장음표시 사용
321쪽
Commentariam lib. I. Paralipomenon. Cap. IX.
D Ecensentor primores Juitiorum, qui λ Babline redierunt in Ierusalem cumsuer- dotibus, Guitis re Nathinaeti, item Beniaminitae, ae parentes postera Saulis. i. INiuersus ergo Israel dinumeratus cst: & summa eorum scripta est in Li-V bio regum litael,& ludat translatique sunt in Bab)lonem propter delictum suum. 2. Qui autem habitauerunt primi in posscisionibus, ct in urbibus suis: Israel, & Sacerdotes. M Levitae, de Nathinaei. 3. Commorati sunt in Ierusalem de filiis Iuda, ct desiliis Beniamin. de filiis quoque Ephraim. 8c Manasse. 4. Othei filius Ammiud. filij Amri. si ij Omrai, fili j Donni de filiis Pharesfiiij Iuda. s. Et de Silonii Asaia primogenitus, & sili j eius. 6. De filiis
autem Zara : Iehuel,&fratres eorum. sexcenti nonaginta. 7. Porro de filiis
Beniamin i Salo filius Mosollam, sili j Od uia. filii Asana: 8. ct Iobania filius Ieroham ct Ela filius Ozi, si ij Mochori: & Mosollam .filius Saphatia hiij Rahuel. si ij Iebaniae, V. ct fratres eorum per familias suas. nongenti quinquaginta se
omnes hi, principes cognationum per domos patrum suorum. io . De iace dotibus autem : Iedaia, loiarib. ec Iachin, i I. AZarias quoque filius Helciae,
fili j Mosollam. silij Sadoc. filii Maraioth, si ij Achitob. pontifex domus Dei t Ix. Porro Aditias filius Ieroham. si ij Phassur. si iij Melchiae: 5: Maasai filius Adiel .s-lij legra. si ij Mosollam, filij Mosollamith, silij Emmer, i 3. Hatres quoque
rum principes per familias suas. mille septingenti sexaginta, sorti stimi robore ad faciendum opus ministerii in domo Dei. I . De Levitis autem r Semeia filius H.issub, fili j Ezricam, filij Hasebui, desiliis Merari. I . Bacbacar quoque carpentarius, & Galal.&Mathania filius Micha si iij Zechri fili j Asaph, 16. & Obdias lius semeiae. fili j Galal. fili j ldithun i lc Barachia filius Asa. filij Elcana. qui habitauit in atriis Netophati . t j. Ianitores autem : Sellum.& Accub.& Τelmon, ct Ahimam, ' frater eorum Sellum princeps, i 8. vlque ad illud tempus, in porta regis ad Orientem , obseruabant per vices suas de filiis Leui. i9. Sel lum vero filius Core, fili, Abiasaph. fili j Core, cum fratribus suis. Si domo patris sui, hi sunt Coritae super opera minister ij, custodes vestibulorum tabernaculli di familiae eorum per vices castrorum Domini custodientes introitum. xo. Phinees autem filius EleaTari, erat dux eorum coram Domino, 2I. Porro Zacharias filius Mosollamia. ianitor portae tabernaculi testimonij. 22. Omnes hi Electi in ostiarios per portas, ducenti duodecim i S descripti in villis propriis: quos constituerunt David. R Samuel Videns. in fide sua. 13. tam
ipsos. quam filios eorum, in ostiis domus Domini R in tabernaculo, vicibus suis. χη. Per quatuor ventos erant ostiarij. id est ad Orientem, & ad Occidentem. de ad Aquilonem, & ad Austrum. L . Fratres autem eorum in viculis morabantur, ' veniebant in sabbatis suis de tempore usque ad tempus. 16. His quatuor Levitis creditus erat omnis numerus ianitorum, R erant super exedras Athesauros domus Domini. 27. Per gyrum quoque templi Domini morabantur in custodiis suis : ut cum tempus tumet. ipsi mane aperirent fores. 18. De horum genere erant &super vasa ministeri ji ad numerum enim re in rebantur vasa. ' esserebantur. 19. De ipsis. & qui credita habebant utensilia sanctuarij, praeerant similae. & vino, & oleo. & thuri. R aromatibus. 3 o. Fili j a tem sacerdotum unguenta ex aromatibus conficiebant. 3 i. Et Mathathias L uites primogenitus Sellum Coritae , praefectus erat eorum quae in sartagine frigebantur. 31. Porro de filiis Caath fratribus eorum , super panes erant propositionis. ut semper nouos per singula sabbata praepararent. 33. Hi sunt principes cantorum per samilias Levitarum, qui in exedris morabuntur. ut die ac nocte iugiter suo ministerio deseruirent. 34. Capita Levitarum . per familias suas principes, manserunt in Ierusalem. 3 . in Gabaon autem commorati sunt, pater Gabaon Iehiel. & nomen uxoris eius Maacha. 36. Filius primogenitus eius
Abdon, & Sur. ct Cis. ct Baal, & Ner, & Nadab, 37. Gedor quoque, ct Ahio.
322쪽
Commentaria in Lib. I. Parasipomenon. Cap. IX. 3 9
& Zacharias, ct Macelloth. 38. Porro Macelloth genuit Samaan i isti habita uetunt in regione ira tria in suorum in terusalem , cum fratribus suis. 40. Ner autem genuit Cis :&Cis genuit Saul dis ut genuit lonathan , 5c Melchisua, ct Abinadab. & Esbaal. o. Filius autem Ionathan, Meribbaal r& Metibbaal genuit Micha. 4 i. Porro si iij Micha, Philon, & Melech & Thaara , se Achaz. 41. AhaZ autem genuit Iara, dclara genuit Alamath,&Azmoth, RZamri. Zamri autem genui L MOsa. 43. Mosa Veio genuit Bana : cuius filus Raphaia, genuit Elasa - de quo ortus cst Asel. qq. Porro Asel sex filios habuit his nominibus, Ezricam, Boctu, Iimaliel, Saraa, Obdia, Hanan. Hi sunt si-
TRAN1hari uva svNT iti BasYLONEM JHue usque ergo Esdrat tecentuit Hebra os, qui eaptiuitatem Babylonieam antecesset uni r deinceps uero recensebit eos qui edi ea tedierunt. de post eam uixerunt; ubi nota multos ex IDraol, id est d cem tribubus poli se hi ima transmigrasse in letusalem r tum quia horiebant schisma satium a letoboam. volebantque pri-seam tu lato tum teligionem sequi, de eotere Deum in templo ι tum quia tum oecem tribu a Teglaiphalasar de Salmana sat abductaesum in Assyriam, multi ex eis fugerunt in te uis salem, de Iudaei, sese associaiunt. Hi eum Iudaeis postea abdi,cti sunt in Babylonem, indeque post o. annos cum eisdem ted ieiunt ina eiusalem; ct hoc est, quod hie dieitur. Vnde subdit r
rum Isa, si ideli Israel bae ) ετ s csRDOTEsar I xvi TR aT NATuiu i J habitantes sei licet eum ludaei, in ludaea, indeque cum eis transsati in Babylonem uoluta deinde eaptiuitate cum e s paliter n letu talem I Iudaeam ad piistinas Hai possessiones di urbes redierunt, in eisque
. VERs. 4. OTHEa Filius Arati ivo,1c.J Porto Nathi- nisi, id est donati. de oblati templo i Κεte Ga-haonitae, qui ob si audem admissam a Iosue deputati sunt templo, damnati sei licet. ut ad illud aquam de ligna eo impia talent. vide dicta Iosue s de a. Esdrae I a .v. .de seq. ubi iidem
vm. s. ET DE si Lo Ni J subaudi, filiis. Sisinternuit celebris, oriundus ex tribu Iuda; velum non ex Phates vel Zare, ut ex hoe loco patet, sed ex Seu descendens. Nam hi tres soli su Eie ludat fi lij superstites, quia Het & Onan a Dco occisa sunt. Genes. 38. Visis.1 lN ATRlis Hebr. in victis, quae nuncupabantur NETopis τι I
eueisionem templi per Chaldaeos OBsERvAa ANT, Hebr. ex ι - , hi Levitae, PER vi ers svAs r tum in aliis templi portis, tum maxime iN PORTA Rruit an Osti resisti J id est in porta orientali templi, quae vicina erat palatio regis, per quam proinde rex templum introite solebat, quae exinde dicebatur porta re-
Levitae aliqui in te rusalem, alii veto per alias
urbes , vicos& villas et ant distii butir .nde mas. dicitui rin vitulis morabantar; eeitis tamentem potibus. quibus par vices ministrare debebant in templo , venicbant in Ierusalem. Has autem eorum ministrandi vices de oldines CON-xri Tu EavNT DAviu , ct ante eum SaravEL.
Viostis siue propheta, idque lupatis sv Λ. hoc es in potestate di authoti tale sibi a Deo de Re p. ad id saetendum cred ta ct commissa. Se- eundo, in Ad sua. vat abi propi D mipserum sitim, id est fidelitatem: quia scilieri selibat eos fideles elle ct sole, ae fidelitet hoe munus O M.turos. Tettio, per fidem. aecipias ossicium fidele. id est stimum. habile peti ituum di irre- voeabile q. d. David Ae Samuel eonstiturie hoste ostialios isse , hoe est fideles id est simos, stabiles: Vt scille et ossicium ostia i lotuin id fieri id est stabiliter, ct perpetim exercerent. Ita Vatabl. Hoc enim significat He . mna mati retinaram, id est ιη ide, siue inflabi hiat. θμ-
Qui is retro Ris, id est e ubleulis & aulli vaas. 33. templo annexis MORAn NTvRJ ut iugiter eanendi, Dei laudibus, hymnis A psalmis vaearent vique populum in lege Dei erudirent. vnde a S)nqua sunt appellatae. IN Gas Aoti avrs M J Transit a Leuiti, ad ua13. 3
Beniaminitas, ut ad Saulem piimum regem in raelis, deinde eo amoto ad Dauidem deseeodat; Dauidis enim causa hae omnia scribuntur, quia eius similia regia perdurauit .sque ad captiuitatem Babylonicam , imo usque ad Machabaeos; sed tum nos tegia, sed Ducali aut horitate praefuit populo.
323쪽
3io Commentaria in Lib. I. Parasipomenon. Cap. X
D Ex Saul ob pereata a P ο reiectus. una eum filiis a Philistheis ocriditur. Eiis,mcaput in templo Dagon suspenditur, reliquum corpus a Iabessisse litur. i. PHilisthi imautem pugnabant contra Israel, sugeruntque viri Israel Palae
- sthinos. & ceciderunt vulnerati in monte Gelboe. 2. Cun que appropinquassent Philisthaei persequentes Saul, ct filios eius. percusserunt lonathan . α Abinadab,& Melchisua. filios Saul. 3. Et aggravatum est praelium contra Saul. inueneruntque eum sagittarij, ct vulnerauerunt iaculis. 4. Et dixit Saul ad armigerum suum : Euagina gladium tuum, & inteifice me: De sorte veniant incircumcisi isti, & illudant mihi. Noluit autem armiger eius hoc facere, timore perterritus: arripuit ergo Saul ensem. & irruit in eum. 3. Quod cum vidisset armiger eius, videlicet mortuum esse Saul, irruit etiam ipse in gladium suum. ec mortuus est. 6. Interiit ergo Saul. de tres fili j eius, ct omnis domus illius pariter concidit. 7. Quod cum vidissent viri Israel , qui habitabant in campe stribus. fugerunti te Saul ac filiis eius mortuis, dereliquerunt urbes suas, le huc illucque dii persi sunt: veneruntque Philisthii m. & habitauerunt in eis. 8. Die igitur altero detrahentes Philisthii in spolia caesorum . inuenerunt Saul, & filioscius iacentes in monte Gelboe. 0. Cumque spoliassent eum . ct amputassent caput, armisque nudassent, miserunt in terram suam. vi circumferetur. ct os lenia derctur idolorum templis, Sc populis Io. arma autem eius consecrauerunt insano dei sui Sc caput assiverunt in templo Dagon. II, Hoc cum audissent viri Iabes Galaad omnia scilicet quae Philisthi im secerant super Saul. 3 2. Consu rexerunt singuli virorum fortium . ct tulerunt cadauera Saul ct filiorum eius: attuleruntque ea in Iabes. R sepelierunt Ossa eorum subter quercum . quae erat in Iabes, ct ieiunaverunt septem diebus. ra. Mortuus est ergo Saul propter iniquitates suas, eo quod praeuaricatus se mandatum Domini quod pr ceperat.& non custodierit illud dis insuper etiam pythonissim consuluerit. I . nec sperauerit in Domino: propter quod interiacit eum, & tratistulit regnum eius ad
quasi sic Dagoni ad selibentes victoriam, ideo que eaput eaesi SNilἰs regῖs, velut nobiliamum
NE e sp ERAviτ iN DOMi No I Haec fuit pri' via i ma precati Saulis Gus.. quod nimirum, diui us Deo.utpote quem per inobedientiam offenderat, fisus fuerit diabolo,eumque pet Pythoniti
Auid ungitur in regem IsraLIM, M IMUM/ex arce son expellit. Mox vers. ro. alfinem nomina re Beroica fac Ia fortium eius recensentur. i. t Ongregatus est igitur omnis istaei ad Dauid in Hebron, dicensi os tuum V sumus, ct caro tua. x. Heri quoque, dc nudiusterius, cum adhuc regnaret Saul. tu eras qui educebas. ct inducebas Israel: tibi enim dixit Domi. nus Deus tuus: Tu pasces populum meum Israel, dc tu eris princeps super eum. 3. Venerunt ergo omnes maiores natu Israel ad regem tu Hebron. de iniit Da vid cum eia taedus coram Domino: unxeruntque eum regem super Israel, iuxta sermone
324쪽
Commentaria in Lib. I. Paralipomenon. Cap. XI. 32 i
monem Domini. quem locutus est in manu Samuel. q. Abiit quoque David. MOmnis Israel, in terusalem. Haec cst lebus, ubi erant Iebusaei habitatotes terrae.
. Dixeruntque qui habitabant in Iebus ad Dauid : Non ingredieris huc. Porro David cepit arcem Sion. qua est Ciuitas David. 6. dixitque: Omnis qui percusserit Iebusaeum in primis , erit princeps de dux : Ascendit igitur primus Ioab filius Sarviae ct laetus est princeps. 7. Habitauit autem David in arce, Ridcirco appellata cst Ciuitas David. 8. aedificavitque urbem in circuitu a Mel lovsque ad gyrum. Ioab autem reliqua urbis extruxit. 9. Proficiebatque David vadens&crescens, Sc Dominus exercituum erat cum eo. io. Hi principes Virorum fortium Dauid , qui adiuuerunt eum ut rex fieret super omnem Israel, iuxta verbum Domini. quod loculus est ad Israel. it. Et iste numerus robustorum David Iesbaam filius Hachamoni princeps inter triginta δε iste leuauit hastam suam super trecentos vulneratos una vice. iΣ. Et post eum Eleaetar filius patrui eius Ahohites, qui erat inter tres potentes. I 3. Iste fuit cum David
in Phesdomim, quando Philisthi im congregati sunt ad locum illum in praelium : dc erat ager regionis illius plenus hordeo. fugeratque populus a facie Philisthinorum. i . Hi steterunt in medio agri, & detenderunt eum lcumque percussissent Philisthaeos. dedit Dominus salutem magnam populo suo. I . Desincenderunt alitem tres de triginta principibus ad petram, in qua erat Dauid . ad speluneam Odollam quando Philisthi im fuerant castrametati in valle Raphaim. I 6. Porro David erat in praesidio, dc statio Philisthinorum in Bethlehem. 7. Desiderauit igitur David. ct dixiti O si quis daret mihi aquam de cisterna Bethlehem,quae est in porta. i8. Tres ergo isti per media castra Philisthinorum perrexerunt, ' hauserunt aquam de cisterna Bethlehem, quae erat in porta, &attulerunt ad Dauid ut biberet: qui noluit, sed magis libauit illam Domino. IV. dicens : Absit ut in conspectu Dei mei hoc faciam , id sanguinem istorum
virorum bibam i quia in periculo animarum sitarum attulerunt mihi aquam. Et ob hanc causam noluit bibere: haec secerunt tres robustissimi. 1 o. Abisai quoque frater Ioab ipse erat princeps trium. de ipse leuauit hastam suam contra trecentos vulneratos. & ipse erat inter tres nominatissimus. 2I. & inter tres secundos inclytus a princeps eorum: verumtamen usque ad tres primos non peruenerat. Q. Banaia, filius Ioiadae viri robustissimi. qui multa oper perpetrarat,de
Cabseeli ipse percussit duos Ariel Moab :&ipse descendit. & interfecit leonem
in media cisterna tempore niuis. 24. Et ipse percussit virum aegyptum, cuius statura erat quinque cubitorum, se habebat lanceam ut liciatorium texentium idescendit igitur ad eum cum virga, & rapuit hastam, quam tenebat manu.& interfecit eum hasta sua. 24. Haec secit Banaias filius Ioiadae. qui erat inter tres robustos nominatissimus. 23. inter triginta primus. verumtamen ad tres usque non peruenerat : posuit autem eum David ad auriculam suam. 16. Porro tortissimi viri in exercitu, Aiahel frater Ioab. de Elchanan filius patrui eius de Bethlehem. 17. Sammoth Arorites Helles Phalonites. 18. Ira filius Acces Thecuites-Abi eaer Anathothites. 19. Sobbochai Husathites, Ilai Ahohites. xo. Maharai Netophathites, Heled filius Baana Netophalites. 3 i. Ethai filius Ribai de Gabaalli filiorum Beniamin, Banaia Pharathonites. 32. Hurai de Torrente Gaas. Abiel Arbathites, AZmoth Bauramites. Eliaba Salabonites. 33. Fili j AD sem Gezonites, Ionathan filius Sage, Ararites. 34. Ahiam filius Sachar. Araiites. 3s. Eliphal filius Vr. 36. Hepher Mecnerathites, Ahia Phelonites. 37. Hesro Carmelites. Naarai filius Asbai. 38. Ioel frater Nathan, Mibahar filius Agarai. 39. Selec Ammonites, Naarai Berothites armiger loab si ij Sarviae. o.
Ita Iethaeus. Gareb Iethraeus. 4 I. Vrias Hethaeus, Zabaci filius Oholi. 41. Adina filius Siza Rubenites princeps Rubenitarum.& cum eo triginta : 43. Hanan filius Maacha,&Iosaphat Mathanites. 44. Ozia Astarothites Samma& Iehiel fili j Hotham Arorites. s. Iedihel filius Samri, R Ioha frater eius Thosaites.
6. Eliel Mahumites, Si teribai ερ Iosaia si ij Elnaem, de Iethma Moabites, Eliel, de Obed. Iasiel de Mosibia.
DRiorem partem audiuimus a. Reg. 3. v.f. & A pastor populor um , uti de Agamemnoneae
1 toto e .s . posteriorem eodcm I b. c. 23. v. g. Homerus.
325쪽
Commentariain lib. I. Paralipomenon. Cap. X II.
k.n.1 D i. hoc est maximi A iobustissimi. Hebrai, Ioseph. I Dan. Glossa Caiet. cinsent hos dites isse duces Moabitarum sotii mos, ct s euissimo, insat leonum. Verum alij smpliciter hones, vi sonant aeeipiunt. Vide dicta
cvxAM svAM J id est secit eum sb; seeretatium, intimumque consiliatium di monii rem , qui eum de agendis commonet et, omniaque quae ei Gienda erant, suggereret, uti faciunt Romae Cardinalibus Auditires,quos vO
D Ecensentur ij qui Nauidem, cumfugeret Saulem,secutisunn re ij qui primi ven
- 1unt ad .um in Hebron, ut eum veterent in regem.
I. T Tl quoque venerunt ad Dauid in siceleg . cum adhuc sugeret Saul filium La Cis. qui erant fortissmi & egregij pugnatores, Σ. tendentes arcum Mutraque manu sundis saxa iacientes. ct dirigentes sagittas i de fratribus Saul ex Beniamin. 3. Princeps Ahiezer, ' Ioas. fili j Samaa Gabaathites, dilariel. R Phallei si ij Agmoth. & Baracha. R Iehu Anathothites. q. Samaias quoque Gabaonites fortissimus inter triginta he super triginta. Ieremias . R Iehe-ziel, ct Iohanan, IeZabad Gaderothites. 3. dc EluZai ει terim ulli , & Baalia, R Samaria, & Saphatia Haruphites. 6. Elcana, ct Iesa , R Ara1cel. &I Ter, de Iesbaam de Carchim : T. Ioela quoque. & Zabadia, filij Ieroham de Gedor. 8. Sed ' de Gaddi transfugerunt ad Dauid , cum lateret in deserto, viri robustissimi. ct pugnatores optimi. tenentes clypeum de hastam i facies eorum quasi facies leonis. & veloces quasi caprae in montibus : 9. Eeter princeps. Obdias secundus. Eliab tertius. I 6. Masmana quartus, Ieremias quintus it. Et hi sextus, Eliel septimus. I 2. lohanan octauus. Elzebad nonus. I Ieremiai decimus. Machbanai undecimus. I . Hi de filiis Gad principes exercitust nouissimus Centum militibus praeerat, & maximus mille. iue. Isti sunt qui transierunt Iordanem mense primo, quando inundare consueuit super ripas suas: Se omnes fugauerunt qui morabantur in vallibus ad Orientalem plagam & Occidentalem. I6. Venerunt autem & de Beniamin, Se de Iuda . ad praesidium in quo morabatur David. II. Egressusque est David obuiam eis Rait. Si pacifice venistis ad me ut auxiliemini mihi, cor meum iungatur vobis : uautem insidiamini mihi pro aduersariis meis, eum ego iniquitatem in manibus non habeam, videat Deus patrum nostrorum,' iudicet. I 8. Spiritus vero induit Amasai principem inter triginta. Rait: Tui sumus, o David, ct tecum fili Isai i pax, pax tibi, ct pax adiutoribus tuis: te enim adiuuat Deus tuus. Suscepit ergo eos David, ct constituit principes turmae. I9. Porro de Manasse trans- sugerunt ad David, quando veniebat cum Philisthi im aduersus Saul , ut pugnaret : R non dimicauit cum eis:quia inito consito remiserunt eum principes Philisthinorum . dicentes: Periculo capitis nostri reuertetur ad dominum suum Saul xo. Quando igitur reuersus est in Siceleg, transfugerunt ad cum de Manasse Ednas, ct Iozabad, ct Iedihel, ct Michael, de Eddaas, R Iozabael. 8e Eliu. R Salathi, principes millium in Manasse. 2I. Hi praebuerunt auxilium David aduersus latrunculos: omnes enim erant viri sortissimi, & lacti sunt principes in exercitu. 11. Sed dc per singulos dies veniebant ad Dauid ad auxiliandum ei, usquedum fieret grandis numerus, quas exercitus Dei. 23. Iste quoque est numerus principum exercitus, qui Venerunt ad David, cum esset in Hebron, ut transferrent regnum Saul ad eum, iuxta Verbum Domini. Σ4. Filij Iuda pomtantes clypeum & hastam. sex millia octingenti expediti ad praelium xue. De filiis Simeon. virorum fortissimorum ad pugnandum, septem millia centum.16 De filiis Levi, quatuor millia sexcenti. 27. Ioiada quoque princeps de stirpe Aaron.& cum eo tria millia septingenti. 28. Sadoc etiam puer egregiae indolis ' domus patris eius, principes viginti duo. 29. De filiis autem Beniamin fratribus Saul, tria milliat magna enim pars eorum adhuc sequebatur domum
326쪽
Commentaria in Lib. I. Paralipomenon. Cap.X II. 3Σ3
domum Saul. ao. Porro desiliis Ephraim viginti millia octingenti, sortissimi iobore, viri nominati in cognationibus suis. 3 i. ' Et ex dimidia ilibu Ma .nasse. decem a octo millia, unguli per nomina sua venerunt ut constituerent regem David. 3α, De filiis quoque Issachar viri cruditi. qui nouerant singula tempora ad praecipiendum quid iacere deberet Israel, principes ducenti . omnis autem reliqua tribus, eorum Consilium sequebatur. 3 3. Porro de Zabulon qui egrediebant ut ad praelium, & stabant in acie instructi armis bellicis. quinqua ginta millia venerunt in auxilium. non in corde duplici. 34. Et de Nephthali, principes mille :& eum eis instructi clypeo ct hasta . triginta & septem millia. 33. De Dan etiam praeparati ad praelium, viginti octo millia sexcςnti. 36. Et de Aser egredientes ad pugnam , & in acie prouocantes, quadraginta millia. 3 . Trans Iordanem autem desiliis Ruben, & de Gad. & dimidia parte tribus Manasse. instructi armis bellicis, centum viginti millia. 38. Omnes isti viri bellatores expediti ad pugnandum. corde periecto venerunt in Hebron , ut constituerent regem David super uniuersum Israel: sed ' omnes reliqui ex Is rael, uno corde erant, Vt rex fieret David. 39. Fueruntque ibi apud Druid tribus diebus comedentes & bibentes, praeparauerant enim cis fratres sui. 4o. Sed & qui iuxta eos erant, usque ad ii Iachar, & Zabulon, ct Nephthali, asserebant panes in asilis. dc camelis. & mulis. Se bobus, ad vescendum: sarinam. palathas. uuam PIIam, vinum, oleum, boues, arietes, ad Omnem copiam. gaudium
.α. VNE FRATxinus sAvL Ex BENi MiN a pu- A non erat Pontifex, sed primeri id est dux agmi-L ia de cognati, Saul ex Beniaminitis. Saul nis militaris, quod e lacerdotibus de Levitis ad
de quasi miraculum, quo Deus honestavit Dauidem exulem S pto iugum, ut multi ex tribu Beniamin de cognati baulis, eum , quam Saulem regem eum persequentem , sequi malue. t inunimitam Deus pugnabat pro Davide contra Saulem, ae Dauidis innocentia, modestia& sanctitas omnes ad se alliciebat, quos Saul suas ei bia, inibiemia Geprauitate se aueri bai: Hine Je tria millia Beniamillitatum malueiunt sequi Dauidem, quam Isbostili Saulii Dauidem deducebat.
RET ISRAEL. PRiNcipvs DucsNTi J v -riis, tM. principes; varistia υι m. id est scientes quo tempore quidue getendum esset captatis occasionibus , v. g. quod boe tempore , quo a Philisthaeis caesus erat Saul eum totis eastis, Rex citandus esset David. utpote bello assuetus di victoriosus, ideoque terror Pbilisthino- η fili m. vi dicitur v. a9. rum ad compescendam eorum ex receni: viruvio. ου. Da C κε ui MJ ideit ut habent Hebraei ac D ctoria iuperbiam & audaciam, quodque iam
- - λ . . . . n. ri Λ I. pri tempus aduenisset quo promissita regni facta a Deo Diuidi implenda foret. Nullus enim erat alius, qui rebus Israelis iam ad copiolapsis de a Tictis buceur tete , easque res aut are pol set, nisi David et quare: hi vi incipes Haleium populo non tantem tuae tribus, sed δή aliarum. vi Dauidem erearent regem. Erant ergo hi ruditi in scientia, siue intelligentia temporum. id est occasionum , ut habent Hebr. quae est
ma , adeo'ue in ea holfistit vera de pei secta
κvxx t q. d. isti sunt Gadditae , qui hei oleo
,nimo di virtute Iordanem a Iosue diuisum
quia illa ten pre erat iunior; unde postea vixit toto tempore Dauidis, ac pontificatu si .mul eum Abiathar hinctus est. Deinde a Salomone amoto Abiathar, solui Sadoe Pontis eae ab eodem auctoratus mansit. Licet enim totada. v. praecedenti vocetur primops , ipse tamen enim Issachariani agricolae', ideoque oblema i ta acipum: uisones. aEliique o ventorum commoditates , ut scirent quando solet tempus seminandi, quando metendi, quando plantandi, quando nauigandi. Haec enim scientia agiteolis est necessaria teste Vir sit. hi Georg. Hanc autem scientiam tempo-
327쪽
314 Commentaria in Eb. I. Paralipomenon. Cap. XII.
rum partim continua obseruatione di xlv, scilicet ex prognosticis ut motum, sderunt,cte. continue Obseritatis didicerant lissachariani. ait Abul& sati hir: pallim ex vieini, Phoenicibus,
puta Tyliis & Sidonii, ad quos illi sua, segetes, vinum S otium desci ibant, ut illi per male eos ad vieinas insulas deuehelent de diuen-dcient hau letani. Phoenices enim, quia aeto lae malis,vacabant naiugationi de mercimoniis, ideoque obstiuabant astrorum de temporum
vicissitudines, ut sitient quando, quomodo divbi solet nauigandum. Vnde Plinius lib.8.eap. 6. Phoenicibus quas proprium inuentum tribuit siletum obseruationem in nauigando. Et Aratus in phrenom. Phanuas, inquit , P ura ντι Ahamisas a-
Prima νώ - wasis tradire Acta drua. Tettio, S. Hieron. per Mentiam temporum. acti. pit selenium computus Ecclesiastici, via quan do eel blandum sit Pascha. Petitecoste, teteraque sista, quid quolibet sesio saetendum di OG
fetendum st. Erant enim Issachaliani in qu eia suae agriculturae vita, sudio sapient di I religionis dediti. Vnde Moy les Deutet. 33. ls. hane eis benedictionem impellit e n Illis inris inai ab hisi se ilieet quiet E agriculti ix ac metiaturae xaeabit. Peptius vaeanni ad mori ma puta ad templum in monti siori vi in eo Deum piE eetii. Erant enim ipsi, ali S. Hieron. δί νes. temputatores mat ri , AE aas imita ι, De adtest .. R sutat hoc Abul.quod agricolae non soliant vacare studiis sed immettior nam eonistialium sim seri . demus, de olim ita sibat. Certe agricolae stulti stio, habeni docto, α doctores, ego quoque filius agricolae lum.
AH -- ὸ Cariathiarim reducem, coram ea ait arcam tangens occiditur. Arca diuertem in domum Obededom. eam benedicit.
i principibus, x. ec ait ad omnem coetum Israel: Si placet vobis: dici Do mino Deo nostro egreditur sermo, quem loquor : mittamus ad iratres nostros teliquos in uniuersas regiones Isael, dc ad Suςerd otes. ει Leuitas, qui habit. ni in suburbanis urbium , Ut congregentur ad nos ' 3. 5c reducamus arcam Dei nostri ad nos : non enim requisiuimus eam in diebus Saul. q. Et respondit uniuersa multitudo ut ita seret: placuerat enim sermo omni populo. Congregauit ergo David cunctum lsrael, a Sihor Agypti, usque dum ingrediaris Emath, ut adduceret arcam Dei de Cariathiarim. 6. Et ascendit David, de omnis vir Israel. ad collem Cariathiarim, qui est in Iuda. ut asserret inde arcam Domini Dei sedentis super cherubim , ubi inuocatum est nomen eius. 7. Imposueruntque aream Dei super plaustrum nouum . de domo Abinadab r Oza autem. α frater eius, minabant plaustrum. s. i. Porro David, dc uniuersus Israel. ludebant coram Deo omni Viitute in canticis, ct in citharis, &psalteriis, citympanis, & cymbalis, ct tubis. 9. Cum autem peruenissent ad Aream Chi. con , tetendit Oza manum suam . ut sustentaret arcami bos quippe laseiviens paululum inclinauerat eum. Io. Iratus est itaque Dominus contra Ozam, et percussit eum . ob quod tetigisset arcam & motruus est ibi coram Domino. ii. Contristatusque est David, eo quod dici sistet Dominus Oetam: vocavitque loeum illum t Diuisio inae, usque in praesentem diem. I α- Et timuit Deum tunc temporis, dicens: Quo modo possum ad me introducere arcam Dei i a. Et ob hanc causam non adduxit eam ad se, e est,in ciuitatem David. sed auertit in domum Obededom Gethar. 34. Mansi ergo arca Dei in domo Obe
dedom tribus mensibus i& benestixit Dominus domui eius, ct omnibus quae ha
328쪽
Commentaria in Librum I. sparat omenon. Cap XIV. 3 et 1
'a' id est mino , vocatur Nilus. quod aqua eius, quia limosa di turbida , videatur isse nigra unde . Graeeis vocatur μέλαι, id est num .erum quia Nilus longe abest a Iudaea , melius per Sihor accipias riuum iuxta Rhinoost iram, qui est thiminui Austialis Iudaea, ct alibi ιι mens manii vocatur, de quo dixi Num. 3 . s. Os AvTEM ET FRATER E ivsJ 2.Reg. s. 3.habetur: OP Alis, sed Ahis Hebr.idem est quod starer eius, vereque hie Ahis erat stater O-2ae I uterque enim erat filius Abinadab, ut ibi
dieitur. CMinosJ alio nom ne vocabatur Naitia, tpatet a Reg.6 6.
HIram mitiit ad Dauidem ligna re artifices. qui ei domum aedificent. David multiplicat uxores filios. ac v.9. cadit Philisbaeo in WaB Raphaim, re iterum VI q.
cum Deus veniret ei in auxilium ex aduersopororum.. I. II sit quoque Hiram rex Tyri nuntios ad David,& ligna cedrina. & artis ces ' parietum,lignorumque . H aedificarent ei domum. Σ. Cognouitque Da uid quod confirmasset eum Dominus in regem si per I rael. & subleuatum esset Iegnurn suum super populum eius Israel. 3. Accepit quoque David alias uxores in Ierusalem .di genuitque sitos, & filias. q. Et haec nomina eorum qui nati sunt ei in Ierusalem : Samua. R Sobad. Nathan.& Salomon. 3. Iebahar, R Elisua. R Eliphalet. 6. Noga quoque & Naphegh de Iaphia. 7. Elisama. & Baaliada, ct Eliphalet. 8. Audientes autem Philisthijm eo quω unctus csset David in regem super uniuersum Israel ascendesunt omnes ut quaererent eum e quod cum audisset David, egressus est obuiam eis. 9. Porro Philisthijm venientes, disi insunt in Valle Raphaim. io. Consuluitque David Dominum, dicens : Si ascendam ad Philisthaeos, ct si trades cos in manu mea 3 Et dixit ei Dominus: Ascende,& tradam eos in manu tua. II. Cumque illi ascendissent in Baalpharasim, percussit eos ibi David. ct dixit . DiMisit Deus inimicos meos per manum meam. sicut diuiduntur aquae : ερ idcirco vocatum est nomen illius loci Baalpharasim. 12. Dereliqueruntque ibi deos suos. quos Dauid iussit exuri. I 3. Alia etiam vice Philisthijm irruerunt, A dissu si sunt in valle. i . Consuluitque tu sum David Deum. R dixit ei Deus: Non ascendas post eos, recede ab eis,& venies contra illos ex ad uerso pyrorum. I s. Cumque audieris sonitum gradientis in cacumine pyrorum. tunc egredieris ad bellum. Egressi is est enim Deus ante te, ut percutiat castra Philisthi jm. I 6. Fecit ergo David scut piaeceperat ei Deus , Fepercussit eastra Philisthinorum . de Gabaon usque Gazera. 17. Diuulgatumque est nomen Dauid ili uniuersis regionibus, sc Dominus dedit pauorem eius s
ex eo quod videret omnes Israelitas vitio de eommuni eonsensu eum in regem aeceptasse, seque illi subieeisse . ae tuam opem & operam ei liberalitet obtulisse. Hiram quoque de viein reges , se ut regem Israes honorare, amate de
VERI. 4. VEMEsev E coNTRA Eos cnon directe sedeastra eorum circumeundo, a tergo sellico Ex Aous o px RoxvMJCur hoc Respondent Hebrai apud S. Hiet Angsom .de Hisi Scholastica: eo qu)d ibi Plulistbri collo eassent sua idola, id eoque putarent eum locum eisse tutissimum de munitissim una e Deus ergo ut ostenderet, idola nihil est h. de nihil' posse I iubet Dauidem ex ea parte quasi infirmissima', de expugnatu sicillima, eastra hostium inuadete, promittens ei certam
' Cornel.in lib. I. Paralipom.
329쪽
316 Commentaria in Librum I. Parasipomenon. Cap. XV.
ID Auid arcam cum pompa deducit in Sion, ae coram ea saltando exultat. Idcirco despicit eum uxor uoc sed a Neo seri ut a te caseatur. I. KEcit quoque sibi domos in Ciuitate Dauid ' aedificauit locum arcae Dei te-- tenditque ei tabernaculum. L. Tunc dixit David: Illicitum est ut a quo- Cumque potietur arca Dei nisi a Levitis. quos elegit Dominus ad portandum eam,R ad ministrandum sibi usque in aeternum. 3. Congregauitque uniuersum Israel in Ierusalem , ut asse tretur arca Dei in locum suum , quem praeparauerat ei.
4. Nec non & filios Aaron. R Levitas. 3. dest ijs Caath , Uriel princeps fuit,
ct fratres eius centum viginti. 6. De filijs Merari. Asaia princeps; de fratres ei us ducenti viginti. 7. De silijs Gerson, Ioel princeps ; de iratres eius centum triginta. 8. De filijs Elisaphan. Semeias princeps; Se fratres eius ducenti. 9. De filijs Hebron. Eliel princeps . a fratres eius octoginta. io . De s lijs Oziel.
Aminadab princeps: Si fratres eius centum duodecim. ii. Uocauitque Da
vid Sadoc Se Abiathar Sacerdotes, & Levitas. Uriel. Asaiam, Ioel, Semeiam, Eliel, de Aminadab: i E. & dixit ad eos : Vos qui estis principes familiarum Leviticarum, lanctificamini cum fratribus vestris: ct asserte arcam Domini Dei Israel, ad locum qui ei praeparatus est: I3. ne ut a principio, quia non eratis praesentesmercussit nos Dominus: sic & nunc fiat. illicitum quid nobis agentibus. I . Sanctificati sunt ergo Sacerdotes, de Levitae . ut portarent arcam Domini Dei Israel. I . Et tulerunt fili j Levi arcam Dei , sicut praeceperat Moyses iuxta verbum Domini , humeris suis; in vectibus. I6. Dixitque David principibus Levitarum, ut Constituerent de fratribus suis cantores in organis musicorum . nablis videlicet, &lyris , de cymbalis, ut resonaret in excelsis sonitus laetitiae. r . Constitueruntque Levitas: Heman filium Ioel .ide de fratribus eius. Asaph filium Barachiae: defi- sin vero Merari , fratribus eorum . Ethan stium Casaiae. I 8. Et cum eis statres eurum : in secundo brdine, Zachariam.& Ben &Iaetiel. ge Semiramois.& lathiel. &Ani, Eliab, 3: Banaiani.' Maasiam. & Mathathiam, 5: Eliphalu . & Maceniam , de Obededom, de Iehiel. ianitores. 19. Porro cantores, Heman. Asaph. 'Ethan. in cymbalis aeneis concrepantes. ΣΟ. Zacharias autem, R iniet. A Semiramotb. de Iahiel, de Ani, R Eliab . se Maasas . de Banaias, in nablis arcana cantabant. 21. Porro MathathiasAEEliphalu 5e Macenias. ct Obededom, Iehiel, id Ozaziuc in citharis pro octava canebant epinicion. 22. Chonenias autem princeps Levitarum, propia etiae piaeeitit .ad praecinendam melodiam : erat quippe valde se Cns. 23. Et Barachias, desicana , ianitores arcae. a 4. Porro Sebeneias,d: Iosaphat. ct Nathanael, id Amasai .RZacharias. de Banaias. R Eliezer. sacerdotes, clangebant tubis coram arca Dei: de Obededom . Se Iehias. erant ianitores aIcae. 2 3. Igitur David, ' omnes maiores natu Israel, de tribuni, ierunt ad deportandam arcum foederis Domini de domo Obededom, clim laetitia. 26. Cumque adiuvissct Deus Levitas: qui poli bant arcini laedetis Domini, immolabyntur septem tauit , & sepidi aridi s 'Σ . horro David erat indutus stola hysisina, & uniuers Levitae qyi portabant, arcam . 'cantoresque. de Chonenias princeps prophq ae inter cantores': Dauia autem , t iam indutuslerat ephod lineo. ia'. yniuersusque is et dωuςeltant arcam i eris Domini in iubilo . de sonitu Luccipi . I tubi . . cymbalis de Dablis. & citharis concrepantes. Cumque petilenissieti arca scedetis Domini usque ad Civitatem David, Michol filia Saul prospiciens per senestram, vidit regem David saltantem atque ludentem , R despexit
VE . 3. i A NON ERATH pst stNTrs. J Hine deolligunt nonnulli oram percussum a Deo, quod ipse eum non esset sacerdos, tetigerit arcam. Sacerdotum enim erat eam tau-
gere & humeris portare. vide dicta 2. Reg.6. Alii ex et sanct Lamini, colligunt Oetam pereussum eo quod maculam aliquam eontraxis.set, nec ab ea se ante aicae contactum expiasset P. i ii , α
330쪽
Commentaria in Librum I. Paralipomenon. Cap. XV. 327
cerdotes pertinet, qui attam tangere non poterant. nisi prius ab omni immunditie legali se purgassent de sanctificassent . alioqui percutiendi a Deo mi inde ae ora, de ianium hoc vult hie David. o. 1o. N NAt Lis ARcANA canetas,ui J puta' Psalmo,, qtii Hebr. interibuntur Olimes h , id est a cena de Occulta, qualis est psalm. s. & s. qui duo Psilmi ita huiι loeo sunt apposti, ut de
hac areae transatione videantur esse a Davide composti. Porto Nasitim , erat instrumentum muscum , quod ventriculo . quas viliculo nisi enim est iro exeipiebat aerem, de eumdem per fistulam eum harmonia emitte bat, sine in statu cuiusquam. unde eo utens vocabatur viris rivi de cis Is r , enim
Eri,ici ONJ q. d. eanebant Psalmo, qui inseribuntur Hebr. 'a'zu arp. mih d in super ociatia vel φ ο Odiaua , siue quod octo vocibus , sue quod octachoido, v. g. cithara celo ordi, instructa aliae enim erant tetrachorda , aliae heptaehoidae , aliae decachordaea canendi solent i hemina enim sunt octo , vide dicta a
a s ιλ Ium, de in humeros assumptum, im deque prophetia tristas O onera a per metaphoram ; unde prim5,aliqui, hie verrunt: Chonenias prae M oneri oneratis; eo quod ipsi incumberet munus erudiendi alea baiulos, qua ratione progredi deberent, interquiescere,vices mutare, secundo, alii vertunt in anui piutitia, id est prascribebat cantoribus prophetias quas onerente Cantores enim subinde vocamur preph A de proptitare idem est quod eanere, de lauda. re Deum. S e Saul prv tiraris, id est canebant
Tertio. Hebias apud s. Hieron. in Tradit. praeras prophetia, hoc est inquiunt, prophetiae
melodiis de verba tantoribus ad memoriam reuocabat. Quarto optime Septuag. vertunt : Dat princeps in thuaiiom. vatablan Gahasione υμM.q. d. Ch nenias erat pracenior, de altiore voce intonabat.
praeibatque melodiam Psalmi ea utandi, quam deinde caeteri eantores prosequebantur, uti sa-eiunt Caniores de praefecti Musces in choro. id ita esse palat ex eo quod Noster explicavi, subdit ad prae norim re losam, ubi Hebr. est idem nomen Hup massa quod paulo ante Non ster vettii. prsphetia r hae ergo non aliud erat
quam melodia. . MERAT Qvippa v ALDE sApiavs. J Hebr.
mesin, id est iniit m, hoe est Mustea, de canendi peritissimus. Tales enim decet esse prae
Cutiqua adiuviasset naus Lavir ,3 Vt vara a nullum in portanda area semitent onus, aiunt Rabbini. vel diti hoe est fabula. Audi Lyran. ex Hebraeis apte ad rem praesentem: DuunI. inquit, Imbraei sol is ad A tironum intellautis per hoc, quia arca portu rapinam; MEA, Fia divina vir- re fit patiabatur, quid titi lapsuris es eius nultam pondus sentiebam: c pro illo mira uti faeti Dis immolaris. Vel sim dieo. De ui adiuuit eos ani- mando, vires de piaesertim amorem suggerendo. vi libent et baiulatent aleam, ideoque onus vir sentirent. Quare illud miraculum non tam fuit potestatis, quam charitatis. Hae enim emciebat ut illud onus , alioqui grauissimum, amantibus leuissimum .ideretur. Addit Iosephus illoi, qui cantando de saltando do pulsando musca instium a praeibant aream: quam uia totam diem in eo labore extraherent, nul- iam tamen ex suo labore defatigationem sensisse. Amor enim , quo illi diuino oraeuto famulabantur, non snebat vi minuerentur vites, sed potius xt in singulis horas viaetiores red
derentur. Poκα o D Aviti Est et i Nou Tvs 3TOIA B M VEM.am
si MAJ scilicet ephod lineo, quod alibi hi, nam vocatur, byssus enim est linum subtiliui de deli
Auideollocata arca in tabernaculo sonis victimara Grat, inde populo benedixit, ei- ue epulum sergitur. -- Leuitias ciro arcam ministeria disii Mit, ac is Cantico Deum laudat. i. ' a tulerunt igitur arcam Dei . a constituerunt eam in medio taberna-- culi quod tetenderat ei Dauid i de obtulerunt holocausta , se pacifica coram Deo. Σ. Cumque complesset David offerens holocausta . & pacifica, benedixit populo in nomine Domini. 3. Et diuisi uniuersis per singulos a viro Come in lib. I. Paralipom. Ee α usque