Acta sanctorum martyrum Simplicii Constantii vindicataopera et studio Petri Antonii Corsignani

191쪽

18s SS. MM. S I M p L I C II , CONs TANTII, seleist. pag. 36. num. 14. , ita de S. Polycarpo Smyrnensi Aniatistite , quasi pro re nostra scribens: Hic vero manibus postergum positis, ac revinctus tanquam aries insignis ex magno grege ad oblationem , holocaustam acceptabile Deo praeparatum, Caelum contuitus dixit. . . . Atque non disparibus saevitiae exemplis in alios etiam Martyres fuisse saevitum , illorum Acta , gravissimique Scriptores memorant. NOTA RCUm in cit. Lectionario ita pariter Iegamus: Non enim eodem tempore Romae Imperator fuerat aestivum forte

tempus in ParIibur Marsic celebrabat . . . . , pauca nobis Commentarii loco dicenda sunt, ut Bollandianorum ordo, uel studendi ratio aut Pastoralis cura sinit. Ultra vero a no- his delibata in Notis I. II. IIl. Iv. v. f.Iv. SI. 9.U.ν Marcu mi

Antoninum etiam appellatum , & in Imperio socium , in Marsis per id tempus moram traxisse , Acta nostra produnt eum Iacobillo de Saninis Umbriae Tom .HI. pag. 24O. 24 I. νBEovio hist. EccIes. Tom.I. libr.iI. pag.24s., ct ex Notis I. S II. f.vi., veI I. & ivi. f.x. , & Ferrario in cit. Catalogo Samst. Italis ad diem xxvi. Augusti pag. 4s. satis superque liquet : Eumque praeterea Romanorum Imperatorem ν agri nostri felicitate allectu in , & recuperandi gratia ocuIOrum Iumen, in Montis Tini: veI Piscini jugo tunc praesertim de gisse, allegati Scriptores ,& Marsorum documenta ferunt adeo ut priscis temporibus Montis cacumen, Rus Imperia- Ie diceretur : quod postea S. Petiti nomine Oppidulum , tesse Phathonio in Marsor. histo edit. I. pag.24 I. vocitatum

est , atque id Iegitur in dictorum Martyrum Uita ab ipso

evulgata pag. Is I. Is 6. , in Reg. Marsico Part.I. pag.3σIω 33. σ37-Part.II. pag. Io. I 4., & in libro Vir. Illustris Marso pag.8. Interim vero noscamus oportet, ad haec usque rempora juxta S. Petiti Pagum , antiquam exstare cavernam νquam olim nostrorum Sanctorum carcerem fuisse , piorum hominum assertio testatur: Nam in Colle, vuIgo Petrarae

192쪽

sae Vicro RIANI ACTA UINDICATA. I 8 Ihaud somniando, sed externis bonisque visionibus, vel sacris visis refulsisse , ab incolarum ore pluries audivimus. Id ipsum Loci Parocho, seu Abbati, & quibusdam aliis Pre, byteris, q. Paullus de S. Petito nuper vita functus, ceterique

narraverunt indigenae : Nobisque ira Martii M. Dcc. xLvII. Fr.

Constantius a Celano septuagenarius Capucinorum Sacerdos, vir gravis & Aprutii Provinciae Conventuum saepe superior sincera Epistola, proprioque postmodum ore nunciavit. Quod si quispiam critico sale resectus, aut algido r re conspersus , ea Imperatoris ad Marsos accessio , unde paulisper discessi, inficiari conetur, intelligat, velim, Romanis Imperatoribus facilem ad Marsos accessum , tum regionis conditio, tum etiam Urbi suadebat propinquitas.

Marsorum siquidem gentem antiquo Latio jam pridem finitimam fuisse , modoque esse Romanis oppidis, Tiburtinis nempe Sabinis, aliisque illius tractus, satis superque liquet

ex Regia Marsicana Part. l. a pag. 23. : quam ob rem saepe magni Principes montana insederunt Castella Marsorum , quod alii praestiterunt soli fertilitate , vel praecipua Caeli benignitate suaviter allecti: cujus aura felix juxta cit. Phaebonium pag. 1 oblectamina sanitatis perpetuo spirans cum grata Fucini Lacus amplitudine , exteras quoque gentes allexit. Haec sane firmatur historia ab alia ejusdem Antonini rerum gestarum in Marsis recensione : Is enim aliquando Albam Marsorum, & Romanorum Coloniam, a dicto Pisicino Monte non procul postam , sua praesentia illustravit, ubi Amphithea trum Dianae Jovis creditae filiae construi fecit et Hinc proinde, ea vel alia occasione, M. Aurelio Antonino Imp., & eidem Antonino Successori in marmore erecta fuit Inscriptio , quae apud vetustam Ecclesiam S. Anatholiae in antiqua Civitate Tora prope Marsos exstitit, ipsis Clarissimis Bollandianis testibus in Actis dictae Sanctae ad diem ix. Julii Tom. II. pag.6 4. Diocletianus etiam aliis temporibas ibidem Terminalia celebravit, quemadmodum e nummis eo in Ioco repertis, & Iu Regia Marsicana Part. I. pag. Is s. designatis, evidenter patet . De Alba Strabo libr.v. , Silius uni. , & alii Ioc. ci . relati auctores tractante Marsicam vero Legionem, quae olim Α a 2 ΑΙ- Diqiligod by Corale

193쪽

I88SS. MM. S iup Licar, CONs TANTII, Albae constiterat in Municipio fidelissimo & sortissimo , Cicero Philip p. libr. HI. laudavit. Superiori etiam aevo Claudius Imp. ad Marsos, teste Suetonio , migravit, ut Lacu in ipso emissarium faceret, cujus memorator est Tacitus Annal. libr.xH. cap.xxxv I. his verbis. Sub idem tempus inter Lacum Fucinum, amnemque Lirim perrupto Monte , quo magni eentia operis pluribus viseretur, Lacu in ipso navale praelium adornatur .... Claudius triremes, quadriremesque, c, und si inti hominum millia armapis . . . . reliqua Locus elusarii tet7is na diibus obtinebant ripas, ta colles , ae Montium edita in modum tbeatri multitudo innuisera complevit, proximis emunicipiis, f, alii Urbe ex ipse visendi eupidine, aut officio in Principem. Ipse insigni paludainento, neque procul Agrippina ebla de aurata praesedere pugnatum . . . .: Ac ideo Lipsius tu Commentariis pag. hos. subdit: Gaudius .... circa haec tempora Fucinum Lacum exiccavit, undecim annos triginta bominum millibus sine intermipone operantibus .... Leo Ostiensis in Chron.Cassinens libr.II. cap.rv. , Imp. Oth nis mansionem in Monte Cedico late descripsit, & Phaeb niana historia pag. 24 h. sic iteravit: Montem sum ad Mar-

forum Provinciam pertinuisse, Leo Osiensis asserit . . . . eum Othonem Imperatorem in Monte Cedico, qui apud Marsos e moratum fuisse isetur.

Quibus sane perpensis, moneo insuper, relatam Antinnini , vel Collegae in Marsis commorationem magis magis que probari ex nummis aureis, & argenteis ipsius imagine ornatis, S in Agro S. Petiti sepe es sis: Propterea sequens Documentum nuper Episcopali nostrae Curiae exhibitum ,

narratis fidem auget & pondus: Ego infroscriptur Pr οφ rus Terrae Sanctae Eugeniae Marsorum Diaecesis, verbo Deritatis , ac tacto pectore more sacerdotali, indubiam fidem facio,

qualiter anno M. DCC. xxxvir. prae manibus habui quoddam ninmisma orichalci peiusum cireumferentiae monetae hujus Regni decem carolenorum vulgo di una piastra , quod numisma insteiniori Sancti Petiti Castro repertum fuit, emptumque o quodam extero homine Statur Pontificii, qui mibi illud communirapit c, ostendiι, sed vendere noluit in eoque apud

unam

194쪽

unam frontem insu fa erat imago Antonini Imperatoris in ibronu sedentis, ct ante ipsum pariter insulpti erant Irerhoisines manibus ligati: In alia fronte numismatis insculptierant duo boves ta colligata erat quaedam funis in pedibur dictorum hominum in terra dissensorum, qui a bobus praed His solo raptabantur; quod denique numi a per dictum e

terum maIorem feeum translatum es: In quorum fidem . . . . Datum in Oppido Sanctae Eugeniae Hus Octobris M. DCC. xLv. zIta est D. Joannes Antonius Valerii Praepositus, qui supra: Ioedibus Cardurelli Seriba: risor ει fidem facio ego simplicius Rofatus a Celano .... publicus per totum Regnum , ta Osolicus per totum Orbem authoritate Notarius, retr

ἰ scriptam attestationem esse scriptam proprio charactere retro- fcripti Rev. D. Jacobi Cardarelli Scribae, necnonsubscriptam paruer propria manu retroscripti R. D. Joannis Antonii δε- Ierii Praepositi Terrae S. Eugeniae Marsorum Diaesis, mih que cogniti; eumque esse talem, qualem se facis. si quorum silem .... signavi. . . . Quae omnia quam bene expositis congruant, facile quisque videbit. Hic tamen alienam potius, quam meam sententiam propono: Nam scio quantis dissicultatibus id assertum esse possit apud Criticos Uiros obnoxium : Uerumtamen ex hoc probi Sacerdotis monumento , Martyrium in nostris Actis descriptum relato nummo clariis me respondet: Cui quemadmodum lectitasti, in fronte variae caelato opere visebantur figurae, in altera vero

ejusdem effigies exhibebatur Antonini, praecipientis veluti, eos Sanctos in plaustro funibus circumligatos, ab indomitis juvencis raptari: Quae quidem figura, dictorum Martyrum supplicio clare consonat, cum nempe Martyres illi per Mon tem Tinum , vel Pisicinum sic olim communiter appella tum ex Reg. Marsi Part.II. pag. I . J veloci cursu deorsum fuerint tracti, ut tavam mortem oppeterent: Et si praecipuo Dei auxilio in Sanctis suis admirabilis , ad aureum Fontem sub dicti Montis radice , sicuti Acta notant, pervenerint incolumes. Feritate pari alios fere innumeros Christi Martyres ab indomitis equis in loca tribulis consita , acutisque carduis

abjectos fuisse, Ecelesiastica probat historia : Et Martyr Ue

195쪽

1 go SS. MM. SIuph I CII, Cous TANTII, nantius, ceterique pro Fide ex altis rupibus dejecti sunt, ut lacerato Corpore spiritum emitterent, ex Gallonio de Sanctorum Martyrum Cruciat. pag. I92. Idem ad Urbis Montem Tarpejum pluribus Martyribus in loco, qui sexum Maseorum dicebatur , ita impie factum refert. Neque Sancti ejusdem Uenantii, in hac Diaeces prauentiam, qua olim

nobilior evasit praetereo : Is enim in celebri Tugurio apud Radiani Ualvensis Sacerdotis oppidum , atque aternum amnem aliquandiu angelicam moram traxit, miraculorum gratia insignis , ubi angustum Templum crebro populorum concursu frequentatum, Deoque in illius honorem dicatum visitur, quod Mattheus Pascucius in illius Uita libr.I. pag. ias. , aut libr.II. pag.2I8. illustravit. Ipsique testantur Bollandiani Socii ad diem xv m. Maii in Actis Sanctorum Urbis edit.χ. Uen. Tom.Iv. dicti Mensis a pag. I 35. ad 859. ac ejusdem Radiani vel Rajani monumentum juxta Petiniam , ut ajunt , pro Pentima Urbe commemorant . Sed perperam ibidem nobile Augustianorum Conventum extare dicunt: Immo ipsius Ecclesia parva est, cui unus tantum EremitR praeest. Christi autem Miles ad Patriam suam deinde reversus , ct de excelsa rupe dejectus, Caelesti ope servatur illaesus, donec iterum fune ligatus, per vepres, saxaque tractus, ut ecit. libr. I. cap.xum. & ult. liquet, Martyrio coronari meruerit. Aeta notissima exstant Sancti Hippolyti, a S. Laurentio baptizati, qui sub Valeriano Imperatore cruciatu simili assectus est , cujus festum xvi. Augusti ubique celebratur. Die xiii. dicti Mensis ad Forum Syllae Martyr Cassianus fero supplicio vexatus, vinctisque post terga manibus, pue rorum, quos erudiebat ferreis stylis configendus traditur

ex1x. Lectione Breviarii Romani : Et passim de aliis in Sacra legitur historia.

q. XXII.

PErgunt Lectiones Martyrum nostrorum his verbis e Tune Imperator ira commotus, ferit eos in arcta custodia in

loco , qui Passularis dicitur, induci, serpentibur, G scorpio-

196쪽

nibus pleno ...; unde illius voluntate, qui ereavit omnia factum es, quod ille animalia mansuescere caeperunt: quod nec venenum, nec aliud per quod Sanctis noeere possit, ab illa

die secum portaverunt. Tu autem Domine .... NOTA I.

P Assularis hic locus mihi pIane ignotus est, nisi proprio

ipsius nomine sic appellatum, vel a patenti loco vocitatum facile crediderim , aut dicere maIimus , ita praedicatum fuisse a patiendo: quod ibi rei homines ad poenas ct supplicia traherentur. Quae porro Ioci significatio Lectionibus nostris magis videtur congruere , si eorum verba mox adducenda , potissime expendantur . Arctam sane custodiam , quam dictae Lectiones in f .i I. hujus opusculi legendae indicant , & a sanguinariis Tyrannis iisdem Martyribus olim attributam Cassiodorus in Vita S. Venantii pag. sso ita describit: Cellam gemituum , trisitiae domum .... PDIonis hos Atium , locum perpetua nosti excatum et Ea aurem horrida detrusio , Sanctis quadraginta Martyribus, ex Brevis Rom. ad diem x. Maii, aliisque Sanctis contigit: cumstisque pariter notum est, ea tempestate Christianos variis poenis afflictos fuisse ; multos quidem sanguineis caedibus ad interitum usqu vapulatos , pIures hiemis frigidissimo tempore nudos sub aperto aere supra stagnum rigens pernoctare jussos , ut se gore conge Iati necarentur; alios acutis in testulis, & candentibus carbonibus ipsis subjectis voIutatos esse, vel seris objectos, pIerosque bestiis serocibus datos, qui apud Baro

Surium, aliosque legi poterunt. At Simplicii, Constantii, & Uictoriani Martyrum nostrorum cruciatos: allegati Scriptores, praesertim BZovius, Iacobilius, & Ferrarius vestigarunt: Re Iata autem monumenta , mox opportune iteranda , ipsorum Actis, e quibus dictae Lectiones erutae sunt, de Ioco serpentibus, Gscorpionibus pleno, optime consonant

Nostros enim Marsos jam pridem serpentarios audivisse, Pi- istus refert in Lexic. ROm. antiq. Τom.II. Pag. I I σω&Lam Diuiliasti by Corale

197쪽

ryx SS. MM. SIMPLICII, CONSTANTI r, pridius in Heliog. testatur; gentiles Marsicae nationis Sacem dotes frequenter serpentes collegisse; ideoque veneniferos angues in eorum vellitis frugibus agris, copiosos fuisse dixit Plinius hist. Natur. libr.uti. cap.il. pag. I 4I., ct pariter constat ex Nota I. & 1I. g.x. Dissertationis: λc propterea iisdem Saninis bene aptari potest S. Pauli dictum ad Hebraeos xi.,

quod scilicet pro Fide, ludibria , verbera experti, infu-per, G pincula, G carceres: lapidati funi, secti funt; tentatifunt, in occisione gladii mortui sunt egentes, angustuli afflicti: .... in solitudinibus errantes, in Montibus , G speluncis, in cavernis terrae: ct hi omnes testimonio

Fidei probati. Nam ex dicto Lectionario constat, eos tot saevis tormentis assectos, & pro Christi nomine decollatos, coronam gloriae in Pisicini, seu Tini radicibus apud Celani

aureum fontem gloriose accepisse .

In ipsis Lectionibus, sic etiam habetuet Factum es,

quod illa animalia.... nec venenum .... quod Sanctis nocere

posit ab illa die secum portaverunt .... Tradit Aul. Gellius

libr.xuti cap.II. ad rem ipsam historicam illustrandam, & hie pauca commentabimur, nostros videlicet Marsos serpentum virulentorum domitores exstitisse, ac herbarum succis mede- Iarum perinde miracula secisse , & teste Solino in cit. Reg. Marsic. Part.I. pag.3s. 3σ, gentem illam a serpentibus illaesam fuisse : quam ob rem S. Augustinus in jibr. xi. Gen. cap.xxv III. col.669. ait: Nam , cst quomodo puIantur aud re , ta intelligere, serpentes verba Marserum . . .: atque in Psalm. LvII. , ipsorum quoque meminit. Cornelius a Lapide S.I. egregius Scriptor Tom.xm. Comment. ad Acta Apostolor. cap.xXVIII. col.3s 8. vers. s. rem ipsam late comprobat:

Licet autem Martinus de Rio libr.I.Disquisit.Magica r. libr.II. quaest.xm. , & Cap.HI. quaest.iv. hujusmodi historiae parum arrideat ; Surius tamen in Actis Saninorum Iulii Tom.iv. pag. I 67. Marium quemdam nomine Audacem , serpentarium memorat. De aliis vide Reg. Mars. Part. I. pag.4 I. 42. Pantominos peritiores in arte incantandi, Cassiodorus nominat in libr.I. Epist. xx. , necnon libr.1v. Epist. vli., S de ipsis

Mimis S. Cyprianus lib.iI.Epist.1I., aliique agunt apud C,M.

198쪽

Card. Calcagninum in opere novissimo de variat. ult. volunt

Lectiones autem nostrae sic etiam describuntur: Eadem Bora terra motur magnus per totam Marsiam factur es, ita quod Sanctorum interfectores per totum diem, G noctem nee loqui, ned diurno surgere potuerunt. . .: Quod quidem sub agone plurimorum Martyrum saepe contigisse, in Ecclesiasticis Annalibus, Sanctorum gestis, ac Breviario Romano fit manifestum; ubi etiam in S. Bonifacii Martyris ad diem xiv. Maii passione idem legitur. De S. Agatha ad diem v.Februarii habetur, quod ea dum horrendis vexaretur tormenutis, ingenti terrae motu Urbs tota contremuit, ac duo parietes corruentes, praetoris familiares oppresserunt; quemadmodum piis doctisque Viris de aliis Martyribus fatis etiam superque liquet. Noxa II. PRaeterea, quum in ejusdem Lectionarii serie, Martyres nostros Dei praesidio potissime nixos fuisse pateat, non

ab re in historicae veritatis notam pauca mox delibanda mihi videntur, ut ex his quoque innotescat, non esse de facili vetusta Martyri alia impugnanda . Enimvero cunctis manifestum est, Divinam opem ubique Martyribus adfuisse, eos. que incruentato corpore tormenta non propria virtute toleravisse, cum naturae vires ad ea perferenda impares essent; sed vere auxilio Domini, qui perpes corona Militum, his tam semper aderat praesens, ut saepissime in mediis suppliciis nullus , aut exiguus eis esset dolorum sensus: proindeque inter varios magni nominis auctores, Ruinartium habemus, qui in praefat. Gen. ad Acta Martyr. sincer. selesti f.Iv.fol.54. n. 68. recte adnotavit, quod ipsorum animos internis frequenter auxiliis, nonnunquam & externis visibilibus signis Deus confortabat: Hinc S. Petrus Apostolorum Princeps dormiens inter duos milites vinctus catenis duabus, ab Angelo liberatus est: Bartholomaeus Galilaeus, cui

propter Evangelii praedicationem pellis crudeliter detracta B b fuit,

199쪽

1ρι Ss. M M. SIMPLICII, CONs TANTII, fuit, caputque abscissum, dirum Martyrium caelesti gratia meruit sustinere; ac Stephanus primus Martyr, quum esset plenus Spiritu Sanino, intendens in Caelum, vidit gloriam, S Jesum stantem a dextris Dei: & ejicientes eum extra Civitatem, lapidabant: Sic de aliis atrociter, ac varie afflictis: ideo Catholica Ecclesia, cum in honorem & memoriam Sanctorum Missas celebrat, Sacrificium offert soli Deo, qui illos coronavit, de illorum victoriis gratias agens, tametsi eorum patrocinium imploret: ut pro nobis intercedere dignentur in Caelis, quorum memoriam agimus in terris, ex Conc.Trid. de Sacris. Missae sesLx xll. cap.HI. Contra vero divinae indignationis paenae, quibus immanes Tyranni, scelestique tortores saepenumero plexi sunt, nec uno quidem malorum genere affecti, satis aperte et

cent in aliorum Actis, & antiquis Scriptoribus Christiante Ecelesiae. Hos inter potissime est legendus Laetantius, cujus hae de re totus est liber, in quo de pessimo Tyrannorum fine, ac persecutorum morte turpissima egit: quae omnia gentilium conversioni ad Christi Fidem saepe occasionem praebuisse, neminem latet in Ecclesiastica historia versatum :sed qua ratione, quibusve gradibus ea contingerent, citatus auctor pandit libr.v. Instit. Cap.xxxiii. si idem utriusque est Scriptor operis, de qua re Viri docti dubitant J: Sane his mirificis ac supernis beneficiis quandoque ipsi Martyres sanati fuerunt, voces divinitus emita auditae sunt, bestiae mansuefactae, aliaque hujusmodi prodigia visa S palam gesta , quorum memorator est Irenaeus libr.II. adversus haereses apud Ruinartium loc.cit. pag.6s .n.6p., qui n. O. honores aliquos viventibus Martyribus tributos, longeque Majores consummatis, cum veneratione etiam factos, memorat . .

q. XXIII.

Posthac citatae Lectiones extremam recitant Martyrum historiam : Altera vero die eum adse redirent unus 1lorum nomine Caesareus, qui Pabsionibus Sanctorum ab ipso principio interfuerat, prisimc Sanctorum proditionis reeordatus,

200쪽

a T Uic TORI ANI ACTA VINDICATA. Is

datur, eorum corpora colligendo Domino credidit , ae Saerib tismatis unda a quodam Pre1Dtero nomine Crescentio re natus , eum eodem in scriniis Sanctorum Corpora ad praedictam Montis radicem collocavit. Collocatis Sanctis Martγriabus , praefatus C areui una cum Presbtero Crescentio Furentium visitaverunt , exorantes, ut Sanctorum Martyrum

Passiones ct mortem eo His conseriberet . Ego f sic J autem,

licet ad tantum opus inidoneus, tamen devotione devinctus, visus fui, s vel ut Bollandiani corrigunt J ausui fui, ea quae ab

eisdem de Sanctis MarUribus concepi pro mentione dictare .

Pos, enim fuere septimo Lalendas Septembris adjuvante Domino , eui es honor ει gloria in secula seculorum Amen . Tu

autem Domine . . . .

Nox A I. NEque vero post Martyrum nostrorum agonem relatam Caesarei conversionem mirari debemus: Quoniam Fidei persecutores, ut praesertim Sanctis Dimae ac Paulo feliciter contigit, superna gratia ad Jesum conversos, Sanctorum gesta produnt: De primo enim , cujus materia e GODfrido Abbate serna.x. fidelis est, causaque salubris, a Ludo linpho Saxone Monacho Cariusiano agitur in Vita Christi cap.Lxm. pag. 646. , & vir praestantissimus Joannes Merangonus illius in Domino mutationem Romae nuper typis consignavit: Secundi autem ex Act. Apost. cap. Ix. innotescit, quod Christianorum insecutor, factus est annuntiator Veritatis , ut ait S. August. serm.xiv. de Sanctis: Alios fere innumeros sileo: Vide Natalem Alexandrum histor. Eccl. Tom .v.

saecul.I. cap.vII. edit.2. pag. I. 332. ; ideoque S. Hieronymus in Marc., Cap.xvI. monuit, quod peccata praeterita non nocent, quando non placent, S poenitentia expiantur.

In allatis Lectionibus haec alia verba sunt perpendenda : ... In feriniis Sanctorum , Corpora ad praedictam Moniis radicem collocavit: Quae siquidem opportune repetita , Lectiones ipsas magis magisque clarificant ; nam primigeniae Actorum nostrorum antiquitati & integritati vox scrinii m B b Σ , gno-