장음표시 사용
21쪽
optimumque honestum, est diuinorum contemplatio ut inpra dictum est. Est autem operaepretium
actionum genera cognoscere, quae a summum honua recta fatione dirigendae ualet enim ea cognitio actinuestiganda praecepta, te gesque Prudenti Cum ergo finis hominis sit diuinorum contemplatio; ad eam autem cosequendam opus sit medi)s; media autem in praxim usumque ueni debeant: hinc intelligimus uia esse prima actionitin genera, circa quae Prudentia uersari debet, unum circa finem, aliud circa media, tertium cir usum medio is rum. Praecipuae circa finem, actiones tres: Ipsa finis et gnitio 3 Voluntas in finem Agnitumamor,& intentio, illius ι Possem finis, quae
quatenns circa ultimulio- minis finem uersatur, an
22쪽
Tres quoque actiones sunt circa media Inqursitio mediorum apprehendedo fini congruentium ue Iudicium de medio maxime cogruo Tlectio, ac uoluntas eius medij. Circa usum medioxum, ac praxim actiones
sunt duae Imperium, ad usum impelles, Vsus ipse.
de quarum actionum ratiorine, naturaque in Summa
Tthicae, Min prima Introductionis parte dictum est. 7media porro ad contemplatione summi boni praecipua duo,ut supra diruim
est, Societas aliorum Corporis usus.Αliorum societatem corrumpit iniurias quatenus alioru ius laedens,
uinculum societatis conseruat autem societate Iustitia , quatenus iuri uniuscuiusque debitum tribuit. BCnum autem, rectumque corporis usum,ac sensuum, coriumpere solent duo
23쪽
Timor teporalis mali,aue tens animum a recta ratio ne honestique prosecutionei concupiscentia temporalium bonorum,impeliens animum ad prosequendum ea, qua rectae rationi
contraria sunt Firmat autem contra immoderatum timorem animum Fortitudo;contra concupiscentiam immoderatam Temperantia. Vt ergo societas alio rum , isus corporis recte se habeant, sintque media Honest congruentia,finivultimo, qui est simimi honi possessio tres iure actiones,' quae circa media sunt, Inquisitio,Iudicium, Electio,
clebe maxime circa trium illarum uirtutum moraliumateriam uersari, Iustitiae. Fortitudinis,Temperantiae. Tria igitur illa actionum genera, quae sunt circa media, singula rursum in tria genera diuiduntur trium illarum uirtutum moraliu.
24쪽
, Prooemium. χε. 1 Sciendum autem finem
alium ultimum, alium non ultimum esse. Habent enim rationem finis eae rationes boni, i quas motus, a Dionesque terminantur. Ter
actionesque nominis,ut ex Perimur , non solium in finem ultimum, qui est summi boni possessioi sed etiam in bona alia,quae boni sum mi rationem non habent neque tamen mali sunt ii motus, laetiones, si bona, a quae terminantur , adi, honum ultimu reserri pol sunt, 'O minis animus, qui ad ea tendit, non ten dat tanquam ad finem ultimum ad illa , aut nodo fini ultimo non congruenti.
ita nihil saepe cogitantes de fine ultimo, multa iuste,
Est ergo recta ratio finis, medij, istis, non solum respectu boni summi; sed etiam respect u aliorum bO- s norum,
25쪽
Ituri, qu a bono sumno cinagrua sunt. Seprem igi- tu illa actionum genera, finis cognitio,intentio, pos-
iudicium, electi , imperium, usus, non Rium ad honum inmmum , sed ad alia quoque bona spectant.
actionum generibus in haedistinctiinie agemus , intelligendi sumus illas nos ad solum boni ultimi explicitum respectum non restringere, sed agere de iis modo in communi odo cum respectu explicito ad M. num ultimum; modo cum respectu explicito ad hona non vltim , implicitum tamenis bonum ultimum respectum habenti stat tem earum acu in dorctrina duplex, altera spe culatim , altera Practica. speculativa doctrina ilia
Ethicae summa es primaquesiostrae latroductionis Patet
26쪽
prooemium. te tradita est nunc agen-clum de doctrinali actica, quae Prudentia est. Actiones porro proprie practicae sunt Imperium, QVsus. Iubet enim Impertu actionum praxim , Fac, inquit, Amato , Legit , Contemplator , Eligito, Iubeto Vsus autem est ipsa praxis,
praecepti exercitium. Omnia autem actionum genera,quatenus ad Praxim venire debent; sub Imperium cadunt, ipsemet actus immerij. nam antequam ulla actio ab ulla animi potentia exerceatur sit in usu ra tionis sumus, eaq; fiat cum deliberatione; semper antecedit actus imperi , quo mens Ilam iubet fieri ipsa nos docet experientia
nostra Praecepta autem,legesque omnes , sunt actus
Imperij eademque ru-ctentia nominatur. Duplex autem est Prudentia: altera ethica,quae cuiusque actio
27쪽
nes, moresque instituit .aI tera politica, quae suis praerceptis multitudinem regit. De utriusque praeceptis in hoc opusculo dicendu est. Μodus autem agendi is io erit. Praecepta Prudentiae in decem. tria capita di singuemus tribus , ac decem actionu generibus G
spondentia quae sunt: Finis cognitio, Amor, In te litio, Contemplatio. Inqu sitio, Iudicium, Electio, nape rium, sus, Amicitia, Iu stitia, Fortitud , Tempe' rantia. In quoque autem casute leges eru ni tumethimae,tum politicae id est,tum ad sui cuiusque regimen , tum ad multitudinis dii ctionem, spectantes . Cum aut multitudinis regimen
gimine leges tradetur, quas e libris tum Canonici, di Ecclesiastici, tu Ciuilis I ii ,summatim colligenti Pinro
28쪽
usum , ad quem haec scribimus, interpretandarum Scripturarum habere hoc
opuscul potest usus alios Primum , si cui libuerit auparandam materiam concionibus sacris, in comm clam methodum colligere sententias omnes de age dis , quae inter legendum , aut interpretandum diuinos libros, aliosve Scripto.
reS, Occurrerint: habet certos locos,ordine dispositos, huius opusculi Definitiones in quos a sententias conserat , ipsi promptae sint ad omnem usum. NOS quidem secundum harum definitionum Orctinem cogitamus, si Deus tempus,& otium dederit, colligere omnes sentetias ctiuinorum librorum. t singulis defi- nitionibus Omnes,quotquot in diuinis libris deprehenderimus eiusdem intellige-tiae sentetias, subscribamus.
29쪽
1 Prudentia. ita singulae definitiones om
nium sibi inbscriptorut eiusdem sententiae te tuunt interpretationes erunt: omnes eide definitioni ad scripti textus, eam definitionem auctoritate diuina confirmatrimi. Quod magnas, Ut nemo non videt, comoditates habebit. Ideo nunc a citatione sacrarum Scripturarum abstinemus: ne non citantes omnes,quia nondum onmes vidimus ab ea,quam cogitamus,molitione, methodoque deficiamus. Interim totum ius
Canonicum, quantum n stra tenuitate potuimus,liarum definitionum ordine eomplexi sumus ut definiationum sententijs tanti I ris auctoritas sit: de eius I ris doctrinam hac nostra methodo distingueremus. ad introducendum via fa
xillima tyrones ad studiutam utilis doctrinae in ad indicandum ordinem, qui
30쪽
nobis visus est non incongruus ad praelegendum,i terpretandumq; Ius illud. Caeterum,ne eadem ethica, politicaue praecepta,saepius tepeteremus; quamuis alia qua ad plura huius opust ii capita attineant maluimus sub uno tantum capite collocare. Quare si quod praeceptu videbitur in aliquo capite desiderari illud in alijs capitibus est inquia rendum, aut in prim Parte Intrόductionis in sententijs
de virtutum, ac vitiorum actionibuS.
1 Secundus huius opusculi usus esse posset, ad Collationes habendas de ethicis, politici' actionibus. Nam siue Episcopi Clerum,siue RectQribus Regulariu suos Religiosos, ad vitam Dei
cultoribus, sacrisque Minis ris congruam; siue Pri .cipibus suos Magistratus, aliosve ad regedum aptos, ad regimen instituere