장음표시 사용
111쪽
PETRI cR INITI LIB. IIII. stectante populo ibidem acriter pervellunt itaq; nummis dili astu cr commento adeptis,in suam regionem remeae, er in istitia,Cr dapibus epulatur. Hos Sarabattas,inquit Augustinus,nolite obsecro imitari: quid non beatos illlos, sed in magnis supplicijs damnatos merito esse praedica.mus.Videntur enim pro bis ab Augustino Cr Hierondirimo accepti,qui cum vultum severitatis vendicent,atqstis vertatem egregiam praesestrat ii recesi scelera omniuer flagitia retinent. cuiusmodi homines cir a Paulo, Craeaeteris magnopere exagitantur: siquidem calones Crcuriossimulant, ut inquit ille uiuut aute Bacchanalia.
LIB. α U A R-T V S. Dignum memoria de rege Pisistrato,quo astu atq; commento contra aduersarios sit usus pro fr- mando imperio : tum de eius quoq; tyrannide nonnihil ex uerbis Solonis. C A P. 1.
I G N U Μ obseruatione ac memoria
est,quod in hiltoria de rege Pisiit, ato, cir eius dissensione cum flijs notatur: tum quam callide ac prudenter ut homo Graecus omnem prorsus odij de simultatu susticionem apud populum Atheniensem fullulerit. Nam quum forte idem Pisistratus qui Athenis imperariuit in dicenda sententia minime obtinuisset a liberis asensura:ex ea reflam est, ut inter eos orta simultas credeo
112쪽
DE HONEsTA DI sc I PL. wrretur,qsod aemulis disaduersantibus ut fit maxime gratum pro uoto contigerat: sterantibus ob eam forte seditionem,atq; discordiam uturam in regno nouitatem.Verum Pelitratus comperto ae nudantium animo, ut eximia vir prudentia, ciues omnes conuocauit, ais ad eos in hunc
modum uerba habuit:Succensui equidem pro tempore inoquit o Athenienses meis Alijs,quod ipsi puterme uoluntariti,ut par fuit, minus acquiescerent :sed usum mihi ininceps est oscium esse meum,ac pietatis paternae munus,ut ego ipse in liberorum sententiam concederem.Debetis igitvrscire obolem quidem ac liberos regis cum patre conrancnire, Cr in omnibus esse concordes. Quo commento,
atq; astutia escit, ut omnibus plane Atheniensibus 1 estotileretur futurae nouitatis. Idem quos Pil iratus mira quadam arte er ingenio tγrannidem occupauit sicuti a Solone, alijs permultis scribitur . Nam bitae primum uocare populum,atque illicere coepit:dein sibi ipse uulnera infixi er in publicum simul progressus atq; uocistrans, ea se ab hostibusaecepisse: quadringentos sibi custodes dari exoraui iuuenes admodum acres ex robustos, quibus armatis stipatus, Reipub. Athenienslam statum euertit, ac regiam potestitem arripuit.
Quo studio, ac diligentia factum sit a Romanis, ut libros Magonis de agro colendo in Latinum conuert renirium aliud exemplum de Cor.Taciti historia: quo honore a Tacito Imperatore habita, & in bibliothecis
Notandum er illud est,quanta cura er studio lictis
sit a Romanis, ut ea omnia diligenter obseruarent, quae ad ipsam uirem,cultum , er mores hominum pertiis nerent. Nec enim leges tantum er sacra quaedam ab Atheniensibus per legatos acceperantsed commentarios etiam
113쪽
PETRI CRINITI LIB. III. de Auricultura, π eius praeceptis,ab ipsis carthaginienslius enatus autoritate, in usum Romanu transtulerunt. Nam quum Mago ille Poenus, qui contra Romanos Imae perator excellens fuerit ibros de re rustica duodetriginta condidisset, cretum est a Romano senatu, ut ea quidem
uolumina ex Punica lingua in Latinum sermonem conuerterentur,quo maior etiam utilitas, atq; commoditas colendi agri Romanis uiris traderetur. Quod ipsie C. Plinius ad Ves asianum Augustum scribit: qui inter alios Poq; Nagoitiani operis interpretes, Decium Sγzanuam fuisse Ierit,cui demandatum fuerit,ut M agonem ipsum in Romanam orationem transterret: siquidem non modo nobili genere sγllanus bie fuit sed etiam sapientiae, ut inquit Plinius, compossit imae. Facit ad hoc cr aliud exemplum de
Tacito Imperatore Romano: Is enim cor. Taciti uiri eonsularis historiam de Romanis Imperatoribus,non morado in omnibus bibliothecis i it collocari: sed etiam ediocto cauit,ut decies quorinnis ad Guem publicum transimberetur, atq; in bibliothecis puriter poneretur. In quo aperter probatur,non illum modo sui generis, er familiae, sed etiam historia rationem habuisse, qua rerum omnium memoria Cr utilitas ad ipsios posteros propagatur: quoder Flauius Vopiscvi ad Bussum retulit.
De Censorum potestate, ae de triplici poena in Romanos:& qui diceretur in aerarios relati ae ibidem subscripta uerba ex antiquis legibus de ipsis Censoribus. CAP. ii l.
Rudenter a R omanis factum est, in moderando imis perio, Cy moribus corrigendis, ut eu in re magistraratus elusimodi haberentur, qui consilio er diligentia sininguIari hoc oscium prae tirent: quales in urbe Censores fuerunt,quos praeter alia multa quae agerent, ad regen dos
114쪽
DE HONESTA DI sc I PL.dos etiam ciuitatis mores creari mos fuit. Sed in erogamad;s poenis, atq; mulctandis delictis,quod apud Asconium Pedianam reperto,notandum mihi hoc loco uidetur, quod tu quos ordine Romani ciues pro ipsis meritis cuis conis dignam poenam stituissent. Nam qui Senatores essent, iis quidem poena fuit,ut senatu amoti e cerenturi. qui autem Romani equites delinquebant, eisdem censores publicum equum adimebant: sicuti nimis interdiam obesis corpulenus in equitibus,uel quibus male curati equi, strigosioresq; fuissent. Qui uero plebei forent, eorum nomen pro derelicto in caeritum tabulas cesorum autoritate referebatur:
nes amplius in centuriae suae alboscribebatur: sed aeraris Lebant,ac pro capite duntaxat tributi nomine aes praebebant. Ex quo permultos legimus in aerarios fuisse relatatos: sicuti Cr apud Liuium, er alios ueteres habemus. anod ego ob id apposui,ut eorum acilius errores a stum diosis agnoscantur,qui etiam doctiores haberi solent. Sed Cripsa uerba libet hoc loco adheere ex antiquis legibus: quo apertius cesorum dignitis,atq; potestis intel ligatur.
Nam Cr Cicero haec eadem refert:
censores populi,ciuitates,s boles,familius,
P ecuniasque censento:urbis templa,uias. Aquas,cruriam,vectigalia tuento.
Populiq; partes in tribus distribuunto: Exinde pecunias per ciuitatis ordines partiunto. Equitis,peditamque prolem distribuunto. caelibes ese prohibento mores populi regunto:
Probrum in senatu non relinquunto.
B ini sunto:magistratum quinquennio habento. Reliqui magistratus annui sunto:
115쪽
ι PETRI cR INITI LIB. IIII. Quod a me alibi copiosi scriptum est, quum censori potestitem,esicis magistratus Romanae ciuitatis diligenter explicaremus. Quantum bonis praeceptoribus discipuli debeant: ac de Alexandro Macedone erga prae ceptorem Aristotelem: tum de eius quinquaginta libris de Animalibus digna
antrum debeat homines honestis de eruditis praeisceptoribus, abunde quidum veteres principes CrRomani,CT Graeci, monstrarunt: qui uos qui in praeoceptores non modo summaer egregia ob eruatione cori luerunt :sed honoribus etiam maximis, atq; dignitatibus prosiecuti sunt.Nam parentibus, Cr dijs, Cr praeceptoriabus ut inquit Plato uix hercle pro merito illlud uetus obseruaripotest quin tanto muneri nullis satis gratiae referuntur. Alexander autem Macedo Phia
lippi filius qui felicisime imperauit,quum Aristoteli phiri
losopho debere se ingenii eruditionem intelligeret, nostra mel quidem suum animum atq; obseruantium praeceptori aperuit,ratus suum ele ollictam ex iure ipso humanitatis
tanto praeceptori uicem aliquam optime de se merenti referre. Non enim tantum Aristotelis nomini patriam condidit, ac tantae rerum claritati benignum ut inis
quit Plinius animi testimonium nascuit : sed etiam naturae sacra, Cr causas perquirenti opem maximam tulit: ne tam diligenti talo,er honestifimae disciplinae, sua deessent emolumenta: sicuti quum libros illos quinis
quaginta de Animalibus composuit: quae a Graecis πολυταλουτα β cua fiunt appellata : quoniam octingenta quidem talenta ut inquit Athenaeus impensa in his sunt. In quo rex maximus aperte demonstrauit, non
116쪽
DE HONESTA DISCIPL. 6sese minus posteritate comentarijs instruere,quim uniuersorbis populos atq; prouincius deuincere. Sed hoc tota coispiose c. Plin. declarat ad Caesarem Vestasianum in hune modum: Alexander,inquit, M agnus quum esset inflammaistus mira cupidine animalium naturus noscend comentationem hanc Aristoteli deligauit,summo in omniscientia uia ro:trum aliquot milia hominu in totius Asiae Graeci es tractu parere illi iussa fiunt:eorum uidelicet,quos uenatus,aura pialiscaturi; alabat: quibus uiuaria,armen,pificinae, aviaria n cura erant:ne quid usqua gentium a tanto uiro posit ignorari.Hos enim omnes percontando quinquaginta firme uolmina illa praeclara de Animalibus condidit. , Hee Plinius de Alexandri studio Cr allectu erga praeceis plorem Aristotelem. Quod equidem uel ob eum praecipue causam putrui obstruandum:quonia in quorundum comentariis eundem inuenio Alexandra mutato animo fuisse cointra praeceptorem: e s deinde capitali odio fuisse insecta tum. Quod esse uerum Cr illud admodum insinuat,quonia Alexandri mors ex ueneno illo Sogis aquae non fine ino uisa Arinotelis excogitata creditur.
De praefectis sylvarum apud Romanos: & de maioribusae minoribus prouinciis:ac inibi illud Vergilii expositum: Si canimus sylvas,syluae sint consule dignae:contra aliorum sententiam. C A P. v.
Publii Vergilis uersiis noti 'imi unt in poemate Buco
Iim,quod inscribitur Pollio: Non omnes arbuyti iuuant,humiles, insitae: si canimus bluus diluae sint consule dignae. Quo loco nostri iterpretes,ut alia multa,paulo indoctissidis ieiunius hoc ipsum exponunt: dicentes,bluas dignas e suis:id est consulari dignitate: sit ad Pollionem consistae len
117쪽
PETRI cR INITI LIB. I ID. ictu reyri posit:ias ipsum nullo prorsus autorescribunt.
sedentiri maior subest eruditio, defensus remotior, qui ex ipsis Romanorom legibus dis decretis elicitur. Nam cautum luit apud Romanos, uti consules quidem ipsi cura eos limn atq; shluarum haberent, ut hac ratione materies non
deesset, qua uidelicet nauigia publica possent i noctis Abrum confici.sicuti er struatum adhue in Veneta Republiea,uti praefictos habeant, quibus cura haec diluarum odemandata:ut quot ius sata ictu er arbores ex decreto puriblico excinduntur, ne materies non copiosa constituendis nauigiis suggeratur. Quin er illud in ueterum libris noratum,quod ipse Ancus Martius, qui Numae nepos ex filia*it,primus apud Romanos bluas ad usum nauium publiis cauerit,Cr salinarum uectigal lassituerit. Fuit autem coissuetudo apud Romanos,ut pρsteaqua in urbe cosules creati essent,prouincius sortirentur, quas infirussis copijs, mparato exercitu deuincerent: quod sicubi hoe casu aliquo defuisset,im minores obibant. Erat enim aliae maiores Cneo vlures prouinciae:aliae rursus minores, Cr in queis consules haud amplum laudem ais dignitatem con equi possissent ueluti cus luarum Cr collium negotium agerent. Ex quo Tranquillus Suetonius de Caesaris consulatum cum Biobulo,inquit, consul creatus est, CV ob eam causam opera optimatibus data est, ut prouinciae *turis Consulibus mi, nivii negotij,id est oluae collesque decernerentur i qua ma xime iniuria caesar instructus omnibus oscijs cn. Pomm peium assectatus est Oftifum patribus. Sed hoc idem ex nostris etiam Iureconfult. ediscitur: qui prouincias λαnores nominant, CT hluarum curam in illis reponunt
Quibus Acile constit, quid ipse poeta Vergilius iuris cis uilis ut ait Flauunus doctifimus insinuet. Quam fimis
118쪽
DE HONESTA DI sc I PL-iam er Niger noster Lacetus non improbat, uir intigenio maxime candido, Cr elegantia= ueterum prorube doctus.
initia in solstitiali tempore frondes in quibusdam arbori
bus conuertantur: &qtiae bruma augeri minuiq; sit obieruatum a stoicis ex lunae uiribus. CAP. VI
C Eritanιm est a ueteribus, euenire in quibusdam reboae 'ribus, ut infinitiali tempore frondes conuertantur, uel in brumali etiam revirescant. M. autem Varro in libro ad uxorem Fundaniam,dis imina haec admiranda appe&. I it,Dibus anni tempus discematuri ex uersura filiotarom dies solstitialis fuisse appareat: quod in olea, populo
alba, fulice accidere testitur. Quae cum in allis autoriae bus relata essent,pimi ea subjcienda , quae M. Cicero ex Stoicorum obstruationibus recesen quo loco de exti,iciis Cr diuinutionibus agit. Probatum est, inquit, a stoicis in ipsa bruma musculorum iecuscula augeri pulegium aridussore1cere brumali die. Item instatas rumpi uesiculus, Crfemina malorum, quae in his medijs inclusa fiunt, in conistrarias partes seuertere. I amer neruos in Adibus aliis pulsis,resonare alios. Ostreis Cr concislijs omnibus con tinger i cum lana pariter crescunt,atq; decrescant.Arαbores etiam Demali tempore simul cum lana consene Jcut, ex in marinis aestibus accessis Cr recessus Lunae matu gubernantur. Plutarchus autem cheronaeus in commentario Hesiodeo,apud Pelusiotas populos retulit minime cepas stari, quoniam inter olera id solam contra Iuliae durie ac damna minu A uires, Cr augendi contrarias hobeat. c. item Plinius, Cr A. Gellius simila quaedam obisseruarunt: Dd haec etiam in promiscuis quaestionibus exposuissis.
119쪽
De Philemone poeta comico, eiusq; mirado interitin ex Luciani historia,& aliorum commentariis. CAP. VII.
LE pida quidem historia est,ac scitu digna,de Philemo
ne comico,eiusque mirando interitu, sicuti in Graecorucommentarijs reperitur . Is enim Philemon inscribendis βαbulis eleganti ingenio, Cr peruenusto habitus est quando in scena ipsa pleri'; ut scribitur Menandro etiam praeαlutus est. Sed cum idem Philemon aetate iam edita prouerictior esset: eis ficus ad cibin paratae in con pectu foret, asello eus comedente puerum aduocauit int a naem abigeriret. Sed is tardius cum superuenisset, Cr comestis omnes uidere urbansime inquit, Et nunc da merum abesto. quo audito coepit adeo poeta, Philemon risu er cachinno dise uere,ut ex eo ibidem stitim perierit. Lucianus aute Saramo utem σρερὶ τ28 μακροβiων, ad huc mota de Philemone:
Hoc idem Cr in Suidae collemneis,m apud ueteres multos pasta reperitur. Neq; autem me Iutet: alios quoque
nimio risu perissie: quod alibi comodius diximus. De ipso aute Philemone Cr in Maximi Valerii exeptis metio habetur. Es poetae nome temere a quibusdicti deprauatu.
De mulso apud ueteres in sacris ac Titii uerb posita dehoe. Tum Romuli Pollionis dictuin ad Octauiu Augustum &alia obiter non in iocunda. CAP. Ura L.
DE mulsio CT eius potione permulta in vetera libris scripta fiunt: neque apud eos modo qui degeneribus potion
120쪽
DE HONEsTA DISCIPL. potionum diligenter quaesierunt, sed apud illos etiam duritores,qui sacra deorum, Cr libationes retulerunt: omnes autem in hoc fere conueniunt,Musum quidem pro uini genere accipiendum, quod esset melle commistum. Vnde infacris Herculis,er cereris, Fum hoc praecipue celebratur, sicuti Vectius praetextatus in coenis Macrobianis
estendit:nam cereris sacris haud uinum quidem libari aserat:ex quo locus ille Plautinus perquam lapidus in Aulu
rius acrum Herculi cr Cereri fiebat: quod in Romanis etiam sistis apparet, in hunc uidelicet modum: Sue praeragnante, panibus, ex mulso. Hincs erudite ac prudenter excusari uideo P.Vergilium,qui scienter dixerit,c ut tu lactemos, er miti dilue baccho. Haud enim ignorabat, uir utriusq; iuris optime consul tu uinu, ipsum mitescere,cum mulpam feri occoepistet. c.
autem Tιtius uir doctus, Cr qui Romanos luxus acerri*ma oratione sacerauit, de hoc etia mus o mentione scit, sicuti Furius Albinus ex oratione illius apud Macrobium
recenset. Vix inquit prae uino ustinet palpebras, eunt iuconsiliu bi haec oratis,quid mihi negotij scis istis nuαgatoribus:potius quam potamus mulsum mictu uino Graecoredimus turdum pinguem,bonums piscem upum ger manus Quibus apparet Scipionum aetate nam tum is T iistius uixit solitos esse Romanos Graecum uinu Cr mulsum potitare. Sed er L.scipio cui est rator Liuius iti bello cotra sanites,discrimine ipso, quo templa dijs immortaliribus uoueri mos era uoluit Ioui uictoris legiones bosisu
fudisset,pauxillum mus prius quim temetum biberet , fefcturum: quod ip is Ass cordi fuit. Illud autem mus geranus pro optimo habitum est, quod ex uetere uino conmue s reti