장음표시 사용
91쪽
mutat. Non minorem ostendit virtutem Buboni pestifero applic
XII. Qua libet herba succum ex terra fugit, imis quaelibet herbae parsaliam succi portionem sibi convenientem. inc arbores plantae s lubres sunt vel insilubres, bene aut male crestunt pro regionum diverasitate. Arum aegyptiis optimum est edulium, in nostris verb regioni. hus ob acrimoniam vix putest gustari. Brassica in aegypto amara munimin comestibilis, apud nos cibus est optimus Persica Persis . AEgyptiis venena Europaeis sunt suavia Minnoxia. Nux moschata, seu myristica erescit in Zona torrida, in Europa in juglandem degenerati pressus in septentrionalibus Regionibus aegre creurit, in aliquid S binae simile mutatur e contra abies, absyninium, Australes plagas a horrent Helleborus in tractu Tridentino non purgat Papaver apud nos lethali qualitate caret, secus Thebis, in Graecia. y pus, abrotanum in germania optimum spirant odorem In Italia fere nullum habent. E contra ocimum in Italia fragrantissimum, apud nos obtusi est odoris. Ruti& malva apud nos humiles, alibi arborescunt. Ob eandem causim non omnis seri omnia tellus, sed fervensi bia mittit nobis odorata aromata, Syria balsamum, Saba thus. Arabia
myrrham, cassiam, cinnamomum mons Libani cedrum, Bactrianatherebinthinam, Creta cupressum dictamnum, Pontus absynthium. Etiam in animalibus quodlibet membrum congruum sibi de sanguine alimentum per venas attrahit. Ita hepar dicitur chylum attrah re, cor sanguinem, cerebrum phlegma, renes serum, splen melanch liam, vescula tellis flavam bilem. Passim etiam vis medicamentorum cathartica per tractionem humorum explicatur; sc Rhabarbarum trahere dicitur choleram, ut bithphlegma, helleborus melancholiam, quas Elaterium. Metalla in terrae visceribus, vel murorum, aut aedificiorum latis bulis abscondita, biturcam coryli virgam violentissime movent. Quinetiam experientia compertum est, tantam vim tractivam venis metalli rum inesse, ut arborum supra se, ves juxta crescentium, ramos ad se imterdum inflerunt. m. Sicut herba quaevis congruum sibi e terra succum attrahit, scis animalia venenosa venenosum, quem illis ad sui nutrimentum ac defensionem natura tribuit Sic serpentes e num terrestre attrahunt,
92쪽
veneno semes adempto, si terram sinantur vel modice cauda sua eontingere, illud recuperant. inpiades aquaticum virus araneae ut supra vidimus, aereum ad se proliciunt. Erucae, papiliones,& caetera insecta ex arboribus4 pla ras noxias attrahunt qualitates. Demorsi a viperis nullo etiam alio medio iuvante, illarum se cidirantur caro etenim comesta suum attrahit venenum, quod relicto, regrino humani corporis domicilio in illam redit, aetandem a natura pariter expellitur. Huc spectant amulet exarsenico, mercurio, Iilphure confecta, quae tempore pestis in collo blent gestari. Aliqui gestant araneum nuci inculum alii lapidem busenilem. Scorpius, vel araneus, vulneri a se inflicto appostus omne veneis num attrahit. Faetor fartorem ad se prolicit, unde curatur os graveolens, si diu super os latrinae apertum teneatur. Idem a corruptione pestifera hominem dicitur praeservare, si fiat quotidie. Niger digitorum color ex decorticatione iuglandium contractus cies extrahitur, si digiti pesticula nuclei vel ipsis etiam nucleo probe confricentur. Halaces aIta falsia si in aqua marina macerentur, cit,perduntialsedinem. Terra terram attrahit, quae forte causa est, quod corpora solida IRm mare demersa ad litus revehantur, Mnaves quanis magis terrae approximant, tant,velocius ac fortitis propellantur. Iunio qui omnia grata via ad centrum vi quadam magnetica tram asserunt, de quo plura in
Altissimi montes ad sua culmina, mediantibus terrae venis, quam assugunt, sicut Marbores, quarum aliquas verno tempore, sauciat trunco, copiosissimum liquorem sedere videmus. Cancer coctus vitrum aquae aut vim suspensus, ita ut caudae extremitas liquorem tangat, totum ex vitro exhaurit, kinuere facit.
Aqua aquam magnetice attrahit, quod videmus in guttis iussis, ouae se sibi invicem avide conjungunt oli commictent, sicut oleum oleo, Mercurius Mercuri, difficulter aqua oleo vel Mercurio simile enimisimili potissimum trahitur. Huc etiam spectat rapis illa lis in agro
93쪽
Bononiens, qui certa ratione praeparatus, dumini solari expositus , illud adeo attrahit atq; imbibit, ut deinde in loco tenebroso collocatus tenebras dispellat. ni deniq; adeo plena sim magnetumis, ut neq; millesima it lorum pars recenseri possit. Sunt qui averunt, quodlibet corpus aliud
sibi vicinum trahere, praesertim cum per motum vacui periculum immi net. Sed hum tractionis causam magis in continuationem rerum, quam in magnetismum refero, prout infra pluribus declarabitur. Rebus ines unctis istis magnetica; nams. In magnum vos tua trabis natur ruporem.
De rerum Antipathi s earums mirabiliueus.
AΝtipat Aia est inimica rerum contra se irrelam aspectio, qua se
invicem ex natura sua aversentur, impugnant solet etiam appellari discordia, dissensus, mimiditia iis, hostilitas, odium, aversatio, disconvenientia dispathia. Opponitur magne, tismo, qui datur inter illa, quom unum trahitur ab altero Antiupathia vero est inter illa, quorum unum ab alio abhorret, Se ab alio pelatitur. Hinc etiam Antimagnetismus dici potest, qualis spectatur in la 'pide Theamedes, qui tam potenter ferrum a se abigit, quam potenter .magnes illud attrahit. Summe admirabile est, ipsum magnetem una sui parte ferrumat trahere, opposta parte illud a se repellere. Unicornu quoque micas, de res omnis generis, aquae, quam contigerit, supernatantes attrahit, ob lum autem a se repellit. Venena omnia, corvitae arcem antipathice oppugnant, eidemqὸ debilitatem, palmos, deliquia, βncopen inducunt. venena ex animalibus homini lethalsa sint, spuma danguis bufonis, qui etiam halitu suo venenos,herbas, maxime veris salviam stalet inficere. Ictus scorpionis, Tarantulis araneae, quam etiam pedι-bus tantummodis calcatam, legimus venenum per calceorum soleas imterdum transmisisse Item levium ejus transcursu speculum aliqua
94쪽
Morsus viperarum, earumq; sanguis apertam earnem attingens, si quoq; serpentes, quibus omnibus cum homine specialis est inimiet tia, ita ut selo illorum transgressi mulier abortiat. Hinc ad facilitam dum partum mulieres serpentum exuviis se circumcingunt. Praeterea cervinae cauda extremitas, menstruus seu puerperialis sanguis, plurima alia venenata animalia, eonisque partes, inter quae Basiliscus eminet, qui bio intuitu hominem interficit. Inter vegetabilia, in venenorum homini exitialium classem rese runtur et Napellus Aconitum , stramonia, cicuta, mandragora, arxus praesertim Narbonensis, cujus umbra sub eadem considentibus dithalis est, plurimae alia plantarum species. Omnia elective purgantia non immerito etiam venenis adnum rantur, quae semper aliquid vitae cum noxiorum humorum purgatione deterunt. Hinc fit, quM hypercatharses theriaca exhibita remittant. Illud mirum, quod naturis quibusdam diagrydium, de fortiora medicamenta contemnentibus manna fuerit lethdera. Inter mineralia, nihil arsenici veneno potentius 3 huic succedit a timonium, deinde mercurius.
Huc etiam pertinent charonei specus, in quos si homo, vel aliud animal ingrediatiis aut inijciatur, illico moritur. Unus ejusmodi, peritur in agro puteolano, cui injecta animalia cum spiritu destituta fuci. rint, eximuntur, lacui autem vicino immersa vitaliaune restituuntur. Dantur etiam aquae mortiferae, qualis est illa, in qua cannabis di lius fuerit macerata, potu namq; interficit, continet putredinem pestigenerandae aptis lanam. Vidi sentem in quodam prato, cui quotquot aves supervoIant, mortuae decidunt pecora tamen, quod non parum est mirabile, innoxie illo potantur. Venena medam sunt acutissima tale quoddam est in Nubia, Re gione Aphricae, eujus si granum unum divisum propinetur decem hominibus, omnes spatio unius quadrantis jugulat univero sidetur integrum protinus interimit.
Dantur venena selo attactu, δe eodem quidem die interficie tia; quorum aliqua dantur tam subtilia iotentia, ut stapedibus minuema etiam portione illitia, ocrearum soleas, carnem pedum ad cor usq; uriensibiliter penetreat,in brevi temporis spatio vitam tollant. T
95쪽
libus inficiuntur quandoque passuli bio attactu interficientes, utὶ etiam literae legentem halitu maligno perimentes. Fuit aliquando Venetij quidam maleficus, qui damnatoriam ad
triremes animas emebat, promittens liberationem, numerans decem
aureos pro unaquaq; anima, quam hyrographo, proprio sanguine notato, miter diabolo venefico vendebant. Mox ne retractare possent.
certo contactos veneno confestim necabat.
Tempore Domitiani Mommodi Impp suerunt nonnulli, qui acubus certi generis veneno oblitis, quos libitum erat pungebant, dae serum pleriq sine ullo doloris sensu expirarunt. In Arabia felici herba quaedam invenitur, cui incubantes suavissismo semno deliniti intereunt. Pastinaca Marina punctura sui aculei nemorum distensonem illa ducit. Torpedo hamo capta manum piscatoris torpefacit. Eandem vim per rete quemcunq; baculum iptam tangentem rransmittit. Idem piscis torpidissimus alios etiam vivacissimos tu expugnat dum esurit, immotus haeret in arena, vel loco ubi multi piseiunegreges stabulantur. si qui ex his illum propius accesse int, eos torpore suo ita stupefacit, ut omni motu privati eidem in escam cedere cogantur. Illud mirum, quddtorpedo viva inter mortuos pisces post eos moveri parumper facit, tr
Est etiam quoddam conchissi genus a natura elegantissim qu dam artificio elaboratum, quod selo sui attachii stuporem, siderati nem membris quibuscunq; inducit. Datur etiam piscis quidam in Zei-Iam Insula, attrectatione sola febrem accendens. Sunt quaedam venena quibus tam blummodo pari bus adversantia. Sic lepus marinus sumptus vel ramis angulius sputum' pulmonis ulcus nitere. Cantharides non solum assumptae, sed etiam duntaxat genui applicatae, vel manu detentae vesicam exulcerant, sanguiani' per urinam profluvium causant. Huc spectant venena hominem dementantia, cerebro praecipue in lenta. Talia simi vinum radicibus mandragorae condirum , pulVis seminum stramonia in vino propinatus. Eodem pulvere cibis modice insperse, qui eos comederit, satis jucunde per diem unum alterumve in
sinit. Tandem vim habet semen hyo1 ami, decoctum cicutae, vel
96쪽
drachma una radicis belladonnae Cerebrum quoq; ursi comestum. rebro potissimum nocet, vertiginem atq; stoliditatem inducit, quod etiam facit cerebrum cati, cujus etiam anhelitus homini marasimum in sati pili quom filium exitiales sint, ut etiam Equorum. Illud mirum, cor hominis veneno insem enecti ne non absiΡini. Non minus admirabilis est lapis alacia, qui medij in flammis pinsitus minime tamen incalescit. Horum causa videtur etiam in Antipathiam rcferenda. Sunt vero multi, qui privilegium a natura coneessum habent, ut v. eis venena non noceant; ipsi vero rebus isorbis venenatis sint exitio. Ita Marsi Psylli serpentes illam tractant, dolo attactu es modico suctu demorsica serpente medentur. Quidam araneos innoxie come dunt. AEthiopes Hydaspis fluvi accolae impune vescuntur scorpioni bus4 serpentibus, sicut & Marsi carnibus anguium. Fuerunt nonnulli, qui mediam unciam, imo kdracsma decem opit inoffense sumpserunt. Multi fortissimi Phelleboro medicamenistis nihil purgantur. Scimus unciam unam scammoni ab aliquibus sine vitae periculo sumptam fuisse Arsenicum pariter unciae unius pondere quidam semebat citra vitae diipendium. Qua in re multiim potest lenta longa consuetudo sic multi veneno assilescentes, illud sibi tandem reddiderunt innoxium. Talis fuit Rex Ponti Mithridates 'alis puella in munus Alexandro Magno ab Indorum Rege missa, cujus consertio omnes proci intoricati e istant Talis etiam erat filius Regis Cambaiae, qui teste Scaligero, cum esset veneno educatus, in adulta aetate adeo factus est venenosus, ut muscae, quae modico suctu cutem illius perstringebant, turgidae mox
Homo quidam demorsiis ab animalibus quibuscunq; venenatis, ea ipla occidebat, tu ut statim ab illato mors extinguerentur. Cardanus testatur quendam fuisse, qui situm corpus cum volebat resolvere poterat, ita ut sensu careret, quem etiam serpentes non nisi coacti mordebam; qui verb coacti laeserunt moriebantur. Cum aliqnanis do magnus serpens morsu illum sauciasset, homo ex illo vaenere nonnis ephemeram incurrit, serpens veris mortuus est. Nati octavo kalendas Februarisin sino Comessionis S. Pauli non irent serpentes,in solo sputo morsibus illorum medentur. a Ha- Dissilias by Orale
97쪽
Habent quidam in Flandria donum febres curandi qui scilicet nati sunt ipse die Parasceves, quotquot nullo tam meo istu intercedente, septimi madculi e legitimo thoro sunt progeniti. Sunt aliqui in Hispania, quos vocant Salvatores, qui solo attamI, saliva, vel halitu sinant non homines tantum, sed pecudes. Npes Francia solo attactu sanant strumoses. Simile donum S. Eduardo Regi Anglia concessum est, Mad omnes Succes res etiam haereticos,
ipsamq; impiam Elisabetham dimanavit. Sed haec in gratias gratis datas referenda sunt.
Pyrrhus Rex lieno . to pedis dextri pollice contactos sanabat, qui etiam pollex in rogo comburi non potuit, neq; postea successu temporis contabuit. Vespasianus Imperator saliva visum caeco restituisse
scribitur Sed ad venena redeamus. Dantur venena unam tantum speciem perimentia, non alteram.
Sabina Rhododaphne quodcunq; animal enecant, homine excepto. Nux vomica perimit omne animal, quod sine visu naseitur caeteris non est exitialis. Amplex suibus noxia, quae tamen salamandras impune devorant Chamaeleon canibus4 alijs multis animalibus est venenum. homini vero alexipharmacum. Cicuta virus homini, non sturnis, aut Capris. Sues nutriuntur hyoscyamo mandragora hiriandines cameliaridibus, quae tamen homini sunt lethisera. Coturnices vescuntur helleboro, cujus malignitas homini nocet Napellus hominibus exitiuosus, animalibus quibusdam propitius est. Sic pestile venenum aliquando tantum in homines, aliquando in oves, aliquando in boves, alia jumenta grassatur. Dantur venenorum venena, hoc est, antipathice venena Dpposita. Sic multi homines, ut jam supradictum est, venenatis animan
tibus sunt venenum; dativa cujuscunq; jejuni hominis serpentibus lethalis est, quos dictamnus noster, seu fraxinella fugare dicitur. Subcujus radicibus cum aliquando multa serpentum ossicula, pellium exuvias invenissem, eos vi planta aleripharmaca ibidem interiisse iudis cavi. Echium pariter kraphanus fugare dicitur serpentes. Lignum colubrinum morsibus illorum medetur. Fraxinus nihil tib umbra sua Venenatum patitur. Serpens hinc ramo fraxini illinc igne conclusiri, citius se in ignem precipitabit, quam fraxinum transeat. Dicitur etiam coryli virga percusius torpescere. In Hybernia, serpento,bumnes,
98쪽
araneae, aIlaeq; venenatae bestia non generantur; saliunde illiscalalaiae fuerint, quantocyus moriuntur. Dantur etiam in Oceano Assa tie novem Insulae, dicti Azores, quae pulicibus, cimicibus, ted. lis ita sunt inimicae, ut nautis illas praeternavigantibus omnia illa animalcula in ravibus extinguantur. Sunt etiam nonnulli homines, qui
pullam ciuilcm occulta quadam vi a se abigunt. Sed ad venenorum
Hac minent quaecunq alexipharmaea. Qualia sunt Angelisca vincetoxicum, valeriana, cordium veronica, gentiana, dracon tium, aristolochia utraque, morsus diaboli, baccae paridis, juglandes, allium, fraxinus, ruta, salvia, earlina, tormentissa, petasites, doaria, como ra, contrayerva, Goar, terra sigillata, bolus a menus, lapis hyppolithus in ventriculo vel intestinis equi repertus, corebrum cuniculi, anguis anatis anseris lacryma, anguisi cornu cervi unicornu, mumia serpentum, ciconiae, tunica interior ex ill rum ventriculis, omnia item ex sulphure praeparata, sineragdus, cor- numinocerotis, vasa ex aurichalco Cophite, seu lapide serpentino, praesente veneno colorem perdere, ac sudare dicuntur. Provide quoque a natura factum, ut haud procul a veneno ejus reis medium plerumq; inveniatur. Ita napello muscae quintam inlideas, quae illius veneno adversantur; nec procul ab illo crescit anthora ejus a ridotum. Ita contra erpentinum Sc aliis quodcunq; virus, ex ipsis serpentibus pulverem conficimus, troch1sci de viperis theriaca prim rium sunt ingrediens Bufo nobis praebet lapidem busonitem sui culuscunq; alterius venem antidotum, quo praesente colorem mutare ac sudare dicitur Hydrophobis pili canis a quo demorsi sunt, auxilia tur. Intestinorum lumbrici pulverietati Mintrosum pti, alios Iumbricos enecant. Etiam aliis morbis naturae beneficio opposita sunt in salutem hominis vicina remedia. Fuchsus praeclarus Medicus, homines quocunq; in Ioco, chronicis vero morbis potissimum aegrotantes, solo hem harum illarum destalato eurabat, quas circumcirca copiosius crescere videbat Lignum i cum cuni morbo Indico, sive Iue venere ea dem habetpatriam Cochlearia Morbuti medicina in regionibus4 ptentrionalibmomma prata pani ornat. In Italia, calida Regione,
copiose crescunt lactucae, in Pontosequens absynthium. Neq; hic metenti dubet meatio quorundam medicamentorum, VII.
99쪽
quae singulari quadam & occulta esentiarum proprietate morbis quibusdam adversantur.
Contra bilepsiam, seu morbum caducum valent cranium sua manum, praesertim vero triquetrum ejus ossiculum, sanguis humanus, hirundines cum nidis suis, pulli eiconiarum, picae, ungula Alcis, in nuli ex illa consecti illi, aprini, equini ursini testes ungula amni, rasura cornu bovini, ebur, fel vulturis guttulae aliquot sanguinis
ex venula cati maris sub cauda extractae, pulvis vertebrarum ex cauda I porina ossiculum tali leporini, quod etiam ad colicam, calculum commendatur, cinis milvi circuli, pullorum corvi, cerebrum corvi num stercus pavonis, spina mustela fluviatilis, lapis carpionum ossi- Culum cruciforme ex capite luci, languis testudinis exiccatus, florestitiae, paroniae radix semen luna decrescente cosectum colloq; appe
sum, iacus querculus, coralla omnia etiam ex vitriolo praeparata, sicut omnia lunaria. Haec morbum hunc herculeum non tam aperta, quam occulta quadam vi expugnaret.
Dolori capitis medetur, verbena letonica. Melancholia lapis laruli, coralla, quae etiam fascino medentur. Ab eodem praeservant rubri panni animalibus appensi. Angina, album graecum, excrementa liniri nomiae, cinis cuniis culi, cinis hirundinum, nidus ipse decomis, atq; foris appositus. ntii, Veronica, scabrbia pulmonaria bellis minor, pilosella, hedera terrae, succus parvarum urticarum, pulmo vulpis. Re iridi, papaver erraticiun carduus benedictus, cardomaria, jus pavonis, maxilla lucij, dens apri, scabiosa, pulvis rubroru corallorii. serim. Iapis repertus in felle taurino, stercus anserculi, lumbriaci terrestres, aselli praeparati. Glisa pulvis testiculorum equi castrati, caro upupae pulverisata, runica interior ex ventriculo erinacei, cinis alaudae. Varioli Semen napi,' aquilegiae. 3. Febribis putridis intermittentibin, pulvis concharum aranearum tela concisa l& in pruno cocto, ante paroxismum exhibita. uanava, aranei juglandis testae inclusi, in collo portati, dincoctum raparum, cor leporis praeparatum, in tres doses divisum, ia-tienti paro stas ingruentibus exhibitum. Urina reIente, anima halecis, medulla calami austrini siccata&pulvensita, ciuis erinacei leporis. a b
100쪽
Caseuluin frangunt resta bovis, semen lappae maioris, pimpinella,
ruta muraria, petroicimum, veronica raphanus rusticus, fructus crnorrhodi semen aikeheno, erinaceus ustus, oleum scorpionum, in rebinthinae, succini avis moracilia calculosis faluberrima.
Vermes interimunt semen sanctum, Tanacetum, Matricaria, men rha crispa, cortices arantiorum, abrotanum, cornu cervi, lumbrive usti vel praeparati, semen coriandri citri, radix dictamni albi, pra sertim vero Mercurius omnium vermium infensissimus hostis, datus informa cruda ad scrupiunia, vel lolum ejus dilutum cum aqua portulacae. Contra morbum galemn stabiem ct mab'va quaeruns ulcera, idem Mercurius, sive crudus, sive praeparatus nobilissimum praestat re . medium, vermes qui nunquam ab ejusnodi utaneis morbis absunt potimendo, tumores mirabili quadam vi per salivales glandulas evacu .ando. Nervis tamen, dentibus Mossibus est summe inimicus M'dix etiam scabiose majoris flore purpureo, tanquam specificum contra
Sanguinem eoagulatum dimirent charre lium, morsus diaboli, millefolium, sanguis hirci spe a ceti, terra sigillata, succus excam eri, dis contusis expressus, oculi eorundem cancrorum, carbones ligni quercini, vel tiliae. Frigiduoetervorum morbis coinrt decoctum formicarum. Moris' puncturas culicum, aliorumq; insectorum terra simplex mirabiliter eurat, si ipsis statim adhibeatur. Vulnera curant non tam styptica, quam occultiori quadam qualistate radix Rhapontici, Symphilum, benedicta, num utaria, pilosella, sanguinaria, anicula, alchymilla, per liata, millefolium Conitida Saracenica, pirota, nicoriana, Therebinthina lummata, Malia me dicamenta balsamica Famosum est lignum fraxini caesum inaestivo Istitio ante solis ortum, quod non tantum bio assi ictu vulnera curat, sed ad alios etiam quoscum; dolores tumores, sive integrum, sive in
scobem redactum ad hiberi sistet. Multorum similium vis Messeacia per similitudinem nobis inno VIII.
tuit, ed quod morbos, vel mala corporist, quibus opponuntur, repra sentent. Sic alculum repraesentant omnis generis calculi, lapis manatin, O
culi cancrorum, lapis Tiburoaum, Nepesiticus lyncis, spongiae,