장음표시 사용
91쪽
PETRI cR INITI LIB. II. uorat, pro his, quae fine unguibus er cornibus frent: ne in libro de pallio habetur: quum Vedis Pollionis crudelia litem incesit: ut qui murenis homines etiam ipsos detinrandos con ceret. Theodorus vero Gaetu depedes,deps ines, Cr depiles pereleganter in usum Romanum intulit: vir unus, ut ego existimo, aetate superiori, qui cum omni
antiquitate in optima disciplinis comparari posit.
Disputatio de Repub.habita: ae de imperio Venetorum:&Apologus elegans de pinu & cucurbita. CAP. Xorr.
IN boriri Oricellariis cum nuper aliquot egregie docti homines conuenisen ubi de honestu literis, optimus disciplinis sepe cir copios e agitur, forte incidit mentio de
ueterum institutis e regenda ciuitate,ac de Venetum clarifimo,ais summo imperio.Qua in re quum multi muta
ut fodisseruilbent:ibidem senex quidam in officiis Re . .
homo accuratus er prudens, V olo,inqui uobis de ueneae tum imperio perelegantem refrre apologum, quem a Francifico olim B urbaro audiui: qui nostra aetate magna vir eloquentia ex confisio fuit. Is enim cum de flatu ac dignitate Philippi ducis Mediolanensis, er Rep. V enctii ageretur, in hunc modum locutus est: scio ego quantum momenti positumsit influunae viribus, quantum ponaderis in ratione er diligentia hominum: nam quo maiora sunt imperia, eo saeuiores quandos casus as calamitates habent.Sed apolagum audiatis. sata est olim, inquit, cua curbita iuxta arborem pinum, quae grandis admodum,mramis patulis extabat cucurbita uero quum multis pluui' ais coeli temperamento creuisse lascivire incipi Crram mulos audacius porrigere:ium femebat in pinum,iumsurgere jam ramos er frondes inuoluere audebat, ampliora
fila, candentri forcs,praegrandia poma, er uirescentia
92쪽
estentans.Itas tanto actu ais insolentia intumuit,ut pianum arborem ausa sis a redi: er uides, inquit,ut te suo pero: ut amplius 'lijs,ut uirore praesto,eT iamiam ad c curam prosiurgo. Tum pinus,quae senili prudentia Cr robore pollebat, nihil mirata est cucurbitae insolentis aud clam , sed ita ad eam respondit: Ego bis multas hγemes, calores, aestus,uarius calamitates pervici,cπ adhuc inategra consilla: Tu ad primos rigores minim audaciae haribebis, cum Cr folia concident, er uiror omnis aberit. Sicer in Italia, inquit Barba si permultae quidem sunt cuαcurbitae, quae pinum aggredi magnopere conuntursed habent tamen pIssanimi,quam roboris. Quocirca breui exinarescunt, aut decidunt. Pinus autem uexari uis turbari
potest, extirpari autem, aut siccari, nis longifimo tem*por nequit.
De oraculo a Maximino imperatore instructo contra Christianos: & ibidem de constantia Christianorum: quibusque uerbis contra Romanos praesides uterentur. CAP. X v.
SAtis compertum est ex Annalibus veterum, quantum Romani olim Imperatores decretis publicis atq; ediactis,christianorum religionem repellere,atq; extinguere conati sunt: sic ut nudum crudelitatis genus onussium furarit,in quo christiani homines vexati,dis dissecti noli jerint. Sed ut caetera nunc omittantur, Maximinus quidem caesar non minore astu, quam saeuitia, usus est in perstinquen&s,lacerandis, chri Eunis. Siquidem Iouis sitimi crum quod in urbe Antiochia celebre fuit se instrui euis rauit, commentos callido aptari, ut in edendis oraculis, quae tum magno cultu habebatur,restonsum de christi rus hoc promeretur: Ne hominei christo dicati degerent' c I in urb
93쪽
in urbibus, ullis lacis iuxta urbes, sed procul, ut noaxium genus atq; ueneficum, fugarentur. Quo sectum estini vagi, palantest, Cr reiecti ab omnibus forent: tametsi pro religionis merito dis maiestite id accisebat, ut gubplures, sotortas forent per ecutores,eo maior, Cr amplior religio buberetur. Nec enim quicquam principum saeuitiam,atq; stritatem magis extimulabat,quam simitudo illa, er inuicta dis impenetrabilis christianori eo'ntia quae quamlibet libidinem atq; immanitate langὰ exupernen cum foret haec oratio christianorum,ut a seis primio Tertulliano scriptim est,s Romani praesues,cruciate,torquete,damnat allidite,duerite nos: probatio snostrae innocentiae vestra iniquitas.
Qui grammatici de origine uerborum seripserunt:& unde haee uerba, Auidus de Inuidus dicta sunt, perelegans de
erudita enucleatio. C A P. v I.
MAgno studio ac diligentia quaesitum est a ueteribus
grammaticis de origine ac significatu uerborum qua in re Nigidius, Verrius Flaccus, Pedianus, Cr Μ . Varro plurimum operae posuerunt: quoniam in considearunda atq; intelligenda uerborum origine,uaria fere afudiuersa ab autoribus tradita sunt: Quod er Fabius Qvinaetilianus testitur, Ir Academici probant. Ego aute secreto opere de hoc pluribus disseruimunc exponem putaram, unde origine traxerint hae uoces, Auidus,et Inuidus quo αniam gramatici quidi iuniores no minori inficitia, quam improbitate in bis aberrantaeu probi autores tam eleganister, tamque erudite de his egerint Alfirmant enim a uideta deductium esse utrunq; uocabulu : num auidi u non uiderm do nominati sunt,propter nimiam cupiditatem: ut Verri Flaccus existimauit quod Glitera priuandi vim obtineat:
94쪽
cuti Amentes dictam,qui mentem non habent. Invidos autem er Inuidiam similiratione inquit cicero dici quorinium ex nimia uidendi cura liuescant: quod in tertia ut puto Tusculana comperies: Ab invidendo, inquit, recte dici potest inuidentia: ut effugiamus ambiguum nomen inuidiae:quod uectu dictum est, a nimis intuedo fortunam alterin:quod Cr poeta Accius in Menalippo restitur: Flarem qui nam liberum inuidit meum. Qua in re Μ. cicero non Accium modo ex sit,sed etiam egregie commendat, quod inridere cum accusandi cais protulerit:quoniam iussum poeta retinuit.
NA COMME N T. LIBER TEMT I V S.
Quod Plato philosophus inuidiae morbo laborauit: δe quod infensus Xenophonti atq; Democrito fuerit: e ius etiam libros extingui cupierit. CAP. I.
ERMULTA adhuesuperfunt indiacia ex ueterum scriptis, quibus copiose probari potest, Platone philosopbu aemultationis,ae inuidiae morbo maxime Iab L A rasse,aliorumq; laudes iniquo animo dere pile. Siquidem inter eum,si Xenophonte tacite cuiusdam
aenudationis Ituor extitit: nullini Plato de ipso Xenophonte tanto viro meminerit: eiusdem vero discipulos aesectatores laquenteis induxerit: quod animi male aflicti, ais inonceri argumentum praebuit, ut Gellius dicebat.
De Abderite autem Democrito, qia longe in Phdisicis praestitit,
95쪽
4 PETRI cR INITI LIB. III. praestitit, idem Actum est a Platone , sicuti Aristoxenile
resti tinum cum Plato,inquit,locos quosdam tractaret,in quibus contra Democritum sentiebat, prudens tamen ac
sciens nusquam illum citauit, etsi alios sire philosophos
nominaret: tum, quod est amplius,idem Plato quaeculis habere potuit Democriti commetaria,traditur collegite, eus cum cremari uoluisset,ab Amada er c linia uiris P athagoricis prohibitus est, alerentibus, eos Democriti liis bros non posse omnes extingui, cum apud multos pagi
exempla eorum seruaretur. Quam rem Cy Laertius Diorigenes ex veterum commentarijs recenset: nam Cr Georagilis cretensis, qui Trapezuntius appellari maluit, pσ-1 Ita Platonis philosophi uitia collegit,libris de hoc compositis.Vnde Io.Alariensis ridicula uoce illum cenotimonem, er Erinn mappellat: quod er Nicetius Belbarionalicubi asseruit.
Disputatio habita inter Hieronymum fauonerolam . 3c Picum Mirandulam, de philosophia ueteria in eum Christiana academia. Et quid item uetustissit ni de ipso Deo senserint,id est Moses,Mercurius,Zoroastres, & Pytha
amiserasit, atq; ex re conficta a Luciano et
quentiae imago apud celtas populos,nuper equide consideraui, in Io. Picus Mirandula meipsum, Laurentianums sua oratione quocunq; uellet perduceret :tant enim in eo uiro Cr vocis fualistas,Cr rerum omnia cogniatio adest:ut etiam, sicut ille Luciani οκμιὸs Mercurius Acile omneis populos, atq; homines fuissermonibus capere, oblectare,cis licere posit. Nuper autem consedimus in Narciana academia apud Hierondimu saxoneratim, qui
aetate nostra in omni prope philosophia maxime praestit: sed inibi Laurentianus uist ex uetera philosophia cum permul
96쪽
DE HONEsTA DIS cI PL. permulta de ipso Deo, ac rias potestite retulisset, de de animae uiribus: cuinis in hoc non re,sed uerbio dissentire chriJtianos a m maret: modeste ut solebat ac placide
Hieronamuh cave, inquit, Laurentiane,ne uerba pro reabus accipias. Num qui ueteres philosophos in acu imam pertrahunt, perfacile quidem uel aliuntur ipsi, uel alios allunt. Plato enim ad animi insolentiam, Aristotcles uero ad impietatem instruit:quo magis te,inquit, Laurentiane hortamur,ut ab ipsis philosophiae statqs,ais umbraculis ad Salomonis porticum deficias ii qua certi, ima vitae raritio, atq; veritas continctur. Quibus dicta cum Io. Picus subrisisset,er ad te, inquit, haec etiam pertinent crinite, qui tam studiose,ad buc pene adolescens, tanis afidue oomnibus prope disciplinis incumbas.Sed ea,inqui de Deo Cr animis decreta, cum diu a me euigilata, atq; perpensi fuerint, puto me posteris etiam probaturum, chri ti relis monem magna ex parte cum uveri philosophia confieno tire modo haec omnia diligentius, atq; probius intelligat tur: cum nulla unquam religio fuerit, quae Deum ipsum aeternum, rem ab omnium absolutifimum non dixerit, scuti Cr animam quos immortale. Sed principes,inquit,
in omni mortalium uita extiterunt aliquot er iudicio, crrerum cognitione maximi,ut Moses,PIthagoras,ner artus,Zoroastres,solon,qui omnes pari consensu non moα
do bee crediderunt ,sed maxime affirmarunt. Nam siquid est antiquitati concedendum, omnis certe illa vereaeram theologia pari sententia id inum asseruit. Hermes enim,qui apud Aegγptios florui Ct qui maximus philosophus, in imus sacerdos, er maximus rex fuit, certe eum Mose ipso consentit, rivis opinioni magnopere a cedit.Nam er Pathagorae diuina ista phiilosophia, quam magicen
97쪽
s PETRI cR INITI LIB. III. Nagicen nuncuparui, magna ex parte ad Mosis distiplima pertinctat:ut qui ad Hebraeos quo i,eoruras do se
in Aegγptu us' perrexerit, illaru scru
riosteria intellexerit.Nam Platonis etiam eruditio ut coit ad Hebraicam uertate fre dccedit: ex quo permulti eum germanum Nobem dixerunt, sed Graece loquentem. Zoroactres autem illo,omni filius,cum magicen qui percolime nihil aliud accipiebat,qucin Dei cultum, ais diuinitatu studium: quo ille occupatus naturae uires, OMimenis potestite egregie apud Persas perquisiuit, ut fariera illi,er sublinitu diuini intellectus arcanu cognosceret: quam partem vel Theurgium multi,uel cabulam alij,uel Nagice etiam dixerunt. Sedenim omnis antiquitas tantuxidetur Hebraris dis Ain pths conrefige, ut uerit rem ab illis acceptam per uarius orbis regiones, dis diuersos populos circinducere, ars illuctrare uoluerit. Quod eo
animo a quibusdam esectum est,ut magis addere aliquid, ac inuenire ipsi crederentur,quum umpta ab alijs apprombare. Quibus relutis Hic nγmus fauonerola Io. Picam complexus,Cr unus is,inquit,es Pice aedile noctra,qui oαmnium ueterum philosophiam, ac religionis christianae praecepta Cr leges percantas: ut haec tua quidem rerum pene omniu cognitis,antiquioribus illis Hierondimo, Au
gumno,Basilijs,Gregorij s,ac DionUjs merito confrri posit. Nam alia ibidem inulta Io. Picus de christo, Ieis gibuos eius, ac religione copiose disseruit, ex chaldaicis atq; Briacis thesauris. quod alibi commodιus recen ui.
Quod apud nostros quatuor idiomatum genera fuisse tradantur.id est Priscum, Latinum, Romanum, &Mistum,& quo maximὶ tempore floruerunt:ae de Hetruscis etiam literis nonnihil. CAP. I I I.
98쪽
DE HONESTA DISCIPL.DΙgnum obstruatione ui est, quod in quoraritim
commentari s legitur de Latina eruditione, Cr qlio maxime idiomate , quibus 9 temporibus maiores insuetarint. Relatum igitur est, quatuor i.isse apud nostros sinisguarum proprietates:boc est Priscan Latinam,Romana, misti : quod ex Varronis autoricite grammatici ueterires tradunt. Prisca est, qua uetustifimi l disiae populi sub Iano uidelicet, Ar Suturno regibus usi sunt cuiu modi carmina quaedam incondita,parums nonris intellem adhue supersunt: ut Saliorum Cr Argeoru sacra, quibus Vararo etiam Terentius meminit. Latina ueia,quam sub Laritii ro,et regibus T usciae caeteri quidem populi in ipso Mistio loquebantur, qua tabulae decemvirales scriptae sunt, ac sacrae legeAer publica quaedi edicta. Romana, quae post exactos reges Ro. populi gesti complexa estruum er hac
ipsam inter poens M .Plautus,Naeuius, Accia Pacuuiu Ennius,eT P. Vergilius maxime coluerunt ex oratoribus autem er hiltoricta M. Cato,Sisienna, gadrigarius,Val. AntiuS,caesarieT N . cicero Mim uero, quae aucto Imperio,et libertate atrassa,varios populos ac nationes in iura ciuitatis admisit. Quo factum est ut Romanu uirtus,ac Iori quendi iusti integritas pasta eum moribuε degeneraret, ex ueteriboetentia: Moribus antiquis res Itit Romana virisq;. Nes autem me latet, Latina quide doctrina ex multiplici, rios idiomate conlis ejiquide cr Osca, et Sabina vocabula a multis olim receptabunt,ut Punica nuc omittimus. Na et Q . Ennius Osce locutu3 est:tu Hetruscas alij si bulas exposuerat,sicuti L Met M. Cic. alicubi testatur.
De nominibus Romanorum,& quod a Sabinis praenomen acceperint, ex foedere cum Romanis facto: tum qua die Romani nomen assumerem. CAP. rara.
99쪽
PETRI CRINITI LIB. III. APud Macrobium, Cr alios veteres, non pauca funeo eruata de potestite Cr ratione nominum Romanorum. Vnde videlicet assumpta, uel deducta sint
sedenim Romani homines, non uno tantum nomine uel
cognomine censebanturised pluribus etiam quam a nostris grammaticis tradatur: sicuti uidere quorundam exempta
possimus. Nam sic utis de Attico lcges,eum quidem bus
appellationibus fuisse uocatum, ut diceretur T .caecilius, Salus,Pomponius, Atticus.Solebant enim Romani, uel ab illis cognome accipere a quibus haeredes relinquerentur, quod alibi demonstravi N ec illud ignoramus,tria praeberistis nomina Romanorum a poetis designari. Vnde illud,
Tres equitum tumis tria nomina nobiliorum.
Sed hae in re putaui obseruandum,quod ab Eutropio striaptum est in Rom. hictoria ad Valentcin Aug. quod equiudem non satis memini, an apud alium autorem legerim. Post multas,inquit,contentiones inter Sabinum populumer Romanum iactum est foedus : ac iure focietatis in eanisdem fententiam conuenere, ut rex T. Tatius simul cum Romulo imperium tenere Sabinis,Cr R om. unus popi ius inceretur.Ex quo ad hoc,inquit, confirmandu Rom. tum coeperunt sabinorum nomina fuis praeponere,salini aute Romanom,ut nouae quide amicitia nominu iura diahcerent:quὰ Actu est, ut nemo deinceps Romanoru abis praenomine haberetur. Neq; vero illud ignoraturis ueteri ru comentariis Iustricos dies illos a Romanis dictos, quiabus nomina infantibus imponeretur. Nu Cr Nondina dea ut asserit Vectius Praetextatus Romani colebi a die nona appellatam, quo uidelicet ipsos in antes lustrarent, nomen imponerent: etsi octauo die foemirus, muribus autem nono,ut in camo Μρcrobianis legitur.
100쪽
Qui maximὸ apud Latinos de Sacris ac Pontificiis uerbis scripserint: & quomodo Reus & Damnatus inter se differunt: tum ex iure ipso Pontificum uerba exposita. C A P. V.
i apud ueteres de iure pontificio, ex antiquis suis
cris scripserunt,percommode visisunt, atq; egrengier verborum proprietates, ac potestitem explicare: ea cum primis restreres,quae ad sacras uoces, quae ad Funera rates, Cr Saliares pertinerent, cuiusmodi autores a Mutacrobio celebrantur: Uectius Praetextatus, ac Flavianus,
ut Labeonem Antistium, Cr Veranium mittamus, qui tabros de Pontificalibus reliquerunt.Sed enim c- ritus accerimonias sacro m inue1tigarent, uerborum quos rarationes, atq; originem mirima diligentia conquiscrunt: quod in his nuper uocibus obstruauimus, quae ad Reum. Damnatum pertinent,no minus uero,quam subtili iuridicio examinatis: siquidem utrunq; uocabulum in votis nuncupandis,atq; persoluendis stequens in uetera m libris comperies. Nam illum proprie Reum dixerunt, qui fustepto uoto in sacris sese m ini astringit: Damnatum vectro dicimus, qui sie a promisis eximit, er uota persoluit: quod in Macrobianis quos coenis ab Eustithio elegiterdi utatur. Vnde illud etiam in ueterum legibus legitur: Qui reus uoti est, accedito ad sacra: Q, damnatus socra rite persolvito. Nam Cr P. Maro, qui ius Pontiscium optime ealluit, egregie id obseruauit: quo loco inquit, Dij,quibus imperim est pelagi, quom aequora curro:
Vobis latus ego hoc candenti in littore taurum constituam ante aras voti reus: excis salsos