장음표시 사용
131쪽
post peccatum protoplasti vis pristina amplius , & quidem perpe
tuo conservandae vitae non insuisset , si non valuisset ad perpetuum vitae florem, in ca , ut sacramento vitae aeternae ac incommutabilis deliciaretur , ut carmine Creatorem laudaret. Turretinus quid Instit. Theol. Etenet. parte L. p. 627. dc Seldenus post Calvinum & alios Doctores Resormatorum Contendunt, Deum hac arbore tanquam foederis operum sacramento obsignare protoplastis nostris v lui sic , tum vidae praesentis gratuitam donationem , tum & ejus continuanda: dc tandem in beatam immortalitatem commutandae certitudincm. Sed in hac sentcntia , ut in Animadversionibus in Turretina Theologiam notavit Beatus Osander noster; Supponitur, I. ex Cal- ,, vinianorum hypothesi, Sacramenta esse tantum signa, ideoque icis arborem Vitae , signum suisse foederis naturalis operum. At non se signa tantum nos 1acramenta dicimus , sed etiam media exhibi-- tiva. 2. Nullum Sacramentum datur in statu intcgritatis accura-- te loquendo , si vclimus Sacramentum aestimare ex natura sua. - Omne enim Sacramentum tam Veteris quam Novi Testamentiis ordinatum cst in remedium peccati ; peccato itaque non existensi te, nullum Sacramentum obtinet. 3. Posito fuisse Sacramentum, - non tamen fuit Sacramentum naturale ; utpote quod speciali vo-- luntate propositum fuit, & melioris vitae habuit signiticationem. - Ut cnim revelata Sacramenta in totum pendent a voluntate ac si dispositionc divina , ita 8c hoc a Deo ejusque voluntate suit in-- stitiitum : Imo aperte refutat haec arbor vitae sententiam Amyml-- di ; nam signum fuit arboris vitae in coelo , in beatitudinc , ut - constat eX Apoc. 2: 7. ct 22: 2. Hactenus Matus Doctor. Pomm monent Interpretes ; si arbor haec ideo suisici dicta Arbor vitae, non quod vitam homini conferret, qua jam ante preditus erat, sed
ut symbolum ac memoriale esici vitae divinitus acceptae , non cavis. set Iacus , ne homo CXaendat manum suam accepturus de Arbore vitae , & comedens vivat in seculum : nec cliam per Cherubum viam ad hanc arborem custudivi siet. II. AB ARBORE UITAE, CUR DEUS HOMINEM PROHIBUERIT ZCAusAM ipse Deus insinuavit, videlicet ; ne vivat. in alemum.
Gen. 3: 32. quasi diceret. Ne miseram illam vitam, in quam h mo per peccatum inciderat, esu fruinium illius arboris nimiopere prorogaret , sed superstite & inaccessa saepius eum damni admoneret,
132쪽
DE Annoninus CAP. XIV. I Osret, & pe mendi desderium acueret. Post lapsium, judice Fagio, num erat homini cito mori dc misericordia Dei erat , quod hominem paradiis expulit. Sic ademit occasionem pretandi dc peccati eum admonuit & poenitentiae meditandae. Nec enim dubitant Doctores nostri asserere, fruetiim illius arboris potuisse in pei petuum vitam hominis propogare. Id aperte. inquat Ursinus, videtur dicere Deus. Certum tamen est, refero ejusdem verba, homini protoplasto immortalitatem quandam sive potentiam non m riendi , fuisse concreatam & suo modo naturalcm. Certum ad plenam dc beatam vitam aeternam, nullis naturae viribus, sed Dei g tia fuisse perducendum. Hoc erat precinium promissae obcdientiae, quod colligitur e contrario eX comminatione illa : morte morieris , Gen. 2: I7. addita prohibitionc csus de arbore scientiae rsuod si quis vetitum praesumserit arbore pomum Audax commissum mortis discrimine pendet rNon immensa loquor , facilis custodia recti.
Servator vitam , mortem temerator habebit.
Sic bene Alcimus Avitus. Certum igitur arboris hujus virtutem spectasse continuationem vitae illius animalis , ad quam primus Α- Gam fuerat primo creatus I I Cor. Is 4s. Non igitur , Si Adam lapses comedisset de illius fructu , ideo aeternam illam spiritualem
vitam consequutus fuisset : mortem tamen naturalem , qua corpus& anima divelluntur, effugisset : sed idem in morte spirituali harsisset semper & suo tempore incidisset quoque in aeternam. Uinam ergo duxisset s pilemam , scd omnimode miseram , & quae mors potius quam vita fuisset. Atque ita luisset a Deo intentatum inob dientiae supplicium , nullumque per cpisset ex temerario ci commodum , omne in posterum exclusurus remedium , similis jam faetiis Diabolo, qui selicitatem perdidit, aetemitatem non amisi, ut sit ejus infelicitas aeterna & infelix aeternitas, ut bene dixit Rupe tus Titiensis. Et hinc jam patet, cur e paradiso exclusus fuerit, ac custodia adhibita , scilicet, non invidia Dei , sed misericordia , ne peccator perseveraret, malumque ejus esset interminabile & immoratale , ut ait S. Irenaeus lib. 3. cap. 37. Haec Ursinus Arb. Biblic. cap. s.
133쪽
MERCERUs Commem. in Genesin : Quanquam parvi reserat Assi
rem vitae & arborem scientiae boni ec mali vel pro duobus accipere individuis , vcl pro duplici arborum specie ; victo tamen & n stros ic Hebraeos magis illud sequi , ut duo tantum fuerint induvidua arborum , ex quibus postra tota terra erant pNNPnda, in usum totius Irasteritatis Adami. 'cobus quoque Bonfremia a Genes p. D 7. Verisimile esse scribit, unicam tantum fuisse arborem vitae; id enim Scripturae vcrbis vitatur convenientius: neque vem Plu
ribus fuit opus , cum duo initio tantum essent homines , & una illa , etsi multo plures fuissent, sisecisset, cum non esici illa quotidianus cibus , sed subinde tantum per modum medicinae si er tur. Aucho tamen humano genere, nihil vetat dicere , hanc arborem propagandam , sive in Paradiso , sive sorte etiam mira Paradisum , au eum modum , quo caerem arbores prOR Uttar. IV. ARBOR UITAE ALTER A.
INITIO rerum condita fuit Arbor vitae , quae primo homini, adhuc integro , corporis immortalitatem conservaret. Hac per lapsum cum ingentibus animae dotibus amisia , ineflabila dc immensa commiserantis Dei bonitate , homini per Christum a morte redemto, alia vitae & incorruptibilitatis arbor parata ec manifestata sest. Illa Videlicet, de qua cap. 22e I, 2. Apocal. divus Johannes : Ostendis mihi Angelus purum fluvium visa aqvia , splendiatum instar crystalli, procedentem ex throno Dei ct Agni. Purus fluvius designat Spiriatum Sanctum a Patre & Filio qui est Agnus ille ab origine mindi occisus , ab aetemo procesentem. 2. In media vero platea ΠΜΑ in media Hicrosolymae no- Matorum civium sedis, arca, er ex uintraque parte suminis , id est quocunque serebatur Sanctus Spiritus erat Arbor Qua , crat gratia Sancti Spiritus, quae corporibus beatorum vitae di sanitatis itabilitatem communicabat : ferem fructu duodecim , uno partu , fructus duodenorum generum. Hi sum t. viritualitas, 2. invisibilitas, 3. impalpabilitas, 4. illa Ium , F. subtilitas, 6. agilitas, . impactabilitas, R immoletalitas, 9. inciar ruptibilitas , ici firmitas dc sanitas, II. claritas, Ia. sor si Per messes singulos edens fructum seviam , non bisera tantum vel tria sera , ut vitis dc cuprcssiis , sed citri in modum toto anno , imo per omnem aeternitatem sertilis. Nec enim ei accidit , quod arboribus
134쪽
Dx ARBOR Inus. CAP. XIV. III tibus aliis , Quae si actibus suis laborant, ac protinus moriuntur . coelo sce naitarem omncm eblandim. Et folia se ferens ad fi-mmonem geri m. Perpriua Spiritus Dei protectione Ec inumbratio. ue beatarum sentium valetudinem tuente & conservantc. V. AR aoR UITAE CUR STUS. REPRAE M TAT Christus an vitae, non ut imum antitypus . typum puta , quae Mediaissem Christiam in actionibus , uit a
passiorae & morte praefiguraret. diator enim Adamo intcgro, in cujus gratiam arbor vitae procreata , noc nc si ius fuit, me pr massias. Potast tamen cum arbore vitae comparari Christias . Pro
res oc persionae in sacris comparari & constri, Cum Duo solant, qua si proprie dc spectabilime vocabulum accipiatur , typum Dei non gerunt. Sic Christum cum Arbore Uita: Gisias Comparauit quo ea de re . licet copiosius , Tractatu de arbore vita . aptissimc t men disierentem , non molastum erit audine , Redemtoris sui dignitatem & beneficia cupide & libenter recolentibus. Describit Uir excellentissimus Christum velut Arborem Uine. L Quoad radiacem , quam dicit esse dilectionem Dei Patris summani & immensam. Radici eam comparari posse. i. propter Filii missionem. Siacut enim arbor ab radice originem trahit . absque qua si esset . a bor plane non esset : ita quod Dominus noster Iesus Christus in mundum venerit, oriri ex ista Dei gratia & misericordia Dei P tris , absque qua si fuisset. nos homines in aeremum mansi siemus absque Christo , abalienati a vita. quae in Deo est 04. 2: Iet. c. 4 18. hanc Dei dilinionem ita commendat Iohannm I ep. 4: Rio. & Zacharias Pater Baptistae Lua. Ir 78. 2. Pmpter benefici rum collationem. Omnes fructus arboris principaliter stilicet oria
aliter adscribendi sunt radici , quae si justa , bonos prosere, si
:sia exiguos aut nullius pretii ; sic omnia bentacta , quae a lesii habemus . ortum habent ex radice dilcchionis divinae. 0h. I: F, 6. Coug. I: I 2, 13. Et vclut in arboris radam etiam protruduntur surculi sive stolones minus necessarii : ita ex hac radice divinae di- Iinionis di gratiae simul progerminant omnis generis dona & ,-neficia Corporalia , quae nobis velut πνειῶ μην quandam Deus adj, cit. Matth. ω 33. Act. I : I7. Psal. 6s: IO. II. Describit Christum per similitudinem Arboris vitae ex isti productaone. Harum, inquit , una est arcana & amma , alteracst mantata di in oratia. Arcana dc aeterna cst , qua Dcus Pa
135쪽
HIEROPHYTICI PARS PRIOR ter , velut radix hanc arborem vitae ex divina sua eslsentia ante omnem aeternitatem genuit, inde dc in aureolo illo Iob. 3: I6. Unu enitus Dei filius nominatur. De quo taclesia : Corde natus exarentis ante mundi CXordium. De arcano hujus productionis mysterio scite Ambrosius libro de Fide ad Gratianum possibile est
generationis scire secretum , mens deficit , vox silet, non mea tantum, sed st Angelorum. Et metiant enus libro 3. de Theolog. rις
σιωπη τιμώ . Maniscita & temporaria productio consistit in eo , quod Deus filium tuum mundo dedit, ut in ipso vitam hab
rent tam spiritualcm quam aeternam. Iob. I 6. c. IO: II. Joh. F:α. Manifestam dicimus hanc productionem , ita enim nos edocet Apostolus I Tim. 3: I6. Deus manifestatus est ιn came. Temporariam quoque appellamus productionem itidem cd cnte Apostolo Gal. 4: q. Haec productio cleganter delincatur a Johanne c. I: I . In prophetiis Vacris Testamenti promiserat Deus hanc vitae assi
tur impletum cssct tempus , productioni arboris vitae destinatum , prodiit hoc virgultum e radice Iesse, natum e Maria Uirgine, circumcisum mox in infantia , hinc portatum in AEgyptum , anno aetatis 3o. cxcellentissimos protulit fructus , donec in passione exscinderetur. III. Describitur a proprietatibus & attributis. Arbor vitae in Panadiso fuit arbor dcsidcrabilis ad aspectum. Gen. χ: 9. Filius Dei est imago invisibilis Dci. Ol. i. Splendor gloriae paternae, & Character substantiae ejus , Hebr. I. 3. Pulcherrimus hominum Val. F. Per quem nobis datum , ut in oculis Dei grati Sc acceptabiles inveniamur. Arbor est unica. Unicum erat individuum Arbor vitae in Paradiso cujus csum & usum Deus protoplastis commendaverat ad prorogationem vitae; sed una cum paradi intercidit, illius arboris usus statim post pcccatum protoplastis ablatus ic intemdictus ; dedit ergo Deus hominibus aliam nobiliorem & pira stantiorem illa paraditiam τον μονογενῆ υιον, qui uti solus ex essentia P tris prodiit lumen de luminc , Dcus de Deo ita solus & unicus nobis hominibus est arbor vitae, seu origo vitae Sc salutis aeternae. Adt. 4: I 2. Ecc. 4s: 22. Arbor est in medio honi ut illa Paradisi. Gen. 2: 9. Datus enim Christus toti mundo in arborem vitae , ac expandit ac diffundit sese tam late, quam late se diffundit mumdus. I Iob. 2: 2. I Tim. 2: s, 6. non in horto conclusb , sed
136쪽
DE Anao RIBU s. CAP. XIV. II 3 sub dio ad salutcm omium prostat , nemini praeclusus ad ipsum aditus. Matth. II: 28. Iob. 6: M7. IU. Describitur haec arbor quoad fructificationem. Ob istichus arbor habetur. Ea fert nobis fruetum nobilissimum , qui est vita aeterna. Consideranda autem κ hujus fructus qualitas seu proprietas. I. Varictas. M. Qualitatem quod spectat est is. I. ab om- malo purissimus , Don allem bosen und uni deii dicit abgesonderi. Omnes aliarum arborum fructus habent aliquid impuritatis habent in se principium putredinis & corruptioni tandem fieri coguntur
obnoxii. Hic vero fructus arboris vitae non est , ita comparatus , nulla in illo labes,nulla putredo, nulla corruptio craimescenda. Invita enim aeterna aberit primo omne P Catum, cui heic sumus obnoxii. Rom. 7: 2s. Iob. Is: IA. Nam illic non erit amplius. Eph. s: 27. IV 6o: I8. In vita artana etiam aberunt peccati Caulae , caro scili- t mundus & Diabolus. Gal. s: I7. Iacob. I: I . I Pet. Π 8. quos abolevit Dominus 's. 32: I7, I 8. I Cor. Is: Σ . A vita aeterna a erunt etiam pectati poenae, omnis generis mala dc molestiae PDI.9o: II. secundo , mors temporalis, quae in hac vita non emanet, post erantiatas plurimas amictiones , sed in vita aeterna abolcbitur. tes 2s: 7, 8. Apoc. 2I: q. tertio mors aeterna , quam interdum in1ummis tentationibus pii in hac vita sentiunt& experiuntur Val. 88
a. 3. Initim in der holim ansist uiaste fund ung treibin i mitten ii ben Eod anfictit ung det holim rac en i sed illic erit devicta Sc implebitur promissio Domini. Hos i 3:14. II. Fructus Christi suavis est & jucundissimus. Arbor vitae in Paradiso fructus serebat jucundos & suavissimos , quorum virtute potuistet homo reficere viis res & vitam prorogare : fructus nostrae arboris vitae , Iesu, superant multis modis fructus arboris illius , non enim nobis dat vitam modo temporalem , sed nobis adfert vitam aeternam. In praesenti
vita in mors vitalis , & vita mortalis. 2 Sam. I : I4. Rom. 7: Σs.ct 8 io. Sed in sutura vita non erit mori , non metus mortis, non
prodromus monis illius , sed pura jucunditas , & jucunda puritas.
III. Fructus Christi in durabilis & aeternus. Fruchus arboris ventis commoti decidunt dc putrescunt : fructus arboris vitae in par diso una cum ipsa arbore interierunt olim in diluvio : sed fructus Jesu nostri incorruptibilis est & durabilis in aetemum , nec potest vel a potestate Diabolorum vel ab inscrno , vel a morte dejici. IPet. I: 4. 'se. Fa: 2. Hur. Io. 4. I. Varietatem hujus mictus
137쪽
quod attinet, ii possunt dispesci in tres principales , quorum I. cst ; Interna beatorum glorificatio , de qua Apostolus Rom. 8:3o. Quoes justificavit , hos & glorificavit. Glorificationem alias
ita definit : quod Deus electis suis erit omnia in omnibus. I Cor. IJe as. Crit congeries omnium bonorum , omnia stilicet collecti ve in omnibus cicctis. Ex quibus clucet; Primo, quod electi in Deo , vcliit proprio dc adaequato subjecto summam salutem , beatitudinem dc gaudium sint hauituri , juxta verba Augustuu: V Ipse si finis crit desidcriorum nostrorum , qui stinc fine videbitur , sincis fastidio amabitur , sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, hic
si affcctus , hic actus prosecto crit omnibus , sicut ipsa vita araesese m communis '. II. Sequitur aeternam vitam consilicre in perfecta dilectione, qua electi Deum in arici num amabunt , eique adhae-rcbunt. Ea cnim cit natura summi boni, quod, quo diutius id contemplamur , co magis ad dilectionem ejus inflammamur. 1 Cor. 6:
D. 24: 24. 6yr I . Secundo, cx interna beatorum glorificatione Olucri, quod clecti in visione liac beatifica iterum pervenient ad restaurationem divinae imaginis picnariam & perstatissimam I Cor. Ip 9. I Iob. 3: z. quae restauratio multo majorem in se complectitur floriam , quam erat illa , quam Adam perdidenat. Animae enim beatorum ornabuntur. I. Cognitione persectissima. In hac vitaliunmus nostrae stientiae gradus est verbum desectivum, cujus clausula est, caetera desiderantur. I Cor. IR: 9. EX Parte Cognoscimus. Modicum ex multo cognoscimus. Max:mum eorum , quae scimuscit minimum corum , quae ignoramus. Sed illic coelabit importactio. I Cor. I 3: IO. Omnes crimus Θεοδίδακτοι. ges. R: I3. fere.
3: 34. In hac vita non possumus cognostendo assequi fidei myst ita , articulum dc Trinitate , de generatione Filii Dei aeterna , de processione Spiritus Sancti a Patre & Filio , de arctissima duarum
In persena του λόγου natu narum unione , de dus praesentia in coena , dc caeteris, quae quidem credimus , modum aurem ignoramus. Sed in vita aeterna cjusmodi mystcria nobis non ampluas erunt abscondita , sed plane dc peifccte a nobis cognoscentur. Σ. B atorum an mae ornabuntur sanctitate eminentissima. Ita hac vita licci nos liberavcrit filius Dci , Iob. 8: 36. remanet tamen in nobis mala radix amaritudinis, Rom. 6: 12. Illic autem omnino liberi crimus ab omni Mahi cupidatate , ab omni mal voluntate , ab omni pugna
138쪽
assectuum , plenarie sincti , perfecte justi. ED. 6s i f. Db.
27. Apoc. 3: F. Corpora itidem beatorum fulgebunt I. immortaώlitate & incorruptibilitate. I Cor. Is: εἶ, m, s3. Luc. 2O: 3s. Phil. 2: at. Fulgebunt Σ. claritate. Erunt ibi omnes perillustres &illustrissimi , resurgentes in δοD I Cor. Is: 43. Matth. I 3 q. Dan. 1o 6. Fulgebunt 3. sermositate, Iesa. 62l 3, s. 's. ψος 29.
Gaudcbunt 4. robore dc firmitate. Apoc. 3: 6. I 2. Val. 6I: I6. Resiissicin εν-I Cor. a s: 3. Angelis similes , quorum firmitatis exempla vide Val. IO3: m. Dan. 6: 22. 'D. 37: 36. s. Gaudebunt subtilitate , restii get corpus πιευαα, ικον, ait Apostoliis, i Cor Is: M. Fructus sECUNDUs principit is arboris vitae nostrae est exterrea & amicissima consociatio , die uberti eblicite ni id freundii, che siememscdast und vetentiqui et i dari sin die austriuehiten e glicst lebeii iure deii. Erit haec primum cum Sacroselicta Trinitate. Semper crimus cum Domino , ait Paulus i Theg. 4: 17. quae non est mera externa conversatio , sed simul secratissima quaedam unio cum
Deo nostro, praecipue cum dulcissimo nostro Sponso Jesu , Dei Filio, Iob. i 7: et , 2 s. a. Cum Sanctis Angelis qui sicut in hac vita se piis associant cosque in viis 1 uis tuentur , nec non poenitentia
illorum cxhilarantur Val. 34. 8. Val. 2I: II. I 2. Hebr. I. ult. Luc.
I s: 7. ita multo magis illic perfecte Sanctorum & clectorum gaudebunt convertitione & consonio. Eph. I: Io. g. Cum clinorum Sc beatorum choro Iohan. II: sa. Luc. I 3: 28. Apoc. 7: . EX hac conlociatione dc conversetione orietur I. Notitia clarissima, tua alle auferruchum iiii eualem lebeia ein andri rechmmdllamblichlim'ileia merdN. 2. Dilectio jucundissima εκ του ο ραν γδεται το ἐρα,.
Anuelmus pros C. c. 73'. fusti diligent Deum plus quam se ipsos , ct invicem tantuam se ipses π Deus illos , plus quam illi se ipsos , quia illi illum , ct se invicem per ilium , ct ille ' ct illos per se ipsum. 3. Laetitia sinoerissima , ex communi felicitate, ex amis. sorum & disci librum munitione , ex omnis ulterioris divisionis a sentia dc nenitione. 4. Collocutio suavissima Matth. I7: 3. s. Laus Dei sempitema. Tgarius Fructus principalis consistit in jucum dissima habitatione. Hic habitamus in domibus luteis , Iob. φ I9. Sed illic erit habitatio cxcellentissima , Civitas coelestis , quae numquam interibit, cujus artifex Deus ipse. Hebr. Ii: Io. Excellentia ejus patet eri nominibus, quibus in Scriptura decoratur. Vocatur
Coelum. AMAtth. s. novum caelum & terra nova . Σ Pet. 3. Apoc. 2Iοῦ
139쪽
t 16 HIEROPHYTICI PAR L PRIORI. vocatur Paradisus Luc. 23: Sinus Abrahae. Luc. I 6: item domus Patris caelestis Rh. I : Σ, 3. nec non tabernaculum Dei Apoc. Err3. aternum tabernaculum , L c. I 6: 9. Patria nostra Hebr. Ir: I4. Philip. 3:2o. Terra viventium Vah 27: ct II 6. Hiemsolyma caelestis. Hebr. I 2: ΣΣ. Apoc. ΣI: Σ, I .
SApi ENT1A Arbor vita est prehendentibus illam, denique tenentium eam beatur quisique. Ex ore Dei veniens in animum sapientia Pro. χ: 6. io. vitam & immortalitatem adsert quaerentibus atquc amplectentibus , cunctisque cam icnentibus , brattudinem.
Prov. O: 3o. FRUCTus Iusti ut Arbor vita salutaris ct assumi animas sepiens. nne Ba np, assiimit animas , id est , a molestiis austri , liberat, fatuat : quo etiam sensu obvenit verbum np, Psil. i 8. 17. Mittens CX CGito Vnp' assumit me, eXtrahit me ex aquis multis : eripit me ab inimico valentiore.
s vitae desiderium veniens , id est, animum levat aegritudine , crugit , firmat, reficit hilaratque.
Prodi. Is: 4. SANITAS lingua arbor vita s perversitas autem ex ea, velut confractio a vento. id est serino. sincerus & doctrina sana inc Iumitatem & salutem praestat homini : vitiosus autem & corruptus calamitarem creat & pernicicm.
RENTES CONDITORIS SUI GRATIA EMCIDERUNT. Gen. Σ: 9.
An non ς xi hanc scientiae boni dc mali communiter omnes v cant. Si vim nominis Hebraici expendo explanatius locum hunc verterimus : Germinare secit Deus &c. Di arci ny ri yy Arborem sensus , Sensus , inquam, boni or mali. Arbor scnsus cst datura sensum , ut Arbor vitae vocata , quae datura erat vitam : sensum boni, perpetuae vitae , sensum mali , mortis ic irae divinae , si Dei verbo repudiato fructu ejus vel retur VP ex quo verbum n derivatum , est sentire, vel sensii percipere : Gen. I9:3s, 36. L to : ν R, non pensit dum concumberet illa , aut dum e urgeret. I Diqitigoo by Corale
140쪽
DE ARRORIBU s. CAP. XIV. IIIS: 16. Assumtis senioribus civitatis spinasique deserti praebitis per eas senseum viris Succoth rnis. Proν. Σ3: 3s. Tondentibus ine, non sensi. Dan. 23. DcOS amcnteos & aureos, serreos, ligneos dc lapideos qui non vident, neque audiunt , neque adeo sentiunt laudavisti. EPar. 6:29. Quum sentientes quisque plagam suam ,& dolorem si uim expandet manus suas versus domum sanc , tunc tu Gaudito de coelis. Ita accipio quod legitur Isai. se I 2, I 3. Opus manuum D
mini non intuentur , ct factum manuum ous non vident. Idcirco m grat populus meus m 'bara quod careat sensu. Fuerit ergo Arboriensus honi & mali , Arbor cujus fructus intactus vitatusque boni,
comestus mali, sensum protoplastis praeberet. Novi boni sensum intelligo confimatam atquc stabilitam a Cinatore sanctitatem & justutiam in creatione acceptam. Mali sensum dico mortis aemporalis spiritualis ac aeternae, quae imaginis divinae privatio est. Hanc utique mortem violato Dei praecepto statim scnserunt , sicut scriptum est : Tunc Ucruerunt se oculi eorum , senseruntque se nudos cnc. Gen. 3. 7 Proxime igitur ad mentem Dei acccdunt, qui cum Augustino dc Theodoreto Arborem scientiae vel sensus honi dc mali ab eventu &expertcntia adpellatam censent. Ita autem de ea incomparabilis D ctor , Tomo III. tib. 9. de Genesi ad literam cap. I . V Aera nonis potest , ut voluntas propria non grandi ruina pondere super hominem is eadat , si eam voluntati superioris praeponas. Hoc expertus est homo is contemnens praceptum Dei , ct hoc experimento didicit , quid int si rest inter bonum ct malum g bonum obedientia ; malum autem in
,, bedientia , id est , superbia ct contumacia , perversa imitationisse Dei ct noxia libertatis. - Item Tomo V. lib. I . de Civitate Dei cap. I7. Aperti sunt oculi amborum nam ad videndum , nam ersi antea videbant ; sed ad disicernendum inter bonum, quod amiserant, si ct malum , in quod ceciderant. Unde ct ipsum lignum , eo quoasi istam faceret dignoscentiam , si ad vescendum contra vitium tangsis retur , ex ea re nomen accepit, ut appellaretur lignum scientia boniis O mali. Experta enim morbi molestιa , evidentior sit etiam Iucunis ditas sanitatis. Cognoverunt ergo , quia nudi erant : nudati scilicetis ea gratia , qua flevat , ut visitas corporis, nulla eos lege peccati
is menti eorum repugnante confunderet. Hoc itaque cognoverunt, quod
si felicius ignorarent , si Deo credentes ct obedientes non committerent , si quod eos cogeret experiri infidelitas ct inobedientia quid nocerent. A