Pauli Gnaldii Tifernatis Grammatica, et metrica institutio. In qua superuacuis resecatis, traduntur omnia ab initio ad finem vsque magis necessaria nouo, breui, ac facili ordine digesta

발행: 1591년

분량: 146페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

PAVLI GNAL DII

Versu est oratio certo genere , numero , atque ordine pedum alligata. Fes vero en pars versua certo Illabarum numero, atq; ordine definita. Dilabarum alia breuis, O unius temporis : adia longa, duorum: alia commnnis, modo νnius, modo duorum . Item alia prima: alia vltima, ad quo mono 3llaba redigunturialia media inter νtra que constituta,quo

cunque sint illa. Et sicut ex varia pedum eomminione oritur carminum varietas; ita ex diuersitate syllabarum fiunt diuersipedes. Ex quibus alij suntsimplices, ut quatuor bilis - . labi, O octo trisyllabi. Aij vero duplices ex simpliacibua compositi, visexdecim quadrisyllabi. Plurium autem syllabarum sunt inusitari , praeter Dochimum

apud oratores, ut perhorrescerent, licet nonnulli numerent triginta duos Pentaollabos, sexaginta quatuor Hexa yllabos. Hexametrum carmen constat siex pedibus, quor*m quatuor primi sunt indisserenter communes dactilo , Dondeo: utuntuu vero tactiluo,sextus spondeus esto ;O perraro ali er.

132쪽

Pentametrum autem constat qκisque pedibus: duo prΘηi sunt itidem dactizo , Ospondeo conmunes: post quos sequitur 6llaba longa finalis, vel monosyllaba quae di- oritur c ura:Deindesemper sequuntur duo ductili cum alia fulaba longa, quatenus qualibet in fine versus producι potest;qua cum casura Spondeum facit. Datilus constat tribuabilabu,prima longa, er reliquis

duabus breuibus. Spondein vero continet Oas γzabas longas. In numerandis autem Halis haec notanda sunt. I, σ,V, in dictionum, acollabarum principio, sequente vocali eum qua ossabam faciant, consonantessunt, ut Iuno , Venus, deiero, avis, Oc. Excipitur, i, in propriss nominibus graecis,νt Iacobus, Iesu, Ioannes Iu - . ius Quia tota in principio semper remanet vocalis.

. plicis consonantis, vi troia, maior reieci. In his tamen

compositis, biiugus, quadri Uns, inuenitur, simplex. In lemiammua,semihomo, semiussus, O semie is, i, eliditur.' post, q, semper siquescit,uest am:ttit uim literae;quar ollaba praecedens non producitur potione. νι, φpon, g, σ, s, modo liquescit, ut ingua suauis: quia facit soliubam cum vocalisequente; modo non, ut ean

Figurat in scansone frequentiores. SI dictio in vocalem, aut is, mi finierit; ct sequens dictio incipiat a vocalis tunc per synaloepham, vocalem finis elidimus; re per ecthlipsim aufertiirimi citur sua

Ῥocali praecedente: Ῥt multum ille est terris iactato,er alto. men aliquando non seruatur regetla, rvvc

133쪽

reto Ars Metrica . vocalis naturaliter longa in sine reperitur eoninium , quamuis esset diphthongus:at monosyllaba,o heu, non eliduntur. Hae figurae interdum habent etiam locum in diuersis carminibus, si siequens incipiat a vocalisqui dicuntur versas bipermetri, quodsuperabun. dosollaba elidatur. Eodem modo antiqui auferebant, s, finale, quandoques cum vocali etiam pracedente. Ut Catusi. Tu dabis supplicium. Et Virg. sutouiumfoetus, aut urentes culta capellas: hoc tamen non est imitandum. nerem est duarum vocalium naturaliter diuersarum in unam longam contractio: ut bet, hui, bute, eui, cum

compositis plerunque sunt m onosyllaba. Item dij ii, ijs, ijdem, iisdem, habent solum, i, longum.Quod saepe etiam sit ingenitivis in duo, ij, desinentibus, ut

Virgilii,Patavij. Item in binc,deinde,proinde es, deerat, praeeo,Hebendo, vehemens, deorsum,seorsum, huiusmodi. Idem saepe ingenitivis, dativis , O aecusativis a nominibus in eua graecis: ut Orphei, P e- reo, Thesta. Quin etiam quandoque in post suis,

alijs; ut aurea, aerei, aeripedem, alvearia, eosdem,

duodecies, luctuosus, Phaeton, eadem, o similibus. Sed in quoad, prout, ct cooperio contrahuntur duae in

unam breuem.

Dieresis, bule contraria, en uni syllaba, ct quando quae diphthongiin duas diuisio, vifluae, persoluen

Us en, cum breuis producitur aut simpliciter, aut

per geminationem eiusdem litterae: aut cum, i, O ,ν, et vocales in contonantes mutantur, ut prima in, Italia, repperit, abiete. Item relligio, tenvia, genua. Systole eum longa corripitur, ut penultima insteterunt, Digere. i De

134쪽

De Prisis, σmedibolgalissimul. P Rimae,& mediae syllabae octo modis cognoscu

tur. Positione, Diplithongo, Vocali ante alteram, Deriuatione, Praepositione, Accentu, Rela.& exemplo. Positione,quando post vocalem sequuntur duae eonsonantes, aut duplex; tum vocalis illa produciture ut artes, annus, rexit, gara, ai'. Et haec regula seruatur in omnibus, etiam finalibus, dummodo altera saltem consonantium sit in eadem dietione, ut at pius . Si vero dimo in vocaIemi breuem desineret, & sequens a duabus consonali tibus, vel duplici inciperet, non diceretur produci positione ut Hor. fastidisse strabonem, &Virg. nemor a Zacinthos. Sed si prior duarum consonantium sit muta, & sequens liquida, &ambae faciant syllabam cum vocali sequ ente tu vocalis praecedens, si naturaliter sit breuis , flee

communis in carmine; ut tenebrae, ciclops, tec- messa, cicnus: at in oratione soluta est perpetuo breuis. Si autem esset naturaliter longa, nunquacorriperetur, ut matris, simulacrum: Mutae sunt, b,e,d, g, p,q,t, & etiam, f, ante liquidam in carmine: liquidae sunt , sim, net ais m,n, raro liquescunt, idque in graecis. In abluo, abruo, alti uti, orbis: regula non habet locum: quia non sunt in eadem syllaba cum sequente vocali. Diphthongo, tam graecis, quam latinis, ubiq; pro- dueitnr syllaba; ut Aeneas, comaedia,musae, aulait teucri, parteis, harpyia: licet apud latinos sequente vocali possit corripi, ut sudibusue praeus is, sed ra Eois V - ΟΝ

135쪽

, eta ins uetrica . Vocalis ante vocalem in latinis corripitur, ut Deus. Excipitur primo, fio, solum quando abest , r, vestebant, fiam. Secundo genitivi,& dativi quintae,

quando, di, est inter duas vocales, ut diei, faciei: alias cstet breuis, ut rei. Tertio vocati ut in , inominatiuis in, ius, ut Cai, Pompei. Quarto geniti ut in , ius, qui licet in soluta oratione habeant - penultimam longam: tamen in carmine hahent, . i, coinmune;sicut etiam est prima in Noe,& alia, ohe, integris: praeter alterius, ubi, i, est semper breue, & alius ubi est semper longum. In grecis autem permulta producuntur,ut aer,dius,

ilias, Zoilus. Proinde producitur ael in proprijs;

aia,aon, aus, ea,eius, eus, ia, foeminina, ion, oius ,

' ous, rius, & rous. Vt Michael, Achaia, Lycaon, Nicolaus, Medea, α Ilionea quandoque r prae- sertim quando graecorum vocales longae, &di diphthongi mutantur in latinas:At Zebedeus, Aeneis, Theseis, sunt communia. Postremo Idea,

Andreas, philosophia, Maria, *mphonia, etymologia, orthographia, & alia quam plurima; li-

cet habeant penultimam breuemr multi tamen docti viri more graeci accentus longam proseru Deriuatione quanta est in primitivo, tanta etiam in derivativo reperitur, & contra. Vt, quia amo habet prima breuem; ita amabam, amicus: praesertim si post vocalem continue maneant caede tri. consonantes, aut vocales primitivi; nec contineantur expresse in regulis specialibus, ut vena ,

Suur enim quaedam derivativa longa a primitivis breuia

136쪽

Arsa et ut bus, ut binis,eeruus, cunae, denus, feralis adiuus, d ii humanus, humor, iucundua, iugerum, iumentum, terra, lex, mobilis, momentum, nomen, nonra, ocu- tua, pedor, rapum, regηla, remus, rex, secius, seculii . Ium, sedes ferrum, staturus, fumen, regula, rotus, φ . trinus, vena, viginti, νires vitupero,vomer, νοτ. .et: in Item sunt quaedam breuia a primitruis longis, ut cier, z. t aqua, arista, bubulcus, curulis, dieax, disertus , do-a, mus, dos farina, fatuus, fides , fra Or, latium, tu.

e . cerna, mamilla, manus, nato tvi, noto tas, odium,

ofella, quater, quaternus, siquidem, sapor, flabilia , ., titulus, vadum, vir, σ alia si qua sum apud poetas

obseruanda. - .ij; Praepositio quanta est per se, tanta est in composito, at ni sequatur vocalis. Α, e, prae, se, de , di , longaetri sunt, nis in dirimo, & disertus . Prae ante vocath lem variatur. Sed A, graeca praepositio, ut ad y a - tum, ab, ad , in, ob, per, re, sub, ante, circum, re si 'super corripiuntur; praeterre in refert, id est, xtiti, te est. In ad ijcio, pro ijcio ,rehcio, subiacio. Sit' . primum, i, sit consonans, producitur praepositio, i, . snabijcitur, sit breuis. Pro, si sit latina, producita tur, ut proficio.

Excipe procesta,procus, profanum, profaer6prosem fro- a festua, proficiscori prositeor, profugio, profugo, pro ia 'gur, profundur, prouepos, propago de homine, σμ protervus. cum aliis huiusmodi. O ceteris, qua νe

a r niunt a proph, er procul, aut si sint dictiones simpli -

- ces, ut probo . , At pro, graeca praepositio, id est, ante, corripitur, ut o prologus, propharta.

137쪽

Ars Metris uocaueror ea, in reuocaui: uo, in revoco. In solicitudinibus: di, tu, &ci, monstrant sollicitudinis, sollicitudo, sollicitus. Praeterea, e, i, y, Moa: in graecis tantum per omicron, in fine primae par. tis compositi corripiuntura ut ne fas, liqiiciacio, - fidus,omnipotens Polydorus,Timotheus,&c. Excipiuntur nequis, nequa, nequod, nequam, nequitia s . nequaquam, nequicquam, nequando, videlicet, veneficus. Idem msulinigeneris, ibidem, νbique, vii rile, bigae, quadriga, biduum, triduum, siquusqua, siquod, scilicet, ilicet, tibicem,mesiphilon,trinacria,

. . composita eae dies, quotidie . Et quando, i, decli. nando mutatur, utplerumque, quidam, quiuis, tantidem, utrique. Ar ubicunquesepius corripicit Item

in Theophiluta, O si qua graeca per omegascrab ηιβδενα

geometra.

Regula et quia omnia praeterita perfecta bi syllabat cum derivati uis, producunt primam Mit legi, le-- geram, legisse. Praeter ista sex, bibi, dedi, fidi, scidi, steti, tuli, cum compositis, & qua habent

Voc Jem ante vocalem, ut fui, ruit abscidi tamen, est anceps. Plaeterita vero, principium ggminan . .: tia, primam, &secundam corripitini, ut tet i,

didici: At in cecidi, pepedi, a cardo, de pedo. ste . . quando. positio impedit, ut poposci, pependi, ut corripitur sola prima. Aliorum praeteritorum tanta est prima, quanta in praesenti r ut in docui. doceor praeter coegi, genui, pinetiI. lui, :&pot L prinia quae in praesenti pro-- ducituri o laetiam supina bi syllaba prodi

. . cuiat prim in , QVt lusum, notum prater ista de

138쪽

Metrica. t tum, satum, stum: statilio, & sutum olim filo, i unde suturus prima bre in , cum horum derivati. i uis, praeter staturus, & ambitus. Supina poli syli laba in , utum, habent penultimam longam, utc solutum, indutum. At iupinum, non didium su- i pra, mutans, ut, syllabim in, tum, producit penultiniana, ut amatum, petitum, auditum: pr - . tcr coi nitum. Et quoties vocalis ante, vi, &, tu, ita non mutatur, seruant quantitatem etiam in derivati uis; ut dormitum, dormito: p. p. alias non item ut rogatum, rogito, p. c. Supina initum a praeteritis ex,ui, per, u,vocalem, habent penulti, inam breuena, ut monui, monitum . Nomina ex. supinis mutata, xum, in , crum, retinent ac ce . tum, ut simulacrum, aratrum, pollubrum, deIubrum, candelabrum, inuolucrum p.p. Incremen-

to etiam multae si ilabar cognosci possunt. . Incrementum auum in nomine, o verbo ecti vocalis δε-

na, dicitur primum crementum pyplurib eiturba i meditan, veliriundum, tertiam, oeca ,sque Lad, viae rimam qua non dicitur erementum. νt octor, docto. ris, doctoribus; amatis, amabamur, simam ammM, au

. , in nominum crementis ma declinationis , Ῥυique

139쪽

Ar Metirica .

breues: ut quarum, rerum, quorum: quilua, tribua , lacubus, ore. Sed in crementis numeri singularis ter tia, H, ο, producuntur: a .e, i, u, corripiuntur; ut titan, calcar, sol, candori p. p. gre is, ordinis, ducis. ρα. aliquibus exceptis: Ex quibus frequentiora recensebor, alia leges apud alios, A, excipitur in masmaris, anas, pari cum compositis, hepati nectar, ba char. lar Iubar; ct masculina in A, O ar, ut sal, mitiar. Item graeca in a, O a νς poema pallaN: σqY consonantem habent ante,s, ut Arabs, Aetiops: quibus adde fax, dropo,abax, ra Oc.In,o,excipe baca,qua indisserenter exeunt imon O imoser omia H .νt Agamemnon et Agamemnc Amamon, I soniValemon,Pbilemon, sindon, inalia multa. vero per omega scribuntur lint Ioeta, ut Simon, Si don,Solon. Excipe item genitivum in oris a graecis, latinis neutris,ut di estoris,temporis:quibus adde me 'arbor,t Us,cappadoxs cox.ra,e,excipe geni - tiαks in ebisaecisiedis,egis nis, is eris,etis:νt plebs veru ,haeres, lex, siren, siem, veri locuples,'en,ha- μνοων quies,balec,rex,alex . Item peregrina metis,ut Misbaelis graeca is, eris, elis, vi crater, ta-pes,praeterae , ct aether.Excipe, I, in inis, vel)nis agraecis, ut Salamis bo n. Item siri amnitis,quir tis,o nomina iniri vel ,utfelix,bombyx. p. p Comriptumur tamen finia ictrix, fornix, coxendis, cilis, crimx,calix, nix,pla salix, quae faciantgenitiuuntingis, ut mastix. Excipe, V in x is ris e P vir τι palus, telis , virtus,suris:Item frugis dux,Posiux. p. p. Et quantacunque en penultima genitivi singula- Πι, tanta eii sequentium casuum in numero stiam

140쪽

utroque, ut IuEu, luces: praeter bobiis , p. p. a bouis p c. O hoe es maximὶ notandum.

In omnibus verbortim crementis , A, e , O , o , produe cuntur, ut stabam amabamini: legerunt, doceremini; facitorei praeter,a , in primo cremento verbi do, das corripitur etratam, e , ante, ram rim,ro, beris, bere : ante ,r, in quovis praesenti, σ imperfect λ tertia, ut credeνem, legerem, Iegereris: tamen in roris, rere producitur, e Demum I ct V, inomia verborum incremento corripiuntur. Excipe primum crementum quara, Ni bam, ite: O penultimam omnis praeteri r in vi , ut petiui, O praesentis quarta in imus, νι venimus: quae in praeteritis corripitur ,. νι' venimus. Hae praeterea babetit, i, longum, nolite no-- L o, nolimus. nolitis, velimva, velitis, simus, sitis, cum sui, compositis. De penu ima autem in rimus, O rilis tam praeteriti, quam futuri f.biunctivi, ad-

huc grami tui σ veteres, O recentiores certant rIn carmine tu men reperitur variatat In oratione me-- νosollata consuetudini regionis inseruiendum est o a plerisque dostis audiui breuem proferri. Exeia plo quando ad alicuius probati scriptoris carnien confugimus i ut ignorata prima in vade, cor gnoscitur ex Virgilio. Et longum formose vale, vale inquit Iola. - Q io hihil est praesentius. ad' pangendos versus, & noscendas syllabasa Quare naulta memoriae tradenda sunt Carmina, i

De Atiali jllabis . VLtina a syllaba cosnoscitur tribus modis:diph- thongo, &positione, ut de superionibus dissitum est. Resula, seu priuatis praeceptionabus . Qui ais

SEARCH

MENU NAVIGATION