장음표시 사용
471쪽
ae eosdem quos cistus essectus praebens. Fit ex eo quod Ladanum dicitur a squidem, cum cisti frondes pascuntur caprae hircique , pinguitudinem conspicue barba carpunt, dc suo lentore villosis cruribus adhaerescentem reportant .: quam depectentes incolae colante
que cogunt in offas , & ita recondunt. Alii vero attractis funiculis , infidentem fruticibus lentorem abstergunt, conglomerantque
in Ladanum. Haec Diosc. lib. L. c. Io9. IIo. De eodem Plinius :Arabia etiamnum dc Ladano gloriatur ; forte casuque hoc , & injuria fieri odoris , plures tradidere. Capras maleticum alias frondibus animal , odoratorum vero fruticum appetentius , tanquam intelligant pretia, carpere germinum Caules praedulci liquore tum gentes , distillantemque ab his casus mixtura succum improbo ba barum villo abstergere. Hunc glomerari pulvere , incoqui sole. Et ideci in Ladano caprarum pilos esse. Sed hoc non alibi fieri . quam in Nabathaeis, qui sunt ex Arabia contermini Syriae. H. N. tib. I 2. c. II. Nabathau fuerunt Ismahelitae. Primogenitus enim Ismahelis Neb oth conditor illius gentis fuit. Iidem dicuntur ex Gileaditide venientes tari Lot, hoc est, ladanum cxportasse. Abunis dabant enim ovillo & caprino pecore , teste Iesua G. 7. Omnes greges Cedaris Arabum Cedarenorum Congresabuntur ad te; arietes Neb othi ministrabunt tibi. Et autore 2 Chron. I7: II. Arabes Iosaphato , Iudaeorum Regi adducebant greges arietes septies mill nos septingentenos , & hircos septies millenos Zc septingentenos. Αconvoluto & conglomerato in foliis lentore apud Hebraeos nomen
obtinuit ladanum. ο' cnim pro reis scriptum , elise post scheis
mobile clemento R , significat convolutum seu conglomeratum, &descendit a nη, , quod est obvolvere. Potest etiam a in derivari, ejusdem significationis verbo , quemadmodum a Gnt venit uax jejunium , & uri a uri altum esse. Cum de cisti fruticibus hodie colligatur ladanum , inde Enmuaereus in Comment. Schrod. pag. 7O .
suspicari cepit , fabulosum esse , quod Discorides & alii de barbis
pilisque hircorum depexum tradiderunt. Sed inanis est suspicio. Potest enim comparari ladanum vel leviore vel majore opera. Minori negotio istud quanquam parcius , antiqui Arabes ab hircorum pilis detrahebant: nostra autem aetate, intolerabili labore, ut sunt,
de cisto ladanum colligunt. Illa igitur ladanum colligendi dissimilitudo a gravissimis testata scriptoribus , & ipsi rationi congrua . non cogit fictum di commentitium credere vetustum colligendi morem. Eli II
472쪽
GALBANuM Syris ic Hebraeis a pinguedine dictum. Est enim succus pinguis. Discorides: Galbanum succus est nascentis in Syria serulae, quod nonnulli metopium vocant. Maxime laudatur caditilaginosum , merum , thuris AEgiem praebens , pingue , minime lignosum , retinens nonnihil adjecti seminis & ferulae, gravi od
re, neque valde humidum , neque nimis aridum. Adulteratur faba freti, resina & ammoniaco. Casp. B tabinus ad Discoridemi Galbanum liquor est , grumis flavis aut candicantibus compactus, si stantia molli, pingui , digitis adhaerente, sapore amariusculo, od re gravi. Eligendum purum, pingue , cum accenditur flammam nutriens , mCalocriter viscosum . colore flavum ci tale enim recens est.. Naseritur in Θria , Plin. libr I E. eap. 26. Dat lc galbanum Syria in eodem Amano monte e ferula , quam ejusdem nominis relinae modo stagonitin appellant. Sincerum si uratur , fugat nidore serpentes. Sumtui sacro additum , Exod. 3o: 34. Vel quod esset ειοσρον. Inter Dοσροι enim & Theophrastus rctulit, Hist. Piant. lib. 9. c. I. & Vulgatus Interpres, qui verba tarn a n licet neglectis accentibus , vertit , galbanum boni odoris , vel si , ut quidam volunt, retri odoris fuit, ut aromatum aliorum odorem acu ret. Saepius enim ea , quibus vcl ignavus vel ingratus odor, cum suaveolentibus mixta, suavissime Olcnt. Ambrae, inquit Tachenius, grana decem, cum Libeti granis tribus tere; adde unam aut alteram guttam succi limonii, quo augeatur aciditas, instilla, suavissimum unguentum obtinebis; ec tam ambra ignavi est odoris ;Zi tum, quo purius, hoc acutius & minus grate olet, ex utriusque mistum quis dam gratissimum cxoritur. Sic Moschus , ubi Purus est , non olet suaviter : misice cum aliquot guttis spiritus rosa et aesciatis , fragrantissime olebit. Du Hamel de corpor. affectionibus lib. I. p. 89. Vci , quod maxime probem , , quia resinosum cst galbanum & m dium inaer resinarum dc gumini genera , ut aliorum aromatum dorem diutius contineret. Resina enim , ut Plinius tradit, aut gummi, unguentis etiam adjiciunt, ad continendum odorem in corpo rc. Glcrrime is Evanescit atque defluit , si non sit haec addita. Hinc Galbanum etiam Mendosio , laudatissimo unguento adjectum fuit. II. N. M. 3. c. -
473쪽
CDPQR non es Caphura , nec prus, ligustro vulgari similis. D Feribitur a Discoride vulgare se a gyptium ligustrum. Optimum nascitur in Ascalone ct Canope. Iptium foliis latis ct angustis. Laifolium ab Arabibus vocatur Athinna , nascitur circa Tripolin ria. Mus usui. Ligustrum et gyptiacum plenius describitur. Hos us botrum aemulatur. Itaque Escia Copher non est botrus , seu fructias opri , sed flos in morem botri figuratus. Cant. I: Iq. Copher villan. quoque seu pagum notat , quo sensis accipiendum Cepharam ,
ANT L. I 4. UT 's CIpri in vineis Hengessicus meus est mihi. In vineis E edi, id est , inter vineas Engedinas, in planitie Hiericuntim, in qua gigni Cyprum prodidit 'sephus Belli Iud. lib. q. c. 27. I pro inter aut prope accipi monet in Concordantia Particularum ML dius. Merito heic explodimus opinionem eorum, qui Opher caphuram interpretantur , resinosum penetrans atque graveolens illud Indicae arboris gummi. Sed nec Cyprum admittimus , fruticem ligustro vulgari similem. Distinguitur enim ligustrum in vulgare &AEgyptium. Vulgare est , quod Dioscorides describit foliis circa vi gulta oleae similibus, UZiphi Plinio , sed latioribus , mollioribu que & viridioribus. Flos est candidus, mustosus, odoratus. Se men coriandri Plinis , Discoridi nigrum , sambuci fructui simile. Optimum nascitur in Ascalone & Canope , id est , Canopici sinus Insula. Florem inter coronarias retulit Columella. Ligustrum A gyptiacum vel latis vel angustis soliis distinguitur. Lati lium aliis Cyprus Gnaeeorum ; Arabum Hinna , vulgo Alcanna pro AAhinna, frutex potius quam arbor. Tota hyeme viretis dat flores ex luteo pallidos , odore moschi , quibus bacilli concolores. Baccae ligustro vulggri sere pares, sessiles magis , coloris subcineret. Pr venit circa Tripolin, Syriae in hortis. & in Caim. A Turcis propi rodoris suavitatem , quam flores exhalant, in valis custoditur, dc
474쪽
hyeme in calidioribus locis, ne pereat. Flores in pulverem contuosi cum succo citri miscentur, eoque magmate capilli & ungues puerorum , sestis dicbus tinguntur. Pulvis est RauWolfio viridis, qui ex 2ERupto plenis saccis Tripolin delatus in instructioribus ossicinis habetur. Irullonius ex susto savcscentem facit. Ex radice sp
dium suum urunt Arabes. Vide Ram Uium Biserar. pari. I. cap. 6 .
Ligustrum AEgyptiacum soliis angustis , olivarum similibus , breviusculis , scii latioribus & sub grato virore magis tenellis. Flos racematim spargitur cinericius, si bucinorum figuram imitans, 1ud minor, odore admodum acuto. Fruetus a ligustro vuls ri diiasti t. Ille enim baccis juniperi similis, hic numero, magnitudine, ac specie, dissidet. Flos dc fructus botri similitudinem aemulantur. Dioscorides de. Cura: ' , ἐυωδε , ιδρυώδ,i, apud Orobasium, quod idem est. Nam βρυα dc βοτρύδεα in hujusmodi fi rihus racemosis Gioeci indifferenter usurpant. Salmas Hyl. Latr. cap. 69. Sic per Ma ba non fructus Cypri, sed flos indigetatur , dc
omnino vertendum est: ut botrus vel flos Cilpri in vineis Engedinis est amicus meus. Flos enim Cypri apertus caerulescentem uvam sive botrum quodammodo reprauentat ut. αυτο, ς testatur Hier.
Helphius, de Mna Medinensi cap. r. Eique amicum sponsa comparat, animum refercns ad suavissimum floris odorem , cujus jucunditatem aquat, imo longe superat Servatoris Jesu memoria. Geterum dc pagum seu villam denotat Opher, & Cepharim pagos : ita Copherha ρα- cst villa pagam I Sam. 6r 98. Caephar hahamoνah , vicus est populose domus. 'μ. i8: 2 Cephar Linophni, pagus Hophnivcl Hophnitarum , ibid. Cephar Nachum , sive Caperiraum, pagus
Nachumi. Matth. 4: a 3. Hoc significatu accipimus vocem Cant. 7: I 2. verba in hunc modum vertentes : Veni , dilecte ma , e rediamur in agrum , Pernoctemus in villis e non ut Iunius dc Tr
messius : pernoclemus ad cypros. Si enim existimaverint, ligustrum dive vulgarem Lyprum in animo habuisse sponsam , quia floret ligustrum a intc Vcre & incunte aellate, vcris aincuritatem quam tantopere desideraverat, flores ligustri non P nunciarunt ei, . aliis nobiliorum arborum floribus illud praevenientibus. Si alterum ge
475쪽
XVAION, Graris Croton. Ricinus a Discoride descriptus. Locus ejus natalis. Movet vomitus , a quo nomen traxit. Non est hed O. Thalmudicis nominatur Κik , Arabibus 9 Poenis Elchema , o Dis palma Chiristi. Reste ab Interpretibus Libajon reddi Riacinum argumentis probatur. Diluuntur objecta. Iona ricinus vana
4: 6, 7, 8. PARAVERAT Dominus Deus, cum tugurium Joine exaruerat ricinum , qui ascenderet siuin C pra Ionam, ut esset stuper caput ejus, erepturus eum a malo Esius , iatabaturque Ionas de ricino illo laetitiam C magna. Deinde paravis Deus vermem , 6cendente aurora postero mane, quo iadente ricinum , exaruit. Fuit itaque , oriente sole , parasset. Deus ventum orientis silentem , ut percuteret sol caput Iona , ut deficeret animo expeteretque se ipsum mori s dicens , praestat mori me quam viavere. Paraverat Dominus Deus Ricinum , Hebraice irpP Grincis Cmton ; nomen accepit a ricini animalis similitudine. Arbor, rectius frutex , vel ut aflo & Toumesortio placuit hcisa , in p venit in Assa parvae ficus altitudine , folio platani majore, laeviore dc nigriore : ramis , caudicibus cavis , in arundinis morem : k-mine in uvis vel baccis asperis , quod corticibus exutum ricinumianimal repraesentat. Diosc. lib. c. Is8. Ad litora Tripolitana occurrit frequentissimus , ut transitum fere prohibeat , teste Rau--ollio Itinerarii pag. FΣ. In AEgypto etiam sponte nascitur , nec in hortis Germaniae ignotus , scd frutici quam arbori similior. N men indiderunt Hebraei a vomitione vehementi. Compositum quippe est ex duobus collactaneis vocabulis irp & pirn vomitum denin tantibus. Prius legitur 'sa. 28: 8. posterius figuratum ad instar pria consumtio omnimoda . ubi terminatio significatum norninis, ut alibi a nobis probatum , intendit. Idem sonant 4 3 ita' Arabica
476쪽
nomina ; Nec abs re aprilationem hanc ricinus meruit. Movere cum vomitus docet Dioscorides : Ex ricino oleum nomine ricinum exprimitur , cibis Pedum , lucernis emplastrisque utile. Grana triginta , lete cum Orobasio tria , numero purgata, trita potu , pituitas , bilem, aquamque, per alvum extrahunt, vomitionesque m veni : sed injucuncia admodum est & molesta purgatio , liquidem stomachum vehementer subvertit. Sic Mesius : Regium granum , hoc est , ricani semen .' pituitam tam per vomitum quam per alvum extrahit, sed non 11ne assumentium molestia , Iiquidem st machum vehementer subvertit; quin etiam bilem & aquam intercutem dejicit : & ea sane omnia excrmenta purgat , quae ad articulorum compagines dcfluunt. Tollitur noxa ubi igne torrefactum sit
prius. & cleinde admisto sceniculi & anisi semine. Ita enim paratum vomitiones minime molitur. Observatum hoc quoque a recenistioribus , Labelo stilicet & Theodoro Taber montano lib. 2. de Herabis fol. 48r. Grana Ricini saccham & melle condita, vomitiones concitant. Et Valentini cap. 2s. Hist. Si I. Ricini grana virtute v hementer purgante , tenacem pituitam , bilem aliasque impuritates ἄνω καὶ καὶαι CXpurgant. Quum vero in magna dosi ad 8. aut Is. sint sumenda , vehementerque purgent, sere nunquam usurpantur
praesertim, postquam Granatilli & semina ricini Americani purgantia innotuerunt, quorum dimidia pars ad purgationem valet. Quae amplius ad nominis Hebraici interpretationem adserri postlint in SP nopii Criticorum Polus, potissimum ex Mercem,Livcido, & Bocharto,
in hunc modum exposuit. Uulgatam sive Hieronymi versionem, qui stilicet hederam reddit, contra non solum apertam vCritatem , sed etiam authoris sententiam, Concilium Tridentinum stabilivit. Hieronymus enim fatetur se hederam cum veteribus vertisse , non quod id probaret, sed quia nomen Latinum, quo vera illius signi-ricatio exprimeretur , ignoraret. Ricinum ergo verterunt Iunius , Tremellius, Mercerus, Liveldus, Drusius. Grotius , Bochartus. Hujus versionis veritas, inquit Livclsus, ita mihi probata est, ut ncstiam, quae confirmatior interpretatio sit, & mirer, si quis su rit , qui eam non amplectatur. Iam nemo est Paulo humanior, cui non compertissimum est , Rih m esse κεο sive ricinum , quem Herodotus vocat σιλικωριον , id est, σἐσιλι κωριον. AEgyptii apud Strabonem, Diostoridcin,& Plinium, nec non Herodotum, Euterpe , dc Theophrastum tib. I. cap. I 6. κ . Thalmudici vocant
477쪽
p Arabes dc Poeni apud Hieronymum dc alios Elcheroa ,
ossicinae palmam Christi nominant. Hanc versionem firmat, quod
Ri sis cum ricino conveniat I. altitudine, quae ab omnibus meia moratur: Σ. soliorum magnitudine indeque proveniente umbrae demsitate . quae magno authorum consensu firmatur. M asen , inquit mmchius . est herba longis ic altis frondibus umbrosia : Ricinus apud Dioscoridem est solio platani majore , vel selio vitium , apud Plinium tib. I s. cap. 7. 3. Naicendi celeritate. In Hiiania r pente provenit, ait ibidem Plinius. Adde quod Κik on sic describitur in Rabba , filio Hannae , quem Rimchius citat : Juxta aquas crescit , Sc pro tabernarum soribus sata ad umbram faciendam cri-gitur , ac de granis ejus oleum fit. Adde etiam quod habet ni ronymus. Est genus virgulti latis soliis , suo trunco se sustinens , quae in Palaestina crebro nascitur, dc maxime in arenosis locis. Mirumque in modum si semen jeccris , consola consurgit in arborem; εc intra paucos dies quam herbam videris , arbusculum suspicis. Objiciunt ; Ricinum , non minus quam cucurbitam a vermibus immunem esic, docere proverbium, Καῖων ύγιμι , Ricino anior. Respondetur e i. Suidas ait, hoc de ricino non planta, sed animali dici. 2. Potius de Crotone urbe hoc dicitur , quam saluberrimam fuisse constat, tum ex oraculi cstato , de illius salubritate apud Strabonem lib. 6. dc Suidam in voce ; tum CX eo, quod tot athletas , dc inter eos Milonem protulerit.
II. JONAE RICI NUs, VANA MUNDI GAUDIA.Dς Ricino Jonae dictum : Filius nostis exstitit, ct filius noctis
periis , hoc est , una nocte cXstitit, altera periit. Tam celere incrementum habuit a minaculo. Licet enim ea sit fruticis hujus natura , ut repente proveniat, dc paucis mensibus in altitudinem eximiam extollatur ; is tamen una noste in eam materiam frondcmque
naturaliter effundi non poterat , qui obtecto tugurio Ionam a Solis ardore defendisset. Subito natus, umbrae gratia vatem delectavit , subitoque dc ad vermiculi ictum marcescens, lumim dc moerorem ei attulit ; eaque re imaginem p buit voluptatis properatae , sed
cito sugientis. Habent humana omnia vermem corrodentem. Quasi herba solstitialis, ut Comici verbis utar , paulisper sumus. R pente emrti , repentino occidimus , dc , ut est apud Ausonium :Sopitiabi velut herba solet , ostentati raptique simul. De moerore vatis Occellui : Gavisus est Jonas ricini umbra dc onu festinato.
478쪽
s6 HIERO PRYTI cI PARI PRIOR Convincitur nostros maerores, quos putamus esse sanctissimos, peris saepe esse carnales. Nam levibus Elatiis carnalibus laevantur di vertuntur. Nos super Ionae ricino haec lusimus: Aspice maerentis ricinum solamina sona ,
Guem modo nascentem perdidis atra dies Floruit O tuguri contexit culmina vatis , Et contra solem gratior umbra fuit. Una sed hunc ut nox nascentem vidit , eundem
Arentem vidit pone sequuta dies. Milicet hae mundi frustra gaudentis imago , Gaudia post ortum mox peritura suum. Nil stabile aeremumque manet sub sole, seu que . sui perimat ricinum , vermis ct Eurus erit. uam praestat gaudere Dei praesentis amore . Atque Bono nunquam desiciente frui. III. IONAE RICINUM. MIs ERANTIS STUPOR. N1NiviTARUM & amplissimae urbis interitum haut miseratus I nas , de amissa ricini umbra doluit. Etiamnum esse videmus, qui ex futilium rerum jactura , bestiarumque , Canum , equorum lcavium interitu, acerbitatem & maerorem capiunt; Ecclesiae autem p riclitantis , & ad imaginem divinam conditi hominis, calamitate dimiseria non anguntur.
ris ALLUACH perperam exponitur mal . Ineptius alii urticam, alii ciceris genus intelligunt. Mai an halymum adpellari probatur. Halimus a Dioscoride, Galeno ct Casp. Bauhino descriptus. Non
est ex fruticum genere, quod Arabibus Athali. De Gli herba A geluι a S. Ioseph.
479쪽
OR. 3o: I. 4. δωκ' rulant minores me tempore , qui seprevissem parentes eorum apponere caniabus gregis mei. . . . qui' decerpebant halimum μ. er arbusta.
ob aliquam soni congruentiam plerique ni is Malvam eXposuerunt , repugnante vociis etymo , quod ad αλικον τι , ad salsum quiddam respicit. Malva autem dulcis lenisque herba facilem creat succum, & Irraucescentem expedit vocem , quae uti nec congeneres, Althea , Alcea, & Gossipium, ad arbusta vel sepimenta nascitur. Itaque alii urticam heic intelligunt, Thalmudici Ra MI . quod est ciceris genus. Iunius & Tremellius herbas e salsugine vomtunt. Uerum, inquit Bochartus , Malluach omnino est halymum. Α que hanc veram esse interpretationem in loco Jobi multa probant. Primo , quod Syri sic sumunt , ut nos disertis verbis docuit Abe bitar. Halimum , inquit, quod populus Syriae vocat mattach, Molochiam scribit Serapio. Secundo, quod utraque vox nabo inquam,& ἀλιμν vel αλιμον a sale facta est. Tertio , quod Jobus in eo est , ut miseros homines describat, & redavis aci incitas. quo vel maxime haec pertinent, qui decerpebant halimum super arbusta. Ita Caesar prope Dyrrhachium in summa fame
-- Cernit miserabile vulgus In pecudum cecidisse cibos ct carpere dumas, Et morsu spoliare nemus.
Haec Lucanus lib. 6. AEne est, quod Hesiodus per malvam 8c auphodelum tenues significavit , di quod scriptum apud Iuvenalem: - suis tecum sectile porrum tor, ct elixi vemeeis labra comedit 'Sed quod maxime ad rem sacit, non ovum ovo similius , quam Iobi loco similis est hic Antiphanis apud Athenaeum lib. 4. cap. 16.
E Pythagoricis forte quodam pauperes Halima exedentes, quaque talia colligunt D Uida terra in hiatibus. Quarto, quod Graeci interpretes, hoc sequuti sic reddunt, περιαλων-Mmm τες Dissili sed by GOrale
480쪽
Tu αλιαα, confringentes halima. Scio in multis codicibus legi in ρὶ κλῆντες, Circumeuntes , & in omnibus αλιμα, Cum spiritu leni, pro αλιαα cum spiritu aspero. Cem αλι rex plurali numero sunt pharmaca, quae ex malva & asphodelo potissimum constitille veteres volunt. At pharmaca illa significasse Graecos inte retes nemo dixerit. Quid enim sit ἄλιαα φαρολακα aut περικλοῦν. Itaque rescribendum est αμα, sicut diximus. Quinto niua esse halymum potius, quam urticam, v l atriplicem, ves aliquod Ciceris genus, apparet ex labi verbis : Qui dilae uni malluach n e st super arbustum. Haec enim palam docent maliuach her in non esse , sed ex arbusto decerpi. In quo genere esse halymum ex veteribus jam didicimus. Hanc interpretationem primum ex Arabum scriptoribus eruisse se ait Bochartus, Europaeis Doctoribus prorsus ignotam. Sed ante ipsum constat hoc docuisse 'annem Drusium m uasonibus Hebraic. Ouaest. I7. ubi sequentia leguntur : Iob. eto: 4. lectum inrodice Ebneo, Uni fluccidunt maliv.ich. Qiid Iluach ' Expono: Qui succidunt halimum. Hic dissentio a nuperis omnibus Inte pretibus , quia ut dissentiam Veritas me cogit, quam n quicquam
frustra ipsis quaesitam puto me reperisse. Est enim Malluach a liud nihil quam halimus, sive halimum. Id colligo primum ab e-omo , quod habet a file in utraque lingua: nam Melach Ebraice, Graece dicitur αλι , αλ , unde halimus: deinde ex lingua Ambica; Arabes cnim halimum appellant Mastochia, quae vox hodieque manet adhuc in Mauritania , ut testantur Serapio & Ruellius. Postr
ino ctiam pro me est ipsa historis , in qua similia leguntur de Mal-luach atque de Halimo, praeter , quod hesimi vis cclcbratur in s
Ita. Acilisach quidem halimum csse docent Drusias & Bochartus , halimus autem quae sit planta veteribus cclebrata , neuter significat. Dioscoridi frutex est sepimentis idoneus, similis rhamno , sine spinis , soliis oleae , sed latioribus, nascitur in sepibus. lib. I. cap. Ios. Est etiam Galeno frutex halimum , plurimo in Cilicia praecipue
proventu , ubi & germina ejus recentia estant, ec reponunt quoque in posterum sutura usui. . . . Idonea planta est ad scpiendos hortorum toros ; quippe obsequiosa cum sit, facile quocunque distrahitur. De codcm CV. Nauhinus : Halimus latisolius, erectus frutex cst, omnino candidus, in rhamni altitudinem assiirgens, qui ex radice dura , lignosa & ramosa multos protrudit ramos, Cra S, ligno-