장음표시 사용
461쪽
In Gaia D. VAN-EsPEN. 437νenti insinuarunt praetensum quoddam re sponsum ab ipsis solis signatum, quo acti nem hane criminalem prosequuntur contra Vicatium Generalem & Apollolieum stylo perquam familiari , animo & ealamo minus tranquillo, adscribente Infinuato titulos ei non debitos. 3. Attamen cum ita praetenta suo responso per ignorantiam factorum salsa quaedam, eaque momentosa pro veris allegent , n cesse est istiusmodi e res ver enarratione emendare , minime illicito animo coni standi , sed ut evidentius toti mundo eon Flet , & probetur elarius , Insinuatum super hae criminali actione non debere , nec posse se submittere Iudieio Laim.
4. Primo itaque verum eis, quod annos O . Insinuatus ex voluntate Archiepiseo-pi Meehliniensis, ejusdem illo tempore Uicarius Generalis & Μagni Consilii Consiliarius Echlesiallicus typis ediderit Librum,
mi titulus r Certamen pro Immunitate Κε-
3. In quo parte 3. praecipue pag. 326.3 7. 3I8. er a I9. aggreditur Petri Cuneis rit , Caroli Molinaei , & Fevreti Doctrinam Pontifiei & toti Ecelesiae iniuriosam, docentium omnem immunitatem & iurisdictionem profluxisse a P inelpibus secularibas, atque ab iis concessam esse Pontificibus, &Eeelesiae Praelatis . 6. Contra hos Gallos assurrexit elegantior Gallus aliuς , Rebussus , cuius verba& expressiones Insinuatus retulit dictis para. II. I 8. T. Primo par r7. quod Author ille ad Constitutiones Regias, traE . de Immunitate Ecclesia art. r. RI. I. ita eloquitur I is in hare Canonica non esse facta sine man Ena ratione , imo ex ipsis verbis Deiri sumpta sunt : ideo non possunt non effeis bona , & rationabilia ; sed rebelles Ee-- elesiae , & haeretiet ea sapere non pos- is sunt , ut nec quidam Neoterici Scriptori res, qui potius ad ignem combustionis , is quam devotionis accedentes , sacros Ca- is nones maledictis impetunt , sed ipsi xis Deo maledicti in ignem mittentur aeteris num , nisi resipiscant , . 8. Et iterum ad easdem Containtiones R ias, rom. . tractatu, in Laui non convesιamus', tri. is Plerique, ut inquit, M o gistratus abutuntur hae Constitutione, ex-
is tendentes eam praeter & contra mentem
is Regis r unde non est dubium eos inciis dere in praedictas poenas : & quosdam is scimus depositos , Iurisdictionem Ecelmis si altieam pervertere volentes , sequentes is eorum patrem ti magistrum petram deis Cuneriis ; sed defecerunt scat fumus, σ
9. Insinuatus confiderans, quod Rebussas, licet Gallus & Doctor Parisiensis , tanta animi commotione declaraverit contra Petrum de cineriis, eiusque dileipulos Gallos,
Io. Quod tamen vel inde nee ipse Author , neque opera eius vel a Rege Galliae , vel ab ipsius Μinistris fuerint condemnata , quin potius Regio privilegio m nita , ab omnibus eruditis Ponti fietae & Regiae iurisdictionis aequis aestimatoribus lau
Quodque sequenti tempore lacrum Con-eilium Tridentinum , cui interfuerunt Regum & Principum Legati . libros Μolionaei primarii Petri de Cuneriis distipuli eo stituerit in prima elasse librorum pinhibi
II. Et quod eontra perveriam horum d ctrinam lisero Coneilio obediens Diva L vaniensis Canonum Facultas eonstanter stetit per filios suos Wamesium . Zypaeam , Peckium, Damhonderum, Tuldenum, aliosi Sue, ut etiam D. Nie. Everardi magni hu-ia; Belgi et Praeses. ta. Ita loquitur casi 2M. A Princepsis Latenet non potest tollare Eeelesiis id, quod is eis competit de iure eommuni sine meis tu excommunicationis , & idem conf42. is Staturum contra libertatem Eeclesiae esseri nullum , & statuentes sunt excommunic is ei, cap. N erit , & eam Graism . de
r . Dum Insinuatus hos Authores Belis gas in praefato suo libro sol. IV. Loν utensi Divae Faeultati Canonum congratui tur , una dolorem suum exprimit , quod modo Prosessorem habeat Viris istis, & e tum saerae doctrinae contradictorem. 1 Ut Insinuarus graviter commotus ita
scripserit : A Qui scientes scilieet Wameis sim , Zypaeus , Peckius , Ece. dii in- is Mere bouam a malo publicis suis di do.
462쪽
AEquitas Sententia Partam. Me Iim
si ctissimis seriptis hoe esseeerunt , ur ha- is ctenus nullus Belga assurrexerit , qui il- is tam petulantissimi hominis, Molinati niuis mirum , doctrinam seriptis libris volue- is rit , aut ausus fuerit imitari , donec ais paucis mensibus abiecto pudore publieeis se illius diseipulum professus est D. Leg
,, rus Uan. Espen Sacerdos Lovanio numinx, quam egressus , ae in Collegio Pontifi- ω cio iam fere a triginta annis Eximii D. Humens S. T. D. commenialis, acis Canonum Lector assiduus : hos legit, in- is quam , sed veluti ab ipis tot annis r
is petiiti diauisse peperissent . eos minime
is fuit professus , ni in sinu almae Μatris is enutritus , distipulis suis Iae, quod ab ea
is luxerat, minime prupinaret, sed istam
is rissimum evomeret e tra ipsam unive
is salem Matrem Eeclesiae , ut in tomo a.
is cter doceat totam 3urisdictionem etiam is eriminalem omnem Ecclesiae datam esse, , a suprema Potestate seculari , ut contrais illam eonqueri iure non possit , nisi se se plicando, si eadem Potestas precario eo is cessam repetat , diminuat , atque in t
3. Verba Insinuati dura sunt , & aeerba; sed duriora, & magis acerba sunt vulnera , & seandala per eiusmodi doctrinam Universitati & Eeelesiae Belgicae illata, per quae toties Ministri utriusque Potestatis coluliduntur , idque in materia & eausis, in quibus inter suprema Eeelesiae & Imperii Capita persecta est concordia. 16. Quapropter Insuruatuq in eodem suo Libro pag. 327. motauerat Clarissimum D minum , ut haee scandala illieo tolleret , in verbis r me longiar sum , quia principiis obseaudiam es , ne longius se at malum ponantes facile hoe ab humilitate ρο βου-vioribus moribus Clarissimi illivi Viri , tireum maiore laude his prima Belgii scanda
1 . Ruod si fecisset, per Pontificem non
fuisset Liber ejus condemnatus .a8. Secundo verum est, quod Liber m nominatus D. Insinuati mox ubi editus sui magnam persecutionem passus si , & pr pter ipsum Author eius ἔ adeo ut in principio anni I7oi. ad instantiam A A. DD.
Fiscesium huius Coassi criminaliter , &personaliter eit tus fuerit mram Illustrissimo D. De Tombear eo tempore huius S . natus Consiliario , & in ea musa Cominmissario. 9. Uerum eum dictus Liber foret impressus authoritate & iussu Archiepiseopi ,
compostus per Insinuatum ipsius tune Ulia carsum Generalem pro tuenda Immunitate
Ecclesiasti ea , & Iariidactione Epis potum Belgii ; ut propterea non vellet , neque posset Iasinuatus huie Consilio se submut re , aut ejusmodi citationi obedire . .
U. apropter contra hanc eitationem Insinuatus promeavit protectionem Serenisissimi Dueis Bavariae Gubematoris Belgii. ut intercedentibus Eminentissimo D mino Bussi tunc Internuntio Belgieo , &Αrehiepiscopo , mandavit iisdem Fistali s& Consiliariis , ut transmitterent praenominatum Librum eum Notis laeorum & positionum , quibus Iura sua & Regia existimarent laesa. ai. Qui deinde a pluribus Regiis Mini stris & Eeelesiasti eis indifferentibus Bruralis lis & Μiariti examinatus , vivente adhuc Carolo II. a nemine suit improbatuς. 22. Ita pro immunitate Ecclesiae ,& Episeoporum iurisdictione seriptus , ut Regiam. Maiestatem aut illius Jura Regalia minime
23. Ut proinde etiam illius Author utrique tellati servus fidelis post elapsum trimestre, quousque hae discussiones & dil putationes fuerant protractae, mandato Serantisimi D eis Bavariae Belgii Gubernatoris pacifico suo ministerio fuerit restitutus , idque sine ullis expensis , aut sportibus per eum taven is 24. Veritatis huius historiae, foris minu gratae, memores esse possunt , qui post a num r7o t. suderstites sani Μqui Senatus
Belgiei Contiliarii. as. Post hanc factorum seriem non longo intervallo Liber Clarissimi D. Uan-Espis Romae examinatus a Pontifice fuit condemn tus, neque hactenus ab Authora suo emendatus
26. Eadem Sua Sanctitas a quinquennio edidit Bullam inuenitas ab Omnibus Belgit Eoiscopis ad instantiam Illusium & R.mi D. i Santini Internuntii Belgici debite pinmulgatam.
463쪽
ar. Eiusdem in Ballae observantiam mandat & commendat idem Christi Vie rius omnibus Epistopis , 8e Ecclesiae Prae.
latis , ut inferiorem cierum sis commissas Christi mea a venenatis pascu1s, επdoctrinartim umitaribus sedulo arceant , 'mul a AmsbIicam ipsius follieitudinem an revorandis ad saniora Consilia μιια cumque dissidentibus esticaeius adjuvent. 28. Insumatus, ut Pontificis Virarius m
Dicere si Sylvaedueensi Sumaganea Arcti piscopali , ut eum ipso Archiepiscopo alunque Belgii Praelatu obseeundaret desideriodi mandato Supremi virarii Christi , atque ita inferiorem Clerum, & Christi oves
arceret a venenatis pascuis & doctrinarum novitatibus , existimavit Apostoliei sui muneris & observantiae esse , inferiori Clem ,& Christi ovibuq calamo & digito ostendere doctrinam in Belgio novam per Pont fieem iam pridem , & saepius ante per Prae deres res imius damnatam, Univerialis Eeclesiae regimini eontrariam , & resistentem. 29. Qua non tantum ipse Author , sed plures alii Aeademici ineitati hactenus. r nuunt obedire Ponti fietae Bullae Unigenitus. 3o. Quapronem in singulari hac occasi ne , qua Pontifex tam sedulo urget obteris vantiam suae Bullae , non potuit minimus ipsis Vicarius subiicere per ipsum damnatam novamque in Belgio doctrinam , qua executio de observantia illius in Belgio, ceprimaria eius Universitate staretur, & qn non suppressa rarissime eveniet, ut illi, quos Diritas Sanctus posuis regere Eeclejiam Dei, tranquille valeant ministerium tuum
3I. Eadem ratione Insnuatus Uicarius Pontificiuς existimavit, ni ad mentem Pomtisseis & Regis moneret Clerum mfert rem , desectum Placiti Regii non impedi- , quominus deberent Christi V leano eluseque Edicto obedientiam , quodque in eo inter utramque Supremam Maiestatem enet
Quod Philippus IV. Litteris suis data
Madriti 13. Iunii Q 9. aperte declarat ei. 32. Siquidem Insinuatas etiam legerat alium quemdam Librum Clar. D. N Vanis Espen editum anno IIII. eui titulus in Premtillatione Legum Erelisistrarum , ac praecipue ea, quae Author tradit de ulu PI A N-E s E M. 39eiti super Bullis Dogmaticis, pari. S. cap. I. 33. In qua Lectione Insinuatus annota vit, quod dictus Author ubique, praesertim
ea . a. 3. 4. confidenter asserat ulum hunc
super Bullis Dogmaticis ab antiquo in Beugio fuisse usitatum. 34. Quem interim neque ipse , neque
Aut res ab ipso citati ullatenus probant, ut nec vel unicum actum , vel exemptu eiusmodi usus alleget, vel allegent.
35. Deinde Insinuatus vistavit Appendiiscem Monumentorum, quae Author dieit se adducere ua probationem usus Placiti Regii. 35. Ac ea deinde, quae pro eodem in Belgio ulu praetendit exhibere littera maiuscu-Ia L. atque ad litteram maiusculam T. con cementia nimirum dissicultates, quas passa fuit promulgatio Decretorum a Sum Pontifice editorum annis I 643. & IOII.
contra Dominam Ian lenii Episcopi sprensis. 37. Ex documentis illis didicit Insimistus, quod eo tempore Belgii Internuntio
circa illam promulgationem mota fuerit quaelibo, di ammola oppositio eontinuata ia unum I 639.
38. Contendentibus Ministris Regiae Suae
Maiestatis Catholicae eadem prius esse s celanda , Brabaminam , & Namureense Consilium lummis conatibus m id fuerint sollicita pretextu Regiae Auctoritatis, quam in eo laedi exutimabant. 39. Ac tandem ex iisdem doeumentis cognovit Insinuatus, quod hae Ministrorum& Consiliorum Regiorum inter & Inte
nunt I allegationes & d umenta post decennales altercationes Regio mandato Madritum transmitto, Regiam & finalem sortitae sint declarationem per supranominatas Litteras Philippi IV. Madrito missas ad G hematorem Belgii, verbis & expressionibus,
tecedent, fur te luiet des pia intes dais Nonce de Sa Sa inues eoneemant la ρο-- blieation d' an Edit de Sa Sa inretis pro-- hibitis des certains Livres , & Feriis deis la Domine condamnee de Iansenius , is aveo les deux Consultes des Conlatis si Privε & de Brabant Hintes 1 vbtre diteis Letue, & te iovi biea considere; attenda
464쪽
is est pnrement Dogmatique , n etant lesis Placeta requis qu'en mattere Beneficiale, is & litigieule entre parties; i'aibim uouis tu vous faire coite, afin que sans sortir
coutumet de satre en aulae occasion deis semesabies matteres, vom permettIez queis te dit Edit soli publie de la meme forisse te que par mon ordre ont ete publi&sse les autres Bulles de Sa Saintete inuinant, se les livres de Iansenius . A tant , monsi Couta, Dieu uous ait eu sa sainte ga se de . De Μadrid te a 3. de Iura I 639. r. Novit Insinuatus D.Van-Espen hanc Regis Epistolam fideliter deseriptam exhibuit se cum aliis doeamentis sub titti T. Neque neglexit Insinuatus attente considerare conatum D. Van-Espen , quo Litteris illis Regiis binas tribuit interpretati
. Settieet praefati sui Libri pari. 4. cap. . f. s. versus finem ita loquitur. Inde eo; equens apparebit, quia Regi Catholico fueνit obreptum, dum per Nuntium Apost
Geum las fuit persuasum in Bellio Lιtteras Placiti non requiri, nis in materiis beneficialibus , m litisioses inteν partes. 43. Sane eiusmodi expositio visa fuit In-snuato non tantum Nuntio & Minustro Apostolico iniuriosa, sed Regali prudentiae indecora, & expressae ipsius attentioni contradictoria, quando Rex ipse dieit, quod
non tantum sedulo consideravit querelas Nuntii Suae Sanctitatis, verum etiam hinas
Consultationes Consilii Privati , & Brabantia a
4, Et iterum quod D. Uan-Espen loco superius citato itidem Litteris det alium senium praecedenti contrarium , & Regiae Maiestatis atque indecorum. Nimirum, ni exponit, quod intentio &Regia mens fuerit, quod Bullae Dogmati. eae non sint publicandae, nisi prius sunt verbx ipsius in Consiliis Regiis visae fuerint , Sc ut tales recognitae, quod ut ait in effectu eoincidit cum ipsa placeratione. 43. Ut Rex in una eademque Epiliola
idem unis verbis negaret, & aliis concederet, atque diceret verbis apertis, quod ad publicationem Bullarum Dogmaticarum non requiratur Platetum Regium, λltamen mente & verbis tectis dieeret ad eam requiri, quod in effectu idem sit, & convertibile
eum Placeto Regio . . Atque ita seeundum eam interpretationem Sua Matellas Catholica post utrimque allegationes tam sedulo examinatas in negotio tanti momenti, talisque eonsequentiae non terminasset nisi quaeli ionem de nomine, ut Nuntius solam vocabulum seu nomen abstulisset , Consilia vero Regia rem ipsam obtinui lsent. 47. Certe visum fuit D. Inseruato R iliam & tam seriam Μaiestatem in negotio tam serio non voluisse ludere in verbis, ut idem in iisdem Litteris verbis diversis negaret, & assirmaret. Quando in iis elarissim & aperta expressione declarat Placetum non requiri, sed observandum esse antiquum & in eiusmodi materia stylum solitum , manifest oratione distinguendo Placetum a stylo. . Noverat etiam Insinuatus, quod D. Vam Espen sustinere non posset Itylum ansuetum , & solitum, de quo Rex loquitur, fuisse talem, ut Bullae Apostolieae & Dodi matteae non fuerint in Belgio publicatae. nisi prius in Consiliis Regiis visae suissent,& ut tales reeognitae & approbatae ἔ qu niam ejusmodi assertioni obstant Regella Episcoporum Belgii, neque invenitur ullum Formulare aut Edictum Regium preseribens, aut requirens similem examen, quod jam diu ante annotavit Zypaeus. Neque ostendi poterit quod ante conde.mnationem Libri Comelii Ianismi in Belgio mota luerit, aut allegata haec placeta. tionis necessitas. 49. Attamen non obstante quod praetextus ille demum suscitatus oceatione Bullae Librum Ianlenii condemnantis in primo suo ortu, malum δc lento examine reiectus sum rit per ipsum Regem Catholicum, eiusque
o. Advertit Insinuatus, 3uod denuo per quoidam ipsus Subditos reluseitaretur, quando intellexit, quod quidam in Universitate Lovaniensi convocati die 7. Novembris III S. an ipsis placeret acceptate Consistutionem inisenit As , & aeceptationem illam palam declarare, die sequenti protellati sat contra illam propositionem, allegantes pro prim sua protellationis mot O , QPod acceptatio
465쪽
Cain tut is Unigenitus violaret iura σν rogativas Majestatu Sua Caesarea oe tholica, sine cuiur Placito talis accepta νis fieri non posse .
3r. Etiam expertus saerat D. Insinuatus, quod dum inducere conabatur Amplissimum D. Canonicum & Plebanum huius Civitatis. ut exemplo reliquorum Canonicorum Metropoliticorum aeceptaret dictam Bullam, etiam ille eodem motivo ab eiusmodi labmissione retineretur. a. Quapropter Insinuatus tamquam isae Diceresis Uicarius Pontificius, ipsiulque minister fidelis, existimavit muneris sui esse subditos tuos Lovanti iludentes , aliumque Clerum inferiorem, Epistola tua admonere, ne etiam hoc praetextu , ab ipso Catholico Rege reiecto , recusarent Vieario Christi, ejusque Bullae debitam obedientiam. 3. Hare omnia dicta sunt , ut palam notum sit, quod Advertens non scripserit Epistolam suam, nisi ratione curae, & mi nisterii tui Apostolici, ut omnia liae ali
gata citra omnem contestationem , non aliter accipienda sint quam tamquam rati nes, & fundamenta , quibus palam probetur In sumatum non posse, nec debere eontestari super eriminali &elamosa hae acti ne, quam Clarissimus in Doctor Uan. Espeninstituit eum tanto strepitu & comitatu in hane Urbem. 34. Adeo ut non tantum innotuerit tale Civitati . & Universitati Lovaniensi , sed omni Clem locorum circumiacentium. I . Quis igitur dubitet, quin veluti in istiusmodi circumstantiis, permissum est V cario Apostoli eo pro regimine Se bono Hae Ecclesiae, omnes, ad quos notitia huius acti nis pervenit, tertiores facere seper illieita& prohibita ipsus institutione, quin eadem ratione , eodem motivo liceat haec allega Lis emam hoc Tribunali, non ut super ita iudicet, sed ne judicet seper actione, quam Actori coram ipsis instituere non licuit,& ad quam respondere Inseruato est prohibitum sub poenas & censuris gravissimis. 36. Etiam ab aliquot annis quinque Sacerdotes, nominantes se Theologos Belgas, ausi lunt offerre LibeIlum supplicem Consilio Privato contra imm Illustrissimum D. Alchiepiseopum Μechliniensem defunctum, quo postula xitu reparari praetensas injurias Ham pen Tom. IX. A N-E 2 P E N. 44t sibi illatas per quamdam ipsius deductionem eontra ipsos Serenissimo Duci Bauariae e hibitam , eoncludentes ut Archiepiscopis
17. Archiepiscopus etiamsi iterato insinuatus noluit , quia non limbat eoram Coasit is e testari, attamen pro honore,& reverentia muneri seo debita, non omisit publico Seripto , eui titulus. Certamen Immunitatis Saeardotum Belgii in eausis ρε sona ibas praecipue eriminalibus, m. palam ostendere ineompetentiam Iudicis, injustiatiam actionis, rationemque iuae deductionis per obligationem ministerii sui exhibitae.18. Nee tamen Constium Seriptum illud emisit contestationem , neque tulit
39. Eodem Scripto publico , seu Libro intauatus illo tempore Archiepiscopi Uitarius Generalis non solum ostendit ex Con-eiliis Generalitas, Prineipum Edictis , &Concordatis, non tantum Episcopis , alii sique Ecclesiae Praelatis, sed nec ullis Saee dotibus permissum eme, ubi de erimine agitur, se iubmittere Consiliis Regiis,& Lai- eis, aut Privilesio sori renuntiare, ne quidem mediante iuramento, idque non tantum spem ta antiqui, verum etiam nov1 Eeelesiae disti plina. . Praesertim postquam per Coneil. Trid. cui intefluerunt Legati Principum , reformati sunt abutiς, qui irrepserant contra imis munitatem & iurisdictionem Ecclesiallicam ordinatam praecipue per cap. ra. Si dilia
genti , & cap. Si ni casei . extra de foro
61. Si quidem Sug. 23. cap. 2o. De Re frem. graviter statuit in histe retias . 62. is Cupiens Sancta Synodus Eeclesa-- stieam diseiplinam in Christiano populo
A ncri solum restitui , sed etiam perpetuo is sartam tectam a quibuscumque impediari mentis conservari, praeter ea , quae de Ee-- clesiastieis perisnis constituit , secularesis quoque Principes officii set admonendos A esse emisit: confidens eos, ut Catholicos, is quos Deus lanetae Fidei, Eeelesiaeque πω si tectores esse voluit, ius laum Eeclesiae r is stitui, non tantum esse concessuros , sedis etiam Subditos suos omnes adIebitam e is ga Clerum , Paruchos, & superiores oris
is dines reverentiam revocaturus, nec per
466쪽
go A inter Sementia Partim. Me simis missuros , ut Omeiales , aut inferioresse Μagistratus Ecclesiae , & Personarum se Eeelesiasticarum immunitatem, Dei o ,, dinatione, & eanoni eis sanctionibus eo is ili tutam , aliquo eupiditatis stadio, seu is ineonsideratione aliqna violent , sedis una cum ireis Principi x debitam saetis,, Summorum Pontificam , Ac Coneili is rum constitutionibuς observantiam primis stent . Decemit itaque, & praec pit, s is eros Canones , & Coneilia Generaliam omnia, necnon alias Apostolieas San- ,, ctio es , in favorem Ecclesiasticarum is pessimarum , libertatis Feclesiasticae , Zeti contra eius violatores editas, quae omniam pratenti etiam Decreto innovat, exacteis ab omnibus observari debere. Praeterea
is que admonet Imperatorem, Reges, &e. 63 Eruditus Iuris & Canonum p entissimas Covarruvias, qui Coneilio Tridentino intersuit, praes. quo. tom. χἀ c p. 3I- De seculari Iurisdietiine in Clericos , eruit solida fundamenta ex supraseriptis his Concilii verbis et Ecclesia, o presonarum Ecelesiastiearum immMnitatem Dei ordinatione σCanouisis Sancti nibus tonstitutam . 64. Postquam ibidem retulisset diversas opiniones fit per quaestione agitata, an exemptio CIerieorum a Potestate Iudicis seces aris sit Iure Divino, vel humano vnstituta , mum. 2. -νώ, Nos tamen , ita confidenter restavit. 63. is Nos tamen omissis aliorum opi- ω nionibus, quae videntur rem illam juxta is rigorem definiisse absque ulla eo rua diis stinctione, siquot conelusiones expon is mus, ex quibus quid vere in hoc se re- ,, spondendum manatelle e stabit is r &pergit.
o6. Prima eonclusio ut ait -- In hisis ova Nere se proprie onimalia sunν , Cimis risi a potestate de Iurisdictione minet pisis laeditaris Iure Dirino exempti simi, quia . Potestas Eedefies lea , qnae elaea spiritu is lia versatur , ab ipse Deo est supernat is raliter Lege Evangelie instituta , 8c Pe-
is tro ut Principi, ac taeteris Apostolis , - rumque Sueeessoribus omnino commissa,
is non Principibias secularuas A. 6 7. is Et hoc est quod Concilium Triis dentinum dieit, Eeelesiae, & EGIesiastic
is rum FGnarum immunitatem Dei ordiis natione eonstitutam ,, .
68. Verum quandoquidem Concilium non nude dieat, Dei ordinatione, sed addat, Se Canonicis Sanction ibus, hinc Covarruvias subiungit. 69. Meunda e cluso. In rebus lem is poralibus 8c eriminalibus, quae spiritualiari non attinent. Cleriei non iunt Iure Di-- vino a jurisdictione Principum secularium is exempti H.
o. A Atque ideo si Iure Divino absque
si Constitutionibus humanis res esset mainis minanda, respondendum foret in hinee,, temporibus Cleri eos non esse a Iurisdicti A ne seculari immunes . .
t. Unde quiae per Leges ut pergit si Canonicax & Ponti fetas Constitutionesse Clerici sint a iurisdiction= Prineipumis lectavium exempti, constituendae sunt &is reliquae consutanes is . Et pergit. 72. Tertia conclusio. - Potuit nihilomu,, nus Summus Ee lesiae Pontifex Clelieoxis a Iurisdictione seculari eximere, idque is conveniens fuit & Christianae Reipublina is non tantum in spiruualibus, quod Juteis Divino iam erat institutum, sed de tem- is poralibus .... hoc probatur Ece Et insea 73. Quarta eo lusio. ,, Q ammis exem -- ptio Clerieorum a iurisdictione semiariis Iure humano tantum sit inducta, Pri is ceps secularis tamen, utcumque summus is sit, non poterit huie immunitati acit exemisis mioni propriis Legibus, propri queaut in is ritate derogar2 . Haec tonsusio multis is probari se cte. 74. Ex his fundamentis ex praesito Con Elio Tridentino erutis , Uir prudentissim
s. Secaindo illud observandum, euod Ceterietis asioqui quoad criminalia exemptus a iurisdietione Iudicis sextaris , poteris hane fori praescriptionem , Or exemptionem GAL
post sententiam , qu--s σd eum ingue diem ipse tacuerit , ae se Asem defenderit, ae sit gaverit eorum 'Mdice ferula H. 76. Non enim ait meruit Clericus his inn- sentire in iuri dies,ooem Iadi eis freti aris ex presse me rarite , saltem ire his eriminaliabus causis, ubi agitur de eorrectione σ να-
467쪽
In Causa D. Umtisne personesi. Cap. Si diligenti, de fore
eo ei, cap. Significasti eod. tit. Et infra 77. Igitur sentent a se omnino nulla I ta per Iudicem secularem , quamvir Cleriacus tacuerit, nec usus faerit fori praescriptione.
8. Quia fatis jure probatur , si consideremus rationem illam elegantem , qua utitur
Summas Pontifex in diff. eap. Si dilisenti. 79. Ι- e formiter ad dict. eap. Si dia ιigenii Meet sine haesitatione idem Cova
invias: Quod Clericus etiam cum iurame is non post renuntiare priuilegis sori , ut apud laevirem Laicum eomeniatur . Sunt verba mirus tom. I. RAM. de Padiis, parti
So. Idem docet Faber Cod. de Iurisdictione omn. Judie. Ac foro compet. definit. 29. his verbis :ου I. Clericus personali actione ad Ju-- dieis laisi tritanal accitus , si non pa-
is reat , condemnari propter contumaciam is non debet, ne quidem ad expetitas con- , tumaciae, quoniam incompetentia manife-
,, sta eli , nee potest Clericus Iudieis lateiis iurisdictionem ullo modo Pr rosare , t is metsi maxime velat D.
82. Et iterum idem Author Cod. de muner. patrim. defin. I 3. in alleg. in Nonis est permittendum inquit ut Cleriens renuntiet privilegio fori, quoniam id in se totius Cleri , & Eeelesiallicae Iurisdicti ,, nis iniuriam redundaret . Cap. Si dilia genti, de soro competenti is . 83. Urivellus d eis y . num. 13. ita habet r se Iudieavit Senatus Burgundiae nonis valere submissionem a Clerteo factam , ., cum privilegio suo , nec tacite, nee ex- is presse renuntiare possit , ne quidem de , consensu sui Episcopi ,, et per cap. Si dia
84. In Gallia, Ilaei Capitulum hoe non
tam exacte observetur quoad actiones mere civiles, attamen in criminalibus , ut ΜOrna- eius ad Leg. 29. Caa. de pri . testatur, ab omnibus itum est Ba eam sententiam , ut fide crimine agatur , renuntiara non μοι
Clerieus misi legio Curi , eum inde dedecus inferatiar ordini, in cuius ratiam privilegiam .aductam est. 83. In Belgio vero eap. Si diliganti, dca N-E 2 P E N. 443 privilegium sori . ia usi fle obligition est, uti late docet Zypaeus de Iure Pontidiutio novo, titi de Iudiciis num.34. σ sqq. Idem eleganter tradit Wamesius misit. 4 ὶ num. a. allisque locis diversis. Tuldenus ad Cod. tit. de Audientia Episcopali, num. F. a. & sequentibus. 86. Et speetaliter Gadelmus da Iara n vi A. lib. 6. cap. s. num. I o seqq. ubi post plura concludit hisce verbis : Hanc exemptionem velut optimam Ο iustissimam consensus tmius Chriseiani orbis iam fi
37. Hane Clericorum exemptionem ab tiori modo , & maiore cum ratione tribuit Concit. Trident. Sug. 24. cap. I. vi reformis
88. Inseruatus Episcopus non est ἔ ait men cum per amplam , & per plures Pr vincias extensam Dioecesim Sylvaed ensem exerceat iurisdictionem Epileopalem, similis& una videtur Ipsius conditio, quae Epitc porum Belgu. 89. Quantum nimirum attinet principulem actionem, & eonclusionem . quam D. Van. Elpen .& iuncti OD. Ιzileales insta ruunt contra D. inseruatum. , eiusque Epistolam iunctam praenominatis Actis Eecleta Mech liniensis , per Libellum per ipsis exhibiatum IR Auguill II 19.so. Milicet, ut ex Libello apparet, D D. Fiscales se iungunt D. Um-Espen tamquam Protectores ipsus doctrinae, qua docet Pi retum Regis esse necessarium etiam pro Bullis Pontificiis dogmaricis, idque hoe se se , ut eiusmodi Bullae . qualis est Bulla Unigenitus , non obligent Subditos Catholiem , neque ab iis acceptari possint , antequam a Rege vel ejus Consiliis sint pla
9t. Insinuatus in dicta sua Epistola insinuat , quod Bullae dogmaticae , & Bulla Unihenitus , Christi Fideles obliget , citra
91. Si in eo deliquerit Advertens. qui e sua Epistola inunuavit , peccaverunt omnes Epileopi Belgae , qui id ipsum facto & actitatis publice declararunt. 93. A quinquennio omnes BesIam
genitus ab Ill. N. D. Q Internuntio trans.
missam in Dioeeesibus suis publicarunt , absque eo quod habueri ejusmodi Placetum Κkk a Reis
468쪽
2MuIras Sensentia Papiam. Meellis. Regium a Doctore Van-Espen necessario requisitum.
94. Et iterum singuli Epictolis suis ei dem Actis Ecclesiae Meehliniensis insertis abunde deelarant , quod Bullam Unigenitus et quὲ deeet reverenti & obedientia ipsi
acceptent , intenti etiam ut ab inferiori Clem suae Dioecesis aeeeptetur . imo , ut aliqui loquuntur , puniendos a se illos, quos vel oblatrandi pruritus invaserit. ys. Si per D D. Fiscales doctrina D. Doris Van-Espen obtinuerit protectionem , & exigatur Plaeetum , quale praetendit ne-eessarium , ut Bulla indueat obligationem. 96. Sequitur , ut probata ejusmodi doctrin 1 reprobetur dictum & scriptum Viearii Apostolici, & factiun Epistoporum , --xumque vigilantia , & tonatus, quo subditos suos inducunt ad obediendum & ad Bullam
97. Sequitur, quod D. Uan-Espen, eique iuncti DD. Fistales protegentes eius doctrinam , foveant, & protegant ipsius discipulos Aeadem leos, & supranominatos Protestantes eontra aereptationem dictae Bullae . Quodque eo modo provocent omnes Belisu, ut exemplo eorum nee recipiant Buliari Unigenitus , nee Bullam Vineam Do. mini, nee ipsam Bullam In Eminenti.
lux habuerit Plaeetum a D.RO Uan-Espenrequisitum, ut obligent. Quam ultimam tamen sine eiusmodi
Plaeeto Rex ipse Philippus Iri obligare .& publicari voluit.
fuissent ipsi exhibitae rationes, ac doeumen ta pro praetensa neressitate eiusmodi plaeetationis , exhibitis per Internuntium Belgi irationibus in eontrarium.
tutus , resecta doctrina , quam modo res scitat Doctor Uan-Espen , ut hoc praetextu resuscitentur singulis Bullis novae & pedipetuae oppositiones , quales tanto irritoque molimine factae & inventae fuerunt contra publicationem praelatae Bullae In Eminenti.
dentia Vir Ecclesiastieus Doctor Aeadem i-eus praesumat hane actionem Regiae Phili pi IV. sententiae eontrariam initi tuere , diis recte quidem contra Visarium Apostolicum Sylvaeducensem , eiusque Scripta . indirmcte , ela maniselle eontra ipsos Belgii Episcopos , eorum facta in praefatis Acta Ee-esesae Meehliniensis relata, ut ea per Pon tificem probata, & per Consilium Brabantiae authorizata , per Magnum Consilium
Ioa. Pro fundanda famosa hae actione utitur in Libello suo verbis blandientibus& speeiosis , qualibus uruntur ipsus sequaere Academici in sua praedicta protestati ne i Quod nimirum aereptantes Conseituti nem Unigenitus sine Marato , Uuareut δε- νa re praeregatrias Maiestatis Sua Caesarea ct Catholica. Io3. Uerum hane aequivocationem it rum docet Philippus IV. prefato suo Edicto, rejicitque adulationem hhe distinctione. I . is Regiae meae Maiestati , iurisdi-- ctioni, & praerogativis competit quidem is placetare Bullas Pontificias datas in ma-- teria henefietali & litigiosa inter partes, is antequam possint inducere obligationem, is & sortiti suum effectum is . O . is Verum quando Bullae seu Con-- stitutiones Pontifieiae dantur super mateis ria pure dogmati ea , non indigent nostrois Placeto et adeoque illas placetare non estis necesse ,, . Scilicet Placeto quale requirit Van-Espen , tracῆ. De Promulgatione Laeum Eccle sicarum , pari. 3. eap. I. m. 1ω. Eadem distinctione dissolvuntur ea, quae ingeminat D. Uan-Espen,& DD. Fi-stales in dicto suo Libello supplice, De reinceptissimis Belgaνum eo uetudinibus, eY da inconcus Placeti u . Ioz. Nimirum quod Placetum Regium super materiis benefieisibus a seculis fuerit in usu.Io8. Plaeetum vero super Constitationi. hus mere dogmaticis sit in Belgici inusit tum & sine exemplis. I . Prout etiam Eὰ icta Regia Plae
tum exigentia, tam narrativis verbis, quam
dispositivis , non nisi ad beneficialia poeriis guntur , non vero ad cursum & promulgationem impediendum Constitutionum istummodo dogmaticarum. iro. Quod Zypaeus de Iure novo εἱα de Constiti iam a seculo annotauit anno 162o. adeoque etiam ante Epistolam Regis Phi
469쪽
rit. Lieeat Viri huius Iure usuque Belgieo instructissimi sententiam propriis verbis repetere , toti Belgio quamvis abunde
II 2. is rim , inquit dicto titi num. 2.is quaeri poteti, an nullae Constitutiones Ap is stolicae in Belgio effectum habere pos- is sint , nisi praevio Principum Placeto, ut se voeant Profecto , pergit , si res ut se ,, habet examinetur, in omnibus non opus is esse iudicabit , qui non ex praeiudicata is aliqua opinione, ted ex vera ita tuere νω is let . nulla enim Edicta , quae saltem
is innotuerunt , id mandant: quae enim rein se periuntur in Libro Edictorum sub Ru-- briea 8. De causis benes omnia tam na is rativis verbis quae impulsivam & fina- is lem mulam earum coniti t. eontinent iis quam dispositivis innant de Provisionibus is beneficialibus,,
II 3. Hic Hypaei Liber a Canon istis, Αὐvoeatis , 8c Consiliariis teritur & legitur , in privatis Senatorum & publieis Consili rum Bibliothecis & Typographorum offieinis conspicitur , a nemine condemnatus ,
neque iacimus a Regiis Fiscalibus fuit a
I 4. Quin eeontra Edictali Philippi IU. Epistola haee doctrina & distinctio ipsius sum
xit e firmata , ut dentio ipse Liber eum aliis Authoris operibus anno I 67 I. Regil Authoritate & Privilegio fuerit rei m- pressus. Irs. Et modo non lirebit, etiam urgentibus eireumstantiis, vicario Apostolico, quod lieuit Archidiamno examinare rem ut se habet , e r non ex proMdieata aliqua opianione , sed ex mere statuere iro. Libere loeutus est , & adhue e nistinuat voce loquitur, & palam doeet Zypaeus Proteliantium excusationem, & Domini Uan-Espen doctrinam procedere, si non
ex errore, ut habet uum. q. saltem re ma iudieata aliqua opinione.
III. Et non lirebit pro sua Et Belgii riclesia praeiudicatae & praeiudiciali huie opinioni Oeenrrere Ministro Apostolico, quia una Consiliarius est Caesaris, & Regis Religiolissimi, Catholicat Fidei , & Austriaeae
pietatis zelatoris , Antecetarumque suorum aemulatoris gloriosi uasi tantae de Divinae proxumae MMestati non magis placem A N-E s P E N. 443 veritatis incensum, quam speciosus vocabulorum sumus , qnibus supremo Principi illa offerunt, quae minus desiderat, ut substrahunt Summo Pontifici ea, quae ipsis enixe
rig. Nee Philippus IV. nee alius post illum Rex Catholicus in Belgio Placetum exegit , quale exigunt Uan-Εspen ηx Pr testantes. Uerum Rex voluit observari tum solitum, qui est quod ad Bullas Dogmaticas , ut eum tales aeceperit Minister Apostoliens, eas ideserat ad Guberna Irem Belgii, qui eas communicet eum Consti Sanctiori, in quo dispiei mr, num Bulla inla nihil eontineat, quod repugnet praeem nentiis aut Iuribus Regiis; quare eum nuhil in iis invenitur, submittitur ab eodem Constio ad Μinistrum Apostolicum ejusdem Consilii Meretarius , qui communica tam Bullam restituit , & illius usui relinquit , qui deinde ad Episcopos illas destianat, a quibus in Diceeesbus publieantur II I9. Hune de non alium usum , & pr xim em m Belgio quoad Bullas Dogm tieas , fidem faciunt Regesta Consilii Samctioris. Hare Ac non alia si intenderit Doctor Van-Espen in Belgio , non haberet adve
sarium I 2o. uantum modo eoneernit Cones
sonem alteram , qui D. Supplieans ipsique iuncti DD. Fistales eontenὸunt , ut Insi nuatus vicarius Apostoliem condemnetur ad palinodiam & reparationem iniuriarum sub poenis arbitrio Iudieis decemendis. Iar. Notandum est , ut supra dictum est,
Inlinuatum anno 17 . Telose oppugnasse
doctrinam Clarissimi D. Uan-Espen disperissam in eius Tractatu ad Unlisinum Jua Melesiastieum , qu1 non tantum imitatur laxiores Gallos , sed etiam contradieit vel ipsis Conei liis Generalibus. t χχ. D et Coneilium Trid. dicti Sugas. cap. 2o. Ecclesae & personarum Ecclesiast
carum immanitatem parum Dei ordinari
ne , σ partim positisis Canonicis Sancti
Nimirum partim Dei ordinat om , hoe est , ut Cova vias, qui Coneiliointerfuit, explieat lom supra citato : In his, ut ait . qua Dere ac proprie uisitualia oe Getisa
470쪽
446 AEquitas Sententia Pariam. mchsmctione Principis secularis Iure Diυino exi-
23. Quia . ut pergit , potestas Eeel fastiea , quae eirea spiritualia versatur , . bipso Deo, Petro ut Principi, eaeteris Ap stolis, eorumque Successoribus omnino commissa est, non a Principibus secularibus. I 24. Contra hane Concilii Trid. positi nem, & Covarruviae explicationem aliter statuit D. V n-Espen Tom. IV. pari. R. tit. I. cap. 1. Num. 2. pag.64. huius editionis , hisce expressionibus. I 23. is Uerum sicut Ecclesiae atque reliis gionis curam erediderunt Prinei pes Christia.
se ni ipsis Episeopis tamquam praecipuis elusis Ministris , & Apostolorum Successoribus, is ita quoque ipsis eorrectionem eorum, quaeis Ecclesiam & Religionem , eiusque discuis plinam spectant , iplis detulerunt K praeis sertim tamen si quid , quod hane turbati ret . a Clericis seu inserioribus Ecclesiae
se Ministris fieri tontingeret ,, . I 26. Adeo ut etiam illa, quae Dei ordinatione Eeesesae, ejusque Praelatis data est Potellas & immunitas seeundum Concilium Tridentinum, per Clarissimum D Uan-Espendebeantur Principibus seculi , ut manifeste se explieat in sequentibus. I 27. Deinde quantum attinet immunitatem , quae Ecclesiae & Ecclesiastieis personis competit iure positivo. Ia8. Per Coneilium Trid. illa dicitur eonstituta Canonicis Sanctionibus tanta authinritate & potestate, ut Covarruvias sine hinstatione asserat Ioeis supra citatis r Quod Princeps secularis utcumque summus sit , κν- missu huis immuuitata , aut exemptioni per Cananitas Sanctiones concessa , propriis Iegibus , propriaque authoritate derogare. Iap. Quod etiam apertis verbis indieat Coneilium Trid. eod. cap. dum tam serio m net Supremos Prine ipes his verbist ri Nei, permittant, ut ossiciales, aut inferiores Maia gistratus Eesesae, & Personarum Ecclesi α stiearum immunitatem , Dei ordinatione , is noni eis Sanctionibus constitutam, ali. qu, eupiditatis studio , seu inconsiderationeis aliqua violent; sed una eum ipsis Prineipibus dinitam saeris Summorum Pontificum,& Cone illorum Constitutionibus observantiam praestent: decernit itaque & praeeipit se dic. ilo. Coneilium Trid. disertis verbis iam relatis & sequentibus statuit, ut inseriores Magistratus, una etiam eum ipsis Prineipibus lacris Pontificum & Conciliorum generalium Constitutionibus observantiam praestent. i 31. Hi ne sacri Concilii verbis,& menti diametraliter se opponit Clariss D. Uanis
editionis; ubi ita ha ta 3 a. ., Similia & in aliis Conciliis et-
is iam seculo XV. occurrunt , ac notanter
,, Coneilio Constantiensi anno I tr. ,, Nullus Eeclesiasticam personam in crimia is nati quaestione , HI civili, ad iudieium
is seculare praesumat attrahere contra Can
,, nicas Sanctiones, o contra Constitutioissis Imperiales,, . Addit Dominus Van. Ei pende suo: - Cum haec Decreta d:rigantur eo se tra.Magistratus & Iudices immunitatis is clericalis infractores, admodum verisimile
is est , Magistratus & Julices id propria
is aut horitate attentasse ,, .
I 33. ,, Et sane, ut addit, si Regia auri thoritate , seu aliquo positivo Principis ,, Edusto fuissent sumilli , numquam eaqM pcimas, & censuras Episcopi in ipsos evi- ,, brassent; sed potius ipsi Prineipi pro reis vocatione , suspensione, vel moderationeis sui Edicti supplicassent is .i34. Ecce Doctor Academicus , primus& lux Belga, qui solemne illud Concilii
Trid. cap. 2o. Sess. 23. Decretum trecent
rum Patrum in Dei nomine congregatorum sententiam levi calamo evertit , aliasque quam plurimas Pontificum,&:Conciliorum Generalium Sanctiones.
x33. Ut eiusmodi principiis per Librum eius dispersis , Pontifices & Episcoom se
opponentes supremorum Prinei m Edicti contra Immunitatem Ecclesiasti eam latis , vere faciat rebelles, quos Ecclesia declaratia Glit Martyres .r 6. Quod Insinuatus latius deduxit in praelato suo Libro DL 'ao. ρο βρ. in quo
iam ab I'. annis eiusmodi dractrinam In-snuatus nominavit fet amarigimum, quod aeque & magis massam eorrumpit & inmeit, quam fermentum.
III. Hactenus interim siluit ipsius Amthor, de non nisi postquam ab ipso Pontiatae Liber ipsus ob eiusmodi doctrinam suit