia β. 738.), inconsiderantia I. 76o. &imrovidentia culpa sir f. 68. , qui ex praecipitantia agit,mcogitans, negligem, di inconsideratus , improvi- in at hoc luculemnis os ex ipsis incogitantiae , --emmae, Moesiderantiae κώ-irmonibus m