Q. Curtii Rufi De rebus gestis Alexandri Magni, historia

121쪽

nece eommotus L urbem obsidere statuit . Sed ante jacienda moles erat, quae urbem continenti committeret. Ingens ergo animos militum desperatio incessit, cernentium profundum mare, quod vix Divina ope post et impleri. Quae saxa tam vasta, quas tam proceras arbores pos se reperiri exhauriendas esse regiones, ut illud spatium aggeraretur. Exestuare semper se tum, quoque arctius vesutetur inter insulam, &continentem, hoc acrius furere. At ille hausuaquam rudis tractandi militares animos ,1yeei.- sibi Merentis in somno ob tam esse s ronta tiat dexteram porrigentia : ilia Duee illo Q iviente, in urbem intrare se visum . Inter haec ca- eeatores interfector , gentium jura violata referebat . Unam Ue nrbem , quae Mursum victoris

morari ausa esset . Ducibus deinde nagotium datur, ut suos quisque castiget. Satisque omnibus stimulatis, opus orsus est.

eipit aggerem Deere per mare. Tyrii obnituntur . Expeditio interim in . rabes .

Μ Agna vis saxorum ad manum erat Tyro vetere praebente. Materies ex Libano monte ratibus , & turribus faciendis ve batur . Iamque a iundo maris in aItitudinem montis Opus excreverat. Nondum tamen aquae fastigium aequabat. Et, qub longius moles. agebatur a littore, lihe magis, quidquid ingerebatur , praealtum absorbebat mare : cum Tyrii , parvis navigiis admotis, per ludibrium exprobrabant, illos armis inelytos, dorso, sicut Ii menta aera gestare Interrogabant etiam , num

122쪽

nam maior Neptuno esset Alexander Haec ipsi instistatio alacritatem militum accendit . Jamque paululum moles aquam eminebat, Se simul aggeris latitudo crescebat , Iirbique admovebatur, cum Tyrii, magnitudine molis, cuius incrementum eos ante fefellerat, conspecta , levibus navigiis nondum commissum opus circuire coeperunt, missilibus eos quoque, qui pro opere stabant, incessere. Multis ereb impunὸ vulneratis, cum Sc removere, & appellere icaphas in expedito non esset, ad curam sem tipsos tuendi ab opere converterant. Igitur ex jumentis coria. velaque jussit obtendi, ut extra teli iactus eisent οῦ duasque turres ex eapite molis erexit, a quibus in subeuntes scaphas i ta ingeri possent. Contra Tyrii navigia protula conspectu hostium littori appellunt, expositisque militibus , eos, qui saxa gestabant, oia

truncant. In Libano quoque Arabum agres tes, incompositos Macedonas adorti. triginta sere interficiunt, paucioribus captis. Ea res Alexandrum dividere copias coegit. Et, ne segniter amdere uni urbi videretur, operi Pemdiccam, Craterumque praefecit: ipse cum expedita manu Arabiam petit.

CAPUT IX.

INter haec larii navem magnitudine eximia ,sa Xis , arenaque a puppi oneratam ita ut mustum prora emineret, bitumine, ac sub inrcillit/m, remis concitaverunt. Et cum magnam, D , vim

123쪽

vlin veriti vela quoque coneepissent, releritet ad molem successit. Tunc prora ejus accensa, remiges desiliere in scaphas, quae ad hoc ipsum praeparatae sequebantur . Navis autem, igne concepto, latius iundere incendium coepit , quod,priusquam posset occurri, turres, & caetera opera in capite molis posita comprehendit . At qui desilierant in parva navigia , faces, Squidquid alendo igni aptum erat, in eadem mpera ingerunt. Iamque non modb Macedonum turres, sed etiam summa tabulata conceperant ignem; cum ji, qui in turribus erant, partim haurirentur incendio, partim, armis omissi, in mare semet ipsi immitterent. At Tyrii, qui capere eos ἡ quam interficere maluerunt, natantium manus stipitibus, saxisque lacerabant, donee debilitati. impune navigiis excipi possent. Nec incendio solum opera consumpta, sed sorte eodem die vehementior ventus motum ex profundo mare illisit in molem. Cre bris ue ductibus compages operis verberatae stlaxavere. saxaque interfluens unda medium opus rupit. Prorutis igitur lapidum cumulis,qulabus injeasta terra sustinebatur, praeceps in profundum ruit . Tantaeque molis vix ulla vestigia invenit ab Arabia rediens Alexander . inc

quod in adyqrsis rebus solet fieri ) aIlus in D

lium culpam reserebat, cum omnes verius de sevitia maris queri postent. Rex novi operis molem orsus,in adversum ventum, non latere, sed fecta fronte direxit, quod c aetera opera velut sub ipso latentia tuebatur . Latitudinem quoque aggeri adjecit, ut turtes in medio ere, procul teli jactu abessent. Totas autem arbores cum inge ntibus ramis in altum Iaci

bant, deindo saxi onerabant, rursusque cumu'

124쪽

io eorum alias arbores injiciebant οῦ tum humus aggerabatur , superquam alia strue saxorum , arborumque cumulata , velut quodam nexu continens opus junxerant. Nec Tyria, quidquid ad impediendam molem excogitari poterat, segniter exequebantur. Praeeipuum auxilium crat, qui procul hostium eonspectu subibant aquam. Occulto lapsu ad molem usque pen trabant,falcibus palmites arborum eminentium ad se trahentes, quae ubi sequutae erant, pleraque secum is prosundum dabant; tum levatos onere stipites, truncosque arborum haud aegriε moliebantur, deinde totum opus, quod stipitiabus fuerat innixum, iundamento lapso, seque

batur . ι

oas, Alexandri ad Trum oppugnandam comis

parata , AEuam rempestas Trecat .

. TU Gro animi Alexandro, &, utrum petis in veraxet, an abiret . fatis incerto, classis Cypro advenit. Eodemque tempore Cleander, cum Graecis militibus in Asiam nuper advectus, Centum, & nonaginta navium classem in duo dividit cornua. Laevum Pythagoras, Rex Cypriorum , cum Cratero tuebatur z Alexandrum in dextero quinqueremis Regia vehebat. Nec Tyrii, quanquam classem habebant, ausi navale inire certamen, triremes omnes ante ipsa moenia opposuerunt, quibus Rex invectus, i sas demersit. Postera die, classe ad moenia avi mota , undique tormentis, maxime arietum pulsu muros quatit. Quos Tyrii. raptim obstruinois saxis. reliceruat, interiorem quoque --

125쪽

rum, ut si prior seseuiiset, illo se tuetentur ,

undique orsi. Sed undique vis mali urgebat. Moles intra teli jactum erat: classis moenia circuibat, Hrrestri simul, navalique clade o, ruebantur. Quippe binas quadriremes Mae dones inter se ita junxerant, ut prorae cohaere- irent, puppeS intervallo, quantum capere pote- lrant, dictarent . Hoc puppium intervallum . antennis, asseribusque validis deIigatis, s edique eos pontibus stratis, qui militem sustin rent, imHeverant. sic instructas quadriremes lad urbem agebant . Inde missilia in propugnan. etes ingerebantur tuto, quia prioris miles tegm,atur . Media nox erat, cuin class m sicut di. istum est paratam ) circuire urbem jubet. Jam. que naves urbi undique admovebantur, de Ty- 'rii desperatione torpebant, cum subito spinae

nubes intendere se coelo, & quidquid lucis imternitebat, effusa caligine extinctum est. Tum inhorrescens mare paulatim levari, deinde acriori vento concitatum fluetus ciere, & inter

se navigia collidere. Jamque scindi coeperant

vincula, quibus connexae quadriremes erant, ruere tabulata, & cum ingenti fragore in profundum secum milites trahere. Neque enim conserta navigia ulla ope in turbido regi pote rant. Miles mutisteria nautarum, remex militis ossicia turbabat. Et, quod in hujusmodi casu accidit, periti ignaris parebant; quippe gibernatores alias imperare soliti , tum metu

mortis jussa exequebantur . Τandem remis pertinacius everberatum mare, velut eripientibus

navigia classicis cessit, appulsaque sunt littori lacerata pleraque ιε Α-

126쪽

LIBER IV. 7sCAPUT XI.

Legati Carthaginensium negant parentibus a Llium . Tyrii imbellem turbam Carthaginem mittunt. Prodigium . vollinis aperitur : L

gati suadent , ut saerum hominis hostia fiat , oris sacrilegium horrent.

JIsdem diebus sorte Carthaginensium Legati

triginta stiperveniunt, magis obsessis sistitium, quam auxilium. Quippe domestico bello Poenos impediri, nec de Imperio, sed pro sa-jute dimicare nuntiabant. Syracusani tunc Α- fricam urebant,& haud procul Carthaginis muris locaverant castra . Non tamen desecere nimis Tyrii, quanquam ab ingenti spe destituti erant, sed conjuges, liberosque devehendos Carthaginem tradiderunt , fortius , quidquid accideret, laturi, si charissimam sui partem extra communis periculi sortem habuissent . Cumque unus e civibus concioni indicati et, oblatam esse per sommm sibi speetem Apollinis, quem eximia religione colerent, urbem deserentis, molemque a Macedonibus in salo jactam in sylvestrem saltum esse mutatam , aquanquam auctor levis erat, tamen ad det riora credenda proni, metu aurea catena d vinxere simulacrum, araeque Herculis, cujuS numini urbem dicaverant , inservere vinculum, quasi illo Deo Apollinem retenturi. Syracusis id simulacrum devexerant Poeni, & in majore locaverant patria. Multisque aliis in liis urbium a semet captarum, non Carthaginem magis, quam Tyrum ornaverant. Sacrum

quoque, quod qui rem Diis minime cordi est.

127쪽

erediderim, multis faeculis intermissum, repetendi auistores quidam erant, ut ingenuus puer Saturno immolaretur; quod sacrilegium verius, quam sacrum, Carthaginenses, a conditoribus traditum, usque ad excidium urbis suae sedissse dicuntur. Αc, nisi seniores obstitissent, quorum consilio cuncta agebantur, humanitatem

dira superstitio vicisset. CAPUT XII.

orii aeriter oppugnationem defendunt, ut a dexdesperatundus de flvensa obsidione itemm d ibb.rai, a qua famasinistra deterretur.

CAE terum essicacior omni arte imminens

necessitas, non usitata modb praesidia, sed quaedam etiam nova admonuit. Namque ad applicanda navigia, quae muros subibant, vat, dis asseribus corvos, & ferreas manus cum unucis, ac falcibus alligaverant, ut, cum tormen to asseres promovissent, subitb laxatis funibus injicerent. Unci quoque, & falces ex jisdem asseribus dependentes, aut propugnatore , aut ipsa navigia lacerabant. Clypeos verbaeneo 'multo igne torrebant, quos repletos servida arena, coenoque decocto . e muris subito dervolvebant. Nec ulla pestis magis timebatur, Quippe ubi loricam corpusque servens arenδpenetraverat, nec ulla vi excuti poterat, &, quidquid attigerat , perurebat .'acentesque arma, laceratis omnibus, queis protegi pote xant, vulneribus inulti patebant. Corvi verb,& ferreae manus tormentis emissae, plerosque

rapiebant. Hic Rex fatigatus, statuerat, solur ea obsidione, AEgyptum petere. Quippe, cum

Asiam

128쪽

. LIBER IV. si

Asiam ingenti celeritate percurrisset, circa m ros unius urbis haerebat, tot maximarum rerum opportunitate dimisia . . aeterum tam disced re irritum, quam morari pudebat. Famam quo. que , qua plura , quam armlS everterat, ratus

leviorem fore, si Tyrum, quasi testem se posse vinci, reliquislat. igitur, ne quid inexperretinomitteret, plures naves admoveri iubet, do.

. leciosque militum imponi.

CAPUT XI I L

salutem interpretantur .

T sorte bellua inusitatae magnitudinis superis ipsos fluctus dorso eminen& ad morem . quam Macedones laeerant, i enS coryus a m plicuit, diverberarisque fluctibus allevans se. met Q utrinque conspecta est deinde a capite molis rursus alto se immersit, ac modb super undas eminens magna sui parte, modo supers sis fluctibus condita, haud proces munimentis urbis emersit. Utrisque urius fuit helhrae aspe-' ctus. Macedonesiter Deiendo operi monstrasse eam augurabantur . larii. , septunum occupati maris vindicem abripuisse belluam ad molem brevi profecto ruituram z laetique omine eo, ad epulas .dilapsi , oneravere se vino quo riaves orto Sole navigia conscendunt re limita coroni S, foribusque Adeo victoriae

non omen modb , sed etiam gratulationem seperant .

129쪽

F Orte Rex classem in diversam partem ari

julserat, triginta minoribus navigiis ulictis in littore et e quibus Tyrii duobus captis .caetera ingenti terruerant metu , donec sum rum clamore audito , Alexander clanm litto ri, a quo fremitus acciderat, admovit . . Pr,ma e Macedonum . navibus quin eremus, velocitate inter caeter eminens occurrit . Quam

ut conspexere Tyrii, duae e diverso in la Graejus invectae sunt: in quarum alterum quinqueremis eadem concitata, & ipsa rostro icta est, de illam invicem tenuit Jamque ea, quae non cohaerebat , libero impetu evecta, ' in aliud qiunqueremis latus invehebatur; cum oppo tunitate mira triremis e classe Alexandri, in eam ipsam , quae quinqueremi imminebat , tanta vi impulsa est ut Tyrius gubernator in mare excuteretur e puppi. Plures deinde Macedonum naves superveniunt, & Rex quoque aderat , cum Tyrii inhibentes remos , aegrEevellere navem , quae haerebat , portumque omnia simul navigia repetunt. Confestim Rex instquutus. portum quidem intrare non ν μ' tuit, cum procul e muris missilibus submoveretur; naves autem omnes sere aut demersit, aut cepit.

130쪽

Tyrus vr evitur, exsinditur, paucis parcitur. Elogium Dri.

BIduo deinde ad quietem dato militibus,

jussisque de classem, & machinas pariter admovere, M undique territis instare, ipse in altissimam turrim ascendit ingenti animo, periculo majore. Quippe regio insigni, di armis fulgentibus conspicuus, unus praecipue telis p tebatur. Et digna prorsus spectaculo edidit. Multos e muris propugnantes hasta transfixit. quosdam etiam cominus gladio, clypeoque impulsos praecimtavit. Quippe turris ex qua d, micabat , muris hostium propemodum cohaer bat. Jamque crebris arietibus saxorum compage laxata, munimenta deseceran t, & classis intraverat portum , & quidam Macedonum in turres hostium desertas evaserant f cum Tyrii,

tot simul malis victi , alii supplices in templa

coniugiunt, alii foribus aedium obseratis occumpant liberum mortis arbitrium, , nonnulli ruunt in hostem, haud inulti tamen perituri. Magna pars summa tectorum obtinebat, saxa, &, quidquid manibus sors dederat, ingerentes subeuntibus. Alexander, exceptis, qui in templa con fugerant, omnes interfici, ignemque tectis injici iubet. His per praecones pronuntiatis, he

mo tamen armatus opem a Diis petere susti- Iauit. Pueri, virginesque templa compleverant;

viri in vestibulo suarum quisque aedium stabant, parata saevientibus turba . Multis tamen saluti fuere Sidonii, qui intra Macedonum praesidia erant. Hi urbem quidem inter victores intra-