Hierophyticon sive commentarius in loca scripturae sacrae quae plantarum faciunt mentionem distinctus in duas partes, quarum prior de arboribus, posterior de herbis dicta complectitur. Auctore Matthaeo Hillero ... Cui accedit praefatio Salomonis Pfis

발행: 1725년

분량: 846페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

481쪽

lignosos , at fragiles & leves ; circa quos siue ordine n seuntur folia oleae , sed latiora & breviora , interdim rhomboidea candida , carnosa, quasi selendentia, acida gustu. Flos in summis ramis musiacosius, purpurascens , racematim cohaeret a cui succedit semen copiosum, latum, portulacae marinae simile. aestate floret, semen autumno maturescit, qui Ullisiponae sponte provenit, dc Hispali in sepibus. Hic legitimus Distaridis est halimus ic mitius illud genus Plinii. Fallitur Vir magnus, qui fruticem esse contendit, Arabibus Athali dictus. Chali , inquit, frutex est , halimum quoque

frutex. Tanquam fi arguerem: Elephas est animal, musca est antismal ; ergo elephas est musca. Quae genere conveniunt, non pro tinus eadem specie censentur. Porro eandem plantam ficturus Aurili dc halimum , ipso cliali mulieres uti scribit, ad sucandam faciem dc nitorem corpori conciliandum. Idem de Halimo tradere Plinium , qui intcr halimi virtutes recensuit, nitorem corpori fieridentibusque candorem , si fricetur radice ejus. Scripsit haec quiadem Plinius : sed nec ex sua sententia , nec de alio quam silvestri halimo . qui Alcati nobilitatem non aequat. Jam quod de virtutiabus halimi ic Athali prodit, certum est , radices eorum non uni eidem rei usum praebuisse. Halimi radice corporis atque dentium nitor factus s athali autem radix nee corporis , nec dentium dcc rem peperit, sed dealbatos pannos reddiciit splendidiores , rami vero tinXerunt. Angelus a S. Ioseph in meophylacio: Herba Kali cyclamini genus, cujus radice utuntur orientales ad lavandos pannos albos, foliis vero ad tinctos. Faciem reddere nitidiorem me nus. quam legere memini. Adversatur etiam clarissimi scriptoris lentemtiae , quae de Athali tradunt Arabes, halimo a veteribus delineam minime congruentia. Halimus, tradente Plinis , sine spina , soliis oleae, sed mollioribus. Coquitur autem hoc ciborum gratia: Us,nen vero, id est, Athali, ut apud Bochartum tradit Albacra, in sine soliis, ramos habet tenues, radici similes, teneros , multi hi moris, qui crescunt, donec sortiantur lignum densum, quo accenditur ignis valde calidus. Odor & sumtus ejus est exsecrandus,

adeoque cibis minime idoneus) sapor salsuginosus. Igitur quod alii

de natali solo halimi ambigentes, nunc aridis nasci locis, nunc rua

ritimis , perhibuere id ipse nihil dubitans de halimo bc Attali a

firmavit.

482쪽

CAPUT QUINQUAGESIMUM SEΡΤIMUM.

HEDERA.3 Cm festo hederam ferebant. Visceratio vel creanomia. Redera coronati accumbebant convivantes. Hedera Iudaeorum in plebem Gyettorum character. Hedera similis impudica mulier. I. BACCHI FEs To HEDERAM FEREBANT.

ACCAB. 6: 7. Ducebantur Iudaei Antiochi Philopatoris Iussu, cum Acerba necessitate die natalis regis singulis mensibus ad viscerationem s ct cum erat Dion,iorum festum , cogebantur hederam ferenter pompam Baccho ducere. Ad viscerationem , ad creanomian , id est , idolothytorum distributi nem. Graecus author, ἐπὶ σπλαγχνισρον. Aristophani σπλαγγγέυειν est, ut eriplicat interpres ejus, σπλανυνων ροταλαζειν. Ptist lacrum pars extorum reddebatur iis, qui victimas obtulerunt. De iis, fissant epulae. Hoc est quod vocare ad exta dicit Plautus. Pompam Baccho ducere. Hedera Bacchi propria. Seneca de Oedipode' Elfusam redimite comam nutante corymbo , Mollia Niseis armate bracchia thyrsis. Festus: Hedera in tutela Liberi Patris putabatur esse. Gratius d. h. Dicitur Alexandrum ob raritatem hedera coronato exercitu, victor

ex India rediisse exemplo Liberi Patris: cujus Dei & nunc adornant thyrsos galeasque etiam dc scuta in Thraciae populis, in solemnibus sacris. Plin. H. N. I 6 44. Hasta etiam Bacchi , uti in summo corymbis . sic in medio & imo, hederas implccti selita est, teste Non no Lib. 9.. Musdem arae hederas imponi consuevisse Scaliger d Cet . Poeticcs libro primo cap. 2I. Omnes quoquo in sacris ejus, e dem modo fuerunt redimiti.

A Baccho usus ejus ad conui rantes transiit, qui hedera Corona ti accumbebant , ut vi illius frigida, vim vini adstringerent reprimerentque. Athenaeus Dipnoseph. biso I 6. p. 67s. Iis quorum caput meri potione tentaretur, promptissimum remedium ex florum fasciculis Disiti Gorale

483쪽

culis atque sertis fuit. Nam , ut inquit Andreas, quum aliquem ne dolor capitis urgeret, ejus compressu levatus, vinculum i tellexit doloris praesens auxilium. Hac igitur medicina opitulantes, eorum qui nimium bibissent caput revinciebant hederacea praecipue Corona, quae planta citra cultum ubivis copiose provenit, facie alioqui non invenusta , corymbis 8c foliis virentibus frontem opacat, adstri-Etionisque vehementiam patitur,& postremo refrigerat, citra odoris gravitatem. Ob hanc rationem coronam illam vita Baccho didicasse videtur, qui δέ potum invenerit, dc malis inde nascentibus su

eurnat.

CTORUM CHARACTER.

2 Maccab. Σ: EI. PHILOPATOR Zudaos, qui in censum Alexandria

referrentur, squi in plebem AEgyptiacam adseriberentur, adhibito etiam igne obsignari jussi, χαραίεσλ, vel inustum ferro ignito characterem accipere hederam, insigne Bacchi, quo Bacchus a Deastris aliis distinguebatur , ut galea vel hasta Mars, tridente Neptunus. Tria hominum genera Alexandriam habitabant, ut ex Polybio nos docti Strabo libro I 8. AEgyptii vcteres , miles merccde conductiis, & Macedones , qui proprie diccbantur Alexandrini, dc quorum longe optima erat conditio , ita ut etiam in poenis distin-Πuerentur, ut notat Philo contra Flaccum. His Judaeos Ptolomaeus Lagi filius aequaverat, ut Iosephus nos docet lib. XII. cap. v. Philopator Iudaeis iratus hoc beneficium rescidit, neque aliis indulsit, nisi qui initiarentur. Caeteros Iudaeos, qui hederae χαραγμα acciperent dejecit in plebem AEgyptiam. Id hic dicitur λαυγραφία, & quibus id fiebat οι ἀπογραr ομενοι. At qui talem notam detrectarent, eos servorum loco haberi voluit. Grotius ad h. l.

IV. HEDERAE SIMILI s IMPuDICA MULIER. varinus: Enecat amplexu serpens hedera arboris alta,cuo sustinetur stipitem. Sic es amica procax , hedera formosior alia

Lentis adhaerens bracchiis rcuem semel amplexa est lascivo occidit amore, gens opes est sanguinem.

484쪽

tanquam bos ad mactationem abit, ct velut compedibas ad remdisionem stultorum, ἀσηec dissecet culter Iecur i us s quemadmodum festinas avis ad laqueum, nesciens contra vitam fluam illam esse.

CAPUT QUINQUAGESIMUM OCTAVUM DE FRUTICIBUS , QUI SPINIS ARMANTUR.

XOra , communissmum spina vocabulum , a taedio appellatum. Spiana hae maledictionis symbolum habetur. Eadem perduellium erat supinplicium : Refractariorum imago. E sdem ignis subito pereuntis vinpus. Spina exusta hominis in istum peremti emblema. Serere in spinas , est in divitias ct voluptates intendere animum. Seminare triticum ct spinas metere. Spinus , res inexstirpabilis. Spina des lationis signum. Loti genuit Hamubum , spiria uvam. SCHAMIR , spina densior altiorque, excisioni pertinaciter repugnans. L is harum sentium , malefica improbitas. Vastitatis indicrum sentιcetum. Seniatium metu libera Ecclesia.

OMM Inus vocabulis distincta fruticum spinoserum genera sunt urarax dux m, d π p p 'Yd rari r pquorum significationes quantum quidem licuerit, d clarabimus , allatis sacrae Scripturae textibus, quibus

inseruntur. IM MUNISSIMUM SPINAE VOCABULUM: U AE MALEDICTIONIS E SI SYMBOLUM.

A taedio appellatur, agricolis ob damna & injurias fastidita. Hine

ut maledictionis emblema occurrit: Gen. I7, I 8. Maledicta esto terra propter te , cum dolore coia medito eam , id est, proventum ejus , omnibus diebus vita tua, sepia namque st carduum preferet tibi; tu vero comedes herbam uri. P raphrasis : Non essundetur, ut antea, mea benedictio in terram, non foecundabitur amplius, non augebitur proventus ejus, tua culiapa , eXperieris terram ingratam , nec amplius te frugibus sponte matis patantem e cum dolore dc multis vitie acerbitatibus proventu ternae vesceris . donec vive cursum conseceris. Spinae dc cardui iii

485쪽

DE Anaon Inus. CAP. LVIII. 463 illa assurgent tibi , quae inculta suaque sponte fruges tibi sudisset; tu vero , ab arbore vitae depulsus , deinceps ex herbis agrestibus

cibum capies. II. SPINAE PERDUELLIUM SUPPLICIA. die. 8: 7. DIXIT Gideon commeatum negantibus Principibus Sucia, inanis r ἀ- tradiderit Dominus Zebachum ct Tea unachum in manum meam , utique triturabo, id est, repetitis ictibus ad necem usque caedam , c mem vestram spinis deserti ct rhamnis. III. SPINAE REPRACTARIORUM LMAGO.2. Sam. 23: 6. VIRI nequam ut 1 na evellenda, erurit omnra, quas

manu nemo tractaverit; sed attrenaturus ferro hastiliumque ligno manum armabit', ct excisa incendio, prorsus omnino conflagrabunt in ea , qua nata fuerint , sede. Sensus est : Iudaeos , qui contumaciter Deo obluctantur refraganturque , victricibus Romanorum subactos armis , in solo dc urbe patria , Hierusolyma, furoris sui

igne consumet Deus. IV. IGNIs s PINARUM sUBITO PEREUNTIS TYPUS. Val. II 8. I 2. CIRCUMDEDERUNT me gentes eanquam apes , e

tincta sunt ut ignis spinarum s numero scilicet ac celeriter. Ignis spiis narum , cisii crepitum majoresque flammas cinittit, ut vicina qua que consumturus videatur , tamen subito deflagrat vix cineres relicturus : ita illarum gentium conatus , quamvis initio acres, statim languerunt, atque incassum deflagrarunt. Simeon de Muis.

U. SPINAE EXUSTAE, IMAGO PENITUS ET IN TO-Tu M PEREMTI.

'β. 33: Ia. FuERuNae populi velut inditi fornacibus ealc iis in calcem vcrsi undique , ic ad interitum redacti; ut spina succis igne exusti sunt, in universum consumti dc ad nihilum redditi.

VOLUPTATEs INTENDERE ANIMUM.

Drem. ψ: 3. SIC ait Dominus viris Iuda st Hierusolymis vellare vobis novale , aliam instituite vitam ροτανοεῖτε , quod ΕZechiel dixit , facere cor novum. cap. I 8: 3. ne serutri ιn spinis ,

purgate ansmum vestrum improbitate, divitiarum insatiabili cupiditate, ct carnatium voluptatum illecebris.

EST LABORE E T SPE SUA FRUSTRARI.

486쪽

64 Hi ERO PATTICI PAR 1 PRIOR dolorem e erint ex laboribus , nihil proficient, incassiim laborabunt Cocceiss : Seminarunt triticum , hoc est , opinantur se bonum s ciste , & gnatiam & misericordiam impetraturos , ct spinas in se runt, hoc est , vastitas terrae spinis oppletae ipsis ostendit, quale fuerit semen , quod seminarunt : nempe non triticum , quod benedictionem adduceret, sed semen malum, ex quo conscientia m is & maledictio necessaria proveniret.

VIII. Spi Nus , REs MOLESTA IN EXSTIRPABILI s. Ezech. 28: 2. . ITA non erit amplius Sidon domui Oraelis spinus inexstirpabilis , ct spina dolorem asserens pra omnibus locis circumsta tibus eos, qui depopuletur eos. 'Mod quod alii dolorificum vertunt, nos ad Uu reserimus, ut sit spinus contumax , inexpugnabilis , sicut mmo ni x est lePra contumax dc incurabilis Levit. 33: 1L Litera verbi repetenda saepius in ri transit. Vid. Institui. nostr. cap. de

Permutatione literarum. IX. SPINA DESOLATIONIS SIGNUM.'sa. 32: I 3. SUPER terra populι mei se na sentis , vel sentica, id est , spina altior , vel quae est tota sentis , assendet; imo ustio semper omnibus domibus hilaritatis , civitate exultabunda. f. Io: 8. Succidentur excelsa Bethavenis , id est Bethelis , pe catum Uraelis , excelsa , in quibus peccarunt Israclitae : Spina ct tribulus assurget super altaria eorum. X. aup p ΚoTs GENUIT HANUBUM. I Chron. 4: 8. IUXTA nominum interpretationem reddatur: Spina

genuit uvam. Quod proverbio dixeris de filii pini improbo patre, ut e contrario tramite : l Acetum Aius vini, optimi parentis pessimus filius.

SpiNA densior altiorque dicitur custodita sive servata , quia non facile patitur sese exstirpari , vivax praecipue. Respondet ei in Thargum. Iesa. 32. Ia. Na , vepretum. Hinc Iisiacaritarum civitas juxta montem Eph imitarum Schamis adpellata , quod fuerit se licetum. Iudis. Io: M. cons. IU I7: In S. Eodem nomine dictus Schamis Smiris , indomitus lapis, qui duritie sua sese contra ictum custodit.

XII. IGNrs sENTIUM, MALEFICA IMPROBITAS.'sa. 9: I8. EXARDEsCET improbitas velut ignιs , qui sentes denissiores ac vepres absumit , ct incendet perplexa ligna sima , adeo ut

487쪽

DE Anno RI Bus. CAP. LVIII.

eoncidant prona , elato fumo. Concidant prona , senius : in minutis. simum abeant pulverem. Vatablus: convolventur superbiae fumi.

Equidem ex Arabum sermone repetam sensum verbi Uaruv . in quo --, Oba' , est pronus concidit , dc contrario significatu ascendit elatusque fuit.

XIII. UAsTITAT Is INDICIUM SE TICETUM.'sai. 23, 24. ERIT tempore illo , ut sit omnis locus, ubi mille vires millenum siclorum argenti, sit, inquam , senticetum ct vepretum. Cum sagittis ct arcu accedetur a nam sentis 2 vepres , strarum latibulum erit tota terra : id est . in tantum per Assyrios redigetur insolitudinem , ut cliam culta loca vepribus sentiou'm ob colentium penuriam repleantur. Factum hoc procul dubio , inquit Co c0us In dcportatione Babylonica. Nam tempore EZechiae tanta v stitas non fuit. p. 2s. Et omnes montes , qui sarculo sar=iebantur , quo non venerat timor solium ct veprium, Uti vincarum colles, quorum sentes ab agricolis diligentissime eruncinati latibula terrificis b, stus haut praebuerunt , a cultoribus suis deserti, armentis ac pecoriabus in pascuum retinquentur. XIV. SENTIUM METU LIBERA ECCLESIA.

Iesa. 27: 4. EXCAND CENTIA , inquit Deus , non amplius est mihi. suis dederit me veprem 2 stentem, oe in praelium, & ut progrediens contra eam simul incendam eam. Sensus eth : Recepi omnem excandescentiam meam Val. 8s: 4.) tantum ab ast , ut fiam vepres Zc sentis , crudeliter eam puniando , ut Gid on Peincipes Succothaeos , fudis. 8: 7. aut quis me contra eam inducat in praelium ' aut faciat, ut contra eam incedens simultaneo cam exitio perdam , ut Sodomaeos Sc Gomorrhaeos.

CAPUT QUINQUAGESIMUM NONUM.

DR CHOACH , SI RIM, ET SILLO N. CHOACH, spina hamata. Spineta latibula ab hostibus. Spes nupti

rum Libanica spina frustrata. Spina hamata in manu ebrii. Spina' ιritici loco, spes est ad irritum cadens. Lilium inter spinas prot-tiam designat. SIRIM, sepina recurva seu lunata. Crepitus θιπα-mm , rqui stulti. Spina perplexa perturbatorum hominum imet .

Spanis iter obstructum , evadendi erepta occasio, SILLON, spm Nnn recta

488쪽

HIEROPHYTICI PAR s PRIOR

Acu spina est hammata , non dissimilis hamo pisca. trio , qui codem votabulo notatur Iob. 42: ΣΙ.

I l. SPINETA LATIBULUM AB HOSTIBUS.

I. SAM. i 3: 6. Abscondebant se a Philistati Hebraiin hpeluncis, inspinetis, ct in petris, ct in arcibus stis cister III. 2 Chron. 33: II. Adduxit Dominus contra βυ- vasen , ct populum Uus principes exercitus , qui erat Regi Assyria '

is fuit Babyloniae Rex , qui Assyriam quoque subjugaverat ) oeceperunt Atinassem na in spineto , quem vincientes chalybeis duobus vinculis deduxerunt Babylonem. III. AP otiosus, SPE s NUPTIARUM LIBANI CAE

Σ. Reg. IA: 9. MISIT Ioas Rex Apraelitarum ad Amat iam Regem deorum , qui dicerent : Uuadam spina , qua in Libano erat , misit ad Cedrum , qua erat in Libano ad dicendum : Da Filiam tua, slia meo in uxorem : interea prateriens bestia agrestis , qua in Libano erat , conculcavit styinam. Spinam in Libano Joasus comparat Amathiae, Iudaeorum Regi , qui Milum ipsit nulla coactus necessitate indixerat. Filium Spina , quem in nuptias Conjicere pater voluit, populum Iudae vocat infirmiorem , quem Amaritas cum Israelitis liniri discupiebat. Filia Cedri intelligitur populus Joasi , Israelitae. Bestia agri . qua praeteriens spinam proculcavit, dicitur bellum, in quo Amatalis cum exercitu suo cecidit. Poterat Ioasus absque verborum circuitu Amatziae bcllum hoc dissuadere, ac temeritatem cjus reprehendere. Sed fabulari maluit historia uti , ut istius auditione facilius duccretur. Habent enim , ut Aristotcles ait, Rhet. lib. 2. apologi illam utilitatem vel cxploratissimam, quod facillime subeunt,ia quasi sponte occurrunt, utpote, quos sibi quisque confingere . hc efformare possit. Demosthenes certe judices , qui non attente ipsum audietant in causa capitali, apologo de umbra asini conficto, ad attentionem excitavit. Menenius Agrippa, icite Livio , apol DDiqitigod by Corale

489쪽

DE ARBORIBU s. CAP. LIX.

go de eo oris humani membris adversus vcntrem conspirantibus , plebem Romanam a scditione revocavit. Cardinalis Sedunensis, incomitiis Bernae celebratis, Helvetiorum proceres, jamjam cum Galliae rege pacem & foedus inituros , nec aliud in animo gerentes , relato de Vulpe , quam aSricola ceperat, apologo deterruit , dc velut injecto scrupulo , reddididit cunctatiores.

Prov. 26r 8. SICUT Jpina veniens in manu ebrii , ita est sententia in ore stolidorum. Sentus : Nec spinam ebrius , nec sententiam stultus tractare potest.

U. SPINA TRITICI LOCO NATA , SPES AD IRRI Tu M CADENS.

Iob. 3I: φ. ult. TRITICI loco prodeat θιna , ct loco hordei rubia σine vitiata spica.

VI. LILIUM INTER SPINAS PRAESTANTIAM DEAsIGNAT.

Cant. 2:2. Sicut lilium inter spinas, refulgens jucundissimo aspectu & innocentia, spinas longe superat, ita facie sua spectabilis est amica mea, Ecclesia inter filias ; Cum aliis hominum coetibus com-rrata senstitate justicia, castitate, aliisque dotibus, praecellit. M lestiam tamen ei pariunt I. Spina tentationum e Concupiscentia carinnis adversus spiritum. GaI. s: I7. Solicitudo seculi & fraus divitiarum Matth. I 3: 22. quibus apud Lucum adjunguntur vitae v luptates cap. 8: I4. illae videlicet, quas Iohannes memorat I epist.2: 16. cupiditas carnis , libido oculorum , & fastus vitae. Nam Min piis voluptatum & afflictionum tentamenta sunt. Bemhardus Serm. 48. in Cantis. Donec in came est anima , inter spinas pro- Eho versetur , & necesse est, ut patiatur inquietudines tentati num tribulationumque aculeos. Quod si lilium est ipsa, juxta sponsi verbum . vidcat quam vigilem solicitamque este oporteat super custodiam suam , septa undique spinis hinc inde aculeos intendentibus: Nec enim vel levissimam spirue sustinet ullatenus puncti nem floris teneritaido , sed mox , ut modice premitur, perforatur. a. Graves sunt fidclibus spina seductionum. Tot enim eos spinae circumdant, quot exempla improborun hominum eos avocantium. Lilium esse inter lilia magnum non est, sed lilium esse inter spinas, hoc est, Intar malos bonum manere , hoc vere magnum. Est in

490쪽

468 Hreno privTICI PAR s PRIOR laude Noachus, vir jultus ic integer in aetatibus suis , secundum i Deum indesinenter ambulans. Gen. 6: 9. & Loto inter sceleratos Sodome cives, honestam & inculpatam agenti vitam, Justi nomen a Petro tribuitur, I epist. 2: 78. q. Vitam Christianis acerbam sa- Ciunt spina persequutionum. Aversissimo ab ipsis animo sunt filii h jus secuti & capitali dissentiunt odio. Refractarii sunt & spinei in servos Dat , & cum his tanquam apu i scorpios habitant. Ezech. . 2: 6 Si ex mundo essent, mundus quod suum est amaret; quia vero ex mundo non sunt, sed Jesus Christus clegit cos ex mum do , idco odit eos mundus. Iohan. IF: I9.

's . 3ψ: IJ. AssURGET in palatiis Idumaeorum Spinarum multiti do , dipsacus ct spina fruticos in murationibus Uus. Host. 9: 6. Optimum argenti ipsorum carduus hereditabit e spina intentoriis ipsorum erit. Cocceiss : Solciat, qui subito fugiunt , & iti- naribus tutis usuri sunt, argentum suum desedere ; cui spinae incretant f urticae sunt in tentoriis ipserum , quippe quae derelicta sint ab habitatoribus ipserum.

SPINAE recurvae , pro id eli, lunatae. Congenera enim nomina sunt, vid rotunditas , R id luna , & nimi pro ni 'no, quod senat hamos pistatorios Amos 8: 2.

Eccles. 7: 7. SPINARUM ardentium crepsius, nec Iucundus , nec diuturnus , ιmo Vbis spinis exitiosus est. Cum enim maxime cre Rant,

stipularum instar deflagrant. Nahum. H Io. & citius dicto sepitae in cineres videntur. Sic impii plerumque insanis & cyclopicis b atibus, vel aliis rebus impurissimis delectantur. Sapient. I : 22: 28.& exiguo momento in summam desperationem dc per ictuum quia- tum convcrtuntur. Luc. 6: 2. F. Iesa. 6s: i4. Quin illo ipse gaudio , quod sibi false imaginantur, suam ipsorum perniciem & dain

nationem maximc accelerant.

NUM ID EA.

hum. I: Io. HAUT secus atque spina perplexa sunt Assyrii, tenentur implicati, extricare se ex malis suis nequeunt, admodum eis brietatis sua ebrii sunt , confusis animis labefactisque in infamam imciderunt .: constumentur velut a da stipula toti.

SEARCH

MENU NAVIGATION