Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

발행: 1543년

분량: 645페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

PETRI cR INITI LIB. VII. - Decades uocant, non ip e qui scripssit,stdβstidiosi

legentium desidia diuisit. Seder L.Flo libros CXL. eiusdem autoris recenset, sublato penitus nomine Deca dum : cum uniuersam historiam in Epitomen, uel ut Laαtine loquar in Breuiarium contraxit. Id Cr Politianus olim ita libere nobis concedebat, ut nostrum quoque dilια gentiam magnopere commendaret in perquirendis, atque

examinandιs ueterum monumentis. De Bonifacio Pontisiee Romano eiusque insolentia,&ambitione: tum eiusdem scelestum facinus relatum contra Prochetum archiepiscopum: ac de improbit te & impudentia Christianorii pontificu. CAP. x Io.

NE I; illud a nobis praetermittendum est, quo minus in his etiam commenlarijs legatur de Bonifacio Pontifice Romano,qui Caelestino succesit in potiscatu. I s enim tanto ambitu, tantas libidine Gebellinorum partes tradiatur ut e infectitus, ut minime ueritus sit permulta escere iniquit imis artibus,dis incredibili in olentia: neque in principes tantum Romanos, sed in ipsos etiam sacerdotes:

ceu illud contra Prochetum Genuensem Pontificem,qAcmarchiepiscopum uocant. Nam quo dies acra cinericia cel bruntur,mos est apud christianos, ut Pontim Maximus prodeuntes sacerdotes ad eius pedes excipiat,us, eorum capiti cineres apponat:singulos ubinde commones,cr cianeres esse illos, Ex in cinerem reuersuros. Cum aute Pro

chetus sacerdos,qui habebatur inter Gebellinos, constitis sti ad pedes pontificis, inibi Pontifex Boni ictus uerbis

perinutatis,quae pro religione essentur, Memento inquit quod Gebellinus es,Cr cum Gebellinis morieris: π βmul cineres sacros in eius stonte atq; oculos proiecit. Quo vin

telligi potest ab omnibus,quanta fit eoru hominum iniqui-

182쪽

DE HONEsTA DI sc I PL. raqus,dis impudentia, qui sub nomine religionis nihil non licere sibi opinantur. Num cum ad instruendos mortalium animos,pucems humano generi conciliadum, creati atq; instituti sint,nihil amplius existimat,aut magis conantur, quam pro libidine seditiones principium excitare , ne rius uoluputes flagitionime explere: quod et Thomas Aquinu, er Aegidius Rominus, magnis commentarijs

diserunt.

Seitum responsum Aristippi philosophi,iam rogaretur eur homines doctiores diuitum domos, atq; Prineipum se

quenter adeant: minime autem ad eos diuites. CAP. Xtur.

P Rudenter ac scite resto um est a CFrenaico Aristippo,interroganti Dionsis,quid in cause foret,ut philosophi de eruditi homines diuitum aedes accederent, eo rures fores ac limina contererent: diuites autem minime id agant.Quoniam philosophi inquit probe intelligunt, quae desint diuitibus, Cr quibus maxime egeant: diuites autem hoc nesciunt. QRocirca pereleganter Picus noster Nirandula dicebat,nullum se animal uidere in omni uita

monilium stultius,atq; insolentius, quam diuitem homirinem, qui bonarum disciplinarum 1 t imperitus, a stu, d sq, liberalibus abhorreat: quoniam diuitia illae impuridicis uoluptatibus atq; desidiae paratae sunt, neq; in usum

hominum, aut aliquam vitae utilitatem erogantur. Inq; minime mirum est,si Alexandrini reges,dis caeteri prinacipes, summis studiis,tamq; accurata diligentia doctiorum hominu ami liaritates, dis femones conqui erunt. Quam rem epistolae Graecorum principum,ac Romanoaerum abunde indicant unde illud peruulgatum,Σοφοi πέραν

PETRI

183쪽

PETRI CRINITI

COMMENTARIORUM DE

HONESTA DISCIPLINA LIBER VIII.

De Simone Samarite, qui Magus dicitur. & quomodo in Urbe pro deo habitus sit, & quo cultu atq; honore fuerit. ex Tertulliani Apologetico,& aliis autoribus. CAP. t.

O N dixerim qua uoluptase ac studio sacris autoribus incumbamus, eorum; Iectionibus delectemur sicuti celebres sunt Graece scripserunt,origenes Adamatius,clemens, Eusebiim Pamphilus, Iustianus martγr,Basilius, Io. chrysostomus,Gregorius Naetiis an enum, Epiphanius, qui cognomento et olαλλι s est nuncupatus,alhq; complures ac ex nostris etiam Tertuialianus, H iturius,cγprianus, Augustinus,Hieronγmus,Rufinus, Ambrosius, Gaudentius. Nam horum quidem comis mentara perinde nabi atq; thesauri uiderisOlen in quibus tam uaris,iam multiplex doctrinae, rerumq; omnium cognitio est,ut uniuersam prope antiquitate,legras omneu, er philosophiae placita contineant. insod ego nuper Isim expertus in Eusebii ac Tertulliani commentarijs legendis, qui ambo Cr ingenio Cr doctrina summa praestiterunt.

sed quod in Apologetico de historia Simonis Magi ins

nuat,apponendum putaui, quo loco de ueterum dijs agitacum Laurentia inqVit publMiscortum colim,velim aDtem Laidem,aut Phrγnen inter Iunones, Cr cereres , ac Dianas adoretis cum Simone etiam magum stitua cr inis

seriptione sancti dei induguratis. Quod autem stilua Terta tussianus Simonis dei nominet,scribenda hic sunt,quae Ii Auus martor ad Augustu Antoninuscribit, na er hoc Pa

184쪽

Simon quidam Samarem ex uico, qui dicitur Gatino, claudio caes imperante, magicis artibus,ta' ope Acinoant suffultrus, in urbe nostra quae omnium tenet Imperium quam plurimis deceptis Deus est decrem G apud nossit lucri honore donatus, quod in ipso TγberisI mine inter duos pontes collocutu est,addito etiam hoc tiatulo,Latinis literis perscripto, si MONI DEO SANC T o. Nam Cr eundem omnes prope Samaris, ac nona

nulli ex caeteris populis, perinde ac summum Deum eradorant, G confitentur. Mitto autem quae Hieronamus de eodem cribit, ne plura conferiri curissia videari cum

figisse illum ex Vrbe aserat, Miaq, scisse prodigiorum

insignia.Origenes uero Adamatius ab his uidetur disse Ere,qui Simonem ipsum dici eiusque disciplinam minus celebre uisse. Ita enim refert contra ces' Philalethen: Voaluit er Simon Samarem magus sua arte Cr comentis non paucos e medio tollere multos enim uis ut puto praestia gijsment: nunc vero ex omnibus, qui ubique gentium. agunt,ne ad x X X. quidem coperias,qui irrum sectentur: er ij prorsus circa Palaestinamsunt:in reliquis uero orbis terrum prouincys nec Simonis nomen auditu est,cum ipse laudis er gloriae auidus hoc maxime percuperet. Quod βqua eius nominis Ama extiti ea quide ex Apostolaru biis storia innotuit. haec Adamatius.sederim quae in Egesepihistoria de hoc tyso Simone asscributuri minus adhuc rea repti sunysed cosm omnia, et a uero assiena prudeliores extimarat,s siciete videlicet Imperatore Nerone deuolaueri imo enim Lucis hoc Antiochenus omisisset,praestristis cum restratur a nostri eunde quide precibus apostolarum decidisse,ac iuxta Ariciam crus alterum insteri cii α De Aeg

185쪽

u, PETRI cR INITI LIB. VIII.

De Aegyptiorum antiquitate,eorumq; urbibus, ex Pomponii Commentario:ac de aliis etiam regionibus nonnihil

obseruatum. CAP. Ir.

I Radiim est in vetera comment xijs,Aegγptios quia dem populos haberi omnium vetustifimos,tum rerudisciplinaruris coplum fuisse inuentores,ex quo terra rum parens Aegγptus appellata est:quod cr strabo phialosophas, er Appion pol histor,alijs flentur . sed illud in primis memoria dignum, ac mirificum putaui, quod a Neu Pomponio scriptum est de isdem Aegπlijs, in huc modum AegIpiij nquit,homines uetustifimi sunt,trecentos enim Cr X X κ. reges ante Amasint,ac supra X iii. millium annorum aetates certis annalibris remunt mandaαturas literis struant sim Aegapti sunt,quaterctuos cumsus uertisse sidera, ac solem bis iam occidisse, unde nunc

oritur. Quin er xx. inquit,millia urbis regnante Amasi habiturunt: tam sua aetate clarifimas dicit, quae procul amari iit, saγn, Memphim,sγenen,Bubanem, Elephant ac Thebas,quas uel ipse Homerus poetarum maximus centum habere portas temtus est. Quod autem in Aegγα pD κ .millia urbium Mela constituit, id ego legentium iudicio aestimandum relinquo: ne probare illa nunc uidear, quae portenta g pleri , ac prodigia nuncupentur. Numqui de urbibus scri erunt , per epe inter e dissentiunt, quod alias demonstraui. Sedenim in Bactrianis mille urisbes fuerunt,in Italias tingentae, in creta XC.lita probis distoribus traditur. Sed hanc partem de urbibus secreto operridi s volentibus, plicabimus.

De triplici dicendi genere apud ueteres,et quo maxime stylo uti sunt Romani, Hispani,& Punici autores,ex Mirandulae sententia. CAP. m.

Ersutus sum nAper cum Pico Mirandula,uiro Cr intagenio magno, er doctrina multiplici, cum quo non

186쪽

D E HONEsTA DI sc I PL. tis dixerim quanta animi uoluptate de Isteris er honestis Gsciplinis agamus: veluti cum nuper de antiquis scriptoriabus iudicium Acere adeo ut nihil dici uerius aut prudenistius posset:sunt inquit apud Latinos plura scribendi genera: unt qui delectent unt qui doceant, qui et asticiaut, Cr qui moveant: unt etiam qui plura ex bis,Cr qui pauis riora confiequuntur.sedenta fuerunt,inquit,non pauci nquibus Romanu σ elegans elocutio : alij rursus ueluti municipes,o agrectes,quas sub alio caelo sermonem diis

dicerint.Romani omnes in suo genere prefi,elegantes et proprii ut Iulius caesar, M. Cicero, Sallustii ις, Q .cusetius, Liuius, I unius columella, er cor. Tacitus. Histans autem florentes, suti, Cr qui ad peregrinum inclinent: sicuti Fab. Quintilianus,l ilarius,Cr A1ineus senecd.Suetoniam his, Cr Plinios addebat, quod essent in scribendo similes guriij cx Graecis uocibus cupidius, ac in olei

ter uterentur: quod er maxime Histans ingenijs pro priu.Punici er carthaginienses,duri, daces,improbi ut Flores Tertullianus, Apuleius,c prianus,Gr capella.Priores inquit Romanu iusseruarunt, ac nulla prorsus uitia informone admiserunt: sequentes ab his declinarunt:tertii pala aberrites, virtuti uitiu praetulerat.De Gallicis,inquit Picus, ingeniis no loquedu:ut de casiodoro,Apollinare, Fulgetio,qui imthologica Iusit: de Enodio ite ac caeteris, quom comentarij asticiedi unt,non probidi.Haec mecum Nirandula in Marciana bibliotheca Florentiae disseruit.

De falsitate oraculorum, quod ad principum nutum fer bantur , exemplo Philippi Macedonis, ut Demosthenes& alii probarunt. C A P. IIII.

FActus est libcr a plut cho philosopho de falsidite

oraculorium, quod ea uidelicet non modo ficta ac sit si , sprent,

187쪽

τ34 PETRI cR INITI LIB. VIII. Dent,sed interdum etiam ridicula, hominum commen

tu temere coprobata.Demosthenes autem uir ingenio acrier callido prudenter diceba cum fraudes ac deceptiones oraculorum uideret, Pγthiam quide suo temporet i, quod ea scilicet imperio ac nutu Philippi regis a sacerdotibus Delphicis promeretur,quae in eiusde animo aelibidine eo grueret. In quo Jacile possumus cognosse, antia quiores illos,praesentas doctrims Cr prudelia excultos, neutiquam istis deceptionibus fide habuisse. Nam er illud quos restonsum ex Delphico ut aiunt de rege PFrrho,. Aio te Aeacida Romanos uincere postie: Falsum omnino M. cic. affirmauit, adhibitis eli rationiaebus,cur ita demia referret. Primis,inqui nuqui est Apollo Latine locutus. Deinde etia fors haec Graecis quide in auis dici estsed et PFrrhi tepore Apollo ipse uersus facere deferat. hactenus cicero. Sedetum potiu/ id poen Ennius

pro tepore cosmit:quonia sit poetis ipsis cocessum, non modo fingere aliquid ed metirierit,er Alba dicereatas merito ab eode cicerone dictu est, Aperte quide covincitur cetera omnia Delphica parusγncera uisesquia itidea pleriss philosophoru copiose scimus assertu:utdiligeter Paphilus Eusebius ad episcopum T heodoru demonstrat.

Annei Senecae locus in epistolis expositus de meta sudante in urbe Roma:ac de Pub.Victore qui de regionibus Vr- . bis scripsit. C A P. Y.

IN epistolis Annei senecae ad Luelliu uerba haec sunt:

Redas transcurrentes pono, ex fibrum inquilinumer ferrarium cicinum, aut hunρ qui ad metam sudat tem tubus experitur er tibias, nes eandis , sed exclammat. Quo loco quid intelligamus medim futantem, viri

olim doctiores quaeserunt: sed nihil tum inuentin est,aut prolatum

188쪽

DE H o N E sTA DI sc I pia r 3 prolatu, quod hoc ipsum satis exponeret. Sciendia autem locum ipsum in Romana urbe Aile,ri ex re appellatum: nam Metae quide in urbe er Netula cui gramatici proabant lapides erantiquasi contextaentes, ita enim Graece postsent appellari quonia meta est perinde ac turbo inuersus: cuiusmodi sigies adhuc in compitis stectantur, quae

ad instir olindri propemoductunt. Erat autem locus hic, que Meta udante Seneca uocat,in regione Urbis quarta, in qua temptu Pacis,suburra itide, Sandalaria, ex horrea cutinearia cuti a Pub.Victore traditu est: qui in X i κ. Vrbis regionibus ea prope omnia restri, quae scitu digna, er memoridui erentur: etsi magis haec ipse Victor notatanal,quam explicat sic ut breuiariu Roma. Urbis et quasi locoru περιοχή uideaturi quod et Bern.noster Oricellarius putat, qui Pub.ipsum no modo Vidua obseruatione expoα ni sed Urbis totius ambitum, situm, magnitudinem, ac partes pari diligentia cr studio exequitur, collectis stre his omnibus,quae ad hoc absoluendum pertinerent.

De Milonis Crotoniensis robore ex Pausania ae de Maxumino & Firmo Roma.Imperatoribus,quo robore,& qua forma fuerint. CAP. VI.

Complura pasta leguntur in antiquorum monua mentis de Nilone Crotoniensi , cr eius clarifiamis gestis, ex robore: sed apud unum tantin Pausuriniam ea restruntur in Heliacis, quae mirifcam sane, poties prodigiosam viri fortitudinem arguant, quod ego subi ciendum putaui. I s igitur M ilo ex oppido crotone uit, or in athletica praestitit: ita malam Punicum tenebat,ut nemo illi e munu extorqueret, aut digitum coralgeret, quum is tamen nullibi malum uderet. Idem

189쪽

ris PETRI cR INITI LIB. VIII. er c.Plin.inquit,quod is quus et costitisse nemo eum e uestigio educebased er chorda fronti ueluti coronam alligans retentos iritu, nis plenis firmabat. Naaxinuniumcae Aug. qui Thrax fuit, Milone crotoniatem vulgo appellarat:qu)d G manibus humaras traheret, eda onustim propelleret,alias suprafide permulta efficeis ret.De quibus er Iunius Codrus,er capitolinus scripstaerunt. Firmus uero quem cas. Aurelianus latronem Aeraptium uocabat ut Vopiscus tradit ad Bassim, titura fuit ingeti,oculis promitatibu capillo cristo, rote vulnerata, uultu fusco eliquaeri corpus pilosius er bistidus,ita ut editarion uulgo dicererur : robore sic insignis atq; egregius, ut triariu uinceret.Nam Cr incude pectorisuperpositam, tunde tibus es hconstititer pertuli cum ipse resupinus erin manus curuatus pedere potius, quam iacere uideretur

De iis qui tacundiores suerint ad prolem procreandam,ae Proeuli Augu.uerba de ingenti sua libidine. CAP. vis.

Mirim est quod ab antiquis truditur de quorundam multiplici er numeros a sobole,in quorum numero

etiam reponitur Artaxerxes ille persarum Rex. Is enimc x v. filios habuit:ex quibus quinquaginta in eius necem constirantes,eum occiderunt: ut minus id strensim uideaturi cum ex tanto numero,nullus ut inquit Trogus reperius sis, quem a tam impio ac nefando celere patris maleaestas,dut pietas reuocarit. Quin er Euoche xx κ. quide peperit illas, sicuti a ueteribus scriptwm est. Nam Cn. Pompeius in theatri ornamentis, quu mirabiles reru hoα minuras effigies poneret,Euoctes siti lucra constituit. Haec enim a xx. liberis in rogu. est illat sicuti c.Plin.ad vestalianu August.restri.Proculus autem cae centu Sarmatis uirgines,qua labialo capta lint,intra dies x v. ut

190쪽

DE HONEsTA DI sc IPL r,ripse gloriabatur grauidas reddidit. Adeo libidini dis neri quilis deditus fuit: quod etiam Flauius Vopificus detem-tur. Sed apponam uerba eiusdem Proculi I mperatoris ad Metiunium:centum,inquit,ex Sarmatis uirgines cepi ex his una nocte decem iniui: omnes tamen,quod in me erat, intra dies κ v.mulieres reddidi.

De xit. Romanis Diis,&eorum nominibus,qui singulis mensibus apud ueteres praeponerentur, ex antiquo marmore e Ennii carmen additum. C A P. v I I r.

IN cidi nuper in monimenta quaeda Romanae vetustitis, in quibus er ratio er ordo Romani anni deprehendi turri quibus uidelicet Irrijsidui etiam Dijs sacra essent peris agenda. sed qκod in primis me tenuit,repertu ibidem es sugulis quide mensibus uos quasi Deos, ac namina asia gnari,in quom tutelam restreentur.Ex quo persepe etialegitur x ii. dijs aras uise in urbe constructas. quod alibi copiose disserui.Nunc uero e subqcii ordine,qualis in

hisystoru monimentis reperiturrique vel Pomponius Letus,uir antiquitatis studiosus,ad Laurentiu Medice Floreis fiam milli. Ianuarius in tutela Iunonis:Februarius, Neptuni: Martius, Minervae:Aprilis,Veneris: Maius, Apollinis: Iunius, M recur :Iulia Iovis:Augustus, Cereris: sep be Vulcani:October, Martis: Novebe Dianae:Decebre, Vestae.Que obseeruatio ad eoru quos comentarios pertinet,qui ncto CT annaliu historia explicat. Otauero Ennius poeta disticho et ii nobili xii. os coplaxus est,quos alij patrios et penates,Varr.urbanos appellat:quora initagines ad foru ut iugi dicatae viberetur: sex mares,et foeminae totide:ut i capella Martiano,eT L.Apuleio refertur. Iuno,Vesti, Minerua,cerras,Diana,Venus, Mars, mercuriasu ovis, Neptuna Vulcanus,Apollo.

SEARCH

MENU NAVIGATION