Acta sanctorum martyrum Simplicii Constantii vindicataopera et studio Petri Antonii Corsignani

161쪽

NUne autem ex ordine ad ipsa Martyrum prodigia, quae

crebra sunt, & omnipotens Deus eorum precibus iam per largitus est, modoque largitur, sermone progredior. E cit. Cl. Bollandiano opere haec verba initio Distertationis transcripta, iteramus: Memorat praeterea Anovismus ille , quia non pride in adinodum restaurata fuit isa Te ra . s Hic nota, eam ab immemorabili fuisse Marsorum Caput, ac olim Civitatem Nullius Diaecestos, ex alibi dictis S in Reg. Mari. Part.I. pag.s Ιχ. 34s. J Sacra pignoro prae dicta flemni eum supplicatione Disse translata ad Delesiam Collegiatam Paraeeialem eiusdem Terrae novae Celanensis Dbnomine S.Ioannis Baptisae, ubi maxima cum veneratione honorantur usse ad praesentem diem Domino eorundem Sanctorum intere Inib τι patrante continuo Miracula innum rabilia . Festum eorum celebrari die xxvi. Augusi eum maximo undique populi concursu, ct Reliquias illorum portari modo solemni per dictam Terram a Saeerdotibus: hem in adversiis rebus, in siccitate, in continuis pluviis, ta in qualibuscumque rebus adversis, populum ictum recurrere ad Sanctorum isorum intercessiones, dumque exponuntur publice in praefata Ecclesia per tres dies continuos, subito eum exaudiri, idque vicibus in itis compertum esse experientia, necnon Miracula visa esse evidentia .... ex anoumo . . . .: ethinam miracula illa, quae tam profuse ει liberaliter, tametsi obiter tantum perfringit, pervensent ad nosras manus .... Apud marg. In quibus etiam fit mentio miraculorum .... N o T R I. CVm de ipsorum Martyrum portentis alicui dubium nunquam fuerit, religiosi Censores iisdem penitus favere debebant, nec latis verbis notam figere: quam ob rem anceps ea notio, qua tot miracula non quidem scire, sed potius in dubium revocare voluerunt, ut rectram edatur judicium , facile evanescit. Ad Marsos interea pergant, &

162쪽

pactiori studio veritati acquiescent, ubi assidua haec prodigia si conspicarentur, omnino stupescerent, eaque mirabi-Ita non amplius per acuminis densa foramina cernerent, nec trabibus, vel fanis ob paucos fortasse naevos, sed monumentis aeternae laudis inciderent. Pro re nostra auream h e describamus sententiam S. Ambrosii in serm.de SS.Na Eario, &

Celso, ita loquentis : Magni periculi rei es, si post Prophetarum Oracula, pos Apsolorum testimonia , pos Madi

orum vulnera, veterem fidem , quasi novellam discutere prae-jumas: O pos tam manifesos Duces, in errore permaneas , morientium sudores otiose disputatione contendas: veneremur ergo in Sanctorum Marorum gloria fidem nosram :Cui adde S. Bernardinum Senensem in e us operibus, praesertim ad I. Dom .Quinquagesimae Tom. I. serm .l. cap.Iv. lit. D. edit. i. ea quoque verba reserentem, & cap. ni. ibid. Tom. I. pag. 8. Hinc memorare cum primis Oportet, fere

omnes Celanenses antiquis erroribus deditos, ct e potestate tenebrarum ereptos, suorum Martyrum sanguine in Dei l mine fuisse confirmatos: quapropter Christi athletis alia rite aptantur ejusdem S. Ambrosii verba libr. l. ossic. cap. XI v. et is Stetit trium Martyrum cohors imperiali cinista Legione, ,, ubi si defecerunt supplicia , cessaruntque tortores, non ta- ,, men defecerunt Martyres, qui capitibus exuti, virtutem is auxerunt, dum flagella sanguinis, qui ad Deum clamavitis sicut in Abel, minime timuerunt. is Tunc enim refulsit lal apud Celani solum in clypeos aureos, resplenduitque Fons aureus per gloriosos Christi pugiles, quorum cruciatibus floruit Marsorum ager, S gens tota robur in veritate accepit: quoniam si illi minuti fuerunt in capite , palma ceditaminis creverunt in Caelum, & Marsis fidem cumularunt in Gloriam: nam obturaverunt ora belluarum & serpentum ,

extinxerunt impetum ignis, ludibria & verbera pro Fide experti, insuper & vincula & carceres: lapidati sunt seculant tentati sunt, in occisione gladii pro Christo mortui sunt. E qua Martyriorum asperitate, & Martyrum constantia, Christianam Fidem approbatam , diffusamque fuisse, Apostolus ostendit ad Hebraeos cap.II., aitque S. Bernardinus Se-

163쪽

Quis ergo narrare poterit, quot laudibus. illi Christi Milites a Marsis, & Celanensibus, quot devotis praeconiis sint honorati, ac honorentur A vetustis quidem aevis Celano semper solemne fuit summa religione eorum Festum xxvi. Mensis Rugusti quotannis agere, & frequentia Miracula experiri: quae ideo Celanensibus obnubilare , quam incongruum sit qua in invisum, ipsis indigenis, aliisque testibus latere neminem arbitror. Et nos e Marsis genus ducentes , Antistitis verbo res testatas atque expertas loquimur; praesertim quia ingenuorum ac fidelium hominum potissima una meta est veritas, dicente Apostolol. ad Corint. II., quod charitas non aemulatur, non est ambitiosa, & congaudet veritati. Interea de latis, oppositisque Censorum verbis : Utinam miracula illa, quae tom profuse . . . . pervenissent ad nostras manus .... profecto mirum , quod ancipites eorum perspecta-ctores, ab his, quorum intererat, prodigia haec, sicuti ex ipsorum silentio arguitur, minime perquisiverint, neque ad Marsorum Episcopos, vel Celanense Capitulum , ut viris solertia ornatis par erat, Literas dederint: eas vero si dedissent, confestim nossent, tot Miracula, quae ex anonymo .

M. S. ab ipsis relato vix indicantur, sic Celani S in Marsis perpetua semper fuisse ac esse, ut ab omnibus in dies admirabili stupore suspiciantur: quapropter versus in libro Vir. Illustr.Mars pag. 8 I. supra in rem hanc Nota Ial. f.Iv.quoque descriptos, denuo, si collubet, legas. Miramur autem, aequi bonique cultores, qui in Actis Sanctae Gemmae Virginis Marsicanae ad diem x11. Maii Bol-Iandiani operis edit.2. Tom. IlI. pag. I 82. Mutii Phaebonii auctoritate usi sunt, nostrorum Martyrum prodigia ab ipso Scriptore in eorum Uita late conscripta omisisse, similiaque Dei ope gratiarum monumenta per cit. Jacobilium in libro Samstorum Umbriae recitata, quem saepe eruditissimi Cen fores in Spoletinis Sanctis alibique laudant, silentio pari tradidisse , aut plura neglexisse, quae in recentiori Sanctorum

nostrorum Vita penes cit. Regiam Marsicanam Parr.I. pag.4. habentur: opus sane in Diariis Literat.Italiae an.Ma cc.xxxvIII. pag. Distrigod by Corale

164쪽

aν Uicro IANI ACTA UINDICATA. Is spag. Io 8. I 64. nominatum, & hac saItem mentione notum ,

Iongeante praecessit egregii Bollandiani operis Tomum v. mensis Augusti; ac proinde si doctissimi Bollandiani opusculum id dignati essent in icere , & ipsa documenta lustrare,

de nostrorum Martyrum gestis, vel sacra historia, alio etiam nomine potuissent benemereri: sed quia de caussa haec aliaque in scopum notabiliora neglexerint, ignoro . Ut autem omnia ab oblivione vindicare valeam , & praetermissa supplere, nonnulla, quae ad rem faciunt, addere non impor

tune curabo.

NOTA II. PRaeter antiquam Celanensis Ecclesiae Tabulam, &Martyrologia , de quibus actum est supra , vel priscas Inscriptiones in facra Celant .sside existentes , in quibus, ex NO-ta ii I. g. xI., legitur e Sequebatur eor turba multa prae miraculis , quae flebant ab eis, multi crediderunt in Iesum puellam per septennium eccam illuminavit Simplicius .... ,

nunc profero Jacobilium in cit. libro Sanctorum Umbriae, Phil. Ferrarium Alexandrinum in d. Cata Iogo Sanctorum Italiae , & BZovium hist. Eccles. TOm.I. libr.II. pag. 249. supra citatum , qui nostrorum Christi pugilum clarissima prodigia celebrarunt: Proptereaque habemus memoratum Pom- pejum Cajatium , qui versibus italicis anno M. Dc. vir. Passionem , & Miracula ipsorum Martyrum evulgavit, Mutium Phaebonium Marsum hujusmodi vera portenta in illorum Uita , Romae sub annum M. DC. xLIII. lyraelo data , referentem , atque Petrum Pipernium similia verbis lectissimis more Poetarum in opere excuso Aquilae Urbis in Vestinis , recitantem ; & alios , quos Iongum esset recensere : Ex instituto tamen , ea minime praetereunda sunt, quae in recentioribus aliquot libris , & Uirorum testimoniis de Cultu Martyrum nostrorum ι & miraculis hactenus publicata cognovimus IIn Codice M. S. apud q. I. C. And. Floridum in d. Reg. Mars. Part.I. pag. 42. n. marg.7. citatum , ita habetur: Haec di-

Da ι in honorem, S gloriam Sanctoram Asitium Gripi

165쪽

Simplicii, G filiorum ejus, qui Celani coluntur, ct Rc, cula per antiqua saecula fecerunt, Ufen per faciunt in diebus

infausis , Omnique necessitate, Firilitat ad eos recurrentiis bus, praecipue Celonensbur , qui ipsorum cisa, Corpora Sancta appellant, ει maxima devotione cusoriunt, hactentque, auctore Deo , per omnia facculo faeculorum Amen . In opusculis M. SS., quae in d. Reg. Mars. Part.II. pag. 329. edidimus, olim conscripta foliis solutis a q.J. U. D. Marco Ant. Roscio Celanensi : Super usu bonorum geniisitiorum Status Celani , G Pragramat.2. de expensis, haec in rem notata conspexi:

Ad nomen , ει honorem SS. Marorum Simplicii, Constan- iii , ει Victoriani bic Celani quiescentium , Miraculorum gratia insignium : Alibique: Laus Deo, P. M. S. Virgini,

ct gloriosissimis Sanctis Simplicio , Constantis , O Victoria

no continuis grastis nos replentibus .... Ita pariter Notario rum Adversaria & Civicarum, sive familiarium rerum M. SS. Commentaria notatum fuisse memorant, ct in cit. libro de Viris Illustribus Marsorum Romae anno Iri 2. vulgato de

iisdem Martyribus pag. 4. scriptum leges: Porro assidua Miracula, quibus Iugiter coruscant, si nunc reserre contingeret , Ibne de his polumen scribere opus esset, quam ει Cela. nensibus non solum , sed omnibur etiam Marsis, aliisque usessique eoncurrentibus benignaI praebeant aures .... Nec tamen dubito , quin de narratis ipsorum bonis portentis, ve Iuti nugis & fabulis sint loquuturi flagitiosi homines Deum non timentes ; secus vero, qui timore Domini ceterisque virtutibus florent, vel quibus praesentis temporis fidem veritas ipsa comprobavit , quam nos pluries experti sumus, nostrique probavere Majores. Haec S alia prodigia in ipsorum Vita apud cit. Reg. Marsic. PartaI. pag.2s. etrusco sermone , ut saepe monui, edita sic latine modo traduntur : ULtra enim peiusa Miracula , sicut dictum es, a summa Dei, Monificentia ad intercessionem laudaiorum SS. Marurum impertita, alia Majores nostri impetrarunt, ct hodierni Ciaver quoque impetrant prodigia : inter quae, miseri homines,

ae vulneribus afecti , claudi pedibus foluti, erit illuminatis praecipue autem obsessi ab immundii 1λiritibus liberali aliaqur

166쪽

ar UICTORIANI ACTA UINDICAt A. ISI

in diem , quorum multa in Episcopali Marsorum nub tilario annotata exisebant. Circa medium elapsi feculi Celanenses Mem exarescentibus agris in quadam ae late , ae pro ira brefundendo preces SS. Mar0ribui , eo ipso, quo ab Ecclesia de mane publica excitavit supplicatio, una cum faeris Sanctorum Reliquiis, pia admiratione ab omnibur perspectae fuerunt in aere tres sellae, e quo peragrare in ipsum Processionis ei euitum , ct paullo post, supentibus omnibur , est usisque imbribus , fleritatis tempestas non furis. Deus itaque quas rgratiar concedit nedum Celane DIι, Perum etiam unicuique devoto. In obsidione Celani anno M. Dc. XL vir. eum Milites Iulii Peazolae ausi Gerunt eo ingredi, ut ipsum everterent, noctu visi sunt f per tribus albis equitibus Iret Milites pestibus pariter albi coloris induti equitare, Celanique maenia pro Cipium defensione , fleut ex manifesta decessorum tradisione habetur , circumire: Ex quo evenit, quod perterriti hoses muros ingredi non potuerunt. Postea seditionis rumore cessante, titi divam es in libro iiI., fugam arripverunt. In De eupsorum seculorum, ac praecipue anno M. DC. LvI. Ceunenses Proles Iorum suorum auxilium humiliter implorantes, a tam in gno acerboque Dei supplicio confisim fuerunt immunes. In priscis terrae quassationibur, ct in aliis anni M. DCC. Irr. , ει M. Dcc. v r. cum filusa ceciit, ac prope Mamos dirutae permanserunt Civitates Aquilae, G Sulmonis, annoque M.DCC.xxIX. M. DCC. xxx. , pluribui fere dirutis ex eodem terrae moιu

Apuliae civitatibus, naellum sne detrimentum Mars, ta C Ianensi aecepere; ipsisque Sanctis apud Deum orantibus pelgratiam intercedentibus anno etiam M. Dcc. xxxvI. ct sequenit, bovilla grassante pese in Statu Ecclesiasteo , G μυο- Iliano Regno , alibi que passim , ut sub annum M. DCC. XIII. in Latio , G in aliquibus Marsorum Oppidis acciderat, Cel nensis popului ab eo flagello immunis evasit Hujus

modi terrae concussiones annorum M. DCC. Is I. & M. Dcc. VI. a

memorantur etiam in historia praestanti Latini sermonis elegantia descripta a laudato Abb. Petro Pollidori Frentano de gestis Clementis XI. pag. 9s. ρσ. & Iso. et ac de iisdem temporum calamitatibus agit Georgius Baglivus inter ejus op x ra Disiligoo by Corale

167쪽

161 SS. MM. SIMpLI CII, Cores TANTII, ra omnia Medico-Practica, & Anatomica edit. I 8. tita de Terrae motu Romano, & Urbium adjacentium sub an .l7o3. pag.38 .: De bovilla autem Pelle, quae anno M. DCC. x m. ut supra grassabatur, Dissertatio exstat q. Ioannis Mariae Lan- cisii, Romae M. Dcc. xv vulgata. Celanenses itaque propter assidua beneficia, Dei ope , Sanctorum suorum intercessione, tunc praesertim accepta, quibus a tot latuisque flagellis sese liberatos pie crediderunt, novo pietatis instituto pro grati irum actione jamdudum recitare caeperunt post solis occasum ad illorum honorem singulis diebus tres Dominicas Orationes, totidemque Salutationes Angelicas, una in super addita in honorem S. Emigdii Asculani Episcopi, ac dato per tintinnabulum Matris Ecclesiae signo, ut ea actio flexis genibus uno eodemque tempore ab omnibus fiat, debitaeque Deo referantur gratiae .

F Elici eorumdem Martyrum patrocinio , complures a Daemonibus obsessi, ac miserrime vexati, divinitus liberantur: qua de re etiam scripsi in Reg. Marsic. PartaI. p. 26.,& multis abhinc annis quum Venusinus essem Episcopus &ad aram Sanctorum Martyrum in Marsis sacrum facerem , multos ab iisdem fidis spiritibus amictos obstrepere , & ingemiscere, tum demum ipsorum ope liberatos audivi. Sunt ergo Sancti nostri apud Deum vigiles Celanensium , ac devotorum hominum Protectores, quos ut Martyres appellamus, sic Patronos experimur: ideo quot Celani sunt Cives, tot praecones suos praedicant Martyres. Aliud apprime sim, Ie Miraculum relato stellarum prodigio, lumina scilicet instar stellularum visa quandoque fuisse in delatione sacrarum Reliquiarum per Celani maenia publicis etiam testimoniis compertum est: Sequens vero integerrimi senis & nonagenarii Uiri documentum, quod in Episcopa Ii Sulmonis Ta bulario nunc servatur , latineque redditum, sic posteris damus et filo subscriptus J-U. D. Canonicus Deeanus Insignis Cottigiatae Ecclesiae S.Ioannis Baptisae Celani Abbas L Am

168쪽

ar VICTORIANI ACTA VINDICATA. IOgeli in Bonaria Marsorum , aetatis ines annorum octoginta

quinque, canonicatus sexaginta fex , G Meerdotii sexaginia unius, sponte pro rei veritate, tacto pectore more Sacer dotali , Bae alte fatione ubique, quatenus opus erit, exbibenda testor, qualiter circa annum M. DCC. u. , ut reminiscor, eum civitatem Piscina perrexerim tempore b. m. Francisi

Ber nardini Corradini de Fabriano Marsorum Episcopi, o assisendum cuidam perquisitioni faciendae in Episcopuli Talalario nonnullarum scripturaruis ad Rem ejusdem Collegiatae Delesiae Capitulum pertinentium, praeolis Literis hae de de re ad eundem Episcopum tune Fabriani agentem a me datis pro facultate id faciendi, benigna responsione illis annuendo , imposuit Rev. D. Philippo Cesaronio Terrae Gisiae hujus Diae-esis eo tempore Cancellario , ut ille scripturas necessarias perquireret , mihique eommunicaret . me igitur occasione ad eundem Tabularium aeres, ta bene reminisor, sub oculos meos tune exsitisse quaedam Acta antiqua in f rma Processis, licet praecipuorum annorum , quibus illa consecta suillent omnino sim oblitus; ut tamen memoria fuerit, ea Acta censum circiter ab hine annis descripta esse cogito : rite autem recordor , quod nempe in iisdem Actis plures Paroebi Op δε-rum Comitatus Celani examinati legebantur inter quos RR. Archipresbier Obindoli Archipresbγter Circuli, Praepositur Agelli, exterique Sacerdotes, quos nunc memoria non furaerit; qui omnes de more ibidem plura Miraeula , pluresque gratias testabantur , quas Deus Omnipotens elementi si mus ad iniere lanem Sanctorum Marorum Simplicii, Consaniit , est Victoriani quiescentium in uani Collegiata Ecclesia Ce- Iani devotis concesserat: Atque etiam reminiscor, quod dictis Actis erant annexae Lectiones antiquae dictorum Sanctorum Marurum ; specialiter vero memoriam babeo praedictarum Lemonum, ibidem ad insar Breγιarii Romani in columeliis

defcriptarum : Minime autem recordor omnes circumsantias eorumdem miraculorum , ct gratiarum propter Ion m annorum feriem: Attamen in mei memoriam renoeatur prodigium

quoddam ab ipsis tesibus ibidem narratum, L quod fuit a me diligentius observatum J deponentibus, quod anno quodam Men-

169쪽

se Maii, ob pluvias , ct inundationes, frumentis Lutentiabus, totoque agro Celanensi extabescente, Cipes ipsi, ae dicianiores interces onem dictorum Murorum pie implorantes ut Deus serenitatem concedere dignaretur ; cs ρ ιod expositis de more sacris Corporibus, vel oflis publicae fidelium venerationi , prima vice Dominus non fuerit dignatus gratiam illam coh cedere ', Perum aliquot post dies, cum ipsi rursus Sanctorum Patrociniuin implora erint, praepia etiam humili Dppli-eutione , vel Publica P/oce si ne eum fueris isdem OHui, totoque Claro, G populo in egrefusacrorum Corporum ab ipse

Celani Gelasia, eonfisim aer serenus eoenis, ct in eodem a re , omnibus de mane videntibus ae supentibus, ires sellae apparuerunt, G Civel gratiam receperunt. Tales enim , ut perfecte recordor, erant depositiones supradictorum Puroeborum , ae SacerdoIum testium . . .: idque e se, quod dicere possen ine legisse in dicto Procesu, si oe Actis . ...; Ideo de Deriatate requisitus, attesor ut se ra , cum omnibus quae dixi, ac subscriptione praesentis propriae manus . si fidem . . . . Celani die xv l. Novembris M. DCC. xLv. : Ego J. U. D. Abbas D. Lu- ear Antonius Corsignani Canonicus Deeanus, tesor ut supra manu propria : Ego Sacerdos D. Crescentius Leiteri Cioitatis Sulmonis te sis praesens . . .: Ego PeIrus Joannes Rofatur de

Celano te sis praesens adest signum : In quorum fidem

ego Simplicius Rostus a Celano Marsorum .... publicus Regia , ct Apsolica auctoritate NotariuI .... signavi. . . .

Ad depellendam etiam agrorum sterilitatem, Sexcrescentium lateque terras inundautium aquarum incommoda arcenda, nostrates populos praestantissimam fuisse expertos Sanctorum Martyrum opem, Ieges in Reg. Marsic. Part.I.

pag.σ3o. 632. , ubi de Celanensibus praediis, exuberantibus aquis, viridariorum instar plura scitu digna ct jucundiora subjiciuntur: nam ex Baccio de Uinis Italiae apud cit. Regiam , ibidem vindemia plena spumat Iabris, ridentque frumenta, quae in virmi stipula lactentia turgent; unde Cives

more priscorum nonnullas divitias ex agris colligunt, pisciumque amaeno e Fucini Lacu sat divitem piscationem,

uberesque fruges in ipsis campis, ac sapida poma, regiaque pyra Diqitirco by Cooste

170쪽

pyra tyberiana , decumana, sive colorata, & amerina a Marsis & vicinioribus, praesertim Aquilanis, Sulmonensibus, & Romanis degustata percipiunt, Civesque locupletes fiunt: proinde siccitatis tempore, ne frugum, fructuum, atque frumenti Inco damna patiantur, per Martyrum patrocinium optatas passim pluvias obtinent: quam ob ca sam, annuo ipsorum recurrente die festo, hilares ad reddendum debitas gratias confestim confluunt, illisque insigni pietate dona offerunt; quae cum d. Phaebonio in ipsorum Uita pag. is i. , ipse quoque memoravi in Reg. Mars. Part.II. pig.χo. Neque hic novissima desunt tantorum Martyrum in Marsos & Celanenses beneficia: mense Decembris an .no M. C. x L. prope Uigiliam Nativitatis Domini ac mense Aprilis M. DCC. XLII. Marsorum Oppida novo terrae concussa

motu , ruinis etiam vicina fuere, & non procul Celano sub Tino Monte per hiantis humi rimas sulphureus ignis cum aliquo talore ac horrore subsiliit: Fucini Lacus, quem

Strabo libr.v. Mare Marsorum appellat, veIuti cacabus oleo fervente plenus vehementer ebullire visus est: quocirca eodem motu trementis soli ingruere terrores, quibus Celanenses praesertim deterriti, novisque in dies attriti malis , de propria salute soliciti, emendatis moribus vix ad suos ingemuere Martyres, quos publicae venerationi curarunt exponi, mox eorum precibus divinam indignationem averterint: Ac ideo Celanenses omnes in quavis egestate , si paenitentiae lacrymis abluti, a Deo favores humiliter flagitant, per ipsorum Martyrum intercessionem expetitas gratias accipiunt , votique compotes fiunt. Haec sane miranda Celani

crebra sunt, cunctisque liquent; & propterea quae scimus, loquimur, &quae vidimus aut legimus, serae posteritati testamur .

PAullo ante libatis, haec subdimus, quae OIim sub Episcopo Barono nobiscum communicata & postmodum deperdita, nuperrime in nostris schedis comperimus: proin