Legum delectus ex libris digestorum & codicis. Ad usum scholae & fori. Accedunt Singulis legibus suae summae earum sententiam brevi complexae. Opera d. Joannis Domat, qui easdem leges methodo genuina disposuit

발행: 1703년

분량: 658페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

431쪽

restituenuum. Fuleidia ratio moristis tempore ponen-

hos LEGUM Dr LECTUI, LIB. XXXV. TIT. II. XXXII. Pater filium, ex quo tres habebat nepotes, hercdcm instatuit, fideique ejus commisit, ne fundum aliena Maret, or ut fimiba .um relinqueret: filius decedens ties filios scripsit heredes. Qtia rcndum est, an omnino quasi creditores unusquisque in ratione legis Falcidiae aliquid pos sit deduccre: quia in potestate sua nabuit pater, cui in his potius relinqueret ' Sed hac ratione nemo in Falcidiae ratione quicquam deduceret: quod videndum , ne dure constituatur: utique enim in alieno aere habuit indumenecessitate quippe obstrictus suisset filius eum relinquendi. XXXIII. Mortis tempus in ratione lcgis Falcidiae ineum da placuit observari. l. 6. In quantitate patrimonii exquirenda visum est, mortis tempus spectari. Qua de causa, si quis centum in bonis habuerit, tota ea legaverit et nihil legatariis prodest , si ante aditam hereditatem per servos hereditarios , aut ex partu ancillarum hereditariarim , aut ex stetu pecorum tantum accesserit hereditati, ut centum legatorum nomine erogatis , habiturus si heres quartam partem: sed necesse est, ut nihilominus quarta pars legatis detrahatur. Et ex diverso, i ex centum sepruaginta quinque legaverit, & ante aditam hereditatem in tantum deGeverint bona incendiis sorte, aut naufragiis , aut morte sm omm , ut non pins quam se-WHaginta quinque etiam minus relinquatur : solida legata debentur. Nec ea res damnosa est heredi , citi li--im est non assire hereditatem. Quae res essest, ut necesse se legatariis, ne destitutotcstamento nihil consequantur, cum nerede in portionem legatorum pacita. l. 73.

XXXIV. Legis Falcidiae beneficium heres etiam post longum tempus mortis testatoris implorare non prohibσα. l. 38. XXXV. Beneficio legis Fescidiae indiprius esse videtur, φῆ id egerit, ut fideicommissum intercidat. l. XXXVI. corpora , si qua sunt in bonis destincti , secundum rei rimitatem aestimanda crum, hoc est, sicii timpraesens pretium: Nec quicquam eorum formali pretio aestis inandian esse sciendum est. l. Q. f. I. . - Prctia Disiligoo by Gorali

432쪽

Ex LIBRI s DIGEs T. ET COD. 6 7 Pretia rerum non ex affectu , nec utilitate singulorum, sed communiter funguntur. l. 7s. V. s. l. I 3. 3. ulti XXXVII. Prae sterum est ante nos locupletes dici, quam ramo locu tis ea adquisierimus. l. 63. Diuro. XXXVIII. Nonnullam pretio varietatem loca, lcm P pratori, romaraque adserunt: nec enim tantidem Romae, Jc in Hispania toribM υuria rerum oleum aestimabitur. Nec continuis sterilitatibus tantidcm, quanti secundis si uinibus : dum hic quoque non ex m

mentis temporum, nec ex ea quae raro accidat caritate, pretia constituantur. l. 69. f. 2.

XIX. Sicuti lcgata non debentur , nisi deducto aere alienum anu alieno aliquid supersit et nec mortis cauia donationes debebuntia, scd infirmantur per aes alienum. l. 76.3. I. XL. Magna dubitatio quit de his, quoium conditio moria Siquid heressitat3tis tempore pendet, id est, an quod sub conditionetur , in stipulatoris bonis adnumeretur, & promitaris ob--ικ-nis detrahatur Sed hoc jure utimur, ut quanti ea spes ol plicinua est. ligationis venire possit, tantiun stipulatoris quidem bonis

accedere videatur ; promisseris vero decedere : aut cautio nibus res cxplicari potest, ut duorum alterum stat; aut ita ratio habeatur , tamquam pure debeatur; aut ita tamquam nihil debeatur: deinde heredes & legatarii intre se caveant, ut, cxistente conditione , aut heres reddat, quanto minus solvetiit; aut legatarii restituant, quanto plus consecuti sint. l. 73.3. I. . XLI. Sed etsi legata quareiam pure , quaHam sub con- PNpter tigata comditione relicti essiciant, ut, existente conditione, cidia locum habeat: pure lagata cum cautione redduntur. 'fQtio casu magis in usu est, solvi quidem pure legata, perinde ac si nulla alia sub conditione legata sitissent; cavere

autem legatarios debere, ex eventu conditionis, quod amplius accepissent, redditum iri. l. 73. f. a. V s. l.qs.f. I. XLIL Quadii lcgata divisionem non recipiunt: utecce In λή UMMa- legatum viae, itineris, actusve; ad milhim enim ea respici ρε i parte poteit pertinere. Sed etsi opus municipi s herescere jussus est, individuum videtur legatum et neque enim ullum balineum, aut cultum theatrum, aut stadium se

cisse intelligitur, qui ci propriam sermam, quae ex Con

433쪽

Falcissia laetim I abet in legatis ad

adimenta

Heres qui saga

lilia pratextu cunctatur, usuras .ebet.

In si Disommissaria

Lereditatis restitu. rione quartam mi nMunt quacumque

iudicio defuncti acinc π. Gi non retenta Falciuia solvit Oel promisit, ea nou

o8 LEGUM DELECTUs, LIB. XXXV. TiΥ. ILsummatione contingit, non dederit. Quorum omnium Ie-gatoi iam nomine , etsi plures heredes sint, singuli in solidum tenentur. Haec itaque legata , quae dividuitatem non recipiunt, tota ad legatarium pertinent. Sed potest heredihoc remedio succurri, ut, aestimatione facta legati, denun- ciet legatario, ut partem aestimationis inserat: si non inserat, utatur adverius eum exceptione doli mali. l. 8o. f. r. XLIII. Divi Severus & Antoninus rescripsierunt, pecuniam relictam ad alimenta puerorum, Falcidiae subjectam esset&, ut idoneis nominibus collocetur pecunia, ad curam suam revocaturum Praesidem provinciae. l. 89. XLIV. Divi Severus & Antoninus generaliter rescripserunt Bononio Maximo , usuras praestaturit m eum, qui frusti attonis causa beneficium legis Falcidiae imploravit. l. 89.

f. I.

XLV. In fidei commissaria hereditate restituenda , sive legatum vel fideicommissim datum sit heredi, sive percipem, vel deducere, vel retinere jussias est : in quartam id ei imputatur. l. 9 I. Filium quem habentem fundum portionem hereditatis fratribus, & quibusdam aliis sub conssitione verbis precariis restituere sanxit testator: post ejus conditionis eventum, hereditaria parte praedii in quartae ratione retenta, compensato praeterea quia a coheredibus vice mutua percepit, & siquid deest, in supplementum deducto ; quod a caeteris in eos indo stavitur, supra quartam habens, reddere compellitur. l. 2 . C. sem. erc. Aliud in legatis & fideicommissis particularibus. V. L.

XLVI. Scire debes, omissa Falcidia, quo pleniorem fidem restituendae portionis exhiberes , non videri plus debito selutum esse. l. I. C. d. Error facti, quartae ex causa fideicommissi non retentae repetitionem non impedit. Is autem, qui sciens se IUsse retinere, universum restituit, condictionem non habet: quin etiam si ius ignoraverit, cessat repetitio. I. 9. C. eod. Sive luerit, sive super hoc cautionem secerit, aequitatis ratio similia suadere videtur. l. est. in f C. eod. x

XLVII.

434쪽

actiones. l. 6. C. d. In ratisne Tatadia

omno M alimum deducitur, etiam

quos hereri de ratura

TITULUS III.

Si cui plus , quam per legem Falcidiam licuerit

legatum esse dicetur.

I. UΜ dicitur lex Falcidia locum habere, arbiter dari Propter Fast mssilet, ad ineundim qi mitatem bonorum , tametsi μώρημM Hi unus aliquid modicum fideicommissum persequatur. Quae vi Miti computatio praejudicare non debet caeteris, qui ad arbi- eredito bui. trium missi non sunt. Solet tamen ab herede etiam caeteris denunciari fidei commissariis, in veniant ad arbitrum, ibique causam siuam sant: plerumque & creditoribus , ut de oro alieno probent. l. I. 3. 6.

LIBER XXXVI.

Ad Senatusconsultum Trebelliant .

I. U quiffimum, in omnibus fideisommissariu vium jus Γινε. hereditaribus , si qua de his bonis huicia penderent, ditatis ob herede ex his eos sidire, in quos jus sinusique transferetur potius quam cuique periculosam esse em seram : placet ut vitis- νὸ ista 'a ti,' nes, quae in heredem heredibusque dari selent, eas neque in eos , s. velis. neque iis viri, qui fidei seae conra sum, secuti rogati essem, re- , siluissent; sedius, Sineos, putas ex testamemo si eicommisi se m restitutum fuisset: quo magis in reliquum confirmentur si premae defines um voluntates. l. I. f. a.

scd quia heredes scripti, clan aut totam hereditatem ἰ- Fre aut

435쪽

.1o LetooΜ DELE Us, LIB. XXXVI. TIT. I. r aut pene totam plerumque restituere rogabantur, adire hereditatem ob millum vel minimum lucrum recit abant, atque ob id extinniebantur fideicommisia: postea Vespastini Augusti lcmporibus, Pegase Z Pusione Consulibus , Senatus censuit: ut ei, qui rogatus esset hereditatem restituere, per- . inde liceret quartam partem retinere, atque ex lege Falcidia ex legatis retinere conceditur. Ex singulis quoque rebus, quae per fideicommissiim relinquuntur, eadem retentio per- mi siet est.' f. s. Inae de fides m. heres..' Ο ΙΙ. Inde Neratius uritati si heres rogatus restituere tostas unm quariam hercitatem , non Maucta Falcita , rogato Er i ut MMam Mi restituas: non utique debere eum detrahere fideiconmilia isto foeundo quartam: rusi liberalitatem tam im ad priorem fidei commi si, tum heres voluit pertinere. L L. f. I9. V. I. L 1 s. l. 2 V. s. ad leg. Fallas. 47. I.

us puris potesa- m. Quod ad ius publicum attinet, fili infamissio non ''sequitur ius potesatia l.a

Fid irammis νο- IV. Ex is tr tum est, an per fideicommissum imgatus ut quem be- gari quis possit, ut aliquem heredem iaciat Et Senatus ce 2 em 's tu , ' rogari quidem quem, ut aliquem heredem faciat, non rori r.Iuat. r. Verum Videri per hoc rogasse, ut hereditatem tam gaius ii eiuri ei restituat; id est , quidquid ex hereditate sua consecutus est, ut ei restitueret. l. IT. Sine liberis deras V. Si quis Crogatus , insi ne liberis decessisset , restitues ret hereditarem) susceperit quidem filium , verum Vivus aper i P WH F --. Videbitur sine sitaris decessisse. I. I7. f. 7. d, l

Patmostfilio In VI. Sed si naufragio, vel ruina, vel adgressu, vel quomia moriensibuι modo UAM ' simul cum patre perierit: in conditio defeetari videamus ' Et m

dacedereti granon deiectile arbitror, quia non eu verum, filium ejus

iupervixisse. Aut igitur filius supervixit patri , tinxit conditionciti fideicommisit; aut non supervixit , & extitit conditio. Cum autem quis ante, de quis postea decesseris, non apparet: exutisse tamditionem fideicommissi magis dicendum est. L 27. f. penest. Cur non hic praesumitur sepervixisse filius patri Ut in I s.f. i . ff. de reta dub. V. inf. h. t. l. q. VII. Si

436쪽

fili, co-mtto , in si Mum herede moriaris, restit ae Seio reditarem : videri cum de liberis sensisse, D. Pius rescripsit &ideo, cum quidam sine liberis decederet, avunculam ab intestato bonorum possctarem habenis, extitisse conditi nem fidei commissi rescripsit. l. II. f. ult. VIII. In fidei commissaria hereditatis restitutione constat Mn v non venire fructus, nisi ex mora facta in t aut cum quis 'specialiter fuerit rogatus & fructus rcstituere. I. I 8. Quoties quis rogatur hereditatem restituere , id videtur rogatus reddere, quod fuit hereditatis. Auctus autem non hereditati, sed ipsis rebus accepto strantur. d. l. 3. 2. IX. Fructus in quaitam imputantur. I. I 8. f. r. Fructus qu/rtam Ante diem fideicommissi cedentem seuctus & userae . mquas debitores hereditarii, cum postea cessisset dies , 'uerunt: item mercedes praediorum ab herede perceptae, portioni quadrantis imputabuntur. l. 18. f. s. V. ins l. 22. f. 2. l. 3.

Jub iis, quoties pater, vel mater, filio seu filia, filiis es filiabus , ex aequis vel inaequis partibus heredibus institutis, invicem sen simpliciter quosdam ex his, aut quemdam rogaverit, qui prior fine si ris decesserit, pontonem here, Atinis hae si perstiti seu superstiti s restituere r ut omnibus

modis retenta quarta pro auctoritate Trebosiani Senatusconsulti, non per imputationem redituum licet hoc testator rogaverit vel jusserit , sed de ipsis rebus hereditariis, dodrans restimatur. Idemque in retinenda Iegis Falcidiae portione , obtinere iubemus: & s pater, vel mater filio scit filia institutis sicut supra dictum est heredibus, rogavit

eos easve, nepotibus vel neptibus , pone stibus vel non tibus μου, ae deinceps restitue e hereditarem. l. 6. C. e .X. Si ad tempus liberorum suerit legatum relictum , & Decedens uxoreis uxore praegnante decesserit: ad heredem suum

Is cui ita legatum est, auandoque liberos habuerit, si prae-rum colutum eruit. ante more relicta deceterit, intelligitur expleta conditione docessisse r & legatum valere, si tamen posthumus natus fuerit. l. I 8. T quando dies leg. ced.

437쪽

Fructus, quos heres post .iiem β ἰεi- commissi ex neglia gentias ieicomm Iarii percipit , quar

ram non minuunt.

Ante a tempercepti fructus quartam

minuunt.

ra sumstus de

Rogata a patre fila h reditatem restituere, dos ejusi trie mmisso deceιθε Coh redibus resi- tuenda hereditas, pro eorum portioni. lus diseribuitur, nisi aliud tesatorem volutue appareat. πινεν qui portio mm Ῥε.litatis ha-

12 LrGUM DELECTUs, LIB. XXXVI. ΤΙΥ. I. XI. Si heres post multum temporis restituat, cum prinsonti die fideicommissum sit, deducta quarta restituet. Fr ctus enim qui porcepti sunt, negligentia petentis, non j dicio destincti percepti videntur. Alia causa est, si sub comditione, vel in diem rogatus fuerit. Tunc enim quod percipitur , submovet Falcidiam, si tantum fuerit, quantum quartam facit, & quartae studitus. Nam fructius qui medio tempore percepti sunt, in iudicio testantis percepti videmtur. l. 22.3.2. V. s. adleg. Falcid. n. 2I.

XII. Si quis rogetur restituere hereditasim, & vcl servi decesserint, vel aliae res perierint: placet non cogi cum reddere , quod non habet: culpae plane reddere rationcm; scd ejus quae dolo proxima est. l. 22. f. 3. XIII. Si qucm sumptum secit lares in rcs hereditarias,

XIV. Cum proponeretur quidam filiam suam heredem instituisse, & rogasse eam, ut, si fine bberis obcessisset , he

reditatem Titio restitueret: eaque dotcm marito dedi ste certae

quantitatis: mox decedens sine liberis, heredem instituisese maritum suum ; & quaereretur , an dos detrahi possit tDixi , non posse dici in eversionem fideicommissi fastiam,

quod muberis pudicitiae , cst pruris voto conP uebat. Quare dicendum est, dotem dcredere , ac si, quod supersuasisti, togata es et restituere. l. 22. f. q. V. NOV. S9. C. I. V. f. de leg. 3. n. 29. XV. Soties paterfamilias unum, vel duos heredes c heredibus suis restituere hereditatem jubet, intelligitur casidem partes in fidei commissis facere , quas in hereditate distribuenda socerit. l. 29. V. l. 78. f. q. Sc s. Nonnunquam aulcm ex voluntate varie rescriptum & j dicatum est: videlicci, si non sub appellatione heredum, sed propriis nominibus expressis, fideicommstum relinquatur. l. 2 . V. s. l. sq. f. Ult. de leg. I. XVI. Multum interest, unum qua pars iure hereditario retineatur, an vero in re, vel pecunia. Nam superiore casiuactiones dividuntur inter heredem & fideicommisibium, posteriore vero apud sdeicommissarium sunt actiones. d. bo. f. Ad

438쪽

- Ex LIBRI s DIGEs T. ET COD. 6 II Ad eum, cui ex Trebelliano Senatusconsulto pars hereditatis rcstituitur, successionis onera, seu legatorum pro staticincm pm competenti portione spectare, indubitati j ris est. l. 2. C. e . XVII. Si ejus, qui novissimus ex filiis mortuus est, Sub'ιώ-s κώ- partem hereditaris propinquo voluit pater restitui, & simul Γρ πη si atros dicm suum obiissent: propinquum, si non rit quis novissimus obiisset, ad partem hereditatis non ad- mauerimitti: sed matrem ex Tertylliano Senatusconsulto ad utrius. que hereditatem admitti constat. l. 34. V. s. l. I7. f. pen.& l. v. f. I. de reb. dub. XVIII. Imperator Hadrianus, ctim Vivius Cerealis filio 'aulatorsile

suo Vivio Simonidi, Irin pote te sua esse Mosiissei,

commissi) fieri probarctur: restitui hereditatem filio juμιεη tim: sed egent/st, ita ne quid in ea pecunia, quamdiu filius ejus viveret, iuris haberct. Nam quia cautioncs non poterant inter poni conservata pauia potestate, damnum conditionis propior fraudem inflixit. Post dccreti aut auctoritalcm, in ea hereditate filio militi comparari debuit, si res 1 posses.soribus peti, vel etiam cum debitoribus agi oporteret. Sed

paternae reverentiae congruum est, egenti sorte patri, ossicio iudicis, cx acccssionibin hereditatis cmolumentum praestari. l. SP. . :

XIX. Qui fideicommissam hereditalcm ex Trebelliano, metrammi pius cum suspecta diceretur, totam recepit, si ipse quoque r qu is Vst ru impatus sit alii restituere, totum restituere cogetur. Et in hac quoque restitutione Trebelliano locus. Quartam iam. enim Falcidiae jure fidei commi starius retinere non potuit. Nec ad rem pertinet, quod nisi prior, ut adiretur hereditas, desiderasset, fideicommissum secundo loco datum intercidisset. Cam erum semel adita es hereduas, omnis desumta voluntas rara constit-ur. Non est contrarium, quod i gata caetera non ultra dodrantem praestat. Aliud est enim

ex persena laeredis conveniri: aliud proprio nomine desuncti precibus adstringi. l. s. f. 2. XX. Heredes mei quidquid ad eos ex hereditare boni e meis perventris, id omne post mortem suam restituant patria mea

Adita h/reditata . firmatur tota causat stamenti. His verbis, qui quid ex hereditate, vel bonis, non

439쪽

quos heres perceperit penientε restitutione: sed legata praci ptione

tammmtur fructus, Moma Reneven anorum : nihil cla fructibus pendente conditione perceptis petitum videli constitit. l. 17. Cum virum prudentissimum Papinianum reqMndisse non ignoremus, etiam legata hujusmodi fidei commisso contineri , id est, ubi heres rogatus fuerit, armorid ex heredi--e ad eum pervenerit, post mortem restituerer animadvertimus etiam praecerionis compendium testatoris verbis comprehensum esse. Sanh quoniam in fideicommissis voluntas magis quam verba plerumque intuenda est: s quas pro rei Veritate praeterea rotationes habes , ad commendandam hanc patris voluntatem quam fuisse adseveras, apud Hamsidem provinciae experiri non vetaeis. l. I S. C. desdeic. XXI. Cum ita fuerat scriptum: Adei filiorum meo terque filiorum si- si pris eorum sine liberis prior diem sium obisne Meris decesse. ris, partem suam se siti starei restituM. Ouod terquesnerit, primo rebriu tiberis Aem secum obierit, km em heressitatem ad nutem meam Gaudiam pervenire volo. D uncto altero filiae te filio,

novissimo autem sine liberis, neptis prima quidem ficie propter conditionis verba non admitti videbatur: sed chm in fideicommissis voluntatem mectari conveniat, absurdum esseres, ndi, cessante prima substitutione, partis nepti petiti nem denegari, quam totam habere miluit avus, si novissimus Patris quoque 'γietionem suscepisset. l. 17. f. I.

XXΙΙ. Peto te, uxor carissima, uti cum morseris, herum', vel nepoti meum inisummis meis, vel smi eorum, vel ne inbus. vel cui volue- tibus meis, vel cui volueris, vel cognaris meis, s cui voles ex Tis,s Uttin ρη- toea cognatisne mea. Inter filios, req-di, substiturionem

fideicommisi factam videri. Circa nepotes autem, &)Caetem cognatos, facultatem eligendi datame ex caeteris autem cognatis, si nepotes sirperessent, non rectε mulierem riecturam, propter gradus fidei commissi praescriptos. Deficiente vero gradu nepotum, ex cognatis, quam Vesit

persenam sigi posse. l. 37. f. a.

heredin non XXIII. Cum hereditas ex musa sdeicommissi in temperimet per curum pus restituenda est: non idcirco nominum peri him ad

heredem pertinebit, quod heres 1 quibusdam pecuniam exegerit. L s 8. 1. XXIV.

nepti ab avo, si uterque filiorum si- ν liberas mortuo, se--ndo sine liberis, neptis Iecunio su cedis. Hac varia, filiis meis, vel uni e ferunt inte filios inter nepotes dant jui eligendi. - tuum, si o

440쪽

Ex Lra RIs DIGEs T. ET COD. 6I . XXIV. Clim aut post mortem filam rogatus heredi- Gamtiis λωtatem restituere, res licreditarias distrahere non cogatur he- ωrahere periti a 'Lin: sertium, quae cla protiis earum redigi potuerunt, usurae P μην -- propter usum ' lii tinnybris percemae non videbuntur. D mue nec periculum mancipiorum, aut uri inorum prae- Mariam minuunt. Solum praestare cogitur; sed nillilominus usus & casus e rum quadrantem quoque deminuit. L 38. g. 6.- XXV. Cum Praetor, cognita causa, per errorem, vol etiam imeres ambitiind iubet et hexeditatem, ut ex fideicommisso rest, tui: etiam publice intei est restitui, propter retum iidicaqtarum auctoritatem. I. 63. f. 2. V. L II. T de just. &jure. XXVI. Si rotam hereditatem rogatus restituere tu spon- errorem te adieris, & sine deductione quartae partis restituetis: dis ' tu qui 1- crederis per ignorantiam crastis, non explen- tis. μιυI.

di fideicommissi causa, hoc fecisse. Sed si pmbaveris, per

euorem te quartam nou rethmisse, recuperare eam poteris.1. 68. f. I. V. L ad 4. Falc. n. Δ6. ex kUe 9. & Lin. C.

XXVII. Si temporalis actio in hereditate relicta silexit, . Ada. -- tempus, quo heres ex risi ante restitutam heriaitarem po l stri tuit, imputabitur ei, cui vestituta suerit. l. 7o. f. ult. '. . XXVIII. Heres eius, qui post mortem suarti rogatus Si pia; --πιψαν erat universem herediarem restituere, minimam quantito.

rem, quam tam in bonis suisse dicebat, his, quibus fideicommissum de batur, restituit: postea repertis instrumem ojus doti DP dum tis, apparuit viaruplo amplius in hereditate suisse. Quae- stum est, an in reliquum fideicomanssi nomine conveniri possit' Responcit, secundiim ea quae proponeremur. si non transactum esset, posse. L 78. 3. iri.

- . TITULUS IL

rum cedri. 'v TOR Tuo patre, lices vivo pupillo, dies lega- A merra testae LVI. rum astasti in datorum cedit. I. I. L 7. f. 3. & q.

SEARCH

MENU NAVIGATION