Acta sanctorum martyrum Simplicii Constantii vindicataopera et studio Petri Antonii Corsignani

181쪽

1 - 6 SS. MM. PIM M. ICII, CONSTANTrr, ter expetita obtinentur: Copitulum , quod revera tenerrime

amo, veluti speculum Ecclesiasicae probitatis, atque Celanensis Universitas a me postularunt, ut meas supplicationes ad EE. m. dirigerem, quemadmodum bumiliter dirigo, uti h nigne illis annuere dignentur , augendi gratia ad majorem Domini gloriam his Sanctis Maruribus Cultum , reeitari posse proprias Lemiones, ac orationes die xxv r. mensis Aet si in ipsorum Solemnitate, ad majorem firmam priscarum redactas , illarumque extensionem in totam hane Diaece permittere. Devotio, G fidei Capituli, ac Cipium, quae explicari non potes, hanc meretur gratiam : populorum concursus viciniorum atque exterorum exposit: mestra Clementia spem in animum adducit, dum ego pari siducia ductus, eidemque nixus, humili obsequio fum: EE. m. Piscinae 18.

Aprilis I 4s. Humili. .... D. A. Episcopus μινorum. Hinc binas Celanensium leges Attestationes: quae cum publicae sint, editaeque a Senibus, Uirisque omni exceptione Majoribus, qui acceptam a Senioribus narratarum rerum notitiam asserunt, nihil gravius esse potest in rebus hujusmodi: talibus enim Testimoniis saepissime, ut diximus, Cl. Bollandiani utuntur in suo opere , ut videre licet in Vita S. Mansueti M. Tom.ul. mensis Aprilis edit.χ. pag.364. aut in alia Vita S. Canionis Episcopi Acheruntini Tom .v. mensis Maii fol.443. , ac Tom. iv. ad diem xxi. Junii fol.9I7. in Gestis S. Aloysii Gonzagae , ct alibi: nostrum vero, quod sequitur in Tabulario Episcopalis Curiae Sulmonensis adservatur; ejusque Formulam tempus immemorabile compro hare docent Iuris onsulti insignes, nempe Covarruvias in

ptat.XX. n. s.

I. J.: Nor in ascripti Canonici, G nee detes huius signis Coiugiatae Ecclesiae S.Ioannis Baptisae Celani Mamfrum

182쪽

sertim Diaesi, Cipesque Celanenses infraposita longaeva nο-sra aetate respes Ia, more Sacerdotali tactis .... ad perpetuam rei memoriam , G devotorum hominum requisitionem, eunes Is ubique sponte .... veram , indubiamque fidem facimus , atque testamur, Glorioses Maridiret Simplietum Patrem , Consantium, G Victorianum ejus Filios , quorum Sancta Corpora in eadem Ecclesia magno populorum frequentia , veneratione , ct devotione asservantur, ab antiquissimo tempore ut firma fides es , fuisse ae esse Celanensium

Patronos, G Protectorei, Deumque Optimum Maximum, auctorem beneficiorum , iisdem Celanensibus ad illorum intercessionem assiduar gratiar in quacunque necessitate fuisse

impertitum, atque impertiri, quoties ad eorundem Divorum Marurum protectionem Celanenses depotos oculos, mentemque supplices recurrerunt, vel aeque recurrunt, unde assidua miracula, necnon Deciater gratias semper funt experti , ae experiuntur in dictis neessitatibus, praesertim in fleeitate terrae, vel pluviarum inaudatistne, aut terrae motus flagello , aliisque ealamitatibus, a quibus Sanctorum Martγ-rum Protectione , ae utereessione lidem liberati fuere atque eonflati; quae quidem caeteraque eorundem Sanctorum mirabilia , notoria fuere ae funi, ει nos ab usu rationii usque adhuc, G per quadraginta ει quinquetinta se etiam uora respective annos vidimus, expertiquefumus, ta a maioribusnsrii pariter Canonicis Sacerdotibus, ct Doctoribus femper audivimur, eo et smilia quoque prodigia, ct miracula in dictorum Marurum intercessione eontinuo vidisse, expertosque fuisse, G ab aliis Concipibus superioris eorum aetatis μmilia pariter facta audivisse; nec unquam memoriam exsiati se in eontrarium; praesertim grassante pese in bac Dices eirca medium praeteritisceuli, quando viciniora oppida fere deflata fuisse dicebant, praeter Celanum eiusque opes, ob dictorum Marorum Patrocinium, ct sie in aliis adoersis, in quibus assidua miraeula semper facta fuisse narrabant; quae omnia ab illis , ut supra audivimus, ct quo ad nostram aetatem nos relaIO tesimonio de facto proprio deponimus, ta uti Cives Celanensi, Canonici, G oaeerdotes praesiae Ecclesiae Z de

183쪽

i 8 SS. MM. SIup I cII, COMITANTII, de eerto scientia prcdictam veritatem fatemur, nec contra rium vidimur, vel audivimus, ac ut supra testamur; In quorum . . . Celani hae die I. Novembris M. Dcc. xLv. : Ego I. U. D. Lucas Antonius Orsignani Abbas S. Angeli Bonariae in Marsis, Canonicus Decanus hujus insignis Collegiatae Dei sic , aetatis annorum octoginta quinque, Canonicatus sexaginta sex, Sacerdotiisexaginta , testor uisupra. Ego D.P trus Canonicus 'Basiva Celanensit aetatis meae annorum sexaginta septem, Canonicatus quadraginta duo, Ο. Sacerdotii quadruginta trium, testor ut supra. Ego D. Victorius Ser chius Canonicus Celanensis U.J. D. , aetatis mec annorum fe-κoginta, Canonicatus triginta septem , G Sacerdotii triginta sex testor ut fura . Ego D. Henantius Marotius Canonicus Celanensis clatis mec annorum quinquaginta octo, Can nicatur viginti quinque Sacerdotii triginta, tessor ut supra . Ego D.Joseph Rofatur Canonicus Celanensis U.I. D. aetatis meae annorum quinquaginta quinque , Canonicatus viginti quinque, Sacerdotii ιriginta, testor ut supra . Ego Petrus Gletia Canonicus Celanensis Gerae Theologiae Doctor, aetatis meae annorum quinquaginta duorum, Canonicatur viginti quinque, Sacerdotii viginti octo, tesor ut supra. Ego D. Han-eseus Cicearelii Celanensis, Peneficiatus issignis Collegiatae Melesiae S.Ioannis Baptissae aetatis meae annorum quinquaginta quinque, Sacerdotii ct Seneficii iriginta, regior uis pra . Ego D.Josephus casenus Beneficiatus Insignis Collegi tae Ecclesiae S.Ioannis Baptisae Celani, aetatis meae annorum quinquaginta septem, Beneficii viginti septem , Sacerdotii triginta duo, testor ut supra. Ego D. Franciseur risitus Eeneficiatus Insignis Collegiatae Ecclesiae S.Ioannis Baptisae Ce-

Iani , aetatis meae annorum quinquaginta, Beneficii annorum quatuor Sacerdotii annorum viginti , testor ut supra. Ego D. Caietanus Metri nacti Celanensis Sacerdos annorum quin-yuaginta unius, Sacerdotii viginti, resor , ut supra . Ego D. Benedictus de Innocentiis Celanensis Sacerdor annorum quindecim, Matis meae annorum quadraginta quatuor, testor ut supra . Ego D. Menantius Colantonii Celanensis, aetatis meae annorum quadraginta octo, Sacerdotii annorum novem Dissiligod by Corale

184쪽

ar VI ceto I ANI ACTA UINDICATA. I sderim, resor uιsupra. Ego D. Franciscus Ranaltitia Saeem dos Celanensis, claris meast annorum quadroginta quinque, testor uisupra . Testor ego instaser tur tofolica auctoriatate Notarsus ,suprascriptam Fidem scriptam per manum mei infrascripti, este subscriptam propriae manus G characteris retroscriptorum RR.DD. Sacerdotum, Doctorum, Canonieorum, necnon Beneficiatorum , ct Sacerdotum Insignis cili giatae Melesiae S.Ioannis Baptisae de Celano , G esse tales, quales se faciunt, mihique bene cognitos; ει ideo pro veritale me subscripsi, meoque soliso Agno signapi, atque muniri in fidem .... Loco H Signi. . . . cum subscriptione Notarii Α-postolici Simplicii Rosati. Alia publica Testificatio in eodem Tabulario Sulmois nensis Curiae pariter custodita, sic se habet: Celanum Mamforum Caput: Nos infraseripti de Regimine Celani apud Mamsi iactis Sacrosanctis Dei Gangetiis sponte .... indubiam fidem facimus, ubique ..., qualiter Sancti gloriosi Marores Simplicius Pater, Consantius, G Victorianus ejus Filii, quorum Corpora in hac insigni Celanensi Collegiata Getesia a seeulis devote cus odiuntur , atque devoti me adorantur , G quorum Fesiphar magna solemnitate, ac populi concursu

die 16. August hic agitur, in omni nosra necessitate, tam feeitatis temstore pro pluvia, quam pro nimio imbre pro aeris ferenitate ob. ζnenda, vel pro alio quovis Dei ob peceata no-ηra flagitio, siduis miraculis coruscanm. nam vix omnes ipsorum intercesonem pie imploramur, quod ab Omnipotenti Deo benigne exaudimur, ει continuar grasias licet indigni, quovis tempore, quavis necessitate expetitas misericorditer, reeipimus; ει ita pari elementia in terrae motus flagello, inque aliis similibus Irae Divinae Agnis recepimus quae omnia aetate nosra saepissime accidisse aesemper a Majoribus nUris factum fuisse, O per tempus immemorabile contigisse, nec

unquam contrarium, publica etiam, G notoria nostrorum civium, Seniorumque fama, veritate tesamur : Et in fidem . . . . Celani die Σ. Februarii I 747.: Ego Hector Terraelaboris Θndieus . Ego Iacobus de Rofato Θnteus'. N. Philippi Antoniani Canc. Loco HSigilli cum his circum ver-

185쪽

faciunt .... cum Agilo dictae Communitatis .... Caetera vero Illustrissimorum Praesulum exterorum Testimonia , aliorumque documenta , quae non uno nomine Sanctorum Martyrum res illustrant, & Viris doctis, ac devotis non ingrata fore arbitramur , unoque tempore objecta novis momentis evertimus, vel novis difficultatibus obstruitur aditus, in prima sequenti Appendice ς ne plus Lectorem hoc loco more mur , fusius relata conspicies: Exemplo etiam ipse ductus

Viri doctissimi Dominici Georgii, qui in fine Dissertatio. historicae Cathedrae Episcopalis Setinae pag. i59. seq. simillimam Appendicem late vulgavit.

g. XXI.

SEd jam tempus est , atque res ipsa poscit, ut resumto de Martyribus nostris Bollandianorum ordine Tomi U. banctorum Orbis sub die xxvi. Mensis Augusti, sicuti apud d. f. i I. Dissertationis habetur, alia ipsorum verba audiamus: Sic enim pergunt incitato loco de illorum Actis scribere: Duo eorumdem apographa habemus .... unum ex his desumptum iudicatur ex M. S. D.Joannis Evtylae Mari Romani, ae dispescitur in novem Lectiones propriar pro Ecclesia, ut fu picari licet, Celanensi, propter ea, quae superius de hoc Deo dictasunt: Postmodum vero sic: Acta auctore anoumo ex M. S. DJoannis Bapisae Mari Romani ad aliud apographum collatas. o. NOTA I. Joannes Baptista Mari eruditione varia , ct iudicii aerImmnia praestans, Romae floruit in sacris profanisque antiquitatibus apprime versatus, ab anno scilicet M. DC. xx. ad M. Dc. LXX. virtutum fama clarissimus. Urbanus VIII., &Successores, illum magni fecerunt, a quibus S. Angeli in Foro

186쪽

Piscium Canonicatum obtinuit, suamque Ecclesiam laboribus, probae vitae exemplo, S beneficentia illustravit: Ac propterea in Collegiario cubiculo ad haec usque tempora ipsius picta visitur effigies cum epigraphe : Ioannes Baptisa Muri Romanus Cononicus bulus Gelasiae de ea bene meritus . Multa composuit opera, haud omnia evulgata , nam teste laudato Petro Pollidoro in erudita Epistola elapsis annis mihi transmissa , varia Manu scripta haeredibus adservanda re . liquit : quae vero doctissimorum hominum plausu recepta edidit, haec sunt: De Mystica rerum oblatarum Summo Pon tifici ad Missarum solemnia in Canon iratione Sanctorum significatione: Notas ad Acta SS. Martyrum Patermuthii, Co- pretis, de Alexandri; quorum in Institutis Oratorii Vallicellanae UrbisCap.II. pag. Io. mentio est. Notas in libros tres Dialogorum Victoris li I. Papae : Notas ad librum Petri Diaconi de Viris Illustribus Cassinensibus : Proindeque memoratur a Mabillonio Annal. Tom. v. pag. I 39. , a Gattula in Cassinensi historia secul.vr. Tom.I. pag. I 8s. I 87., & ali-hi . Plures Scriptores Mari nomen celebrarunt in suis Operibus, ut Praesul Gio vardus in Actis SS. Mercurii & xii. Fratrum pag. 87. 38. , ipse in Reg. Marsican. Part.i I. pag.374. L. Cim arra de Teat. antiq. libr.I. Cap.Iv. pag. 7 ., qui eum de Sacris antiquitatibus optime meritum appellat & in Noti M. S. ad Acta SS. Valentini & Damiani. Obitum omnes tunc temporis Viri docti, ut e relatis domesticis patet documentis Romae servatis, magno cum animi sensu deplorarunt . Quod autem ad rem nostram attinet, en Mari con spicua argumenta , quae anonymo nostro M. S. fidem & bonorem conciliant : Ipsique Bollandiani Continuatores ad

diem re. Mensis Julii in Vita dd. Martyrum Patermutii , Co-

fuere Ioannes Miri S. Angeli in Piscina Canonicus, copio-fam Domi coluctam habens Derorum Monumentorum farra

187쪽

181 SS. MM. SIup LICII, CONSTANTII, Perstant sane nostrorum Martyrum Lectiones in cita Tom .v. diei xxvi. Mensis Augusti a Bollandianis comparatae , quas in s.lI. nostrae Dissertationis transcriptas dedimus, ubi late . NOTA IL

VErumtamen hic pauca de illis dicam , etsi hujusmodi

Lectiones genuinas esse , Censores doctrina praestantes fere dubitarint: Nam plura de his videnda sunt cum hac de re notionibus supra in Nota II. HI. Iv. q.Iv. &Nota l. s. v. , vel Nota I. .vi. : Quibus in locis notabiliora quaedam pro eisdem Lectionibus adduximus; una cum Ferrarii verbis, sparsim tempestivitate relatis, eo videlicet tenore: Ex eorum Lectionibus in O cio recitari solitis . . . . Ex Tabulis E elasse Marsicanae . Nomini autem illius magni Scriptoris ab aliis quoque laudati, qui olim Lectiones nostras illustravit, probavitque, sententiam tempestive necto Fortunati Scacchi in libro de Notis & signis Sanctitatis sect.1 I. cap.rv. ita scribentis: Philippus Ferrarius eoilectis nomini-δus quorumcumque Servorum Dei, qui quoquo modo aliquam habent in aliqua Getesia, vel Monaserio venerationem, ApeSedis Apostolicae authoritate, sine absque tali authoritate e Iantur , Dum implevit MarIPrologium, additis etiam Notis,

in quibus unde illor acceperit, aperit .... Barbaris vero temporibus pluries notatis, nunc adde Mabillonium de te diplomat. librii L Cap.L .vI. monentem, ad corruptam aetatem , Notariorum vitiosam orthographiam S Scriptorum imperitiam multum etiam contulisse: Nec ideo mirum esse debet, si in eas vere antiquas Lectiones error aliquis , vel minus scite dictum , saepedicto amanuensium , vel posteriorum descriptorum vitio , sive turpi licentia, ac temporum infelici conditione , irrepseritis His de caussis antiquos Manu scriptos Codices, mendis quandoque faedatos, vetustosque auctores pluries in Martyrum gestis ab historicasnceritate deflexisse, nemini profecto est novum. Late pro hato SS. Martyrum nostrorum Cultui ac splendidae vener/tioni ,

188쪽

tioni, specialis titulus adjicitur, concessionis nimirum pristini ipsorum ossicii cum propriis lectionibus , determinatae

Celanensi Ecclesiae olim factae , ex praecipua, ut alibi diximus & credendum est , facultate priscis temporibus Apostolicae Sed is, quae, ut omnes norunt Viri docti , non sine pratis vio historiae examine, e qua Lectiones ipsae sumuntur, solebat , S solet procedere , atque id permittere : Uel ex Ma sorum Praesulum approbatione, sive ejusdem Ecclesiae Praepositorum , ut vocant Ordinariorum, jam ex supra dictis, Nullius Diaecestos e Nam jure communi Divinorum Om-ciorum ratio tum ad Episcopos pertinuit, id ipsum fieri olim

potuisse, testatur Guyetus in Heortolog. sive de Fest. propr. Locor. , & Eccles. libr.ti I. cap.I. quaest.vi. vers. fecundo requiritur & vers. sequenti, ubi de usu a tempore immemora. bili servato etiam loquitur.

NOTA III. IN Martyrum nostrorum Lectione 1I. habetur: Praefectus vero Pontius consistito die sedis pro Tribunali, jussitqueo unctos Simplicium, Consantium, G Victorianum accedistri: quibus dum in praefentia ejus inferent oculus es, diacens : video vos juvenes praeclaros, G splendidos, sed genus vfrum ignoro, cuius professionis estis requiro, adhoc S.Simplicius respondit: Genus quidem ex illuseri profvia Surgundiorum traximus . . . .: Quae sane interrogatio aliis quoque Martyribus olim facta, ex Ruinartio in Acta Martyrum Sincera selecta pag.4 s. n. f., ipsarum Lectionum veritati clarissime nititur . Pro hac enim sententia , perinde a C pro res

ponso, ita ait: me enim es juris formula , ut judex sec fatum , quamvis sibi alias notissimus de nomine, Pat/ ia, conditione , ae Religione interroget; Unde ipsi etiam, qui scpius consessionem oris i nominis ediderant, rursus oblati Iudicibus , de nomine ae Religione interrogabantur ...; nec mirum id cuiquam debet videri, eum tot eorum hominum Sectae tunc tempuris, quo Marcus Aurelius MiIosephus imperabat Ro- μα fuerint . . . .: Immo ab aliis eorundem Lectionum verbis etiam

189쪽

184 Ss. M M. SIMPLICII, CONs TANTII, etiam discimus, Martyres nostros Tyrannum objurgasse , &Catholicam Religionem constanter fuisse confestos, sic postea, ut inibi legitur subjicientes: Hic es Christis, Dei ει hominum Mediator, G hic es ille Agnus, qui tollit peccata

Mundi: quem tu miser ignoras .... Hinc Minut. Felix in Octav. cap.Lxx m. pag.37 I. praeclare inquit: uuam pulchrum

spectaculum Deoi Christianui libertatem suam adperfus Reges , ct Principes erigit, soli Deo, cui es, cedit, eum triumphator , G victor , ipsi, qui adverser se sententiam dixit, insultati Quot igitur prioribus seculis habuerit Christiana

Religio sortes athletas, & quantum in Marsis ob sequanorum Martyrum constantiam, Fides ipsa susceperit incrementi, ex dictis Actis, &Lectionibus quivis commode agnoscet: Quoniam illi ad consummationem usque Catholicae veritatis testes atque assertores fuerunt: Imperatoris namque solio sese, ut muri fortes in accepto Martvrio sisterunt. Quod quidem ipsis ad gloriam sempiternam, Celanensibus autem , caeterisque Marsis ad salutis exemplum feliciter cessit.

N O T A I RPErgit porro idem vetustus Lectionum Codex : Praeterea Pontius .... , unde iniqui Imus Praeses manus pos terga ligari a Miniseris praecepit, G Romam bene eus oditos

ante conspedum imperatoris eos velociser adduci. . .: deinde

sic: .... ingressu vero Urbis, volentes Sancti ad Basilico in S. Petri pergere . . . . , voluntate Dei ει Apostolorum Petrita Pauli factum es, ut ligamenta, quibus ligati fuerant, folperentur .... Ministri paullo ante designati quales fuerint, ita Gallonius explicat in libro de Cruciatibus Martyrum cap.rv.: Miniseri, qui reor Magis ratuum jussu eaedere sol bant, Lictores Doeabantur: erant hi Consulis Procon lis,

es similium Minseri, praeibant finiuit Magis ratus portantes virgarum fasciculos eum securibus ligator, ut quoties Iupessent, eos solventer virgis , damnatum caederent: At quinam Scribones λ Uide Magrum in Voca b. Eccl.pag. 469.: Ipsi tortores etiam dicebantur, teste Ferrario ad diem xxvi. Augusti in

190쪽

in Catalog. Sanctor. pag. 14s.: sive Lictores juxta d. Gallonium, ac proinde cit. Ferrarius de iisdem Celani Martyribus ait: Untu ex Lictoribus Caesareo nomine, vise .ngenti terrae motu ad Fidem converse . . . In Lect.vi. nostrorum Actorum sunt, quoque vocati Interfectores: Erant enim illi horrendi homines , & publici Consulum servi aliorumque Magistratuum, quibus praecedebant, & ita appellati a ligo, id est a ligandis

reis. Festus censet; sic vocitatos ab virgarum fascibus ligandis; nam quicumque ex Magistratibus apparebant in Urbe , hoc apparitionis genere hi erant, teste Livio libr. I. e plebe Romana: Immo ante bellum Punicum ea plebs, Lictores e suo corpore tribuebant, ut Magistratibus in Provinciis apparerent: Sed Punico bello confecto, qui Magistratibus in Provincia quavis apparitione apparebant, ii secundum auctores aliquot, pene e Bruttiis Bruttiani dicebantur: Cum autem ad Annibalem desecissent, pulsis , victisque Paenis, Romani Bruttios ignominiae causa , nec milites scripsere , neque habuere pro sociis, sed ex Aul. Gellio libr.x. cap. VI. Magistratibus in Provincias euntibus parere & praeministrare , se vorum vice jusserunt. Hic Lictoribus Consules usi sunt, a que Praetores, Interreges, Dictatores, & alii Magistratus, qui non potestatem solum habuere, sed etiam imperium.' Horum praecipuum munus fuit iisdem Magistratibus administrandi, ante illos gestandi memoratos virgarum fasciculos, in quibus securis inclusa erat, sontes virgis caedendi, securique feriendi ; ideoque a Livio librixLv. summotores quoque appellati fuerunt. De his tamen Bruttiis a calumnia de inlatis Jesu Christo tormentis S morte vindicatis, eruditam habemus Dissertationem laudati Petri Pollidori, Romae Literatorum cum plausu evulgatam, ubi Auli Gellii a se tum, cui multi subinde auctores imprudenter adhaeserunt, validis argumentis refellit. Quo ad alia demum nostri Lectionarii verba superius allata, Phaebonium leges , ea in ipsorum Martyrum Uita confirmantem , qui ab hine centum S ultra scripsit annis, nec non Regiam Marsica natu in Part.II. pag. I I. Acerba vero in Martyres ligamina a Tyrannis olim adhibita, Ruinartius generatim illustrat in cit. Aist. sincer.