Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

발행: 1543년

분량: 645페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

441쪽

DE HONEsTA DI sc I PL.MM praesidiu foret, ut a M. Varrone traditu est. Cuniana,cum in cunis ageret:Leuana, ius ope de terra subleis uaretur Rumna,quod exugetibus ope ferret: na veteres Ri a pro mima acceperat,unde sub miavi,ac Ficus

minalis apud autores nobiliis. Edulica Cr Potini,quod esca,uis potiones exhibeat: carnῶ quod haemanis uitaliabus praeesse cui sacra in Caelio mole constitutu fuit. Voae rupia,quos er Libetina propter voluptates et libidines. Ad officia hominu Adeoni, Albeona, Voluna,Cr Volanu:Vacuna praetere CT Festonii, propter uacates cr fissos:bine apud Horatia Vacunae temptu celebratur. Perlonia,ud hostes depelledos: Agenorea,strenua,Cr Stimulam,quod excitarent ad agensi, er excitatos stimularet. I meria ad niumeros. Quieta de Murcida,propter qui .

rem,ac deficii: quonia Murcidos ut ait Pomponius pro desidiosis ars ignauis habuerui:cuius temptu in Auentiano fuit, ob eamq; causam ut creditur Murcus est appellatus. Virtutem praeterea, Mente, Honorem, Fidem,Viactoriam,rietare,concordiam, pro dijs Itituerunt:ut omittamus Meti Spem,Pallorem, Cr Febrem, ius aedes in palatio collocatur. In morbis Angeroni, orbonam, P αsum,Postverta:quibus templa constituerunt, ut quis praecipue illos coleret, quorum auxilio magis egeret:tanta est ambitiose mortaliditisseeordia. Sentii,dicendis sententatque: con'm,consilijs praeposiverunt. de co usia,fris publicae,m in circo ludi ad drum Consi, propter raptum Sabinarum. Carmenta ad fata, Camoenae ad cantius relatae sunt, quarum aedes in regione Urbis, quae porta Capena dicitur. Uiturius, er sentinus ad uitam er sensus. In

I coniugiis quoque, mens bruis, partu, er funeribus deos e finxerunt: M Sili a Degerri,Intercidon Mora B a. miduc

442쪽

PETRI cR INITI LIB. XXV. nuducum, Domitium, Manturnam, Virginensem, Subiis gin, Premam, Pariundam, Populoniam, Menam, Telal onem, Rufionem,Orcum,quem dixerunt etiam Q visentem, Cr Naeniam, cum templum fuit extra pornm Viminalem. Adstu erit ,π segetes Segella,seia,T μα tulina, Proserpina, Nodina, Volutina, P telena, Hostia lina,Flora, Lactucina,Mqtu ,Runcina,Rubigus,Auem runcus, Cr spinensis. Segetis, cui segetes ipse commenodantur: Sela, quae satis jumentis opitulatur, antequam e solo exijtitit:Tutulina, collecti* atque reconditis: Pro αferpina,germinantibus: Nodina, geniculis er nodis cuia morum: Volutina, inuoluci is illis fodiculorum Putelena, cum patescunt solliculi, uistica exeat: Hostilina, cum segetes nouis aristis coaequantur, quoniam ueteres Horastire er hostimentum dixerunt, pro exaequatione : Floαrum, Lactucinam, Cr Maturam uocarunt, quoniam forirentibus, lactentibus, maturescentibus praesidio sint. Ruis bigum, ne contrabant rubiginem, qua interdum segetes occupantur: Averruncum, de averruncari ulla tempestiist aut conuelli positit.Runcinam,ad runcationes:Spinensem,propter stina ,σ Repres:Pomonam, propter poma, quam magnu religione coluerunnunde Pomonales fami nes,Crsacra iri pontificum commentarijs tradita. Fructeissam propter sti eius: Aesculanum,Cr Argentinum,ub aereer argento. Quocirca diuus Augustinus ut eorum dementis il luderet Aurinum quoq; adiecit. Ad agros er latifundia Rurini dem,ruri tribuerunt, collinam collibus,Valloniam uallibus, Iugatinum montiuiugis,Drulum fribus, cardam cardinibus, Limentinum, de Terminum liminibus Cr terminis:unde Terminalia sata

443쪽

dam paganis,Arculum arculis en cunulis,Lauernam starunculis: qui ob id ut puto Lauerniones uocuti sunt. Fornacem yrnacibus:Cr hinc fornacalia sacra freta torrenis

di gratia. praetereo Nundinam, Tanagream, Allocutium, Anteuortam, Matutam, que Leucotheu dicitur: Larunis dam,Monetam, Februgm, Furinam, Fidium, Larentiam, Mutino Alburni Cr Inur seu panem curinya cana. nu Malamin quoque cloaciniam,venilium Cr Mania, in cuius honore compitalia essent constituta. Opem consiondes,Bonis euet ,σ Vertuniit , qui Hetruriae Demexistimatur. In qua deorum colluuione agnoscuntur urbant,rustici,militares, agrestes, patricij, opifices, Der ij, coniugales,desidio Lac sturaentvij. de quibu3 dccurati iis me scripturm est a Marco Varrone in libris de rebus diis uirus, quos ad c. caesarem misit. Nos Augustinum in his, Tertulliani ,Laelantium, er alios complures secuti uomus, qui ex Varronis thesauris milia collegerunt. Sic autescriptum Ait in antiquis legibus de ipsis Ah:

Ollos diuos,qui ciues tessemper habiti,colunto:

Ollosqs,quos in crium merita uocarunt, Herculem,Liberum, Aesculapium, castorem, Polluce, Quirinum.

Et ollis, propter quae datur homini a census in erium, Mentem, Virtutem,Pietatem,Fidem,Delubra sunto. Nec ulla uitiorum sacra solennia sciunto. Certu 'uges,certasq; buccas publice libanto. Quae ueterii flagitia,ineptam superstitionem,autores noristri prolato crucis uexillo sic deiecerunt,ut ipsam quidem

ueritatem non tantum e cleanthis puteo extraxerint , sed ad communem omnium utilitatem super molem ut inquit Hieron ins3 collocarint.

444쪽

Admonitio operis ad legentes.

An olun utit ad hunc diem uolumina x κ v.de Honeasti Disciplina, in quibus plurimum diligentiae de luisboris posui,quo magis prodessem caeteris, Cr meo nomini consulerem in tanta studiorum uariente. E t erunt haec ueriluti subsidia quaedum, quibus memoria reddi instructior posit,atque locupletior in his omnibus, quae ad usum uti uendi,eruditionenis antiquitatis pertinere uideatur.Neq; posthac deluturi us incoepto operi, iuuandi bonorum ingenia: quoniam semel huic militiae nomen dedimus, nec licet a signis decedere,aut aclam refugere. Edentur pauαIδ mox libri complures, quos inscripsimus Epistolicarum restonsionum.Nam docendo,uigilando, er scribendo magis cupio stigari,quini malo otio,atque uoluptatibus ut pleris faciunt animum deprauare in ea praesertim ciuis rere,in qua ambitio pro uirtute, pro modestia improbitas, eruditio pro desidia habetur. Sutu autem nubi futurum est,fi constitescere in hoc nostro otio licuerit: utque uita reliquum distonere,ut omnes acile intelligant, nullo modo desiisse praeclum instituto bonarum disciplinam,quod

ab ineunte aetate suscepi.E t quonii decet agetem negotiuposteritatis potius bonis aduigilare, quam multis: poratisimum ratio me monuit, ut me ipson probarem liberarilibus studi ,quam ut infimi ambitu, pravisq; artibus laura dein nominis,atq; gloriam quaerere. In his uero commenα tarque legem hanc uolumus esse adscriptam e sacris Elei Ams,quae plebis inertiam, prosen q, uulgus Ioge arceat:

quonia paulo ante experti sonus, nihil magis obesse proubis ingenhs,atq; optimis institutu,quam rudem imperitorum audaciam, quae nullo quidem iudicio aut ratione , sed institia dis libidine omnia expendit. Quod cubi de u

445쪽

Actsi a nobis est ut literis humanioribus co uerei trus: nec renouare quicqua volumus,aut eam uperfiitionem proabare,ut quidam temere obloquuntur: quam non modo fraieci, ut uanam er improbum, sed ut ii reum ,flagiti sanis locis multis coargui. Legis cautio contra ineptos criticos. Oi legent hosce libros,mature censunto: pro anum uolgus er inscium,ne attrectato: Omnos legulei,blenni Uari procul unto: Qui aliter Axit,is rite sacer esto. Autoris protestatio. 'ILlud in calce operis addimus, Petrum Orinitam hibis commentarijs nihil omnino approbare, nisi quod

a Romana tantum ecclesia decretum, atq; assero tum fuerit: ne quis maiore audacia,quam lassicio ad maledicendum, atque obtrectandum ra piatur.

446쪽

NITI LIBRORUM DE

POETIs LATINIS, AD

PRAEFATIO.1B R O s nostros de Poetis Latinis, seme Pont. Arretine, tuo nomini dicare cois

litui: qua in re uideri postra recte dis ordine stcisse. Multa enim ut constiomal gno cultu, ais ueneratione buseri solet, quod ipsis templo Deo in rite dicata sunt quo magis tibi gratulandum est qui summa eruditione, optimius disciplinus excellis. Ego uero pemultum in hoc opere elaboraui, ea perquirendo,ac diligentisime obseruando,quae ad haehictoriae partem componendum pertinerent. mihi consilium fuit,ea omnia complacti, quae inmitis pene duratorum commen rijs traduntur. Multa de industria praetermisi: nequis forte diceret, plas laboris ais studi a me impen an in congerendis Poetis, quam prudentis de tuis dioij in eligendis. Ins fre quidem existimo hos lib=os minime ingratos illis hominibus, qui recte ψdicare uois iuerint. Neq; praeterea obscurum est, quantum Romana ciuitas in hae studiori a late claruit. siquidem Rom. etiam principes,ducto Imperio,Cr rebus clarifime gestis, magna cura, incredibilis diligentia Poeticam coluerunt. Octavius Aug. Germaniciis c 6 er ali3 plures, maxima animi

447쪽

PETRI CRINITI PREFATIO imi uoluptate in hoc disciplinariam genere uersati sutit. Nos a Liuio Andronico exorsis mus, qui princeps apud Latinos habitus est in edendis carminibus,ut suo loco a nobis dicetur. Perventum que est usq; ad Theodo j Augusti

tempora, quibus Romana omnis eruditis,fimul cum iniis te te Imperij comminuta est,ingruentibus in Italiam uorijs populis,dis barbaris nutionibus Idab ejecimus sinisma breuitate initati suetonium Tranquillam, bis maxime libris,quos de Grammaticis ac Rhetoribus Latinis composuit. Nes desunt exempla doctifimorum uirorum, qui de Poetis apud ueteres diligenti studio scripserunt: ut apud

Graecostaeno cγtieus,eT Aristoteles apud nos M.Votaro,Cr Vulcatius Sedigitus:quorum opera interciderut inularia Ioue uet titis. Eorum nos inductriam sequimur.

Nihil enim potius aut antiquius mihi potes' accidere,quum uersari in hoc liberali oscio bonarum diliciplinarum: etsi

nullum omnino praemiu costitutu est probis ingenijs, proαpter aduersum rem fortuna,σ iniquiore tempora condiationem. Sed nolim uideri cuiquam in hac parte nimis amabitio us,res rendis his malis, quae nostra tempestite inualescunt.Laurentius Medices auunculus tuus, cum illi relata stret,in ciuitate sua nonullos,qui praeclaro ingenio,ac exmcellenti eruditione praemret:primu Letitia incredibili aste ctus est deinde multu his pollicendo, clares Cr munifice agendo lecit,ut Cr bene meriti uideretur de sutis studijs,er acrius atq; attentius in dies peruigilaret in prosequeri dis atq; excolendis optimis disciplinis. Haud enim fatis dis

gium existimauit,uir conjilio Cr prudentia clarus,in ciuitate sua eos homines haberi sine ulla mercede,qui Viduam onera metularem p industrium poneret in tam praeclaro

448쪽

ed institutu nostrum accedamus, quo per ius edites Po tae omnes Epici,conrici, Tragici,Larici, er atquereres transfigurantur, qui apud Latinosin hoc scribendi generi re praestiterunt. Et fune nihil toto opere magis me ipsi uarie agitaui quam diuersa criptorum traditio de temporibus, cum magna ex parte inter se longe dissistiant. Tu interim munus hoc nomrum Leto animo capias: in mentam quidem perpetuum summae erga te beneuolentiae. In quo testes habemus locupleti fimos, cum alios pIures,tum Bernardum Oricellarium, cuius libri de urbe Romana fririle probaturi fiunt omnibus posteris, quantum illius diliis gentiae iure optimo fit concedendum, in obseruandis dis illustrandis antiquorum monumentis. Bene vale. calant,

Nouembris, Μ.D. V.

DE ORIGINE

POETICAE.

Vi 4pud ueteres Latinos paulo diligentius de Poeatices inersit, eriss originem accierate inuectig runtscro asserunt a Romanis fuisse hanc Acultatem rece. pim: annos post Urbem conditam sena cccc . Ante id

tempus Rom. ciues illi habebantur nobiliores a s egre ' gJ,quistrenue pugnando acres forent, ac in rebus gerenodis excellenti animo, CT uirtute praestirent. Sic laudabaatur bonus eluu R omae, ut bonus colonus, er fortis miles.

' nomine malabant ea tempestite ab alijssua gesti diis scribi,quam ipsi aliorum narrare. Sed postea quam In ea rium ad id magnitudinis acessit,ut rebus clarifime gestis, pacem sibi et pacis commoda uindicassent, satis pulchrudis magnificam putabant Reipub. operum navare, Crinsenatu bene dicendo,reliquiss disciplinis percipieris ingeni suum instruererus ut de Poetica rectit Uines

agatur,

449쪽

agatvr,imperante ad huc ma Popillis,m occupata iam tu in armis ciuitate,Salioru carmina factasunt, quae sacer dotes Gradivi Martis ancilia gestinus crum tripud sersolennisaltatu certis diebus decantarent. Et haec quide inriculta, is incondita traduntur fuisse,pro temportam ueti stite:proptereas parum posteris feralis intellecta. Paulo

mox cantica quaedam,Cr deuotion m acra uulgata sunt, laudess Deoru immortaliu uesbus ab olatri quibu3 mοα re suo Deos copretari cosueuerant,aut expiare urbe inas ni aliquo prodigio. Nes tu Romae degerunt,qui uatiae injs editis Popu.Romani sata describeret: ut Pub. Licianius Teguido Martius Vates,qui perobscuris uersibus futuras clades Punicis bellis praenutiauit:ac de ludis praeoterea Apol linaribus came reliquit. Per eadem 'me tempora quantu ex antiquorum monumentis colligere posta sinus) primus omnium studium Poetices in Urbem intulit Liuius Andronicus,eamq; acultatem illustrare coepit ediisto carmine de bello Punico, ut suo loco pro equemur. αxerunt hanc paulo mox, praecipue que instruxerun in

Ennius, M. Plautus, Nieuius, Pacuuius, Accius Cr Lucialius: qui Graecorum disciplinas imitati, permultum excoαluerunt suis aculis uis carminibus Romanorum ingenia. Qua in re illud minime praetermittendum existimo,quod i M. catone relatum est: Poetas ipsos principio in Urbe contemptui habitos, CT crassatores uulgo appellatos, qui poeticae studio tenerentur. Quocirca minime mirari oportet ,β Μ.Fulvio Nobiliori uitio datum est, quςd is consul cum est n Aetolium prouinciam Ennium seocum duxit et. Factum tamen est, ut paulo mox principes etiam uiri ducto Imperio,Cr domi fri space adepta, ad hocstudiora partem animuinclinarint. Summos cultu,

450쪽

ενο PETRI CRINITI PRAEFAT 1 α

honore illos habuerint,qui carmine ab oluendo uide rentur admodu excellere. Gratisimus fuit P.Scipioni Enis nius, Mario L. Plotius, C.quos Laelio uiro clari imo P. Terentius, qui adeo familiariter cum eo uixisse traditur, ut illius ybula a nonnullis Laelio adscribatur. Deciu3 praeterea Brutim,uir maximus,atq; Imperator egregius,m

gnopere Poetam Accium dilexit nullam quidem ob aliam rationem,praeterquam quod in sciribendo carmine praeclaro ingenio fret. Hinc sacratum in ipsa Vrbe Musis teminplura, Cr magna religione habitum. Quoniam existimarirent a Graiijs abesse illorum ingenia, qui paulo indocti res haberentur, er quas a Musarum sacris alieni.Sed haec non debeo probequi longiori oratione.Nam fecreto opere de hac materia diligentisime complura collegimus. Quae suis er ipsa temporibus edentur ad communem studio fora utilitatem. Nunc ad eos Poetas accedamus, qui scribendis carminibus praecipue apud Latinos claruerunt.

COMMONITIO AD LEGENTEI s.

Monendi sunt,qui leget hos libros,ne uitio mihi uertant,sicubi uiderint literas nonnullus perperam loricatas:id enim necessario accidit, dum ipsi opifices qui si bros formis excudunt in rem suam attentiores complura pasta peruertunt,aut temere postponMLquo fit, ut quieta dum literae egrediantur de praescripto:aliae interdum sub sis Lavi unt paulo doctiores, per acile haec cognoscut, atq; inter legendκ corrigunt,in comune studioru utilis, tei Ad eos prouocamus,ne uideamur decedere ab instituto nostro probandi mea studia illorum iudicijs, qui magis ratione ipsum sequuntur, quam libidinem in cefendis dis aenimantis ingenijs. Reliquum est, vi subhciamus eorum Poetara nonan de quibus egimus perfngula uolumina. LIBR

SEARCH

MENU NAVIGATION