장음표시 사용
431쪽
DE HONESTA DI sc I PL. 3 et Refert Augustinua eius nomen tutandis Irumetis praefuisse:ut Nodmin,Patelenum,ta Hostilinam, de quibaes comniode diximws.sed er sacerdotes Tutulati ob eam rati nem uocati fiunt,quod in sacris capitibws,ceu mitram habere consuevissent,quae Tutulus diceretur, quod etiamnum christiani sacerdotes Iere custodiunt.Matres possimis lias conuolutosia uertice capitis crines tutulos dixerunt, Mi Varro asserit,qui saturaim carmen exponen de Artageis atq; Tutulatis copiose disseruit. a in re Sex. Pompeius uidetur dilbentire,qui Tutulum pro ornamento ca pilis Flaminicarum accepit,quod innexa crinibim purpurira in uerticem extaret. Hinc Tutuli milites, er Tutanias deus nobilis,quem omnes mortales ut inquit Varro laborire astecti inuocarent:quod ijs praefidim dis opem asteraret.Tutelares item dij,qui Lares, Patrij, er Magni dicti sunt:Tutelari s sacra ueterum annalibus celebrata: in quibus patrocinium er salus urbis,uelut i certis nu iniribus,rogabatur.Fulgentius Tutulin pro pallio exposivit, quo Roma facerdotes caput obnubere cum in sacris versarentur, in quo Varronis ac Numae testimonium citat. unde cr illud inquit V ergilianum: Et capita ante aras Phogio uelabat amictu.
Lapidare,& Lapidationes uario significatu intelligi:& quid item Lapidescere,& Lapire sit. CAP. v I.
Multiplex ac diuersa significatio est in ijs uerbis,
quae Lapidare, er Lapidationes dicimus. Nam de eaelo lapidatum inter prodigia legimus:pro eo quod est apides plui sicut apud autores frequenter comperies. Hinc illud apud C.Suetoniu de Germanici cae obitu. Qiro dea
functivi est die lapidata sunt templa ,subuerse decra arae, tirua quibusdam familiares in publicum abiecti Lapida-A I tis
432쪽
PETRI cR INITI LIB. XXV. tionem uero facitim in aliquem intelligere debemus, eumn in eum lapides coniecti sunt quod ipsis principibua Roma. alicubi accidit,ut constirationes di, impetum,atq; lapidationes contra eos populus faceret. M. Tullius hoc verabo utitur locis multis,σ in gestis Clodij: Marcellinus, inquit,cum grauiterquestus esset de cIodianis incendijs,trucidationibus,tupidationibus,sententium dixit. Macrobius autem ut interdu audacior,nimiu/s nouitatis affectrior, paulo durius,Lapidare pro incessere, er notare usus est. Nam cum de Laberij poetae mordacitate di erit, eiusq; versiculis in c.caesarem:Vniuersius,inquit,Roma. popuα ius ad unum Caesarem oculos Cr ora conuertit, notantes eius impotentiam hac dicacitate Iupidatam. Dicutur etiam Delapidati itinera,quae lapide strata unt,ut a sex.Pomet peio traditur:sicuti Dilapidare,pro expugnare, et deperdere.Elapidare apud Plinii ,pro eo quod est Iapides eximere. Lapidescere vero apud eundem nihil est aliud quini obdurescere,et in lapidem conuerti:quod Graeci mosν dicunt. In flumine, inquit,silere ultra Surretum,non uirgulta modo immersa,verum crylia lapidescunt. Qua figura sunt:notescunt,senescunt,cautescunt,uirescunt,opvlscut, lutescunt alia generis eiusdem, quibus maxime traditatur dele latus Furius Antias:etsi a CGellio Vindice accusatur, quod in his Latinam linguam dedecorauerit. Apud
c.Pliniis sepe idem comperies: quod illi necessariu fuit in tam uariu rerin historia, ac multiplici naturae opere destribendo. I iis ilentius uerὸ Pacuuius Lupire dixit, pro rigescere ii Tragoedia:
Lapit cor cura,aerumna eo mus conficit.
Quod ipsum ex Nonis; diligenter obseruauit.
433쪽
Quo nomine apud ueteres Manna diceretur:ac de illius usu,& cognitione apud medicos: tum de Manna thuris nonnihil. C A P. v II.
P Aulo ante accidit ut Venet ijs agerent,dis insermo, ne uisi bonum doctiorrum adessem: inter quos bilem mihi mouit, ne risum dicam, quorundam medicorum inscitia: quccum de Munna mentio haberetur,pari improbitate atq; ignorantia asseuerabant, non multis ante secutis res ante Galeni aetate ad n ostros inuectam fuisse induriam:quod a uero maxime di idet. Siquidem mannae M us ut nostri uocunt uel Tiberio caesimperante a medicis probatus est tametsi alio nomine Romani autores eum appellant:ut in plerissalijs eontigit,quae ad usum uitae pertineant. Astipulatur huic siententiae cor. Cesus,qui curari quaedam bulcera tradit, si perunguntur ineste addito rore
Syriaco,aut amaris nucibus. Quo loco Sγriacum rorem pro eo intelligi oportet,quod a nostris medicis Manu,Hebraico nomine uocatur: cuius humor, ut constat, S rijs olim populis celebratus est. De quo cum plures, tum Diomscorides copiose ad Arium scribit:Munnam restrens,qκαὲν κονδρ dicitur, probari in Libano candore praecipuo, eamq; adulteruris addour resina ex pinu,uel tenuis imastigo, quam γν γ appellat. sunt qui in Papinio poeta de
manna intelligant,quo loco Pulaei nos Cr Hebraeos liquores nominat. Orpheus uates er hanc inter T hγmiamata refert. Mitto Galenum er alios medicinae aut ores,qui nobis hac in re patrocinantur. N ostris temporibus ea maxia me in pretio est, quam calabrensem uocit, cuiud commendatio habetur albicans er Iriabilis di sunt, qui hanc sγriacae praeferant. Minime autem me praeterit, vel in ipso thure monum dici a Plinio,Cr alijs, inicia thuris,
434쪽
sto PETRI cR INITI LIB. XXV. quae elisaesunt.In thure liquit Plinius,elisis concussu miri
cas nutrinam uocamus. Quod et Barbam Hermolares non
ignorauit,viris perquirenda omni antiquitate dilucns
CT accuratus. Quae habita sit apud ueteres autores minor mulcta,de
maxima,ac de multiadis iniuriis,ex x ii. tabulis diligenter obseruatum. CAP. vor
APud eos autores,qui tuis ciuile profitentur, complura ac uaria de antiquoriam poenis traduntur sed hoc Iota eo illud adnotandum existimo, quod a grammaticis serva. tu est de Minore mulcta, ex maxima In κ i. igitur tabulis uiginti quinq; asses illi appellati sunt, ad quos inuta
haec minor pertineretquod intulisent alicui iniuriam. Quo circasicin x ii. tabulis scriptis fuit: si qui iniuriam alteri fixit, X X v. aeris poenae sunto. Tune enissinguli asses librari erant, quos S. P. Q. R. in usu haberet: ut a Sex. caecilio Iurisconsulto asseritur. me latet,paulo mox hanc legem de uigintiquius ussibius fuisse abolitam, Cr a praetoribus reiectam, iudicesque additos recuperatores,qui damnum illatae iniuriae uindia carent:quod Cr Q .Labeo retulit, ut a Gellio in Atticis commentarijsscribitur. Notin praeterea est, quod ex iis literis signarentur,qui tali poena essent damnatis
vigintiquitis ases legitime condemnati sunto. De Naxima poena,quaesumma Cr suprema dicitur,scripti est a Pompeio in huc modu:Mulctam maximam ueteres illam uocanui, quae trium mi tu er X X. Uium foret. si quidem neses habitum est,quenqua pluris quum XXX. boabus,et duobus ollibus mulctari. Existimabatur autem bos erat ibus, is decinibus: diussieruatu Romae fuit per ipsas pecudumiactare ciuiu delicta: in quibus stre suauediuitias
435쪽
DE HONEsTA DI sc I PL. ita uitias habuerunt:nnde Pecunia,Cr Peculium nome accopit:quod a columella,er alijs pluribim traditur. Non me praeterit hac in re dissentire A. Gellium,qui minorem mulctam ad unu ouem restrei scribit, ex autoritate M. Varronis. Clim citatuis,inquit,s reus,nes restondit, excusatmnon est. Ego ei unum ouem mulctam dico.De poenis xero in bune modum Cicero Octo liquit, poenarum genera in legibus continentur:hoe est,Damnum,Vincul Verbera, Taliones, Ignominiae, Exilia,seruitutes, Cr Mors. De quibus anno superiore, cum Ferruriae agerem in palatis Herculis principis,permulta disserui eum Pandulpho collenuccio I urisconsulto,qui aetate nostra ueteres omnes di
sciplinas studio de diligentia singulari prosiquitur.
Quain sit sugienda illa Respub. in qua magis diuitiae, quam uirtus aestimetur:& quod holas praediuites danosiores pleruq; sunt in ciuitatibus:ex uerbis Ioannis Canaccii. C. IX.
PLato philosophus, er alij ueteres copiose disserunt, quam sit ea lamito, illa ciuitas, atq; detestibilis , in
qua plures,Gr ampliores honores diuitijs babentur,quam uirtutibus. Quoniam ubi diuites atq; locupletiores I inpeαrium habent,caeteri omnes non modo contenuntur,uerum etiam iniurijs plerus,Gr iniquistinis columelijs liciuntur. Nes enim res iciunt ad aequitatem, er ratione, cum tales in regeda ac moderadu ciuitate uersantur: sed aflictibus,dis libidine ducuntur.De quo egregie nuper CT grauisime dilutauit Ioannes Canaccius, uir unus quantum equidem uideo praeclaris moribus, er excellenti virtute insignis. Turpe est,inquit,cum in proba ciuitate =enes instituta magis conceditur improbis uoluptatibus,quam boonis disiciplinissed illud in primis turpifimu,cu uiri sapiente ρr qui optimis consilJs praesunt, a diuitibus Occupantur s
436쪽
is L PETRI CRINITI LIB. XYRtur,ac uelut fam. costisatione reqriuntur. Na ingentes, nimies diuitiae in libera ciuitate luxum primo,er libidianem, inde ambitionem atq; scelera pariunt. Proinde nisquit, minime imprudenter fictum ab ijs est, qui decretis, atq; Iegibus stituerut in suis ciuitatibus, ne qui ciues maiorem censum, quam par videretur, posederent. Quae res
quandiu obseruata est,optime consultum existimatur huismano generi: felicioress illae urbes,atq; firmiores habitae sunt,in quas auiditas lyti cumulandae pecuniae tardius dea uenerit. Sed in ciuilate,inquit,nostra si que forte uolumius cognosse,primum hoc rogamus,quantum babet,quam lori ples est,quantis opibus ac diuitijs excellit: neminenis existimamus habere prudeliam aut praestire ingenio,praeter hos homines,qui magnis Iaergitionibus, er ambitiosis sumptibus sese ampliores, clari res demonstrant. O vos ut quaestum pro innocentia,pro uirtute diuitia prosapientia durum babeant. Quod ab ipsis Academicis probatum,qui diuites plerunt malos esse referunt,atq; alijsperniciosos:quoniam caeteros omnes deliciunt, cum ad duri fulgorem,quasi ad ueram felicitatem,omnem uitae cursum atq; industriam dirigunt. Hactenus Canacrius. Ova in re Euripidis poetae carmen adscribedum est, quod ab eo sub
auari Luitis persona refertur: sine me uocari pestinum,ut diues uocer. An diues,omnes quaerimus nemo,an bonuS. Non quare,Cr unde:quid babeas tantum rogant.
Vbis tantus quipp,quantum habuit,fuit. Quod se nobis turpe sit quaeris,nihil.
An diues optem uiuere,aut pauper mosi
Bene moritur,quisquis moritur dum lucri facit. Pecunia ingens generis humoi bonum.
437쪽
cui non uoluptu matris,dut blandae potest Par esse prolismon sacer meritis parens, Tam dulce si quid uenit in uultu micat. N erito illa mores cristin atq; hominum mouet. In his Euripides praediuites homines, eoru ms insoletiam pereleganter accusat: orem inanis gloria est, cr bracteata felicitas,ut ab Anneo Seneca scribitur.
De oraculis,quae ederentur in Dodone ex sonitu pelvium:& Ausonii poetae carmen expositum. CAP. T.
IN ephlola poetae Au iiij Iegutur hi uersius ad Paulinu:
Nec D odonaei cessat tinnitus aheni, Ad numerum quoties radijsfacientibim ictae Respondent dociles moderato verbere pelues. In quibus Paulinis ipsim arguit iiiiiiij silentij, cum oumnia quidem animantis,ut inqui vocem aliqua emittant: nihild; sit a natura constitutum,in quo non reddatur aliuqμis sonitus:ut in nro,ombalis, ac pelvibus Dodonaeis. Vt autem hoc intelligatur de sonitu Dodoliaeo, legendi sunt Graeci ausores,qui morem fuisse rei runt, uti uaticiis nantes mulieres ad quaerem agerent,quae in urbe D odone erat. Qui uero ad capiendum responsum ingrederenatur,protinus moueri quercum,ac sonitum fieri credebat. Ibi enim stitua uictebatur uirgum ferens,qua Leberem,qui prope aderat, percutiebat: ex qVo responsi ut inquit Ausonius moderatis ictibus pelues referret. Hinc a P. Vergilio Dodonaei lebetes dicuntur. Hoc ips de restonsis Dodonaeis personitum,cum locis multis apud Graecos exponitur,tum in Suidae eodemneis. Ausonius pelues poasuit,quos Graeci lebetes nominant. Quod iccirco noninis
438쪽
it PETRI cR INITI LIB. XXV. alij scribunt de Dodonaeis columbis cr oraculis: quoniam nihil De pertinent ad explicandum Ausonii carmen.
Ouid sit Sonticus morbus, in legibus decemviralibus, ct causa sontica: quoue significatu accipiendum sit
sontire uerbum:ex sententia Iurisperitorum. C A P. XI.
SEx.Caecilius er alij ueteres Iuri perit qui ae a Lirisalas interpretati sunt, morbum sontici , pro uehenienti er graui ima aegritudine acceperunt. casias vero Crvenuleius ut in Padectis habetur pro iusto er perpetuo Sonticum exponunt,quod alicui rei gerendae impedimento est:proindes in militaribus decretis non tenebatur is esse iiureiurando astrictus,quisontico morbo esset lectus: quod apud autorem cinctam obstruduit Gellius. Iurabat enim milites,quiscripti erant, se luturos pro vesantate er imperio consula, nisi harure causa aliqua interce fost hoc est, ui Mnasiare,feriae denicales, Iedael quae non eius rei ergo in eium diem collatae sint, quo is eo die minus ibi est, morbus sonticus, austici sue, quod sine piaculo praeterire no liceret,sacrificit ue anniuersaria. Quae uerba in Atticis noctibus deprauata sunt. c. Plinius est aut , eius lapidis sustu, qui Gagates uocatur, morabum sonticaem, Cruirginitatem deprehendi: definiturabest a Marco iuris ciuilis legus perit imo,qua in resonatio morbus istbridorrat: inde haberis, probandissiudieijs digerit. Apud poetam Naevum Sontica causa,pro iusti er legitima exponitur. sonticum esse oportet cauae sam,quamobrem perdas inulierem. Elius stilo Sonticam existimauit pro noxio dictum: unde Sontes homines, pro obnoxijser deperditis: Cr Sotire verbu- ut restri Pompeius pro eo quod est,in aliqua re obesse,Cr grauiter noricere: quae tamen vox propter nimiam antiquitatem tib
439쪽
DE HONEsTA DI sc I p L. a in olentium, magis intelligenda est, quam usurpanda: ne illorum ingenia scribendo imitemur, qui suis inepti' de friuolis aflictationibus impudentifime cotaminant Latina eruditione.De hoc ipso morbo cr Perottus Apontinus diligenter multa perquisiuit,ne uidear eius uiri studiu cotem αpsisse,qui de omnibus quidem literis est optime meritus.
De nominibus & potestate Deorum apud ueteres,&quam inanis ac futilis eorum superstitio foret, copios E enarratum. CAP. x Ir.
MA R. Varro, at 1 ueteres coplura diligerer quaeis ferunt de Romanis Diis, rus potestate: nos hoc Ioco breui adnotatione quaedi colligemus,ut acilius agnosci,dis intelligi polyst,quam Iriuola inanis,ac prorsus riadicula luerit eoru supernitis. Quae res illom studium dis cometarios instruere,cir adiuuare poterit, qui de antiquori sacrisints brijsscripserat. Austicabit ruer)a Diis maioribus,m quasi patricijs,deinceps ad alios accedemum. Iupiter, quem optimum maximu dixerunt,pro sublimi aethere accepim st,in quo allegorice potestatem totiuis Iuminis intellexerui:unde Lucretius: Diestiter, E Iicius, Furuminator er Feretrius uocatur. Iuno pro aere, quod elamento superiori subditus sit:σ ob id Lucinum, Huonam,
Hecaten,Matre, Cr Dianam nominarunt. Neptunus ad
maria,Plato refertur ad terram: sq; cum fuis coniugibus Salacia, Cr Proserpina componunt. In scis domesticis
vesti collocatur: in fbrorum fresce Vulcanum, quibu signea stre dis irruidiora ut inquit Varro conueniunt oenim de Vesti in antiquis legibus:
virgines Vestades ignem sci publici sempit in euastodiunto. Publice cr priuatim modo rito agunto. B Is
440쪽
pETRI cR INITI LIB. X xv. In vaticiniis,dis diuinationibus Apollo, cuius numen ausegregia potestas,cum ab alijs multis,tam a Vectio Praeis textato describitur in cornu Macrob . In emundis uetidundιsq; mercimoniis Mercurius:cuius f ti ob id a mercatoribus magno cultu seruuta sunt. In I ano rerum principia,ianitores,portitores,iness)res,ac terminatores. Eunde pontifices multis uarijss nominibus uocant ut Geminum, Bistonte, Quadrifronte,patre Quirinu, Iunonire,clusiu, er Patulci an Saliari carmine Deus desu est appellaintus. In Saturno tempora er aetates,cui surculorum instationes,pomorus eductiones, er omnE agri colendi discita plinum tribuunt. Quo nomine a Romanis etia stercutius creditur dictus,ut est autor Praetextatus,quod ab eo fit inouentu,ut in stercoraris agris foecuditas adderetur. Murtem,Cr Bellonam ad conflictu Cr caedes referunt: cerere, e suo Triptolemo,ad si menta Cr segetes: Liberu,ad uites,Cr uineis,quem Bacchu, Bromium, Lenaeums dis runt: Didnam,ad lucos temora Cr Hluas: Mineruamdeu
Pallade ad ingenia,disciplinus er artes:qua ciccro etiam inter patrios deos Cr urbis custodes locat.Ηactenus de diis maioribus. Plebei Cr ignobiles ingentε turba, ac infinitum quasi agmen conficiunt: ut nihil prope inueniatur in
o mi s uitae mori tam,quin ad aliquod nu men retulerint. qua vire probatiquam ridiculta uanitati honores dicaret.
in his qu. ad hominaem uita, educationes, pertinent,
tilinum,er statari quod eo tempore puerta praesideant,cutandi,cr eonfistendi potestitem habent. Fabulinum crvagitin , cu andi ac vagiendi di biciu est. Picuntanum uero, er Pilant , pro dijs coniugalibum decepetarent,in qtarum ide Maistemiaparabantur, unde pueris