장음표시 사용
221쪽
mireris , quod vitam non finiam . . leno feelere , quam meo, mori malo. Post hane vocem, spado gemitu non modo tabernaculum, sed etiam castra complevit. Irrupere deinde alii, laceratis que vestibus, lugubri, & barbaro ululatu Regem deplorare coeperunt. Persae, ad illos clamore perlato, attoniti metu, nec arma capere, ne in Baetrianos inciderent, nec quiescere audebant , ne impie deserere Rege viderentur. Varius, ac dissonus clamor, sine duce, ac sine imperio, totis castris referebatur. Besso,& Nabargani nuntiaverant sui, Regem a semeptiis interemptum esse . Planctus eos deceperatia Itaque citatis equis advolant,sequentibus,quos ad ministerium sceleris delegerant. Et , cum tabernaculum intrassent, qui Regem vivere spadones indicabant, comprehendi, vincirique jusserunt. Rex curru paulo snte vectus, de Deorum a suis honor,bus cultus, nulla externae ope admota, captivus servorum suorum, iamrdidum vehiculum pellibus undique contectum imponitur. Pecunia Regis, &supellex,
quasi iure belli, diripitur . Onustique praeda
per scelus ultimum parta , fugam intendunt . Artabaetus cum iis , qui imperio parebant , Graecisque militibus Parthienem petebat, Omnia tutiora parricidarum contuitu ratus . Peris promissis Bassi onerati, maxime, quia nemo alius erat, quem sequerentur , conjunxerose Bactrianis, agmen eorum tertio assequuti die. Ne tamen honos Regi non haberetur, aureis compedibus Darium vinciunt , nova ludibria subinde excogitante fortuna . Et , ne sorte cultu Regio posset agnosci , sordudis pellibus vehiculum intexerant. Ignoti Immenta agebant, ne percontantibua in agm,
222쪽
LIBER V. I sne monstrari posset , custodes procul sequebantur.
A Lexander , audito, Darium movisse ab Ecbatanis, omita itinere, qu*d patebat in Mediam , fugientem insequi pergit strenu θ.
Tabas oppidum est in Paretacene ultima. Ibi transfugae nuntiant, praecipitem fuga Bactra petere Darium . Certiora deinde cognoscit ex Barysthene Babylonio, non equidem 'inetum Regem, sed in periculo esse aut mortis, aut
vinculorum. Rex Ducibus convocatis, Maxiamum , inquit, opus, sed tabor brevissimus superest. Darius haud procul destitutus a suis, aut vinctus , aut opprUsus est. In illo eorpore posita est victoria
nofra . Et tanta ves eeleritatis es praemium .
Omnes pariter conclamant, paratos ipsum se qui, nec labπi, ncc periculo parceret. Igitur raptim umen cursus magis, quam itineras modo ducit, ne nocturna qiudem quiete diurnum laborem relaxante . Itaque quingenta stadia processit Perventumque erat in vicum , in quo Darium Bestis comprehenderat z ibi Melon Darii interpres excipitur. Corpore aeger non potuerat agmen sequi z & deprehensus celeritate Regis, transfugam se esse simulabat. Ex hoc acta cognoscit. Sed fatigatis necessaria q9ies erat. Iraque delectis equitum sex millibus, trecentos, vios Dimachas appellabant, adjungit. Dorso hi graviora arma portabant. caeterum equis vehebantur ἰ cum res, locusque posceret, destris acies erat. Haec agentem
223쪽
olexandrum adeunt orsuos, dc Mythraeenes. qui Bessi parricidium exosi transfugerant. Num tiabantque, stadia quingenta abesse Persas: ipsos brevius iter monstraturos . Gratus Regi adventus transfugarum fuit. Itaque prima v spera, ducibus jisdem, eum expedita equitum manu monstratam viam ingreditur, phalange, quantum festi re posset, sequi Iussa. Ipse quadrato agmine incedens, ita eursum regebat, ut primi conIungi ultimis possent. Trecenta sta I resserant,cum occurrit Brocubelus, Maraei nitus, Syriae quondam Praetor. Is quoque transfuga nuntiabat, Bessum haud amplius , quam ducenta stadia abesse. Exercitum, utpote qui nihil praecaveret, incompositum, inordinatumque procedere. Hyrcaniam videri petiaturos. Si sestinaret sequi palantibus superve turum . parium adhue vivere . Strenuo ali quin cupiditatem consequendi transfuga inj cerat. Itaque, calcaribus subditis, effuso cursia eunt. Jamque fremitus hostium iter ingredie tium exaudiebatur ζ sed prospectum ademerav lveris nubes. Paulisque ergo inhibuit cursum, donec consideret pulvis.
Barbarἰ eum Besso certamm fugiunt. narius f. .
gientes sequi recusat : vulneratus ab suis νeti quitur: a Polystrato Macedone re exitu datis ad . exanisum mandatis extinguituν
J Amire conspecti a Barbaris erant , Se a
euntium agmen conspexerant, nequaquam
iuturi pares, si Beo tantum animi fuisset ad praelium, quantum ad parricidiuia suerat. Namque
224쪽
que & numero Barbari praestabant, & robore. Ad hoc refecti cum fatigatis certamen inituri erant. Sed nomen Alexandri, & fama, maximum in bella utique momentum, pavidos in s gam convertit. Bessus, & caeteri facinoris eius participes, vehiculum Darii assequuti, coeperunt hortari eum, ut conscenderet equum, de se hosti fuga eriperet. Ille Deos ultores adesse. testatur. & Alexandri fidem implorans, nega est parricidas velle comitari. Tum vero ira quoque accensi, tela injiciunt in Regem, multisque consessum vulneribus relinquunt . Iumenta quoque, ne longius prosequi possent, convulnerant , duobus strvis, qui Regem comitabantur, occisis. Hoc edito facinore, ut yestigia sagae spargerent, Nabaret anes Hyrcaniam, Bessus Bactra , paucis equitum comitantibuS, pet hant. Barbari ducibus destituti, qua quenque aut spes ducebat, aut pavor, dissipabantur . Quingenti tantum equites congregaverant se. incerti adhuc, ressistere ne melius esset, an s gere . Alexander hostium trepidatione comperta , Nicanorem cum equitum parte ad inhibendam fugam praemittit et ipsae cum caeteris sequitur. Tria serme millia rementium occisaiunt: reliquum agmen more pecudum intae una agebatur, jubente Rege, ut caedibus abstin Tetur. Nemo captivorum erat, monstrare Darii vehiculum posset . Singuli, ut quaeque Prehenderant, strutabantur: nec tamen ullum vestigium fuga Regis extabat. Festinantem Α- lexandrum vix tria millia equitum persequuta sunt. At in eos , qui lentius sequebantur, incidebant Vivern fugientium agmina. Vix credibile dictus plures captivi, quam qui cape eraup. -ua1nem 2ntan territis .fo.
225쪽
tuna penitus excusserat, ut nec hostium pauciatatem, nec multitudinem suam satis cernerent. Interim jumenta, quae Darium vehebant, nullo regente deces erant, militari via: & errore . delata per quatuor stadia,in quadam valle comstiterant, aestu, simulqux vulneribus fatigata . Haud procul erat fons, ad quem monstratum a .aeritis PoIystratus Macedo siti maceratus accessit. Ac, dum galea haustam aqaam forbet, stela jumentorum deficientium corporibus inis i fixa conspexit. Miratusque confossa potius , quam abacta esse , semivivi sequuntur ab asterisco , ad huius lib. sinem , ex IV. lib. ldesumpta sunt) hominis corpus, cum propius laccessisset, in sordido vehiculo pellibus conto lcto situm reperit: atque Darium multis quidem vulneribus confossum, adhuc tamen spirantem esse cognovit. Qui applicito captivo, cum ci- vem ex voce cognoviiset, id saltum praesentis
fortunae solatium se habere dixit, quod apud lintellecturum loquuturus esset , nec incassum postremas voces emissurus. Haecque Alexandro perterri iubet, se nuths in eum meritorum cssiciis , maximorum autem illi debitorem mori . Agere tamen ei maximas gratias pro bene- l ficiis in matrem, conjugem liberosque suos impensis . Iis enim vitam, & pristini status reum rentiam, dignitatemque concessam. Sibi autem a cognatis, atque amicis, quibus & Regna, &vitam dederit, illa omnia erepta esse . Precari se, ut illi victori terrarum omnium Imperium contingat. Ultionem sceleris erga se perpe- irati, non solum sua, sed exempli. omniumque Regum causa, non negligere, illi cum decorum, tum utile suturum. Iamque deficiens, aquam
poposcit. Quam allatam postquam bibit, Po-
226쪽
Iystrato, qui eam tulerat Quisquis es mort lium , inquit , hoc mihi extremum uniyel sae caubmitatis genus accidit , ut pro tanto in me beneficio dignas tibi grates reserre nequeam. At reserat Alexandςr, Alexandro vero Dii, pro ejus summa in meos humanitate, ac clementia. Cui hoc fidei Regiae unicum dextrae pignus pronae dabis. Haec .dicentem , accepta Polystrati manu, vita destituit. Quibus Alexandx0 nuntiatis , ad corpus demortui pervenienS Liami dignam illo fastigio mortem lacrymis prsses utus est. Demptaque sibi chlamyde, corpus ullus contexit z atque Regio ornatum cultu, ad matrem Syfigambim, patrio , Regioque more sepeliendum , atque Regiis majorum sirorum tumulis inserendum, misit . . ν -
227쪽
tro bello vincitur . Alexander hortatur militem ad reliquam Asiam subigon-dam . Fluvius Zisieris describitur .harranes clim atris Satrapis vcnram impc trat . Alexander Graecis Darianis parcit . In mores Persarum abit. Bessum bello persequisur. Conjuratio Philotae aliorum detegitur . Philotas tortus cum conjuratis occiditur . APUT I.
I eoy pHneipium de bello Laeedaemoniorum eum . ntipatro Praeside Macedoniae gesto , in quo
victor sentipater , caesus Agis Rex Iaee me inniorum . Mιcti Legatos mittunt ad c elexa mdrum . . Antipatre caute , o modeste utitur victoria , ne se oneret invidia apud . examdrum .
ΡΠenae discrimen imisit s obtruncatisque
qui promptius resistebant, magnam paritem hostium propulit. Cpperant sugere victores : &, donec avidius sequentes in planum deduxere, multi eadebant. sed, ut primum locus, in quo stare possent, fuit , aequis vitibus
dimicatum est. Iinor o ea tamen Laced
228쪽
monios Rex eminebat, non armorum modo& corporis specie , sed etiam magnitudine animi, quo uno vinci non potuit. Undique nune cominus , nunc eminiis petebatur: deque arma circumferens, alia tela clypeo excipiebat, corpore alia vitabat, donec hasta semora perfossa. plurimo sanguine effuso,destituere pugnantem. Ergo clypeo suo exceptum armigeri raptim inicastra restrebant, jactationem vulnerum haut
facile tolerantem. Nec tamen omisere Lac
daemonii pugnam s &, ut primum sibi, quam
hosti aequiqrem locum capere potuerunt, de satis ordinibus, effuse fluentem in se aciem ex cepere. Non aliud discrimen vahementius fuistse, memoriae proditum est. Duarum nobili marum bello gentium exercitus pari Marte pugnabant . Lacedaemonii vetera , Macedones praesentia decora intuebantur. Illi pro liberi te, hi pro dominatione pugnabant. Lacedet moniis Dux, Macedonibus locus deerat. Diei quoque unius tam multiplex casus modb spem . modo metum utriusque partis augebat, velut de itidustria inter mitissimos viros certamem aequante fortuna. caeterum angustiae loci, in quo haeseΡt pugna, non patiebatur totis congredi viribus. Spectabant ergo plures, quam injerant praelium . Et qui extra teli iactum rant,clamora invicem suos accendebant. Tandem Laconum acies languescere, lubrica arma sudore vix sustinens; pedem deinde referre cPpit, urgente hoste, ac aperte fugere. Inseque-hatur dissipatos victor & emensus cursu omnoe spatium, quod acies Laconum obtinuerat. tr. sum Agim persequebatur. Ille, ut sugam suorum, & proximos hostium conspexit, deponi se
iussit . Expertusquc, membra an im letum an,
229쪽
mi sequi possent, postquam deficere sensit, poplitibus semet excepit, galeaque strenue sumpta, clypeo protegens corpus, hastam dextra vi
brabat, ultro vocans hostem , si quis jacenti spolia demere auderet. Nec quisquam fuit, qui sustineret cominus congredi. Procul missilibus appetebatur, ea ipsa in hostem retorquens, donec lancea nudo pectori infixa est. Qua ex vulnere evulsa, inclinatum, ac deficiens caput clypeo pauli siper excepit: deinde, linquente spiritu pariter, ac sanguine, moribundus in arma pxocubuit. Cecidere Lacedaemoniorum quimque millia, de CCCLX. ex Macedonibus haud amplius CID. Caeterum vix quisquam, nisi iam cius, revertit in castra . Haec victoria non Spam tam modb, sociosque ejus, sed etiam omnes, qui sortunam belli spectaverant, stegit. Nec fallebat Antipatrum , dissentire ab animis gratulantium vultus , sed bellum finire cupienti opus erat decipi . Et quanquam fortuna rerum placebat, invidiam tamen , quia majores reserant, quam quas Praefecti modus caperet, metuebat . Quippe Alexander hostes vinci volum Tat , Antipatrum vicisse , ne tacitus quidem, indignabatur, sitae demptum gloriae existimanS, quidquid cessisset alienae . Itaque Antipater , qui prope nosset spiritum ejus, non est ausus sise agetre arbitria victoriae, sed consilium Graecorum, quid fieri placeret, conssiluit. A quo Lacedaemonii nihil aliud, quam ut Oratoris mittere ad Regem liceret, precati, non gravate veniam desectionis, praeter auctores lampstraVerunt .. Megalc politani, quorum tubssessa erat, ad desectionis ejus mulctam. Achaeis,' Etolis CXX. talenta dare jussi sunt. me
fuit exitui belli, quoi repens ortum,
230쪽
Alexander victον gentium , a fuit ipse vitiis. ebrietate, superbia , libidine vincitur . Regi. . tamen sirpis e livis pareit. Fratrem Darii inter amicos rescribit. Ovdatem Mediae praeficit .
SEd, ut primum instantibus curis laxatus
est animus, militarium rerum, quam qui iis , otiique patientior, excepere eum volup ta-teS . Et quem arma Persarum non fregerant, vitia vicerunt. Intempestiva conviva , & perpotandi,pervigilandiq; insana, dulcedo ludique,& gregeS pellicum , omnia in externum lapsa
sunt morem. Quem aemulatus quasi potiorem
suo, ita popularium animos, oculosque pariter offendit, ut a plerisque amicorum pro hoste haberetur . Tenaces quippe disciplinae suae, solitosque parco, ac parabili victu ad implenda naturae desideria de iungi, in peregrina, & victarum gentium mala impulerat. Hinc tapius comparat. E in caput e3us insidiae, secessio militum .& liberior inter mutuas querelas dolor; ipsius deinde nunc ira, nunc suspiciones, quaS excutabat inconsultus pavor, caeteraque his similia , quae deinde dicentur o Igitur, cum intempestim vis conviviis dies pariter, noctesque consum ret, satietatem epularum ludis interpolabat .
non contentus artificum, quos e Graecia exciverat . turba. Quippe captivae foeminarum Ix hebantur suo ritu canere inconditum, & abhorrens peregrinis auribus carmen. Inter quas unam