Q. Curtii Rufi De rebus gestis Alexandri Magni, historia

251쪽

2o Q. CU R. Τ IIvenum non dubitasset se jungere Demetrio Corporis custodi, Peucolao, Nicanori. Adjicit his Aphoebeium, Loceum, Dioxenum, Arche- polim, Sc Amyntam. Ab hoc sermone dimissus Nicomachus, ad fratrem Ceballino erat no- imen quae acceperat, desert . Placet ipsum istibsistere in tabernaculo, ne si Regiam intra G set, non asi uetus adire Regem, conjurati pro- ditos se est e resciscerent. Ipse Ceballinus ante vestibulum Regiae neque enim propius aditus ei patebat consistit, opperiens aliquem ex pruma cohorte amicorum, ut introduceretur ad

Regem. Forte, caeteris dimissis, unus Philotas i Parmenionis filius, incertum, quam ob causam, i substiterat in Regia. Huic Ceballinus ore com ifuso magnae perturbationis notas prae se ferens, aperit, quae ςx fratre competerat a & sine cun- ictatione nuntiari Regi jubet. Philotas, lauda- lto eo, protinus intrat ad Alexandrum et muli

que invicem de aliis rebus consumpto sermo- lne. nihil eorum, quae ex Ceballino cognoverat, lnuntiat. Sub vesperam eum prodeuntem in lvestibulo Regiae excipit juvenis, an mandatum lexequutus foret, requirens. Ille non vacasse lsermoni suo Regem causatus. discessit. Post lro die Ceballinus venienti in Regiam praesto lest. Intrantemque admonet pridie communi-

catae cum ipso rei. Ille curae sibi esse respon- idit ne tum quidem Regi quae audierat, fa perit. Caeperat Ceballino esse suspectus. Itaque non ultra interpellandum ratus, nobili jm 'veni Metron erat ei nomen) super armamen- .etarium posito quod scelus pararetur, indicat. Ille, Ceballino in armamentario abscondito, lProtinus Regi corpus sorte curanti, quid et i

s dotulisset, ostendit. Rex, ad comprehen-

252쪽

dendum Dymnum missis satellitibus, armamentarium intrat. Ibi Ceballinus gaudio elatus

Habes te , inquit, incolumem ex ιmρι strum m nibus ereptum . Percontatus deinde Alexander, quae noscenda erant,ordine cuncta cognoscit. Rursu 'hie institit quaerere, quotus dies esset, ex quo Nicomachus ad eum detulisset indicium. Atque illo fatente, jam tertium esse, I existimans haud incorrupta fide tanto post de-krre, quae audierat, vinciri eum jussit. Ille clamitare coepit, eodem temporis momento, quo audisset, ad Philotam decurrisse: ab eo percontaret tir. Rex item quaerens. an Philotam adisset, an institis et ei, ut perveniret ad se, perse- . verante eo affirmare, quae dixerat, manus alcoelum tendens, manantibus lacrymis,hanc si bra charissimo quondam amicorum relatam gratiam querebatur . Inter haec Dymnus, haud ignarus, quam ob causam accerseretur a Rege, gladio, quo sorte erat cinctus, graviter se vulnerat : occursuque satellitum inhibitus; persertur in Regiam. Quem intuens Rex, quod, inquit , in te, mne, tantum euitavi nefas, ut tibi Maee num Regno dignior Philotas me quoque ipsin

videretur e Illum iam desecerat vox . Itaque edito gemitu, vultuque a conspectu Regis verso, subinde collapsus extinguitur.

Philotae Meersito , os de coniuraiioni suo;e;one purganti lex primum ignoscit ; sed amicorum consilio mox comprehendi jubet.

REx , Philota venire in Regiam iussis, C

hallinur, inquit , ultimum supplitium me-Fisui , F is insidias biduat

253쪽

rexu , huyus criminis reum Philotam substitant, M Mem ρrotinus indicium detulisse se apirmat. seuo

svadu amisitiae me contingis, hoc malus

dismutationis tuia facinus . Et ego Ceballim magis , qudm Philosin id conve Aure fateor . Favem aena habea 1udicem, si, quod admitti non osorι int,

saltem negari potest. Ad haec Philotas, haud sa. De Repidus, fi animus vultu aestimaretur , C .

ballinum P dem scorti sermonem ad se detulic auctori nihil credidisse .

xesipondit, veritum, ne jussium inter amato xem , & exoletum non fine risu aliorum detuli si iei cura Dymnus interemerit seipsum , mi aliacunque erant, non sitisse reticenda . Comple- usque Regem, Oxφre coepit, ut praeteritam viatam potiris , quam culpam, filentii tamen, no

ad rei ulli , intueretur Haud facile dixerim Crediderit ne ei Rex . an altius iram suppresse-Tit. Dextram reconciliatae gratiae pignus. obtindi contemptum magis, quam celatum liad,

Cium esse, videri sibi dixit. Advocato tamen Consilio amicorum, cui tum Philotasadhibitus non est, Nicomachum introduci iubet. IS ea Mem,quae delaeerat ad Regemordine exposuit ἀErat Craterus Regi chirus in paucis, & eb Philotae ob aemulationem dignitatis adversus. N que ignorabat, sepe Alexandri auribus nimia jactatione virtutis, atque operae gravem fuisse, di ob ea non quidem sceleris, sed coistumaciae Oamen suspectum. Non aliam premendi inimum occasionem aptiorem futuram ratus, odi sio pietatis praeserens speciem, ininam, inquit,3n principio quoque huius rei nobiseum deliberasses Sua demus , si Philotae γεltis ignoscere , Μ

Wrere pori- ignorare eum , quantum deberet tibi is

254쪽

potius de perieulo suo, quam de tuo cogitare bene eiο. Ille enim semper insidiari tibi poterit : tu non semper Philotae poteris ignoscere . Nec est , quod existimes , eum , qui tantum facinus aufus est, v xii a posse mutari. Scit eos , qui misericordiam com sumpserunς, amplius sperare non posse . . ex ego , etiamsi ipse vel paenitentia, vel beneficio tuo victu

quiescere olet, patrem ejus Parmenionem , tants Ducem exercitus , ct inveterata apud milites tuos auctoritate , haud multum infra magnitudinis tuae

fastigium positum , fio non aequo animo salutem miti fui debiturum tibi. uuaedam benesia odimus . IUeruisse mortem eo teri pudet . Suerest , ut malit videri iniuriam aeeepisse, quam vitam . Proinde μο , tibi eum illis de salute esse pugnandum . Salis hostium superest , ad quos persequendos iturἱ

fumus. Latus a dom sicis hostibus muni. mi si submoves , nihil metuo ab externo . Haec Crat rus . Nec caeteri dubitabant, quin conjurationis indicium suppressurus non fuisset, nisi a chor, aut particeps. Quem enim pium, & bonae mentis, non amicum modo, sed ex ultima plebe , auditis, quae ad eum delata erant, non protinus ad Regem suisse cursurum Nec Ceballini quidem exemplo, qui ex fratre comperta ipsi nuntialist. Parmenionis filium Praesectum quitatus, omnium arcanorum Regis arbitrum simulasse etiam non vacasse sermoni suo R gem , ne index alium internuntium quaereret Nicomachum religione quoque Deum adstria, conscientiam suam exonerare properaia se . Philotam, consumpto per ludum, joctim que pene toto die. gravatum esse, pauca verba

ad caput Regis pertinentia, tam longo I & so

sitan supervacuo inserere sermoni . At enim

non credidisset talia destrentibus pueris. Cur

255쪽

so M. G R T I Iigitur extraxisset biduum, tanquam indicio haberet fidem ὸ Dimittendum fuisse Ceballinum , si delationem ejus damnabat. In suo quenque

Periculo magnum animum habere: cum de salute Regis timeretur, credulos esse debere, VMna quoque deserentes admittere. Omnes igitur quaestionem de eo, ut participes sceleris imoicare cogeretur , habendam esse decernunt. . Rex admonitos, ut consilium silentio preme- iτent, dimittit. Pronuntiari deinde iter in poGrerum diem jubet, ne qua novi initi consilii da- lἔetur nota. Invitatus est etiam Philotas ad uL imas ipsus epulas. Et non coenare modo, sed etiam familiariter colloqui cum eo, quem dam' Maverat, sustinuit. Secunda deinde vigilia, tu minibus extinctis, cum paucis in Regiam coerint Hephaestion, & Craterus, & Genus, di Eri-Syus. Hi ex amicis. Ex armigeris autem, Perdiccas , & Leonatus. Per hos imperatum, ut,

qui ad Praetorium excubabant, armati vigil feni. Jam ad omnes aditus dispositi equites iitinera quoque obsidere jussi, ne quis ad Pa menionem, qui tum Mediae, magnisque copiis

praeerat , occultus evaderet. Attarras autem Cum trecentis armatis intrauerat Regiam .

Huic decem satellites traduntur et quorum si sulos deni armigeri stquebantiir. Ii ad alios

Conytiratos comprehendendos distributi sunt. Attarras cum trecentis ad Philotam missus , clausum aditum domus moliebatur, quinqua linta juvenum promptissimis stipatus . Nam caeteros cingere undique domum jusserat, ne occulto aditu Philotas posset elabi. illum sive securi ate animi si ve fatigatione resolutum,

somnus oppresserat. Quem Attarras eorpen

vem adhuc occupat. Tandem ei sopore discus

256쪽

ω, eum injicerentur catenae, Vincis, inqui

bonitatem tuam , inimicorum meorum aeea

Bitas. Nec plura loquutum, capite velato, ita Regiam abducunt.

Rox Philoiam apud milites coniurationis acenset.

Postero die Rex edixit, ut omnes armati

convenirent. Sex millia fere militum venerant: praeterea turba lixarum, calonumque impleverant Regiam. Philotam armiger, a mine suo tegebant, ne ante consipici posset a vulgo, quam Rex alloquutus milites esset. De capitalibus rebus vetusto Macedonum modo inquixebat exercitus, in pace erat vulgi: nihil potestas Regum valebat,nisi prius valuisset auctoritas . Igitur primum Dyinni cadaver in se tur , plerisque, quid patrasset, quoque casu e tinctus esset, ignaris. Rex deinde in conci nem procedit, vultu praeserens dolorem animi. Amicorum quoque moestitia expectationem haud parvam secerat. Diu demisso in terram vultu , attonito , stupentique similis stetit . Tandem recepto animo, , inquit, milites ,

paucorum homi m scelere vobis ereptus sum Deum providentia , ct misericordia vivo . Conspectusque vester venerabilis coegit, ut vehementius parrieidis irascerer : quoniam spiritus , imo unu elisae meaefructus est , tot fortismis viris de me optime meritis re fure adhuc gratiam posse. Intem rupit orationem militum gemitus; obortaeque sunt omnibus lacrymae. Τum Rex, Q antὸ , inquit, majorem in animis vestris motum excita isba , cum ἔβntisceurii 4uctores sendero, quorum

257쪽

.ntionem adhue reformido , ct tanquan alvi esse , ossint, nominibus absines e Sed vineenda est memoria pristinae charisarir , eonjuratis impiorum civium detegenda. Quomodo antem tantum nefas fil/am ' Parmenio illa aetate , τοι meis , tot parensis mei meriιis devinctus , omnkum nobis amicorum vertistissimur, ducem tanto sceleris praebuis. Minister eius Philotas Peneolaum, ct Demetrium, ct hune Immnum, cujus corpus a pieitis, caeterosque ' usdem amemta in eaput meum suborsiavit . Fremitus undique indignantium, querentiumque tota concione obstrepebat, qualis solet esse 'multitudinis, de maxime militatis, ubi aut studio agitur , aut ira. Nicomachus deinde, M tron , & Ceballinus producti, quae quisque de- j tulerat, exponunt. Nullius eorum indicio Philotas particeps sceleris destinabatur . Itaque landignatione pressa, vox indicum silentio e cepta est. Tum Rex, effatis, inquit, ergo animi vobis videtur, qui huius rei delatum indieiωm idipsum oppressit 8 quod non fuisse manum, Lumni

exitus declarat . Incertam rem defeνens, tormenta non timuit . Cebalsinus ne momentum quidem

semporis dipulis exoneraνe s , si', ubi lavabar , irrumperex. Philotas solus nihil timuit, nihiι ev didit . O magni animi virum s se Ogis periculo ,

cum moneretur , vultum non mularet e indicem

tantae rei folicitus non audiret e subest nimirum mentio facinus, a jida spes Regni praecipisem animum ad ultimum nefariispulit. Pater Mediae praeest , ipse apud multor eopiarum Duces meis praepotens viribus , majorsi, quam capit, Iperat. Orbitas quoque mea, quod sine liberis sum , spe

nitur. Sed errat Philopas . In vobis liberos, ρ νentes, consanguinεοs habeo .' vobis salvis orbus

ese non possum. Epistolam deinde Parmenionis

258쪽

Interceptam, quam ad filios Nicanorem , Se Philotam scripserat, recitat, haud sane indicium gravioris consilii praeserentem. Nanque

summa ejus haec erat. Primώm vestri curam agi te, deinde vestrorum. Sic enim, quae destinavimus,

o elemus. Adjecitque Rex, Sic uJ e scriptam , μι , sive ad mior perveni,ser, a consciis posseti

selligi , sive intereepta esset, falleret gnaros .anim Dymnus, eum caeιeros participes seleris indiearet , Philotam non nominavis. Hoc quidem tialiur non innoeensiae, sedpotentiae indicium est, quod sie ab Iis rimetur etiam, a quibus prodi potest, uncum de se fateantur , illum tamen celent. Caeterum Philoiam ipsius indieat vita . Hinc -myntae . qui mihi eonsobrinus fuit, o in Maeedonia evisi Meo impiat eomparavit insidiar , focium se , conscium adjunxit. Hie -ttalo ,Ἀquo graviorem iniamieum non habui , sororem suam in matrimonium dedit. me , cum scripsissem ei pro Iure tam famiatiaris usus, atque amieitiae , qmalis sors edita essen Iovis . mmonis Oraculo ς ostinuit referib eo mihi , se quidem gratulari, quod in numerum Deois

Tum receytus essem, caeterum misereri eorum, quiabus vivendum esset sub eo , q- modum hominis e cedebat. Hae sunt etiam animi pridem alienati ὰ me , ct invideritis gloriae meae , indicia. Quae equiadem , milites, quandiu licuis, in animo meo pressi. mdebar enim mihi partem viserum meorum abrumpere, si in quos tam magna contuleram , vilio- ver mihi Deerem. Sed iam non verba punienda sunt: Linguae temeritas pervenit ad gladios r hos

si mihi erodiiis PhiIoias in me aeuit. Si ipsum

dimisero , quo me eo eram , milites e eui caput meum credam e Equitatui, optimae exercitus pamat, principibus nobilissimae iuventutis , unum pr-

259쪽

sutelaeque eommisi. Patrem in idem fastigium , in quo me ipsi posuistis, admovi. Mediam , qua nulta opulentior regio es , tot eivium , sociorumque millia, imperio eius , ditionique Iubjeei. Unde praesidium petieram , perieulum existit. Quam fe- ieiter in aete oeeidissem, potiur hostis praeda, quam civis victima ρ Nune servatus ex periculis , quae fota timui, in hine ineidi, quae timere non dehisi . Soletis identidem a me , milites , petere , ut Druti meae parcam . I si mihi praestare porsis, quod fuα- deris, ut faeiam . . d vestras manus, ad vestra a Ua eonfugio . Invitis vobis , salvus esse nolo : πο- 'rentibus , man pusum , nis vindieor. Tum Phil

tam, relegatis post tergum manibus, obsuleto nuculo velatum , jussit induci.

FAcile apparebat, motos esse tam miserabili

habitu, non sine invidia paulo ante con Pecti . Diicem equitatus pridie viderant, scimoant Regis interfuisse convivio : repente non lτeum modo, sed etiam damnatum, imb vin- ictum intuebantur. Subibat animos Parmento lnis quoque tanti Ducis, tam clari civis fortuna, . qui modo duobus filiis Hectore, & Nicanore orbatus, cum eo, quem reliquum calamitas se cerat, absens diceret causam. Itaque Amyntas Regis Praetor, inclinantem ad misericordi

Concionem, rursus aspera in Philotam oratione commovit, Proditos eos esse Barbaris , nemia hem ad conjugem suam , neminem in patriam , er

260쪽

ad parentes fuisse rediturum , velut trisneum compus , dempto capite , sine spiritu , sine nomine , in aliena teνra ludibrium botis futuros . Haudquaquam pro re ipsius Amyntae oratio grata Regi fuit, quod conjugum, quod patriae admonitos, pigriores ad caetera munia exequenda secisset. Tunc Coenus, quanquam Philotae sororem matrimonio secum conjunxerat. tamen acriuS, quam quisquam, in Philotam invectus est, parricidam esse Regis, patriae,exercituS clamitans. Saxumque, quod forte ante pedes jacebat, arripuit, emissurus in eum, ut plerique credid Te , tormentis subtrahere cupiens . Sed Rex manum ejus inhibuit, dicendae prius causae debere fieri potestatem, nec aliter judieari pas. surum se affirmans.

IPhilotas primum metu exanimatus , mox recepto animo causam suam tam lueuienter egit, Regisque argumenta diluit, ut quaestionem plane ambiguam fecerit

TUm dicere rursus permissus philotas, sive

conscientia sceleris, sive periculi magnia tudine amens, & attonitus, non attollere oculos , non hiscere audebat . Lacrymis deinde manantibus, linquente animo, in eum , a quo tenebatur, incubuit. Abstersisque amiculo ejus oculis, paulatim recipiens spiritum, ac vocem , ducturus videbatur. Jamque Rex, intuens eum, Macedones , mquit, de te judicaturi sunt : qu νο, οραtrio sermone sis apud eos usurus e Tum Philo fas, Pr ter Macedonas , inquit, turiqμφε sunt , Τμor facilius , quae dicam , praecepturos