Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

발행: 1543년

분량: 645페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

PETRI cR INITI LIB. III cret : non cr multi ut inquit Plinius longam fenestaui

mulsi tantum nutritu citra alium ciba tolera re. Ex quo nobile illud exemptu de Romulo Pollione,qui supra cenatum annos uixit. Nά cum forte diuus Augustus illum magaret,quanam ratione uigorem illum,Cr animi er corporis tam feliciter custodiret: intus mulso restondit, foris oko. Appellatur Cr aqua mulse apud eundem Plinium, aliosq; medicos,quae melle addito diluitur:cuius potus maxime utilis alliosis:er ijs,qui humilis, exilis, animi fiunt: quos Graeci uocant. Lenit etiam transitu spiritus,er cotru tusim ualet,Aias permulta sicuti eoru tradunt commentaria,qui ronedia morbis excogitarant.

Quid apud ueteres sit urbem Romam suisse ad aequia ibrium positam: & quod aequilibritas uertitur a M. Tullio . quod est Graech ijmMia. Tum nonnihil etiam de differentia inter Urbem & Romam, ex doctrina Iureconsultorum. C A P. I T.

Scriptum est a Iulio Solino de urbe Roma, eam filisse

primo Quadratam uocatam, quoniam ad aequilibrili messet posis: in quo a uiris do 'tioribus quaesitum est, quid eo loco Soliniis intelligat, cum uoce duriuscula situm ac positionem tam augustae urbis ad aequilibri si Adlam retuis serit. Setinim putamus non aliter hoc accipiendum,quam ut ipsam dieamus Romam ad aequalem regulam,Cr quasii νο-os, in quadratam speciem connructam: quod Crs .Pompeius ex Verrio testitur, ratione laci ac moenia habita. Unde Plut1rchus etiam, uir in perquirendis Rommunis antiquitatibus diligens, Pr is τεναγωνον uocat: nam ex in caeteris quoque aedificijs dicimus aliquid ad aequilibrium compositum, quod aequa ratione absolutum, er und

122쪽

DE Ilo NEs TA.DIs cI PL.σundecumb perfictum appareat: tmetsi bane uocent, quae est Aequilibrii ex tabulis decemviralibus scimusprori ictam, quo loco lex talionis continetur: quando Cr Sex. Caecilius poenam fallanis ad aequilibri Actam exposuit,

hoc est, ηρα ταἰ uωομυμ habita muriarum ratione: ut

ipsam uidelicet talione quasi ad amota,er libellam aequi

parent,atq; expendunt,iaee enim uerba sunt legis:Si menthrum rupit meum, e pucto talio esto. quod er Gellius uir Romanu3 ex phavorini philo phi distutatione recensuit. Sed or M. Cicero iσονομίαν Latino uerbo expones, aequia libritatem appellat,in libro de natura deoru cum ti At

mis illis Democriteu agit. coniugis inquit ad aequilibritatem. Sic enim : νο)ι αν si placet appellemus: et sciani in uulgatis quidem codicibus aequabilitatem perperam scriptum. Nostri vero Iureconsulti ut id etiam restratur inoter Urbem er Romam differentium haud ineleganteiri ponunt ut, Urbem uidelicet locum dutaxat intra moenia intelligaminiRomam uero er ipsa etiam suburbia, quaesiuxta urbem circuuisuntur eo, id asserunt, ut intessis βαcilius posit, quae aut Romae, aut in urbe iure legationis comprehenduntur: nequid in erescunda sinulla discrimianis aut fraudis nasceretur. De Roma aute quadrata, eius, ratione commodius egimus: ne illud Qu. Ennii carmen minus a nostris intelligatur, Et quis tum curat R omae regnare quadraia.

cum primo haec saxo apposita 'ret insteciem quadidum

constituto,ut Pompeius Cr Dioiosius temtitur: quod erynoster Ber. Oricellarius in uis commentariis de urbe Roisma diligenter exequitur.

De Pythagorica philosophia ac de iani stote quadruplici,aede Matuta rege,eiusq; statua cu facie quincuplici. CAP.

123쪽

PETRI cR INITI LIB. III, vide ueterum Theologia commentarios scripsem runt,pleras uolunt de dijs,eorus simulacris alleisgorice intelligi. sicuti π PIthagorici philosophi,quia

canu illa coelectu dsciplinae, ac rerum mγsteria, quodam quasi uelameto obduxerunt, ne temere profanu uulgus ad ea dccederet. Quod apud nos Macrobius, Cr Fabita Plata clades demonstrit,ut Graecos mittamus, qui multo copiosus hanc partem ab oluerunt. Sed libitum mihi ea referre de Iuno,eiusci simulacro, quae ex Basuviis col mentariis

Vectius Praetextatus recebet:qui eum ait appellatum uisse Bistontem,quonia ex superum Cr instru Ianitor habe tum quod in Fufiis etiam Ouidianis patet. sed quadruplici facie eundem finxerunt, cr Quadriforme ut ait Basus uocarui, quod uniuersa climata sua maiestite coplexus est, Cr in quatuor orbis partes coni icit sicuti hoc in Iani similacrum demonstrat:ex quo saliari carmine ut deorum deus celebratur. Augustinus cum de Romanoru dijs disseririt,Ianu inquit inum bistonten Cr quadrifrontem etia, α qui geminum fecerunt. Et quonii plurimi dij selecti erubescenda perpetrando amistrant frontem: quanto iste ina nocentior esset, tantostoniosior apparet. Manasses Dos rex Hebraeorum, custitui sibi poneret, quincuplici facie

ornatam uoluit quo maior in eo prudentia,Cr maiestis ut

puto signaretur: quod Eusebius Pamphilus,ex Maneti Annalibu3 tradit. Num cu is prophetam Maiam interficisset,

stituam sibi posuit quius acies habentem. quod in sacra

etiam historia ligitur.

Quomodo accipiendum sit apud Varronem Limbus xii .signorum,& unde caelum & mundus dicanturisi-inutq; uersus additi ex Varronis Menippeis, quam

uenustissimi. C Λ P. X I.

124쪽

DE HONE ITA DII cI PL. oei de crio er mundo scripserunt, copiose quidem

exponui, Da origine,quo motu,quibus, partibus censeri debeant ut Plato,σ Aristoteles. Μ. quos cicero in libro de uniuersitate, quem magna ex parte a Plutone in Latinum sermonem transtulit, abunde hoc totum disseis ruit. Quae res cum sepe numero fe ad consideradum olyorat,putaui fore no indignums M.Varronis uersiculos rea ferrem,quos in Menippeis su ris,seu Gγnicis,non minorari elegantia, quum doctrina instruit: cum crium ipsit , ignem ex mundum pro eode habendum tradat sic enim

in Dolio satara,ut Probus etiam valerius restitur in Vergilij commentario: Nundus inquit domus est maxima omnium, Quam quinq; altitonae stamine zonae cingunt:

Per quam limbus pictus bis sex signis

Stellimicantibus,altus in obliquo aethere lanae, Blas acceptat posthumi:cui seplasia foetet.

Vocatur a criatur a crim Graece ab ornatu κα s.

Latine a puritia mundus. In his limbum scribit per orbem eum duodecim stellimita otibus signis deferri uocat autem Limbum hoc loco Terenaetius Varro,circulum illum,siue parte, quae Graece ἰω διαπκὶs dicitur: qua uoce cr Plinius utitur.Quin apud eundem Varronem Osinius inquit, capellarum dentes inimicis distionis quas etiam astrologi ita receperunt in ciuum, ut extra limbum κ H gnorum excluserint. Quia autem a caeae Iure crium, Cr ab ornatu κο Graece dicatur,cu musti referunt,tum c.Plinius,qui hunc ipsum Varronis locum,ut alia multa secutus ,ad hunc modum scribit: Quem κουιον

Graeci,nomine ornamenti appellarunt,eum Cr nos aperαfecta absolutas elegantia mundis, criumque haud dubiae I eriati

125쪽

pETRI cR INITI LIB. IIII.

caelati argumento diximus:ut interpretatur M. Varro. His iuuat Cr rerum ordo descripto circulo, quirini' uora tur,in xii. animaliu e gies: σper illas sola cursu coningruens tot seculis ratio.

De quibusdam legibus: & eorum praemio, qui hostes multos interemissent:ex libris Aristotelis: & qu Firmianus cotta Enni u dc Cicerone protulerit. CAP. XII.

REstrantur ab Aristotele, I alijs permultae Ieges, de illorum praemio Cr dignitate,qui certando, ac strenue dimicando ex hostibia aliquot occidissent cuti de spartanis populis,Persis,Thracensibusq;,Cr alijs: βed ea libitum est in praebens annotare, quae φρ Ari loteles in Politicis pro equiturride his scilicet ciuitatιbus, ac nationibus, quae suas leges dis instituri ad militarem disciplinam durendam confirmandam, tituerunt:sic ut ex cruore homini, ac caedibus, maior animi uirtus atque dignitas haberetur: ceu apud Perses,inquit,Thraces, Scγthus, M acedones,CT Gallos complura funt instituta. Sedenim sex aliquando apud Macedones fuit,qua cautum, eos homines capim o cingi, qui nullum homm interemquent. Apud Scγibas autem σillud decretum est,ut hi tantum in celebri conuiuio circulat in pateram accepturi essent,qui ex hostibus aliquot occidissent. Iberi autem,gens admodum bellicosa, tot erigere obeliscos circa sepulcrum consueuerunt, quot ex numero homu necassent.Sed er carthaginienses pro expeditionunumero,in quibus meruisseentiannulom ornatu retinebant:

quo factu eji,ut coplures tum maxime insignes sint habiti,

qui animo acres uis stroces, multos in proclijs cu magna strage obtruncassent. Apud nostros autem Romanos Scimpio ille Aphricanus magnopere apud poetam Ennium gloriatur,quὸi per singuine hostium, Cr caedes,viήm bi ad

caesam

126쪽

e in aperuit: quod 'st quidem Celius Fimianus velut impium, ac scelestum scinus vehementer exagitat: Enmnium ; er Ciceronem ea in re vanitatis er impudentia virguit, em in hunc modum dest idem Scipio apud Enoniis loquatur: si ses eaedendo caelestia scandere cuiquam, Ni soli erit maxima portet paret. G quantis in tenebris Apbricane inquit Firm Ar uera fatus eques potius, o poeta, qui per caedes er unguitient patere in caelum a censum putaueris.cui vanitati er Cicoro assentit. Est uerὸ, inquit, ApDicane: nam Cr Herculi eadem Uticia patuit.

Petronii Arbitri earmen appositunit in quo Ciconiam pie tatieultricem & Gracilipedem dixit: tum inibi de alitis eiusdem pietate non indigna relatio. C A P. X II ti

LEgebamus nuper Venet*s ego er Ioannes Venetus Petronij Arbitri satγricon opus contra declamaton res: in quo cum alia multa nos magnopere ascerunt, tum illud praecipue carmen, in quo de Pavone, Cr cicorania ludens, ill Bubγlonico aureo amictum: Cr eicomnium Pietaticultricem, Gracilipedem, Choralistriam, erExussisme appellauit.Sed adseribemus eiusde uersus eos

libentius id agendu est,quod in uulgatis fere codicibus, no pauca deprauum,dis interlisa diligens lictor eoperiet. Tuo palato,inquit,ri με pauo nascitur,

ciconia etiam grata peregrino hostiis, Pietaticultrix,gracilipes,ctoralistria: is exulhγemis: titulus tepidi temporis, Nequitiae nidum in cacabo scit meo.

Nes defiunt apud ueteres,qui restrant psam quidem

conia

127쪽

rs PETRI cR INITI LIB. III1. eoniae imaginem exculpi olim solidim super sceptris Reagum,quo eoru pietas, atq; iustitia indicaretur. Illud enim uetus latirε n uti peruulgatum est, de ingenio atq; pi tate ciconiae erga parentes: quod etiam diuus Ambrosius confirmat qui Romanorum, inquit, usu alitem hunc pi tatis nomine honestitam.

Delegatione Gallorum ad regem Alexandrum, ae de

illorum eongrua & opportuna responsione , contra ambitiosam regis insolentiam. CAP. X I I I I.

Vanta celebritate nominis,atq; magnitudine imporauit Alexander Philippi filius, uniuersa antiquiolas memorat: quando nemini par felicitas, er animus in obeunda bellicis rebus,dis superandis periculis contigeririt:quo factum est,ut pleraes nationes atq; populi, nemribus siminis dis honoribus illum decorare, utque augurastiorem reddere conarenturi sed quae de Gallorum legat s scripta sunt ab dutore Strabone, uisum mihi est, ut hoc totam adnotarem. Ad hunc enim prope sententiam de Gallis: Alexander inquit ille Macedo Philippi filius, in ea nobili expeditione, quam contra populum τhracensim fustem pit,cum Tribui lorum praeterea gentem inuasisset,Gestas ipsos accest,eorums urbem insuam potestitem redegit.

Inq; paulo mox a Ssmo Tribactorum rege, π alijs peris multis munera capiens, ad uos remeauit. Sed interim ad Alexandrum mittuntur amicitiae eius consequendae nomisite Gallorum legati,qui eam regionem prope Adriam inricolebant. Eos uero Alexader pro regis dignitate cum corimiter atq; amice accepisset, in celebri ut fit conuiuio lata gutos rogauit, Quid illud praecipue foret, quod illi praecaetern extimescerent, Putauit enim de seipso retonsuri ros . Qua in re Galli ut homines sunt ingenio simplici,

128쪽

DE HONEsTA DIs CIPLatque barbam nil aliud restonderunt o rex: quam ne elum supra nos corruat. In quo delusa est insolescentis regis ambitis,er importuna interrogatio.

Poetae Vergilii uersus appositi de Numa rege, quod chnus in adolescentia fuerit: dc quod Strabo idipsum de

L.Tarqvinio rege retulerit. C A P. X v.

PVb.vergilij uersus sunt in libro Aeneidos v i.

Quis procul ille autem ramis insignis ollae sacra frens nosco crines,incanas menta Regis Romani:primus qui legibus urbem Fundabit,curibus piruis,CT paupere terra

Dillius in imperium. Quo loco de Pompilio Numa intelligendum est, quoaniam sic ipsi autor Vergilius uidetursensisse: itaq; Honoratus Seruius cunu Asye Numam. a prima aetate asserit: eos nomine dictu a poeta Vergilio, incinnas menta:quod equidem non recola me unquam legisse apud alium queno quam ex veteribus. Strabo autem autor grauisimus, erin pri cis monumentis diligens,Tarquinium restrisiisse ipueritia canescente. Urbes,inquit, X I r. coditae sunt areage Tarquinio,in quo tam egregia floruit sapientia, ut ab ineunte pueritia canum Νisse restrant. autem me latet periphrasticos posse accipi canos in homine, pro senili prudentia:σ in iuuene canitiem prosapientia. sed utcunquest, minime hoc praetereundum existimaui: quod in hac re obstruatum est i Strata bone de rege Tarquinio: cum praestrita Verg, ilius idem Numai tribuerit.

129쪽

PETRI CRINITI

Quam multiplici domina praestet Io. Picus Mirandula:& iudicium ab eo egregiε factu de Hebraeis , Graecis. atq; Latinis doctrinis,earumq; differentia. G A P. I.

GIM V s nuper ego, Cr Lauretianus, cum Io.Pico Mirandula: qui ut homo in optimis quibusq; disciplinis maxime o cupatus, complura docte Cr copiose rem tulit de principi s, ac uarietate scientiari

toribus, apud diuersos populos atque regiones. sed intrealia malia de Hebraeis,Graecis,ac Romams,quutum equi dem memoria possum repetere, in hunc modum disseruit. In Hebraeora, inquit, philosophia omnia sunt uelut quom dam numine sacra, er in maiestae ueritatis abdita; ceu prodigia quaedam,Cr arcana inflaria. In Graecorum ve ro disciplinis, ingenium, acumen, Cr omnigena erudιtio apparet ut nulla unquam geni fuerit, quae dicendi copia, er ingenii elegantia cum illis posit constrri.Iti Romana uero academia ea fere omnia,quae ad ciuitate, Cr uitae mores pertinent, grauiter er copiose fiunt explicata,vς mognifice dimi.Sic,ut grauitas maxime Roman S,Cr imperarii maiestin Graecis ingenium acumen,Hebraeis doctri

nu siecretio Cr quasi diuinitas ut Picus dicebat asscribi postit. Quod ipsa Mosiis uola via, cir uaticinia illa promphetarum magnopere probant. Ad hunc igitur sentetiam noster Picus de ueterum disciplinis, utque ingenijs disse. rebat. Sedenim M. quos cicero de Gnecis ipsis elegan-

130쪽

7' DE HONESTA D I S c I P L.

ter qui de haec protulit in oratione pro L. Flacco :Hoc ego dicam de toto Graecora genere: tribuo illzs literas, do mulorum otium disciplinam,non adimo sermonta leporem, ingeniorum acumen ,dicendi copiam , denis etiam siqua sibi alia fumunt,no repugno: testimoniorμ religionem exsecnunquam Uti natio coluit. Quin er I amblichus inter Pluistonicos nobilis, Graecos ipsos leuitatis, atque inconstititiae accusat: in Aegγptios uel Hebraeos quos appellat barbaros in deorum cultu atq; obseruantia constantes atq; egregιos asserat. Sed eius uerba subscribam, cum grauiter creopiose hoc totum in suis in sterijs expresserit:Par est,inu

quit,in deorum cultu ritim veteres,tanquam sacros er optimos emper custodire, coss intactos er inuiolatos seruaure,ne quid omnino addatur, aut etia adimatur. Hinc enim se cium est,inquit,ut numina ipsa Cr uota,comnlininta ac dς

bilitata appareat, quod ex ipsa quidem praevaricatione,ας noMndae religionil fludio permulta immuota sint, π indici mugis immutentur. Nam Cr Graeci ipsi suopte inSe nio rerum nouaru studiosi,in quamlibet partem Fcile ad Fes mometa uertutum, ut qui leues sint, Cr in Ernari ,

in qua nihilsouli infoderit,nihil omnino seruunt, quod imaioribus acceperiri sed immutantes subinde omnia, uetera e ciunt: Cr ex ingenita leuitate alia atq; alia commutant,in re nulla coitantes. Barb4ri aut ς, inquit, ut moribus

Armi atq; integri sunt,sic etia in isde sermonibis3 atq; sentetijs maxima c*hantia perseuerit: quo sit,ut ipsis di s merito supra alios insedcrint, Cr orationes of t illis maxime acceptas,Par nisila ratione ab alijs posunt immutari.

Creditum esse ad gratiam & sormam eonferro cibum ex lepore : tum lepida historia de Alexaudio Seuero Imper additis uerticulis non invenustis. Cop. II.

SEARCH

MENU NAVIGATION