장음표시 사용
211쪽
DE HONEsTA DI sc I PL. alia permulta conuicia,quod Eunuchus yret,hoc addidit, ut lanam in Gγnaecio Aceret, pensa diuideret. Quibus idem Narses pari animo respondit:Talem se quide telum exorsirum,qualem ipsa dum uiueret,nunquam satis psset explicare: π simul odio ut fertur ac metu accensus, Longobardos populos in Italiam accersit, ut resim Pannonia ad I talia diuitias σpraedi accedat ne quid ad praesidiu π ultione omitteretur. Fuit aute Narses ut quidam tradunt plus,religiosius, liberalis, atq; muriscus : quod
alias a me commodius reIatum est.
De populi improbitate, ae de exilio Aristotelis: quod inipietatis accusatus in Chalcidem profugerit: tum alia
obiter non iniucunda. CAP. I I I.
Nihil debent in tota uita minus agere, qui prudeliores sunt,quam populo sieipsos comitereinec enim bonis ingenhs,atq; disiciplinu,quicquam est ii male allictu, instiis ,quam imperita uulgi inscitia quod equide innum merus prope exeptis sese atq; improbae philosophoru ac icusati5es,eorus exilia π caedes demostrat: sicuti Socratis,Anaxilai, Apollonii Thianti,G Madauresis Apuleis: quoru Apologiae abunde explicat, quam sit ex Platonia sentetia refugieta uulgi improbitas. De Aristotele autem
philosopho restredu illud puto,quod ab ipso Adamantio Origene ponitur, quo loco Celsi Aphricani Philalethen meducij ac Astatu arguit.Tradit enim Aristotele ipsum a iudicibus Atheniensiu crimine impietatis Νisse accusea
tu,quonia dogmata quaedλut αhos καl ασεβιs in philosotaphia protulisset:quae Deoru cultu minus.pbaret. Ex quo Athenis relictis,chalcide se cotulit:ubi diu uersatus, qualiteris amicoru ad reditu uocaretur,in buc modu restodit: Ex Athenis pride recesimus dq eo aio βctu est,ne caum
savi βrte Atheniensibus daremus iteru scelus comittedi, scuti in Socrato conserat:ne sie impie cotra philosopha
212쪽
,so PETRI cR INITI LIB. α rursus βcisse incusentur. Neq; me autem latet,quod idem Aristoteles quu Athenis x x x. annos i ldicio docuisset,cla se in chalcidem recepit:quonia foret impietatis ab Eurimedonte Hieropham accusatus : siue a Demophilo, ut quida uolunt,quod hγmnum in Hermiam pellic scripserit cui etiam prae nimio ut ferunt,amore sacra strit,atq; hoc epigramma Delphis incidit:
ELeganter Plato Philosophus, er erudite, prudelium atq; iustitii in suis legibus expresst,sed uel in Alcibiade,qui liber de uoto inscribitur,eius honore et cultu sic recesiuit: Pesicure,inquit,est Cr apud ipsum Deu, Cr apud holes bonae meus,iustitia et prudelia praecipue honorari Prudeles aut ac iusti illi merito dicedi, qui probe norunt,
quae erga D eu,quaeq; erga hores agere,atq; dicere coverarit. Hactenus Plato. Quae mei comon et smtetiae vera teris,qua no minus stoicoru porticus,q uniuersa etia Academia honores ino prosccuta est ita enim a philosophis, uelut ex Delphico platu: Sic uiueducuhoibus, tag Deus videat c loquedu cu Deo,tuq boles audiat. cuivi secudat pars,ut inqt Uectius Praetextatus, abiae sancit,nequid a Diis petamus,qSuesse nos indecorusit. Na Plato ide coripiose hoc ipsia libro explicat,quae maxime a Dijs petenda sunt,m quo animo,ne forte in Oedipi rogationes maiore Myctu, et ratioe depellamur. Stoici aute tria potistinua D ijs rogiduastimat,bona metis bona animi ualetudine. tertio coetis. Itas Persas poeta viderur Alcibiade Plato
213쪽
DE HONESTA DI sc IPta rornis pervidisse, qui in Salsa quidem ad Macrinum ' deuotis peragendis loquitur: Funde merum genio,non tu prece poscis emaci Que nis seductis nequeus committere diuis. At bona pars proceraem tacita libabit acerra. cui sententis er illud apud I uuenalem accedit: orandum est ut sit mens sana in corpore Iuno.
Fortem posce animam morita terrore carentem, Q ni statium uitae,extremum inter munera ponat
Natur qui ferre queat quoscunq; labores. Quin er in iure Pontificum apud Romanos ita scriptum
traditur: Ne audento placare donis iram deorum, cautim uosti reddunto:poena uiolati iuris esto.
Quantum concesserint Christo Romani Imperatores, Tiberius & Hadrianus:ac de Alexandro etia Seuero, qui Christum inter alia numina adorauit. CAP. v.
PEUepe accidit,ut a uiris doctioribus quaeratur, quo in pretio apud Romanos Imperatores Christi numen fierit:quo uidelicet tempore,aut quo cultu Romana ciuitatis eum prostcuta sit. At hoc ego quum aliquido essem re stonsurus, tilia propemod- de ipso Christianoris Deo obstruaui. Et primo quidem ex autoritate uetera conjtit Tiberium caes uoluisse Christum a S P. Q. R. adorari, idq; etiam ab eo relatu est ad senatu cu praerogatiua Titaberiani suffragi ut abunde alibi diximus: quod Errimae philus Eusebius,ac Florens Tertullianus albirmant. sed crmox cis Hadrianus de udorido christo cogitauit, eides templa condere inchoauit,sicut Aelius Lampridius ad cois; tintin Imperatore te, titur,qui Iugum inquit Imὰdriduum ab incoepto destitisse, ueritum ne caetera etiam
214쪽
xsi PETRI cRINIΤI LIB. X. templa deserenda: quoniam praemi sacrorum Hadriano persuaserunt,christianos omnes siquando laturos, si ita lud effecisset. Ex quo idem mutato animi proposito,acer rime mox uniuersum christianori sectionem est iusta tus quod Cr commentariis suis er edictu propalam testaritus est. Alexander autem Seuerus, qui optimus Imperator est habitus,quis Antonino Heliogabulo succefit,plurimuchristianis detulit: er Chricti numen inter maximos crselectos Deos recepit. Siquidem in sacrario suo quod ab Aelio Lampridio Larariu appetatur inter principes dianos er animus ut inquit sanctiores christu habuit: e quo ibidem Apollonium T hianeu, Abrahi, er Orpheum coluit. Idcin quos Alexήnder Augustus in minore Iaratario Achillem,eT Hos duces maximos habui ficuti M. cita ceronis er Vergili1 simulacra, quem poeta in omni
Vnde apud poetam Vergilium Ramus aureus: δe uiscus in ilice,in vi. Aeneidos:ac de magia Druydum Vergilii carmen expositum. CAP. v I.
SAtis compertam est,P. Vergilium adeo multiplici, Cruaria doctrina praestitisse , ut m caelestia pariter, Crhumana maxime intellexerit: quod eim diuiniet came probat,in quo Cr sacra omnia, humanae leges atq; ritus tanta eruditione tractantur,ut eu nurari potius homines postasnt,quam pro merito satis laudare. Sed eiusde tame restα remus,in quo de Rumo aures agit, que Troius Aeneas ex
praecepto Sibγllae Deiphila ad inferos detulit cuius etiam1pecie uirenti visco similcm dixit, er in opaca ilice inferaemn: quae omnia videntur mihi ex philo ophia o fueris
215쪽
ia cum Verg. hic, Cr ilicem opacum nominat, quae inter glandistrasetium refrtur. Ab ipso enim po em,ut est autor Macrobius, plerans feri videmus, ut remotiores ritus, Meterum que ceremonius innuendo attingataeis Aurelius cornutus, uir alioqui doctus, fetum hoc de ramo ilicis a Poeta Vergilio Also existimauit.sic autem Vergil. Accipe quae peragenda priws. Lutet arbore opaca Aureus in LIqs,Cr lento vimine ramus, Iunoni infernae dictus sacer:hunc tegit omnis, I ucus,er obscuris claudunt convallibus inbrae. sed non ante datur telluris operta subire, Auricomos quam quis decerpserit arbore foetus.
Moesibi pulchra suum strei Proserpina munus
Instituit:primo auulbo non deficit alter Aureus , r simili frondescit uirga metallo. At vero Dru des qui Gallorum vates ne facerdotes βαrent nihil habent uisco et robore,in quo gignatur sacraratius,sicuti C.Plin. testitur. Hi enim,inquit,robor- lucos
eligunt,nel uda facra fine ea fronde consciunt quicquid etiam illis adnascitur,e caelo missum putant,signums esse electae ab ipso Deo arboris. Est autem id rarum admorum
inuentu, Cr repertam magna religione petitur, Cr ante omnia sexta lana. Idem quoq; c. Plinius,sacrificio,inquit, epuliss rite ub arbore praeparatis,duos admouet candi mdi coloris muros,quora cornua tunc primum uinciunt, a cerdos candida ueste cultus,arborem standit, fice aurea
demetit,cadido id excipitur sago,tum demit uictimas imae molant, precates ut*u donum Deus prosteru sciat his, quibus dederint haec. Hactenus de religione DraFdwm ad robur Cr uiscum,quae poetam Vergilium ut puto ad ruismum illum inreum inclinarunt,ex quo illud fiubdit: ι , sedib
216쪽
sedibws optatis gemina super arbore fidunt: Discolor unde auri per ramos aura re ust. Quales oleis diluis brumali frigore uis cum
Fronde uirere nouu,quod non ua feminat arbos, Et croceo foetu teretes circundare truncos. Talis erat stecies auristondentis opaca ilice se leni crepitabat bractea uento. Fuit in hac sententia er Domitius Veronensis, vir in perquirendis ueterum monumetis acris ingenis, Cr in ex ponendis autoribus diligens, quem tamen immatura mors nobis praeripuit.
De Hetrusca disciplina,& quo studio Romani no
biles ad eam discendam mitterentur, ac uersus ibidem ex xii .additi. CAP. v I I.
M Arciis Cicero quam de diuinatione dis erit,copiose probat populu quide Hetruscu maxime praestitisse
in obseruitis, noscenditas augurijs Cr onentis:na Cr alimquot a ueteribuε celebrantur,in quora, commentae's disciplina haec abunde exponereturi cuti a Macrobio, censiorinos Cr alijs ueteribus traditur.Qua in reseruatu est a Romanis,ut principii iij,qui in Vrbe fresis etruriae populis traderentur,quo hanc etiam diuinandi parte ediscerirent , sicuti uerba haec Ciceronis testititur. Bene, inquit, apud maiores nostros senatus decreuit, quando Ilorebat imperiu,ut de principitam a s sex,singulis Hetruriae potapulis in disciplinam traderenturrine tanta ars propter terinustitem hominum a religionis autoritate abduceretur ad
mercedem er quinu. Ex quibus aperte comt,quo studioer diligetia prouisum est a S. P. Q R. ut cognitio illa Heritrum disciplime coseruaretur. Quod ipsum ex Liuius in Romana historia notaui quo scietistae calleret quxcus
217쪽
DE HONESTA DI sc I PL. ita de caelo tacta essent,omnias prodigia,portenta,er ostentaequod Cr c.PIiti. Cr at asserunt. E x quo etia in sacris veteri ,σ pontificalibus libris ita scriptum luit:. Di cunto ignari a publicis sacerdotibus. I etruriae principes disciplinam docento.
Quibus diuis creaverint procuranto.
Et idem fulaura Cr obsita pianto. Quae ob id adscripsimus,ut Ciceronis locia facilius tener mus. Ora nemo prorsus ignoret, caelu ipsum eiusf partes ab Hetruscis olim gnatas, in x v i.dissum.Na Cr Iulumitasi genera undecim,Cr deos noue,qui ea iaculetur, Erituerut rationes prode do, quid ex quas parte signarent. quod cr C. Plinius ad Vesta lanu Augustum demostrat.
De cura,& periculis eoru,qui Imperio praesunt:ac Saturnini Augusti uerba ad hoc ipsum pertinentia. C A P. V I I r.
Vsi tus est dictum, a philosophis approbatu, ranranos quidem Cr principes quam rurisimi senescere: quonii ta uaria illis,mini summa pericula undequas immineat prorsus,ut quum aegerrime comune livoris,Cr periculi sorte posset euadere. Qui re tot principu Cr imperantiu subitae neces dis caedes maxime approbant qu pauci 'imi omnino fierint, qui suo fato perierint. Itaque permulti admodu reperti unt,qui hanc imperidi curam, uelut inquieti,aestuant e,ac perniciosam relligerul.Quod equide ex uerbis ipsis, Cr oratione Aug. Saturnini imperatoris restrendum censui quo cumulatius a quouis intelli gatur,quam er erudite saturninus, Cr grauiter de Imperatoru discrimine Cr periculis dilberuerit. Nescitis,inquit,
amici,quid mali fit Imperare ita cr gladij cr tela nostris ceruicibiis impendent, imminet hastae,undis sticula, ipsi custodes timentur, ipsi comites Jrmidanturrino cibus pro
218쪽
1όι PETRI cR INITI LIB. muoluptate, non iter pro autoritate, non bella pro iudicis, no arma pro studio. Adde quod omnis aetas in Imperio reis preheditur: fcnex di quistii libabilis uidetur: si iuuenis,
inest furor. NMn quod imperatorem me cupitis,in mortis nece statem me trahitis. Sed habeo solutum hoc mortis, soliri perire non potero. Haec hactenus Saturninus, quum a suis purpuram esset indutus cuti M.fatui nus asprismat, eleganter quidem Cr docte. Siquidem bonus literas Saturninus egregie coluit, Cr facultatem oratorium silaisd:ose didiciti. quod Cr Vopiscus homo diligens recenset.
De antiquorum proprietate in carmine in rebus exprimendis : simulq; Accii poetae uersus appositi ex Asegonautis elegantissimi,& Ennii. CAP. I T.
IN praeceptis ueterum, qui de ipsa elocutione scripserirunt istud praecipue uideo commendari, ut uerba rebus maxime conueniant: π in quaque actione describenda fc absoluatur oratio, ut res geri potius, quam componi uideatur. Ita enim interesse te putes, non legere, cum iu cunda uerbis suavibus, atrocibu3 astera, quieta sedulu, deductis humilia,grandibus ardua pro eruntur: unde illa orationis honestis, Cr quasi certa in decus oritur. Quam quidem partem summo studio uidentur mihi consecuti uera teres autores, m h praecipue, qui abutis ediderunt, uem. Pacuuius, Attilius, Naevius,Cr Accius:quod in illis uiritae gesti,er hominum mores, habitusq; pro re ipsa effino gerent,uis exprimerent. Cuiusnodi carmen illud est Aericiunum ex Argonautis n quo pactorem elegantisime deo scripsit,qui primam nauintimi nomen Argo, procul ustis ciens Mico mirabundus in hunc modum uocistrat: Tanta molis Iabitur,nemebunda ex alto ingenti sonitu er strepitu
219쪽
Ita din interruptam credus nimbum uoluier, Dum quod ublime uentis expulsum rapier Saxam,aut procellis: sed globo os turbines Existere ictos undu concursantibus: Nisi quas tene Bres pontus strages conciet, Aut sorte Triton si scina uertens stecus, Subter radices penitus undanti in freto molem ex pro undos eam ad caelaam eruiti Quod carmen non Priscianus modo grammaticus repetit seder Q. Lucilius Balbim in illa celebri distulat te de natura Deoron. etsi alicubi deprauatum,nis inuersum Iegiatur. Iam uero π illud Q .Ennii nonne adeo proprie, adeo erudite sectam est de augurio Romanae urbis condendae,ut in media Vrbe uersari te credas. Romulus imm,er Rinis certantes asticere de imponendo Vrbis nomineint minus forte mirum sit, si er Hadrianus Imperator Ennianos Annales una omnia quidem poemata commedauerit. Sed
apponamus carmen: certantes magna curs,tum cupientes
Regni dant operam mul austicio,augurios In monte Remus austicio se deuouet,uis fecundam
Seruat auem foIus at Romulus pulcher in alto , Onerit Auentinoseruat genus alta uoluntllem, Certabant Urbem Romam ne Remum ne uocarento , Omnibus cura uiris,uter esset Induperator
Expectant:ueluti consul quis mittere signum Vult,omnes auidis ectant ad carceris oris, Qui mox emittat pictu e saucibus curru sic expe ut popillim dis ore timebat,
220쪽
isa PETRI cR INITI LIB. z. Rebus utri magnis uictoria fit data regni. Interea sol albus recefit in instra noctis, Exin candida e radiis dedit im foras lux, Et simul ex altoBnge pulcherrima praepes,
Laeua uolauit auis mul aureus exoritur fol. caedunt de ciuo quatuor ter corpora sancta
Alituum se praepetibus,pulchri s locis dant. consticit inde bi data Romulus esse priora, Austicio regni 1tibilita scamnasol s.
Quos uersius Cr apud ciceronem comperies, quam diuis nationA partes prosequitur.
Que ratio fuerit, ne flamines sacerdotes apud Romanos nodii alique habere possent in uestibus: & ci libera de aperta esse debet aiora eoiactio inter amicos. CAP. T.
IN his sacris atq; ceremon f, quas flamines sacerdotes
apud Romanos diculur obseruasse, er illud i ueteribus notatum est: ville nos,uti nodum ullum haberet in apice, in cinctu,aut in ulla alia parte. Qua in re allegoricos intellexerunt pertinere ad uirum integra Me,optimus mori. bus praeditum,nihil disii uter,aut subdola agere in Deorum sacrusta libere,CT aperto examine,admem er ueriritatem omnia referre. Quod ipsum in amicoru quos ostia eqs praemii in est,ut 4 chaeroneo Platair probaturis modo ij sunt tales uir quorum uirtus atq; prudentia optime intelligat,quantusit amicorum causis atq; commodis conrieededum quod Cr poeta Lucilius docet in carmine ad AIta binum,quo uirtutis dignitas,officium,ais gratia prudenαtifime exponitur. Itas consueuit Oricessurius noster ita amicos probare,ut in eoru animo iudicium,in iudicio ost
cium reponat uisunus,quitam equidem iudicio meo conta
sequi possum,in omnibus uitae muneribus aestimandis ars cognos