장음표시 사용
591쪽
Iunias ves nolint 'vince e poterat, id vero minime, est muta secillitatum uiselendui
invinciri endam esse. ιιι prae autem eqnsiderandum hi est quod supra 733. thmonstravimus, si oceasio utendi faecitatibus, uia. 'iod sis ii in ut vir, ii impotentiis ut basie id. e per si vero intelligitur occanonerii utenetilpa intersim si usu saeuitatum nosbarum impediri poterat, quo esinus occaso non deficeret nec dici proprie Potest, uod occaso utendi sicultatibus nostris prorsis deficiat, eo tri gypothesin, quemadmodum impotentia agendi agenti putatur, si ipsemet ejusdem causa fit, veluti s quis tali rem dextruit amputat sibimetipsi, ne eam a sequi cogat .
592쪽
iana, an mala sit acto, nisi omnibus circumstantiis in cassitu.
dato perspectis. Et idem constare potest ex iis, quod amo-hesin se indisserentes propter determinationes accidentalis, adeoque propter circumstantias particulares in casti dato lo- in nabentes, abeant vel in bonas, veI malas, pro illarum iuversitateis. Si . . Patet itaque ad notionem actionis iussi. .enter determinatam requiri ut agenti omno circumstantiae in casu dato sint perspectae Actiones huminae Nervin uunt oc-postis a praeterea
eum iis hauA raro uiri aliorum homirni , tum causarum aliis tum naturalium actiones concurrunt. Atque adeo non una de causa accidit, ut actio, quae niuit in se mali habet, vitium quoddam contrahat Circumstantiae igitur moralitatem actionis variis modis immutan . Per eas igitur determinanda est, notio actionis, ut constet, num ex ea mali vel boni quidpiam
soniatula per fenestram in plateam scinctutiis eam effindas in pranereuntem, aut venti inmem lipiam latriam, ut ejus, quhinnira eriit, vestis eo me spergatur culpos evaditactio. eulpa igitur stamunis esse velis, omnes considerandae sunt circumstantiae, veluti quod eam in plateam effundas, in qua frequenter incedunt homines in quod ventus Vehementior spiret. Quod ergo praevidere volueris, qualis sit actio, eujus patrana oeeasio tibi offertur ea spectanda est eum suis circumstantiis. -- unico exemplo docemur, verissurum quod experientia
'e inrobati sumsimus in demonstrationi propostionis apri itiis, Mod sepissime demo lam neque rumi bona, an malast actio, quani patrare is, nisi omne incumstantiae
593쪽
rifcta a claritatem habeat ceteris 3, 37. Pθῶ e ινι adeoque eanien is prae ceteris appercipiamus a 3s. I lIch. empiro consebis quenter quia actu apperceptioliis perceptionis nostrae nobis conscii sumus cs as. B L empird, e usdem magis nobis
conscii simus, quam ceterarum; qui animum non attendit ad omnes circumllantias in casu dato, halum sibi probe cost. scius non est, adeoque fieri nequit, ut omnes ipsi sim perlocitae. Quoniam itaque ad notionem actionis lassicienter de.
terminatam requiritur, ut agenti Omnes circumstantiae in ta.
su dato sint perspectae 3 746. notio actionis tussiclesteI determinata deficit; si quis animum non attendit ad omnciri:umstantias in casu dato. uod erat πι--Enimvem ad rectitiidinem actionis requititur et notio ac tonos Mento det is ex parte iurenestro et o damob cum desectus rectit quod ex parte imminus desidera notioactionis uincienter deterimnata. ubi desideratur, inio rectioisaelicito sine titille L inadii. ergo, sussicium determinata actionis deficit, propterea quod agens Muma non attendit ad omnes circumstantias in dato casti
thois desectus rectituditus quoad intellaetium detinuit tentionis, i uiam Et quouiam usi attentionis desinuiste evitari tera; ἔ. 339, vincibilis est sa. . desectus retani sinis inonis QMad intellectum vino b culpa est lpa igitur desectu attentions dis tur, si inens animum non attendit ad onmes circumsi is in casua im su-----.
Inquirendum nunc est in causa euIpae , non minio οἰε
594쪽
ra loemio fali seu vitio interve laborante. Minor est nos actionis, qualis ea est in casu dato. Unda primum inquiri-
mus, quanam de causa contingat minorem esse falsam. In hune censum venit defectus attentionis ad omnes circumstan in dato casu obvias Facile autem apparet, cum attenti
ni non locus sit nisi in iis, quae vel sensui, vel animo praei sentia sani β. a 37. IDM. oni 'I, in propositoninauravi iur poni, eis in nos itines aut sensiti e re aut ab agente siquiremis si ea, det posse Ita si quis ea rem vesit, ne in se aetereuntem matulam flandat' non alia re opus habet, quam ut e fenestra prospiciat, adeoque solus incit oculoruin usus . ne ignoretur circumstantia sollicite attendenda, iusi
actio culpos fieri debeat. Quodsi ventus vehementior flat, tactus Qvisus tircumstantiam, ad quam animum advertere debes, si praetereuntem vides, te docet. Irin unus ambiturus Patron I aclire iuberis, quo is sit animo, percontando ex
aliis addiscis. Iubinde circumstantiae ex iis quae patent,non nisi ratiocinando colligunturi
et 48. Deserui attentionis circa actiones nostras dicemus De ream
Germani multo convenientius unasiilsamieli appellant eiuvocabulo responderet Dattentio squidem id usu Latii proharetur. Non tamen Vim tulisse videmur vocabulo In cogi tantiae definitione nostra risionisu enim: In cogitantes, ait, or , non consilium regit. Nemo vero negaverit, hoc comvenire in eos, qui attinuonem cuca actiones suas in se deiis
I. 49. Incogitanta culpa est O incogita/νω actio culposa est, Incogitam seu, qui νη giνans vir, culpos ag/r. Etenimur quis inco tis quesis gitans agit, attentionem circa actiones suas in se desiderari iis a tri latitur h. 48. , adeoque deficit notio actionis sussicienter determinata, llae non dificeret, si animum ad omnes cir
595쪽
miam igitur absentia notionis fissicienter delemiae η- tectitudinis actionis quoad in i mi estis a. id, isque evitabilis s. 43 , consequenter vinci ,63ὸ desectus autem rectitudinis actionis quoad 4ntelleium vim
cibilis cis x est Dii et); incretiantiaratha in asotoruoniam itaque actio culpis est , quam agens is
.lpa commuit, sive ea positiva fuerit, sive privativa Fra 8. , incogitantia veroeciiva est per θη-- actioim cogitantis culma est 4-2erar Mu
Non est quo a meipias , actione ulposim esse malim. g. a10. aeoque ex ea sequi debere ali se Lmali , αεδ' Enimvero ex inione in gitantis sequnquidini posse ma
quidpiam, non vero semper actu sequio ita squis inco γtans effindit mitulam ex fenestra n . semper lorio Eonsper. vestem praetereuimu- fieri possit . ut compergatur. Actio nem adeo incogitantis non semper esse culposam. Videtur objectio ad speciem eomposita, sed iis, qui ea, de quibus u.
diciu ibi bamunt, nonnisi per transennam inspiciunt. Ilva est eorum audicium, qui nonnisi de intime inspectis iudieatu. naturae nos obligat ad actionum rectitudinem , et 8 . consequenter ad vitandum omnem ressitudinis defectum,
ade flue ad culpam omnem umidam I. 6960. . - σα . cum incoigitantia culpa si per praese-- amoincogitamis, quarentis ex incogitantia proficiscitur, moralitis mala esta Immo ex actione incogitantiam p. quoque - quod mesum respectu etiam Umm, qua insidiem v . libet actio facit vel ad habitum aequirendum. 6 nondum adst
3. 43-μν. vel advim conservandumo augendum skjam i diuexit 3. 43 I. Poco empiro . Habitus V-ageridies incaeitantia palum animi est 3.. 67 set emor. . Imma quam .umeat animo asso neqgirentis, pluribus doceriterat, malum inde re uitam exingerari Phas
rimere, po adest perimitum d -- quod viciniore restitate potest, se ita quia non si ei actu sequatur 'M: , non mae vitainutam est et
596쪽
tantiae, sed fortunae 3. 4o pari. L. Neobnat. - casui 46o Part. II. Παι uar. . Subitionem vero periculi, cujus e riis ratio a sola fortuna Eescas pendet, nem non mali mironian .ciat. Unde Magenti imputatur. Inde est quod actionem incogitantis reprehendamus , quod facile damnum dare potuis set, nec seramus excusationem, quod non dederit, regerentes .
. sortitae tribuendum, quo diam itis. T O. Negligentia est omissio actionil in certo fine ed da- Negligestiarum, seu eorum, quae certo fine 1Ieriracbzus, non uiua frugata ricultatum cognoscendi debita.
Ita qui studiis literariis operam navat, collegia frequen 'tare debet. Quod si usdem raro intersit, adeoque non facit. . quae fieri debent, siquidem tempus suum in Academia utiliter
collocare voluerit negligens dici solet, quia nosse poteratin debebat proficere Vesis, Megia esse nequentanda. Rus adeo negligentia consistit in omissione ejux, quod seri debet. in ea adducat, quorum addiscendorin Maria in Academiam prosectus militer qui labore si acquirere desint ex qui, bus ad vitae sestentationem habet opus negligens vocatur ab
omnibus, quidem tempus otio tonsumit, quod labori eras impendendum. Denuo igitur negligentia ipsius consistit in omissione mus, quod certo ficie neri debebat. & quod fieri debeat, nosse poterat. Similiter tutor bona pupilli admini strue tenetur, ut omnes inde percipiantur fructus, qui ex iis
percipi possint. Quodsi ergo nos non ficit, negligentiae accuratur. Rus adeo negligentia conmitis omissione ejus, quod
emo sne seri des, at sinuo sis debeat, nosse poterat. Ex adverso itaque uligentia, quae negligentiae op-DiEgemia ponitur. Est commissio omnium illarum actionum, q' P. H. certo fine committendae simi, seu eorum omnium, quae certo sine fieri debent.
Ita finis struidiosi in Aeademia est studiis iterariis navare operam Eo ne frequenter interesse debet lectionibus Pr
597쪽
miam igitur insentia notionis suffcienter determinre des ctus rectitudinis actionis quoad in laeum est a. 8 id, isque evitabilis F. 430, consequemin vincibilis j 69a Idesectus autem rectitudinis actionis quoad intellectum vim
culpa conmuttit sive ea positis suerit, Me privativa
Noni quod excipias, action-- Uosam esse malam s. a 3. , iamaue ex ea sequi debere aliquid in in Enimvero ex inione incogitantis sequii quidem p me mali quidpiam, non vero semper assii sequi Ilia si quis incogitans inundit minitam ex fenestra tio. semper lori, spero vestem praetereuntis, etsi fieri possit . ut eoni gatur. Acti
nem adeo incogitantis non semper esse culposam. Videtur objectio ad speciem compost , sed iis, qui ea, de quibus u. 'diciumssibisamum, nonnisi per transennam inspiciunt. Aliud est eorum audicium, qui nonnisi de intime inspectis judicant. Lex naturae nos obligat ad actionum rectitudinem ,. 8M consequenter ad vitandum omnem aectitudinis deis mades que ad miram omnem vitandam U. 696o Quamobre n. cum in totamia caepa se peri mitem aer incogitantis.
quarentis ex incogitantia proficiscitur moraliter mala est , ο,4 J. Immo ex actione incogitantis se . qu sequitur,siquὁd mesum respectu etiam agentis, quatenus scilicet qua libet actio facit vel ad habitum aequirendum. εωndiam adsit 3. 43o. Ie empiri vel ad Lis conservandum augendum.
si jam Uiuerit 3. 3I. II cis empir. . : Habitus vero agendio incogitantiarpalum animi est , .s67. Immo quam .n eat animo amo incogitantis, pluribus doceri, terat, quidem malum inde resultam exaggerari opus esset.
Praeterea Temper adest perimi nihil inviti, ut' resilinepotest sit ita quia non sim, factus quarer Pinam recubini evila velis, non se uirurendum, -
598쪽
46ci pari. II. Παι nat. . Subitio irem vero periculi, cujus evitatio a sola fortuna casu pendet, nemo non malam pronunciat. Unde dc agenti imputatur. Inde est quod actionem incogitantis reprehendamus , quod facile damnum dare potuis, set, nec feramus excusationem, quod non dederit, regerentes
Ita qui studiis literariis operam navat, collegia frequem tare debet. Quodsi iisdem raro intersi ad Eoque non tacit. . quae fieri debent, siquidem tempus suum in caciemia utiliter collocare voluerit negligens dici solet, quia nosse poterat
debebat f proficere velit, collegia esse nequentanda. Rus adeo negligentia eo stit in omissione eius, 'io seri debet. ut ea ado at quomini a Miscendoriin varia in Academi uno εο . Sinister qui labore si acquirere debet ea, qui,
Diis ad vitae sustentationem habet opus negligens vocatur ab omnibus, siquidem tempus otio consumit, quod labori eri 'impendendum. Denu igitur negligentia ipsius consistit in
omissione ejus quod certo fine heri debebat is quod fieri debeat, nosse poterat. Similiter tutor hona pupilli administrare tenetur, ut omnes inde percipiantur ructus, qui ex iis
percipi possunt. Quodsi ergo note non facit, negligentiae accuratur. Eius adeo negligentia conssti in omissi is eius, quod certo sine fieri debebatin quod sim debeat, nosse poterat. Ex adverta itaque Diligentia, quae negligentiae op Dilygentia ponitur , est commissio omnium illarum actionum, quae quid H. certo fine committendae sint, seu eonu omniviri, quae certo fine fieri debent.
Ita finis studiosi in Academia est stadiis litera iis navare operam in fine frequenter interesse debet lectionibus ri
599쪽
fetarum. ota ergo in Colleatis semper praesens est, cattentum se praebet auditorem iligentiae encomi ornatur. Consistit adeo diligentia eius in comam isone actionum certo fine edendarum , seu eorum, quae certo fine fieri debem . Similiter laudatur diligentia Medici, qui aegrotum diequenter
visitat, in statum ipsius omni cum cura inquirit quaenam
medicamentis,s' praeseripsit, haustis mirationes observata sierint, omni antini Alsicuti ne sciscitatur diaetam quoque as regimen eorporis e nereium incaecat, ne quid ab eo prinriermittatur, quod ad restituendam sanitatem moti aliquod asseris potest momentu Ejus adeo diligη denuo com
ieitur in commissione eorum omnium, quae cerio fine fieri
debent. Tutor denique , cuius est administratio honorum pupilli diligentem is praebere dicitur, si nihil eorum omimr, quae ab ipso proficisci pollunt, ut omnes inde percipi an fiuctus quos percipere datur, c in expens utitur cura, ne quid pecunia erogetur praeter necessitatem. Hujus igitur
diligentia etiam consistit in commissione eorum, quae ceno fine fieri debent. Docent exempla, notionem diligentiae . usu loquendi etiam in Iure civili recepto conseritiem. IN cunditatem vero experiuntur, quotquot ex eadem deducere voluerint, quae in dato quolibet in requiriamur, in agm diligentiae laudem mereaturi.
reini errat. quo magis quis bilicitus est, ne quid praetermittatur eorum, is misisse qua certo fine fiere debent eo magis quoque ea ficit, quae Mauri eodem fine fieri debent, quan ipsi datur Quamobremi cum diligentia consitat in coaemissione Onim, vi certo fine fieri debent s. se utique diligentior est agem, quo magis sollicitus, ne quid praetermittatur eorum, quae
certo fine fieri debent. Niminii ista ininu sinistud stimulias est,enti, ut, quantum η' datur, in ea inquirat, quae certo sine fieri a
600쪽
bent, aliorum usus consiliis, ubi simetipsi non suffcit. Ubi
vero ista sollicitudo animum agenti minime tenet, in iis ae quiescit, qua eoclem sine ab aliis fieri videt, vel quae occasio aut praeteritorum memoria ipsisssert Omittit adeo . quae vel ex aliis percontando addlicere, es quae accuratiori discunsione ipsemet animadvertere poterat Diligentior itaque est agens, ista antini sollicitudine tenetur, quam si ab eadem vacuum habet animiun. Enimvero nemo non videt, gradus diligentiae hie spectari in eodem subjecto, quatenus silicet ea, quam gens nubet, consertur cum ea, quam adhibere poterat; non vero inter se consori diligentiam diversorum agenthun, ut intelligatur, quaenam major, qu in minor sit.
s. 733. etens nobi eorum omittit, prae certo fine seri is summa μιοι ebis Aretentia summo est Quoniam enim diligentia sire mconsistit in tammissione eorunt, quae ceno fine fieri debems '-sit. s. rsi.); si agens nihil horum .mittit, fieri non potest, ut sit diligentior 'damobrem cum sinima sit illigentia, qua major dari nequit, quodie se patet, nec a quoquam 'dubium revocari potesti 1Wayns nihil eorum omittit, quae certo fine fieri debent, eius diligetitia summa est.
Nemo non videt, sermonem hic esse de diligentia abs lute summa, qua majorem dari repugnat; non vero de diim
gentia, qua agem majorem adhibere non potuit, aut qua . . jor ab ullo hominum adhiberi solet, vel etiam potest. N que enim quisquam est qui nesciat, plurimum hae tria intere differre. Etsi homines omnes non majorem adhibeant diis Iigentiam ea, qua utitur agens nondum tamen hinc sequitur, quod illorum nemo majore uti possit. Et quamvis nemini mortalium detur majore diligentia utia non tamen ideo ma-
jor diligentia innumeram impossibiluimreferenda. s. 7s 4. Si agens omnia asta omittit, quae certosne seri δε ηις summa negligentia ejus summa est Negligentia est omissio eorum, negligentia
quae certo fine fieri debent s. so . . Major adeo negligentia qua ua M. Bbb a concipi