Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

발행: 1543년

분량: 645페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

421쪽

. DE HONESTA DISCIPL. 363 ais religionem probarent. De bis sacerdotibus Cr iillud notatum est, quod amore masculorum faedifimo tenementatur. mocirca creditur fuisse se nefrium scelus detectu, dis in Viennensi concilio damnatum,agerenteiac Pontiae foe Maximo clemente, qui Benedicto su sit. Nam eo tempore quicras ex Templarijs deprehensi sunt, propter impiam atq; scelestim disciplinam cocremati uerunt qua

trecentis propemodum annis perdurauit nonfine maxima bonorum calamitate.

Tertulliani uerba exposita de Curio aleatore:& quam nobilis tradatur filisse in talari ludo, ex Marco CD

IN libro Tertuliliani,quem de Pallio inscripsit, mentio

habetur de curio aleatore bis uerbis: Taceo Nerones,Cr Apicios,eT Rufos:dabo autorem Tacitum impurimistis scauri,cr aleae curq,π uinoletiae Antoni): er memento interim ictos ex multis togatos fuisse. Quo loco dubiotari uideo a pleri'; de ipsius Otrij alea. Sed ne quis in hoc perquirendo nimium augetur, sciendum est, Curium hunc fuisse uirum quaenorium, ac satis nobilem temporiabus M.Tullij, cuius alaum eT eruditionem in talis poeta etiam Caluus celebrauit. Cicero in oratione, quam habuit contra C. Antoni , CT L. Catilinum competitores, Licionium gladiatorem cT Q. Curium accusa ut homines fidisgitiosos.Qnocirca Pedianus Asconius eundem Curium notis in aleatorem uocauit:qui postea,inquit, damnatMest. Caluus autem poeta elegatisimus tali uersiculo aleatorem curium demonstrat:

Et talis curias pereruditus. At ab eodem Asconio traditur.

422쪽

,οa PETRI cR INITI LIB. XXIII L

Quid significent hae uoces, hoe est,Tricones apud Iulium Capitolinum: & Lymphiones in epistola phi gontis liberti:ae de Lymphotentis nonnihil. C A p. X v.

' π N historia Iulij capitolini uerba haec leguntur de φα1 ro Imperat. Fertur er nocte perpeti alea lusisse, P

in Uria contraxisset id uitium atq; in tantum uitiora curitanoru, Cr Neronianom,ac Vitelaunorum fuisse aemulu, ut uagaretur nocte per tabernus e lupanaria,obtecto copite cuculilione uulgari viatorio:er comi ceretur cum tria

combusNommitteret rixas, disi lans quis esset , saepe palfictum liuida facie redisse,cr in taberuis agnitum qui se absconderet.Quod autem dixerit Verμ Imperatore triaconibus se camiscuisse,ac temere in struisse uidetur eos boamines Tricones intelligere,qui Gerrones i ueteribus, seu rixatores dicuntur: quales ij sunt, qui contentiones acris xas auidius cofectantur. Id ex Suoris poetae Luciiij usumptum est, qui primus ut puto ab intricando hanc uocem deflexit. carmen Luciiij id est ad Panaetum: Cotta senex crufi parer huius Panaeti Magnus fuit tricon :idem manus soluere nulli

L entius. Qito loco Tricones Nonius accipit pro moarosis hominibus,er ad quis rixam paratis. Lγmphiones aute p uetosis, Arseudis quida exponui: qua uoce Phlegon Hadriani Imperatoris libertus est usius, in epistola ad

servianiί ter cosi qua omneu Aegγptios refert cuiusq; urtis lamphiones uideri hoc est ut ego existimo discursantes,dis sat gios:cu podagrosi ut inquit er chiragrici homines habeat,in quo se maxime occupatos sedant.Quod apud autore Vopi cum comperies in uita Aug. Saturnini. Quidam Lmpholentos pro eodem accipiunt, seu quod idem est Nγmpholentos, quas urentes er debήcchantes: Po.

423쪽

DE NON EsTA DI sc I PL. sis quos Graeci frequentes Nγmpholeptos appellant , ut a Sexto Pompeio exponitur, qui paulo tamen ieiunius et αmon huius uocabuli explicauit.

O uis apud ueteres Aegyptios maximus omnium Deus haberetur, qualis imagine sit ex oraculo serapidis

celebratus. . CAP. X v r.

QVis apud veteres Aegγptios Deus deoru fuerit harit itus, qualis effigie: id ipsuam ex celebri oraculo seruari potest, quod a Serapide Aegaptiorum Deo prolatum traditur: cum Nicocreontes cγpriorum orannos paulo curiosius hoc indagaret. Sic enim serapis commorinuit,eum supra caetera omnia pro maximo numine habenis dum atq; veneradum, ius caput caelum foret,uenter maria,pedes terra,aures in ipse aethere Iocaretur,oculi pro

fulgentes, clarifimum Solis lamen. Sed est apponendum oraculum suis uersibus, quo melius considerari,atq; clararius p sit innotescere: - ,

Quod a Vectio Praetextato relaturm est in coenis Macrobianis,cum de Iside, er Serapide dis erit. Romani autem paulo tardius in urbem acceperunt Serapidis numen: et si magno cultu atq; veneratione quida principes eis provisequuti sunt. Templum ipsius in regione urbis nona qua circus Flaminim dicitur) locutum fuit: quo loco Cr Iscura, Cr Mineruam chalcidicam

uise constat: ut a Publio Viactore traditur. PETRI

424쪽

DE HONESTA DISCIPLI

NA LIB. XXV.

Qui maxim homines eomitiali morbo uexentur:& quibus argumentis hoc agnoscatur,ex L.Apuleio,&aliis. CAPvΥ r.

T Aristoteles philosophus Cr medici ariliquot asserunt,eos maxime homines corinutiali morbo teneri, qui atra bile uexetttur,et ingenio ac doctrinis excellat quod

i in quaestionibus phdisicis copiose ab Arristotele probatum est. Sed uisem mihi hoc laco exempla quaedam referre, quibus probari posit, eos pleruns boumines comitiali morbo dilectos,qui et ingenio Rmmo,Cranimi magnitudine prosterint. Nes ob alia causam mea dici Herculeum appellarunt, quam quod ille infestiretur dili aegritudine. Iulilli caesar extrema iam aetate animo repente linqui coctueuit, atq; etiam per somniis exterreri. comitiali quos morbo ut est autor suetonius bis inter res geriendas correptus eis. Sed Cr Plotinus Philosophus insignis cuius libros digefit Porphγrius in novenarios

eodem morbo laboravi ut in Graecorum commentari s legitur. Mitto alios complureu,qui apud autores memoratitur. LIero Apuleius in oratione ad claudiu procosiulem, non modo hunc maiorem morbum uocari ab antiquis tradit sed etiam diuinum ac sacrum: quod in rationalem in xime partem,quae longe sanctifima est,descutit. Quocirca religiosum fuit apud Romanos, eo tempore cura populo agere quo morbo comitiali quisquam in senatu oppriis meretur: a qua super ione denominatum esse comitiualem

425쪽

DE Ilo NEsTA DII cI PL. 3 alem morbum grammatici existimarunt Hinc illud carmen

apud A. serenum:

Est subiti Jecies morbi, cui nomen ab isto 6ὶ od fieri nobis suffragia iusti recusat.

Saepe etenim membris atro languore caducis

concilim populi Iabes horrenda diremit. Ipsi Deus memorat dubiae per tempora Lunae conceptu datis quem saepe ruina proludit. Inter alia vero eius morbi indicia, haee a nostris medicis referuntur : Cum caput grauedine oppressum est, ceruix obtorpet, tempora ipsa uelut ictu quodam pulsantur,auri res tinnitum emittunt,in labris rorem quenda Crstumum reddunt,ac subinde oculos circunducunt. I lli autem fanari aegrius atq; deicitim diculur,quibus dexterae partes nivogis asticiantur. Quod etiam Aristoteles probat, ut Hippocratem Cr Galenum mittamm,qui librosintegros de hoc mo rbo compos erunt.Neque illud ignoratur,Liuiu Druasum qui tribunus plabis fuit eum cili morbo laboraret, Antiorum contendisse,cr in ea insula assampto Elleboro conualuisse: quod a Gellio seruatu est in Atticis noctibus ex historia c. Plinij. Sola autem coturnices in omni ania mantiam genere praeter hominem comitiales habentur, ut ab antiquis est adnotatum.

De nominibus ueterum auspiciorum,ae de illorum superstitiosis obseruationibus,ex antiquis gram

maticis. C A P. II.

DE dulichs ueterum coplura a M. Tullio, Augusti no,Cr aliis referuntur, cum ea strine omnia Romani aulicato perficerent, quae ad publica cr priuati osticia pertinerent. I nter alia Cr haec apud autores nominatur,

hoc est, caelestu, Pedestria, soli1tima,cuncti Pestistra,

A α caduca,

426쪽

PETRI cR INITI LIB. XXV. caduca,Piacularia: item cliua Cr Inebra, quae fieri aliis quid inhiberent,quonia ueteres fere cunm ardua er disescitia confiueuerunt cliuia appellare, unde Cr cliui pro

locis arduis dicunturi caelestia uocarui,cum tonitrua vel sulmina ederentur : quo tempore nesis habitum est apud Romanos agere quicquam cu populo: er ob eam causanr Iouem Elicium,tonantem, er fulguratorem in Hetruscoα in libris nomiarunt.Pedestina uero pro illis accepta sunt, quae ex uulpe ut inquit Festus luposerpente,equo,cae teris quadrupedibus redderentur. Soli1 linia,que ex tria

pudijs gallinaceorum,ut alibi diximus. Cunaria item,quod in illis rutilae canes immolaretur, quae sacra pro frugibus febant contra uredines iis saeuitiam cuniculae sideri Pesti' in quibus cor ipsum in extis,aut caput in iocinore non extitisset. Cadura,ctim in templo aliquid decidisset, in quo exauguratio facta dicereturi. quod accidebat, siquado in augurado uirga augurantis e manu decidisset: qua contemplari,cr auspicis capere mos fuit Piacularia ex quiribus tristia er ominosa portendebantur, cum hostia prorifugisset ab ara, aut percussa mugitu dedisset, aut in alium

partem corporis,quam oporteret,concidisset. N itto nune ciuia cr Regalia,de quibus cum ab alijs agitur, tum a Festo Pompeio.Dethsa pis Aquae per acumina fiebat,

non satis hactenus nubi compertum: et si M. Cicero in liabris de diuinatione haec celebrat Bellicam rem inquit maiores nostri nisi aulicato administrari noluerunt: quanta quam multi anni fim cum bella a Proconsulibus er Prota praetoribus administrantur,qui dusticia non habent. Iris nec ammis transtunt aust)icato,nec tripudia ausipicantur: nam ex acuminibus quidem quod totum auspicium militatare est M. Marcellas pinquies cos totam omisit: idem

Imper

427쪽

Imperator er augur optimus. Soliti ante sunt ueteres aurigures quinque signoru genera in disicijs obseruare, hoc est ex caelo,ex auibus,ex tripudijs,ex quadrupedibum, Crex diris: quod a Festo Pompeio diligenter exponitur, commentarijs Verrij Flacci.

Quanta suerit Esdrae sacerdotis eruditio : & quis rub

rifica eiusdem memoria in ordinanda atq; componenda Hebraeorum philosophia ac de Cabala etiam nonnihil ex uerbis Pici Mirandulae. C A P. m.

DE Esdra Hebraeo relatum id est ignum prorsus in moria atque obseruatione,eunde tam egregia ac singulari eruditione praestitisse in legibus atq; disciplinis omnis

bus Hebraeorum exponendis, ut universus eorum doctrianas in memoria habuerit.Eundem praeterea Iudaeorum lia

teras iminutasse,ne cm populis Samariteis congredi posse sent:deuolumina illa sacrae theologiae digefit e, eos ordine condidisse,quo imperate mox Philadelpho in Graecam eruditionem sunt a L X X. interpretibus conuersu. Q noder Hieronγmuhaths veteres ita probant, ut inter admitaranda,atq; insignia Hebraeoru referunt. Neq; sunt omittateda hoc loco,quae a Pico nuper NisIdula audieris,ci linsacra haec apud Hebraeosdiligetius dis curiosius indugraret.Diuinae legis interpretatio,inquit, qua Moses ab ipso Deo accepit,subinde per animos reuelata est , er cabula appellata:quod ide est apud Hebraeos,qd apud nos cietia secretior: ob ei scilicet ratione quod illa doctrina no perliteraru mon em,sed ordinariis reuelationu succesimibus alter ab altero,quasi haereditario iure, susciperet. sed postqvim FIebraei a captiuitate Bubγlonica per c rurestituti sunt,er instiurato teplo, sub Zorobabele ad legem substituendum unim adiecerunt: Esdras tum praestitusA 3 Ecclesiae

428쪽

εν PETRI CRINITI LIB. XXV. Ecclesiae,post emendatu Mosis opus,cim intelligeret per exilia,caedes ligas,captiuitatem gentis Israeliticae,instia

tutum a maioribus morem tradendae per minus doctrinae

seruari non posse: futurumque ut sibi diuinitia indulci caelestis doctrinae arcana perirent,quorim comentarijs no inriter cedentibus durare diu memoria non poterat: constituit ut conuocatis,qui tunc supererant, sapientibus, alterret unusquisq; in medium, quae de legis moerijs memoriter tenebat: adhibitus notariis in L κ κ. uoli ina relata sunt:quoniam totidem in sγntariis sapientes conuenemrant. Qua de re qui minus fidei mihi habent,Esdra ipsi audiantita loquentem: Exactis X α diebus loquutus est altifimus,dicens:Priora quae scripsisti propalam pone,litea uniuersi legant. Nou imos autem L X X. libros conα seruabis , ut eos tradas sapientibus de tuo populo. In his enim uenu intellectus continetur, Cr uerae sapientiae Iom,

et scientiae 'me:atq; ita βcLHi sunt,inquit Picus, LXX. libri scientiae cabalae, in quibus merito Esdras uenam i tellectus, id est, inessabilem de alti fima diuinicite theologiam,sapientiae fontem, intelligibilibus,angelicis p foramis absolumni metapbUcenscientiae furam,id est de reobus naturalibus 'in imam philosophii esse,clara in prismis uoce pronuntiauit.Hi libri,cum semina diligentia, crineredibilistudio a κγsto ii ii. Potit. Max.essent perriquisiti,curauit ut in publica nostrae religionis utilinte Latinis literis mandaretur: quod ab eo propter importunum obitum absolui no potuit. N ostru uero aetate in tanto protio atq; religione habentur apud Hebraeos, ut neminem liceat nisi quadraginta annos natueos attingereritari sest quam cabalae ipsius doctrina Christianis decretis consentiat: qqam eadae locis multis comperiuntur, quae apud Paulum

429쪽

paulum stre,DionUum,Hieron mam, Augustinum, alios nostrae religionis principes leguntur. Hactenus Pi eus:quae mox in suum opus retulit, vir unus aetate nostra, qui propter multiplicem rerum,doctrinarures scientiam cum omni antiquitate comparari positi

Quid sit apud Iureconsultos Praescriptio quinq; pedum in finibus regundis,ac M. Ciceronis uerba exposita in libris de legibus. C A P. I I I I.

Vaesitum est superiori aedite i uiris doctioribuι:

quidnam in iure nostro ciuili Praescriptio quinque pedum signaret,qualbs foret in ea intellectus. Qua rem Laurentius Valla, er alis complures,cum non satis perciperent,hac una se ratione de findebant,quod Ioines Baia lardus,inter eos,qui ius ciuile profitentur,uir consultis mus, ingenue at marit,st illud ignorare. Nos aute minime ab re futurum existimamus, si totum hoc nostra diliis gentia exponatur.Sciendum igitur sempit m id ex x i tiribulis fuisse ii quibus quinq; pedes habiti sunt inter inuri rapiones:es in Digesti ipsis Iustiniani Imp.praescriptio quinque pedum sublata est,sicuti alia per ita,quae pr

pter nimium uetustitem abolita fuerunt:ut i Sex. caecilio Iuriscosiulto traditur. Sed actionem hanc quinq; piau ex legibus Solonis in X I I. tab.transtulerunt: in qua controauersia haberetur de finibus, si quando statium quinq; peo

dum intercesisset. Ita enim cautum fuit a Solone,ut est autor Plutarchus,de iure Uucapionum: si quis in agro aliquid plantari quinque pedes i uiciis no abesto: si ficum,uel oleum,pedes nouem abesto. Quoniam istiusmodi arborum radices longius proserpuli damnam ob id, ac perniciem finitimis uilerunt. cuius

430쪽

, σι PETRI cR INITI LIB. XXV. et ac f. quos Igrisconsultus legem solanis eirat in fini tremis A A,GQQradu,ad hunc prope mod-: Si qui sepem,uel maceriem ad alienum regionem effoderint,limitem ne excedunto:

Si murum,pede uni s domu, des duos relinquunto: si sepulcrum autJueam, qgantum sit altum tantundem relinquunto: si puteum,passuras oliva aut ficum,noue pedes resinal n caeteris arboribus quinq; pedes seruato. squanto: Hinc cicero pereleganter er erudite iocatus est in legiis bus,cum dixerit,se non permisyuris depasci posse, im academiae a Stoicis: quoniam usucapionem,inquit, X II. tabulae intra quiris pedes esse uoluerunt, quod in finibus tantum essentirent, in caeteris omnibus optime conveniarent. Iulius Nγpsius de hac re meminit in libro ad celsum, quem de mensuris Urorum coposuit. Quins pedum, inisquit,praescriptione summota finalis iurgij uti Deorum liabera peragatur intentio. In quo Theodosiij, er Valentianiani Imperatorum epistolas citat, ex quibus tolleretur

istiusmodi actio in regundis finibus.

Quae solet in libris pontificum dea Tutulina: dc de sacerdotibus Tutulatis in saturnio carmine dilia

genter notatum. CAP. U.

IN ueteru libris, qui Pontificales appellati sun mentio

inuenitur de Tutulina dea, ius nome,ut interpretatur N.Varro,a tutudo deductu est. Itas de poeta Ennio Iegitur,illu Tutulinae loca habitassee,ut a Porcio scriptum est. In magno cultu er religione bit,adeo ut piaculum buboretur, si quis eum forte inauspicato appellasset. Proinde sic adnotata est in antiquis sacris: obseruanto sistis,si quis Salutem,Semoniam, Setiam, Segetiam,Tutulinam i Vbicato nomina it.

SEARCH

MENU NAVIGATION