장음표시 사용
301쪽
198 Commentaria in birem IV. Regum. Cap.XXIV.
Bab Axem, eique subrii tuit Sedeciam patruum vers 17. I. IN diebus eius ascendit Nabuchodonosor rex Babylonis, ct sactus est ei Io
ikim seruus ilibus annis: M rursum rebellauit contra eum. a. Immisitque
ei Dominus latrunculos Chaldaeorum. & latrunculos Syriae. ct latrunculos Moab. ct latrunculos filiorum Ammon : Sc immisit eos in Iudam, ut disperderent eum, iuxta verbum Domini, quod locutus fuerat per seruos suos prophetas. 3. Factum est autem hoc per verbum Domini contra Iudam, ut auferret eum coram se propter peccata Manasse uniuersa quae secit, q. & propter sanguinem innoxium. quem enudit. de impleuit Ierusalem cruore innocentium i& ob hanc rem noluit Dominus propitiari. 3. Reliqua autem sermonum Ioahim , ct uniueis aquae secit, nonne haec scripta sunt in Libro sermonum dierum regum Iuda 3 Et dormivit Ioahim cum patribus suis: 6. & regnauit Ioachin filius eius pro eo. T. Et ultra non addidit rex Igypti. ut egrederetur de terra sua: tulerat enim rex Babylonis. a riuo Egypti usque ad stuvium Euphraten. omnia quae fuerant regis AEgypti. 8. Decem & octo annorum erat Ioachin cum regnare coepisset, de tribus mensibus regnauit in Ierusalem nomen matris eius Nohesta filia Elnathan de Ierusalem. 9. Et fecit malum coram Domino,iuxta omnia quae secerat pater eius. Io. In tempore illo ascenderunt servi Nabuchodonosor regis Bab Ionis in Ierusalem, & circumdata est urbs munitionibus. ii. Venitque Nabuchodonosor rex Babylonis ad ciuitatem cum seruis suis , ut oppugnarent eum.
11. Egressusque est Ioachin rex Iuda ad regem dabylonis. ipse mater eius. ct serui eius, ct principes eius, ct eunuchi eius: ct sui cepit eum rex Babylonis anno
octauo regni sui. I 3. Et protulit inde omnes inesauros domus Domini, re thesauros domus regiae :& concidit uniuersa vasa aurea, quae secerat Salomon rex Israel in templo Domini iuxta verbum Domini. I . Et transtulit omnem Ierusalem, ' uniuersiis principes, ct omnes fortes exercitus. decem millia. in captiuitatem : & omnem artificem dc clusorem : nihilque relictum est. exceptis pauperibus populi terrae. IS. Transtulit quoque Ioachin in Babylonem & . matrem regis, es uxores regis, Sc eunuchos eius: dc iudices terrae duxit in captiuitatem de Ierusalem in Babylonem. 16. Et omnes viros robustos. septem millia, s artisces de clusores mille, omnes viros sortes & bellatores: duxitque eos rex Babylonis captiuos in Babylonem. I7. Et constituit Matthaniam patruum eius pro eo timposuitque nomen ei Sedeciam. I 8. Vigesimum di primum annum aetatis habebat Sed ius cum regnare coepisset. ct undecim annis regnauit in Ierusalem: nomen matris eius erat Amital. filia Ieremiae, de Lobna. I9. Et iacit malum coram Domino, iuxta omnia quae fecerat Ioahim. Σo. Irascebatur enim Dominus contra Ierusalem te contra Iudam, donec proiiceret eos a facie sua: recessitque Sedecias a rege Babylonis.
reeenset quomodo . Epypiij eum Babyloniis, deuicti, Assvriis . de imperio decertarim. Primo enim A gyptii, occiso Iosa, subiugatunt
Syriam . deinde leuertentes in Iudaeam, amoto Ioachaz, legem eoi stituerunt Ioahim. qui
spe AEgypii j auxilii tributum . quod Babyloniis tribus annis dederat ,quatio anno daret e-eusauit. Quare eontra eum venit Nabuchodonolor eodem anno, eumque in Babylonem abduxit, ubi eumdem promittentem tributum in Ierusalem remisit. Stetit Ioahim in fide septem annis: sed octauo anno, qui fuit regni
sui undeeimus, rursum rc bellauit. Quare a militibus Nabuchodonosoris intereepta Ieru salem . in ea eaptus & ouisus est, suffecto ei filio lorebin. Verum eum Nabuchodonosor metueret ne Ioachin filiui patrem Ioahim in rebellione imitaretur , eiusque ne m vleiiceretur, eum cepit, duxitque in Babylonem,
eique in regnum substituit Sedeciam patruum
302쪽
Commentaria in librum IV. Regum Cap. XXIV. 199
qui etiam nutauit in fide de subiectione Nabu- A xisse aliquot mensis interregni inter Ioahim ad ehodonosori piomissa . sietui inani spe auxilii loachin antequam loaehin assumeret tegnum. AEgyptiaci r qua de causa saepius 4 Ieremia admonitus ct increpitus fuit,tandemque rebellans a Nabuchodonoso te in Ierusalem obsessus suit
eumque AEgyptii ei vellent succurrere, a Nabuchodonolo te prohibiti de fugati sunt. Cepit Nabuchodonosor ergo Ierusalem,& in ipsa sedeciam eumque excreauit de filio, eius oecidit,ae quinto post anno aegyptum inuasi di sube-
Ρoti Odate quartus annui soahim , fuit primus regni Nabuchodonos oti, quo ipse Ioahim eum Daniele de aliis nobilibu , abduxit in Babylonem. Post octo deinde annos, puta anno re- Agni Ioahim undecimo d: ultimo, eo occiso abduxit elu, filium loachin eum omnibus principibus, militibus de ciuibus letosolyinae, ut diei -
ture. 2 i 4. unde ab hoc anno undecimo Ioahim, qui fuit octavus Nabuchodonosoris, numerandi lutat anni 7 o. captiuitatis Babylonicet: nam Nabuchodonosor post abductum Ioachin regnauit annis 36. deinde eius situs Euelmerodaeli, sue Baltasar, anni, 34. qui simul iun- faciunt o Balsasaii successi serui rex Periasidis, qui expletis iam Io captiuitatis annis. Babylon: m eapiens de Baltasarem occidens, Iudaeos e Babylone liberauit. Vide dicti Ierem.
Eu Rassvs Qva asT IOA MiN J stiadente Iete- va s. rarmis, ut se traderet Nabuchodonosori, ut patet
Ierem. 38. 2.& seq. ideoque ductus ist quidem in Babylonem, sed post Nabuchodonosoris . imo item ab eius filio Euel melodach e careere liberatus suit, de summo honore affectus anno post hune trigesimo septimo, ut habetur cap.
ET TRANovii τ otis sti l RushLεMJ id est vias. i . omnes ciues de incolas Ierusalem. Fuit haee secunda raptiuitas. Prima enim sacta est ante octo annos anno quarto Ioahim,esim ipse rebellan, abductus est eum primoribus in Babylonem, vii dixi v. i . Seeunda fuit haec qua Ioachim eum sui, principibus de militibus ae eum Erechielepio pheta abductus fuit. Τertia de extrema facta est post vir deei in annos, scilicet ultimo anno
Sedeciae, quo Ietusalem cum templo a Nabu chodonosor capta de euetia est, ut dicetur e.s quenti. ET O MMEM ARTipica M ET CLvs OxaMJ id est. inuti orem, vi .ertit Noster lete. 24.i .per quem
S. Hieron .ibidein accipit eum qui gemmas pretiosi, metallis ineludit, de palis annulorum auis reorum illigat. Melius alii intelligunt eos. qui eastra metandi sunt periti. noruntque ea vallis quas Haustris suis ineludete, aequὸ ae urbes vallare de munire.ita vat abi. Sane her de alii. unde Chald. Vettite ianiιορ ι. id est Vrbiuri eustodes de lausores portarum. Agitur enim hie de militi. grassantur de pr datum exeurrunt quasi latiun- C bus de sortibus. quos Chaldaei abstulerunt Iu culi. Hos misit Nabuchodonosor, ut cum Sy ris. Moabitis de Ammonitis iuncti interciperent Ietusalem,ae Ioahim rebellantem ea petentae occiderent, quod de secerunt, uti iam dixi. ET REGMA vir lo Acuis si Livs givs PRO EOI
Nota diisetunt loahim pater, de Ioaehin filius,
sue Ie eonias de Iechoniai Matth. i. Pater enim
Ioahim se tibitur Heb. per litteram Cus de Memfilius .eto Ioachin scribitur per Caph de No .
D. im Hebr.idem est quod mussirmab i. Iraebio vero, quod Deus praepara is vel Ari s. Ioachinsue Iechonias a Ieremia cap. 21.2 .in Hebraeodeeurtatur, vocatur conius, id est, praeparatus,lcitieet ad interitum. daeis,ne iterum te bellarent, aeque ae seeEre Phllisthaei i. Reg. i 3.is. ita Angel. Si e pet artis mintUlige fabrum. vii vertit Noster Ierem. 24. r.eum scilicit qui enses aliaque arma sabricat. Eadem arte utitur diabolus, dum vitos retosos ἡRepubl. amouere satagit,ut eam praesidio destitutam pessumdet. ET CONsTir vir MAT TMANia M p et xv v M usas, anxius scilicet Ioachin,ideoque statrem Ioahim
IMPosui TQvΕ Ei NOMEN Sso Eca MJ ut scilicet ipse nomine suo semper admoneretur,fidem de subiectionem quam promiserat Nabuthodonosori seruate , sed cias enim Hebr. idem est quod, tuq tia mea Deus. ita Caiet. Iosias pius rex vara. g. DacEM ET OeTO AN Mo via ga T Io es tu, D filiis suis pia nomina imposuit, quae eos admonerent pietatis in Deum. Vnde virum appellauit
Iovisas. id est mi apprehens vel possio. ut quoties audiret se nominati. eogitaret se a Deo apprehendi de possideri r alterum voeauit II ha mid est Dei firmisas, ut cogitaret se non nis a Deo fit mari r tettium voravit Marrhamam, id est a. nam Dei;vel iuxta Sytum exJ Bario Dei,ut in omnibus aduersis ad Dominum quasi ad asylumeon sugeret; sed omnes obliti Dei aeque ae nominis sui, ad idola confugerunt, ideoque Deo Vindicante petierunt.
evM REGNARA co spissET J Dices, a. Patal. vlt. v. s. dicitur anno octauo regnalle. Resp. anno i 8. solus post patrem regnauit anno vero octatio coepit eum patre loahim tegnare. videtur enim loachin anno lettio vel quarto Ioahinpatiis sui declaratus Rex , eum scilicet Nabuchodonosor patrem cepit, di abduxit in Babylonem. ita Abul.
duitu, a Nabuchodonoso se Res p. Caiet. qu-
303쪽
Commentaria in Eb. IV. R egum. Cap. XXV.
durat; templum uocendit. sior capit Ierusalem; Sedeciam ex ecatum eum populo in 'Babalonem a I. CActum est autem anno nono regni eius, mense decimo , decima die mensis. venit Nabuchodon olor rex Babylonis, ipse di omnis exercitus eius in Ierusa
lex,&circumdederunt eam τ dc extruxerunt in circuitu eius munitiones. 2. Et
claula est ciuitas atque vallata. vique ad undecimum annum regis Sedeciae, J. nona die mensis: plaeualuitque fames in ciuitate, nec Erat panis populo terrae. q. Et interrupta est civi ias :&omnes viri bellatores nocte fugerunt . per viam portae.
quae est inter duplicem murum ad hortum regis sporro Chaldaei obsidebant in circuitu ciuitatem) fugit itaque Sedecias per viam quae ducit ad eampestria solitudi- .nis. s. Et persecutus est exercituSChaldaeorum regem, comple henditque eum in planitie Iericho r Sc omnes hebaiores.qui erant cum eo, dispersi sunt. ct reliqum runt eum. 6. Apprehenium ergo regem duxerunt ad regem Bab) lonis in Reblatha: qui locutus est cum eo iudicium. 7. Filios autem Sedeciae occidit coram eo. & oculos eius effodit. vinxitque eum Catenis . ct adduxit in Babylonem. 8. Mense quinto. septima die mensis, ipse est annus nonus decimus regis Ba-b lonis: venit NabuZardan princeps exercitus, seruus regis Bab) lonis, in Ierusalem. 9. Et succendit domum Domini, & domum regis: dc domos Ierusalem. omnemque domum combusta igni. IO. Et muros Ierusalem in circuitu destruxit omnis exercitus Chaldaeorum, qui erat cum principe militum . it. Reliquam autem populi partem, quae remanserat in ciuitate, ct perfugas qui transfugerant ad regem Babγlonis, ct reliquum vulgus, transtulit Nabuχardan princeps militiae. 12. Et de pauperibus terrae reliquit vinitores A agricolas. I 3. Columnas autem aereaS, quae erant in templo Domini, ct bases, ct mare aereum, quod erat in domo Domini, coni regerunt Chaldaei ct transtulerunt aes omne in Babylo .nem. I . Ollas quoque aereas. & trullas, de tridentes, de scyphos, ct mortatio. la. Si omnia vasa aerea, in quibus ministrabant, tulerunt. I . Nec non d: thuribula,& phialas, quae aurea. aurea; de quae argentea.urgentea; tulit princeps militiae; 16. id est . columnas duas, mare unum, a bases quas secerat Salomon in templo Domini: non erat pondus aeris omnium vasorum. II. Decem ct octo cubitos altitudinis habebat columna una: ct capitellum aereum super se altitudinis trium cubitorum: dc retiaculum, Sc malogranata super capitellum columnae, Omnia aerea: similem de columna secunda habebat ornatum. I 8. Tulit quoque princeps militiae Saraim Sacerdotem primum, de Sophoniam Sacerdotem secundum, & ires Ianitores. I9. Et de ciuitate eunuchum unum , qui erat praesectus super bellatores viros; ct quinque virus de his qui steterant coram rege, quos reperit in ciuitate; ct Sopher principem exercitus. qui probabat tyrones de populo terrae: Sc sexagmia viros e vulgo. qui inuenti fuerant in ciuitate. 1 o. Quos tollens Nabuetardan princeps militum , duxit ad regem Babylonis in Rebla tha. Σi. Percussitque eos rex Babylonis . Se interiecit eos in Reblatha in terra Emath: ct transtitus est Iuda de terra sua. 22. Populo autem qui relictus erat in terra Iuda, quem d imi serat Nabuchodonosor rex Babylonis, praesecit Godoliam filium Ahicam fili j Saphan. 23. Quod cum auoissent omnes duces militum. ipsi & viri qui erant cum eis , videlicet qubd constituisset rex Bab, lonis Godolia ivi venerunt ad Godoliam m Maspha. Ismahel filius Nathaniae. R Iohanan filius Caree. & Saraia filius Thanehumeth Netophatites. 5: Iezonias filius Maachati, ipsi S soci j eorum. et . Iuravitque Godolias ipsis de sociis eorum, dicens: Nolite timere seruire Chaldaeis: manete in terra, de seruite regi Babylonis , ct bene erit vobis. 23. Factum est autem in mense septimo,
venit ismabel si ius Nathaniae . si ij Elisama de semine regio . R decem viri cum eo; percusseruntque Godoliam . qui ct mortuus est ; sed S: Iudaeos ct Chaldaeos.
304쪽
Commentaria in Lib. IV. Regum. Cap. XX V. 3oi
qui erunt cum eo in Maspha. 26. Consurgensque omnis populus a piruo usque ad magnum, Sc principe S militum, vel Crunt in a gyptum, tam ciues Chaldaeos. 1 . Factum est vero in anno trigesimo septimo transmigrationis Ioachin regis luda . mense duodecimo. vigesima leptima die mentis: iubleuauit Evilmerodach rex Babylonis , anno quo regnare caeperat, caput loachin regis luda de carcere. 18. Et locutus est ei benigne : ct posuit iliria iam eius super thronum regum, qui erant cum eo in Babylone. 29. Et mutauit vestes eius, quas habuerat in carcere, & comedebat panem semper in conspectu eius cunctis diebus vitae sui. 3 o. Annonam quoque constituit ei sine intermissione, quae&dabatur ci a rege
per singulos dies, omnibus diebus vitae suae.
Hoc caput idem prorsds est eum eap. vltimo Ieremiae . ubi illud explieui: Ietem as enim toti hiate cladi interfuit . de t am impedite conatus fuit ; ut patet ex eius prophetiis. sed sti sita vide Abul.hie q. vlt. seriem singularum le-remiae prophetiatum cum sei te gesto tum Regum horum combinantem. vide ad chro nota-xim . quam Ieremiae praefixi. v Εκs 4. INTER AvPTA EsT civiTAsJ erebri, scilicet illibus arietum hostilium . unde ex ea fige- runt ciues per Occultam vitam de exitum, ita Abulens. de Vatabl. licet Caiet. velit murum tu Pium suille ab ipsis ciuibus, ut per rupturam effugeient.
Locvetvs hs T cura rotunici vu4 id est ευ '' itidi io eum eo disceptauit, iusteque eum condemnauit dicendo e Tu fidem mihi datam fie-gisti de iebillas i. iuste ergo meretis a me excae eata. Alia addit R. Salomon, sed more suo sabu
vεR3,3 habet 2 m. du r vlium questi collinis, quod die septima venerit Ierusalem , sed ii coma combustitit templum. ita Caiet. Aut potius die septima discessit ex Reblata, ubi erat Nabuchodonosor, de die decima tiidui cnim es ii eo peruenit in Ierusalem.
in vitis Pal. M i , inquit, Nabuia Ian primus loquarum venisset, templum Dei non . ysei; ἔα ε 3 niti si desitim ν ramauia irrepsi, 7 ι , anima libidine non ι. luisset. Angelo m. vel Oper Natu ardan intelligit diabolum . qui omnia fidelium bona diripere satagit. Vsas. 14. TavLLA si non careentalia 3 , sed tralta , id
, tu opertula ollatum Dicta imiti ait Abulens at iudendo, quia trudit, id est claudit ollam, , titulli, si quas ινι hir i ulti, enim Nostet iungit ollis. Nam in Hebr. Chald. de Sept. nulla voxii ullis te spondet. Verum piis ci Auctores per ι tiliam aecipiunt vas fundens aquam . ita Nonius Mai cellus eois Dum,inquit quo manua perluuntur. Titin. Setina: Sapientia , inquit. Itile nator torquer navim, haud valensia: Cocti, magiatim ahenum qnaias feriat uti Ia con μυι ιrtia. Matro lib. . Tra L ait .cisi iratisne it ti d maena, O hac pusilla Σι truula. Iram Graie hebrici, nos ritillam, τι ua, qua altili- na in titiairmam aquam scintinet. Trsa, quod travo Ira ea a si ab ριιm hi appellarum. Varro ergoi trullam dictam putat alia uolando. Nonius Marcellus vero a ici do quasi tetulam, is lorus autem a trudendo. Audi eum lib. is. Oi ig. cap. 1 8.
Trulla nom n factam. . md tradit O aitγιδι id estim Liui tale o Ilia lupiis. Allegotia de Tiopolog a lite est Deilii ad apposita. Ieiusalem enim est Ecclesia , seque aeanima fidelis per fidem contemplans Deum; idola sunt res cieatae & vauae, quas contral Dei legem ambit, v. g. idolum auari es aurum , ludiuitos libido, superbi honor. Nabuchodonosor est diabolus, qui eapta lerusalem, id est anima, eius legem Sedeciam id est mentem. Stitias enim Hibr. idem est quo divitilia Dei, quam mens cogitare, timere de imitati debet excreat e inde eam gratiis bonisque omnibus dispoliat. templumque, id est omnem Dei timorem, cultumqte exutit, ae deinde captiuam libertate sua priuat, vinciamque deducit in Babylonem , id est in extremam rerum omnium consusionem , qualis est in anima cupiditatibus suis subdita, praesertim dum in gehennam coniicitur. Vetum antequam id sat, multas ex hae captiuitate liberat CFius, id est Chii sivi. ita Angelo m. de
Fuit ergo Ioachin in careete Babylonio quamdiu superstes fuit Nabuchodonosor per 37. an - .nos: eo vero mortuo , Evilmerodach patri sue dens Ioachin liberauit de exaltavit. Causam
dedi Ieremiae sa. sub finem capitis.
305쪽
3oz . Commentaria in Lib. IV. Regum Cap. XXV. Synchronismus Regum Iuda, Prophetarum, Reptam &Heroum Gentilium . .
Alomoni synelironos, siue eoaeu uisuit Na- A elatuit M: 'io Tyti, Hesiodus,ci sapientibus.
- than prophcta. Hi iam lex Tyti, Heliodus,ci Homerus Gixeorum Salomon. Roboaino eo us fuit Ahias propheta , ael Goboam pii inus rex Israel α Laoii benes rex Allyriorum.
A ae eoaeuus suis Icho propheta, ae Baasa rex Israel. I Opinata us rex Allytiorum. Tempore Iosaphat fiotuit Elias propheta qui eurru igneo raptus est in ea lum. 'Sub Ioram prophetavii Eliseus per sexaginta sex annos mortuusque est lub Amasia rege. Sub Ioas vixit Ioiada pontifex. elusique filius Zacharias martyr . In lirael successi e regnarunt lchia, qui domum Achab succidit, Ioachaz a Ioas. Aniasiae regis sater fisit Amos, pater Isaiae
patruum vero Amasiam. Hoc tempote Lycurgus leges dedit Spartanis. Tempore Azariae sitie Oziae coepit prophe
sub Otia, Ioatham, Achaz. Erechia ct Manasse regibus e pro 'lictarunt tunc quoque Oiee Ioel . Amos, Ionas ct Abdias. Sub annum 4o Azariae coeperunt computari Olympiades, sue anni lphyti regis, qui eas instituit. Olympiades ante dunt Rimae conditionem annis 2 a. Quare sub annum decimum Ioatham Romaeondita est a Romulo , qui primus in ea regnauit annis 36. Huie suecessit Numa Pompilius per annos 44. huic Tullus Hostilius per annos 32 huic Ancus Martius per annos 24 huic Tarquinius Priscus per annos 38. hule Seruius Tul C
Michras Sub idem tempus Sardanapalus ob-s cssus in Niniue ab Aibace Media praesecto, seipsum eum regia totaque gaza combussit. Quare Arbaces, Mediae se regem stest, Bala cari vero qui alio nomine dictus est Nabonasi
sar Babyloniam oecupauit, a quo constituta est istis,' qu ii ipit ab anno i s. Sub Achaz capta est Damascus ab Assyriis,ae Teglathphalasar eorum tex dimidiam partem decem tribuum Israel in As Ibi iam abduxit
Sub Manasse quoque Romae regnauit Numa Pompilius . floruit Sibylla Samia. Tune pariter histoliam Iudith contigisle multi opina Sub Iosia ecepit prophetare Ieremias . acten pore Ioahim . Ioachim de Sedeciae prophetauit per g s. annos, tandemque in AEgypto a Iudaeis lapidibus obrutus martyr occubuit. Sub eodem prophetavit Baruch . Sophonias αδε hip 'Ph Rouiae regnarunt Tulliis Hostilius α Ancus Manius. Floruere Aristomenes Phalam tyrannus. Zeleueus legislator. Terpander Musiciis et Sappho Asideborta poetae. Anno quarto Ioahim coepit regnare Na-
tu tem cum templo euertit & Iudaeos in Babylo m abduxit ac AEgy pium iubiugauit, & Pharaonem Neehao qui Pharaonum fuit vltimus trucidauit, ut dixi
bylone Ezechiel per annos 22. cui successet Daniel , qui usque ad eentesmum annum vixitct prophetavit. Vide dicta in procemio Ierenua , Ezechielis di Danielis. Hoe tempore in Media regnabat Cyaxares. eui Leeessit filius Astyages. α hute nepos ex, VI R Z q d-bylonem cum Dario Medo auunculo suo cepit, & Monarchiam a Chaldiit ad Persas transtulit, ae ludaeos ex Babylone liberos in Iudaeam te milit.
lis issator, aeque ae Solon, E pimenides philos phus, qui teste Laertio Athenis aram erexit Danno Dra de qua Paulus Actor. i 7. Item An ximenes Xenophanes. Anacharsis philosiphus Arion Mutieus, Alopus Fabularum Dictator Sibylla Cumaea , quae Tarquinio regi Roman nouem libros oraculorum obtulit pretio 3oo. aureorum . inq; is illud abnueret, sibylla magnam eorum partem eombussit ae pro paucis reliquis tantumdem exegit & obtinuit, uti narrat Plinius, Solinus, Gellius, Seruius & alii. His Eusebius, Tormellus.Gordonus ilianus eat lique eliro nologi. Audi S. Augustinum libr. 18. de Ciuitate
in Assyliam abduxit. Item eius filius Sennachenti, qui oblidens Ierosolymam ab Aneelo fu-eatus est eae lis i se mill L .
gatus est eae sis i8s .millibus. Tune quoque floruit Sibylla Erythtra a.t ne S. August. lib. i 3. de Ciuit ap. 23. Manasses Isaiam prophetam tibi eonsanguineum lienealaria d ssecuit. Tune floruit apud Lydos Gyges, qui Canduale Ocelso regnum obtinuit: eius pronepos siit C ius , quem Cyrus praelio vieit I subiugauit. Tunc quoque in &gypto regnauit Pammetiebus, euius filius Nechao Iosiain superauit & occidit. Tunc quoque
306쪽
praefigitur Paralipomenon liber,inquit,id est Imstrumenti veteris e Lare , tantus ac talis est , ut
ab que illo si quis sicientiam Scripturarum s ibi v luerit arrogare, seipsum irrideat. Per gula quippe nomina, iunctura verborum, is praeterm isse in Tygum libris tanguntur historia, s innumerabiles explicantur angel f quaestiones. Ergo hic liber est Epitonae siue compendium gestorum Regum Iuda, non vero Regum Israel, utpote schismaticorum.&idololatrarum. Hebr.inscribitur m ori di emiamin, id est, verba dierum quas dicas Diarium, siue Chronicon breuiter gesta Dauidis dc posterorum regum Iuda, quasi per singulos dies, id est per singula tempora & saecula enarrans. ASept. in scribitur hic liber Mποιιδεω id est relictorum siue residuorum, ut ait S. Hier. Epist. ad Domnionem, quod ea quae in libris Regum omissa sunt, suppleat &hiltorice recenseat. Multa tamen repetit, quae in libris Regum audiuimus. Quare iis omissis,paucis quae huic libro relicta dc propria sunt, explicabo. Nonnul-Ia enim quae ibi strictim dicta sunt, hic fusius pertractantur, quaedam etiam ibi obscurius scripta,hic clarius explicantur. Author siue compendiatos,ut censent Rabbini, Lyran. Sixtus Senensis, Driedo&alij, fuit Esdras, qui ex publicis Annalibus siue Diarijs eum conscripsit. Id ita esse colligunt ex eo, quod ultima verba libri Paralipomenon eadem planE sint cum primis libris Esdrae, vide dicta in praefatione in libros Regum. Sic&quae cap. 9. v. t. &se . dicuntur eadem sunt cum ijsqux habet Esdras lib. r. cap. it..similia plura in ipso libri decursu notabo. Denique Catalogi genealogiarum & personarum , qui decem primis capitibus fuse hic t xuntur, similes sunt Catalo
gis Esdrae cap. 2. cap. 8. cap. . dc seq.
307쪽
SYNOPSIS CAPITIS. Recensitur genealogia, Ade usique ad Abraham eiu ; to ero praesiuim Idumaeo ,
quorum reges cir duces enarrantur P. H. seq. Chusi faba & Hevisa. Sabatha, : Regma.d: Sabathacha. Porro si iij Regma: Sa
ha, & Dadan. I o. Chus autem genuit Nemrod : iste c*pit esse potens in terr . ii. Mesraim verogenuit Ludin'. de Anamim,3c Laabim ct Nephthuim. o. Pli
reusim quoque de Casluim : de quibus egressi sunt Philisthi j m. R Caphtorim.
13. Chanaan vero genuit Sidonem primogeniturn suum , ' Hethaeum quoque. in . & Iebusaei ina , ' Amorrhaeum, 'Gergeorum. I s. Haec eumq; ct Aiacaeum & C in aeum; is. Aradium quoque & Samaraeum, S Hamathaeum. a 7. Filii Sem: .flam. Ω Assur. st Arphaxad.' Lud de Aram.& Hus. 8 Hul A Gether de Mosochii 8 . Arphaxad autem genuit Sale. qui se ipse genuit Heber. 19. Porro Hebernati sunt duo si ij. nomen uni Phaleg. quia in diebus eius diuisa est terra, Sc nomen fratris eius lectan io. Iectan autem genuit Elmodad. Fc Saleph, 3t Asarmoth. de Iare. 1i. Adoram quoque, AH al,&Decla. 22 Hebal etiam 5: Abimael. ' Saba, nec non. 23. de Ophir. 'Hevila, S: Iobab Omnes isti filij lectan: 1 sem, Arphaxad. sale. 23. Heber. Phaleg, Ragau, 26. Serug, Nachoi, Thare, et . Abram. iste est Abraham. 18. Filij autem Abraham, ita ac di is snahel. 29. Et hae generationes eorum. Primogenitus Ismahelis,N baioth se Cedar.' Adbeel de M. is an . 3o. R Masma, si Duma. MasIsi, Hudvd.' Thema. 3 i. letur, Naphis, Cedma hi sunt fili j Ismahelis. 31. Fili j autem Ceturae concubinae Abraham. quos
genuit . Zamran, Iecsan. Madan. Madian. I hoc. δ: Sue. Porro filii Iecsan Saba re
Dadan Fibj autem Dadan: Assurirn,' Latus lim.' Laomim. 33. Fili j autem M dian: Epha de Epher.' Henoch se Abida st Eldaa omnes hi si ij Ceturae. 34 Ge- . nuit autem Abraham Isaac:cuius fuerunt fili j, Esau & Israel. 3 . Filii Esau i Eliphaa, Rahuel. Iehus, Illelom. de Core. 36. Filij Eliphaz: Theman, Omar, Sephi. Gathan, Cencet, Thamna, Amalec, 37. Fili j Rahuel: Nahath, Zara,Samma Meza. 38. Fili j Seir: Sobal, Sebeon. Ana, Dison, Et r.Disan. 39. Fili j Lotam Heli. Homam.Soror autem Lotan fuit Ti,amna. . o. Filij Sobal: Alian.& Manahath HEhal. Sephi. se Onam. Filij Sebeon: Aia ct Ana. Fili j Ana. Dison. i. Filii Dison:
Hamram. R Eieban. & Iethran, R Charan. Σ Fili j Eser. Balaan,5: Zavan. lo I can. Fili j Disan: Hus R Aran. 43 . Isti sunt rines qui imperauerunt in Terra Edom. antequam euet rex supersilios Israel: te filius Beor.&nomen ciuitatis eius, Denaba. η . Mortuus est autem Bale, te regnauit pro eo Iobab filius Zare de Bosta, s. Cum tue R Iobab fuisset mortuus. regnauit pro eo Husam de Terra Themanorum. η6. Obiit quoque S Husam, te regnauit pro eo Adad. filius Ba dud qui percussit Madian in Terr Moab Sc nomen ciuitatis eius Avith. I. Cum que R Adad fui siet mortuus. regnauit pro eo Semla de Masreca. 8. Sed R Semla mortuus est .i u regnauit pro eo Saul de Rohoboth . quae iuxta amnem sita est 9. Mortuo quoque Saul regnauit pro eo Balanan filius Achobor. o. Sed achic mortuus est. Si regnauit pro eo Adad: cuius urbis nomen fuit Phau.' appellata est uxor eius Meetabel filia Matred filiae Moaab. 31 . Adad autem mortuo, duces pro regibus in Edom esse coeperunt : dux Thamna . dux Alva. dux Ietheth. 1. dux Oolibama dux Ela. dux Phinon. 33. dux Cenez,dux Theman dux
Mabsar. 34. dux Magdiel, dux Hiram. hi duces Edom.
D. M , Seth , Enos. 2. Cainan. Malaleel lared. 3. Henoch. Mathusale. Lani . q. Noe, Sem.Cham. Iapheth 3. F. iij ta
308쪽
oloria Iu Pati Aa QMMIsai e I ssequi fuit pater Paridis eius emitum in sororum, a. FIlii autem Israel: Ruben. Simeon. Leui. Iuda, Issachar, a Zabulon. Σ. Danto ph. Beniamin, Nephthali. Gad & Aser. 3. Filis luda, Her. Onan, re
Sela. Hi tres nati sunt ei de filia Sue Chananitide. Fuit autem Her primogenitus Iuda. malus coram Domino, dc Occidit eum. q. Thamar autem nuru, eius peperit ei Phares & Zarae omnes ergo si iij Iuda , quinque. s. Filij autem Phares H fron de Hamul. 6. Filii quoque Zarae : Zamri,5c Ethan, AEnaan. Cal- 'chal quoque. & Dara, simul quinque. r. Filia Charmi: Achar, qui turbauit lis rael, de peccauit in iurto anathematis. 8. Filiu Ethan: Azarias. 9. Filii autem Hesron qui nati sunt ei: Ierameel. dc Ram. &Calubi. Io. Porio Ram genuit Aminadab, Aminadab autem genuit Nahalibia . principem filiorum Iuda. ri. Nahason quoque genuit salina, de quo ortus est Booz: 12. Booz vero genuit Obed. qui ec ipse genuit Isai. 1 3. Isai autem genuit primogenitum Eliab, secundum Abinadab. tertium Simmaa, i . Quartum Nathanael. quintum Raddai. I . sextum Asom, septimum D id. ι 6. quorum torores tu
309쪽
,os Comnisistaria in Lib. I. Paralipomenon . . Cap. II.
riant Sarvia.&Abigail. Fili j Sarviae, Abisai loab. ct Asael tres. a . 'bigail autem genuit Amala, cuius pater ivit lether Ismaelites. 18. Caleb vero filius Helion accepic uxorem n miliae AZuba de qua genia it leti otio uci uni qui si ij eius la ct Sobab.& Aidon. i9. Cuririue nior tua luulet ATuba. accepit uxorem C: leb. E- phrata : quae peperit ei Hur. Σο. Porio Hiir genuit Vii : ' Vii genuit Beethleel et a post haec ingrcisu, cu Helion ad silia Machir patris G .ilaad, . acuet it eam cum itio annorum s xaginta: quae peperit ei Segub. 22. Sed & Segub genuit Iair,& possedit viginti ires ciuitates in Terra Gal. ad. 23. Cepitque Gisibi & Aratia. oppida Iair; ct C. naili , A viculos eius texasinia ciuitatum omnes ilii, filii Machir patris G ilaad. Σ Cum autem mortuus esset Helion. infrossus est Careb ad Ephrata. Habuit qui q; Hesiou uxorem Abia, quae peperit Ui Ashur rat cinthecia x. 13. Notiiunt outem si ij ic alii cel primog mi H sion. Ram primoge
ni ius eius A Buna & Aram. ct Asom M Aeliata. 26. D. xit quo iue uxorem ait ra in Icranieci. nomine Ata d, quae luit mater Onam. 27. Sed di filii Ram primogeniti Ierameel, tuerunt I s. lamin ct Achar. 28. Onam autem habuit filios. Senei. de lada, Fili j autem Semei: Nadab. ct Abisur. 29. Nomen vero uxoris
Abisur Abihail. tuae peperit ei Ahobba, ct Molib. 3o. Filij autem Nadab fuerunt. Saled .ct Apphaim. tortuus est autem Saled absque liberis. 3i Filius vero Apiphaim ies .: qui Iesi genuit Sel an. Pore' Selan genuit Oholai. 3ι. I iiij autem Ia-- da in altis Semei: Iether. 5: lonathan. Sed a Icther mortuus est absque liberis. a. Porro Ionathan genuit Phaleth ct Ziza. Isti suerunt si ij terameel. 3 . Se
in autem non habuit ii os . sed filias A seiuuat aegyptium nomine terraii. 3 3. D ditque ei filiam suam uxorem: quae poperat ei Ethei. 36. Ethei aut in gelauit Nathan. & Nathan genuit Zabad. 3τ. Zabad quoque genuit Ophlal. ct Ophlal
genuit Obed. 38. Obed genuit iehu, lehu genuit Mati m. 39. A rias genuit Helic s. ct Helles genuit Elata. O. Elasa genuit Sisamoi . Sisaii tot genuit Sellum, η i. bellum genuit lcamiam . Izamia zutem genuit Elisama. 42. Fili j autem Caleb iratris Ierameel: Mesa primogenitu eius. ipse est et Ziph : S: filii Maresa patris Hebron. 43. Porro si j Hebron. Core. SI Taphia a. & Recem, ecsamn i. qq. 5 mma autem genuit Raham, patrem iercaam , & Recem gi nuit Sammai. 3. Filius S.immai Maon: K Maon pater Bethsur q6. Epha autem concubina Caleb peperit Haton, R Mola. R Gi Zeet. Porro Hurari petiuit Gi Ecet.
F iij autem Iah .ddai Regoni R ioathan.&Gelaniti Phisici es Epha. & Saaph. 8. Concubina Calab Maacha Peperit baber, &Thararia. q9. Genuit autem Naaph pater Madmena. Sue patrem Machbena . ct patrem Gabaa. Filia vero C
leb, fuit Achia. o. Hi erant sit j Caleb. iiiij Hur, primog niti Ephratha. Sobal
pater Cariathiarim. i. Salma pater Bethlehem . Hariph pater Bethgader. 34. Fudiunt autem fili j Sobal patris Cariathiarim , Qui videbat dimidium requietionum. 33. Et de cognatione Cariathiarim . Iethiel ,&Aputhei, ct Sema-inei.& Maseret. Ex his egriis sunt Saraitae &Esthaol nae. . Fili j Salma. Bethlehem ct Netophati. Coronae domus loab. & Dimidium requieiicini, Sarai. 33. Co gnationes quoque scribarum habitantium in Iabes Canentcs atque Resonantes, Rin tabernaculis commorantes Hi sunt Cinaei, qui venerunt de Calore patris domus Rechab.
Vsas. . Aes ARJ Hic est Athan , qui fuito suo tui ba uit Ostia Hebraeorum, ideoq: dictus est Athis, id est j. Dis . vide dilia Iosue .usas.y. . RAM J Hic est A am patet Aminadab Mat
th. i. tui per Apharesto vocatui Ram. vasti. is. SEPTitivM DAvin J Quomodo i. Reg. is. io. non septem, sed octo numerantui filii leue, . ibidem explicui. VEM.t6. Fi Lit SAR vi Ani Ai, Ioha ET As sti JHine xidetur quod Abisai s et ii senior loab fia ite suo duce exercitus Dauidis. Vs t 3 i. SE AN Avτευ iasti vir Ouochi J sliam non situm, vi patet v. 34.
aram, id est praei identes de praedicentes situ. ra.q.d. ς bal erat videns. id est prophetabat. sidex dimidio dumtaxat, id ist non plane & pei s. pruritie Videbat eae uia . Obi est locus requietionis, hoe is pellectae quietis. Secundo , Valabi. q. d. Sobal videbat die templabat ut , id est curam petebat vilo. princeps erat dimidij loci. qui Hebr. voeaba tui Hamm/umhest id est tii timum, soliὸ ascitilitate agit de amoenitate loci eniim est iste pilneimm . piloeipis enim est smaeli inspiceie , lustrare a contemplati, vii de omnibus pio pietat princeps ergo cui dens . ut quasi Argus ceni oculus omnis inspi- cuti. re
310쪽
Commentaria in Lib I Paralipomenon 'II, 3O7
- Tettio , alii per i quierio m accipiunt ις- pulchium ; in eo enim post motae in i equic icit corpus usque ad te surte 'ionem commu-
em fui uiam in die iudicii. unde Benedictus in sui, Bibliis v. s . ubi nos habemus: Zm Amra erat rienti Sarai, vertit, vel potius explieai opit Ullar dimissium septiιhra sura uxoris Abrahae di quatuor Pati latchaium , utilicet Ada. Abrahae, Isaae, de lacob; quod sepulchrum erat in
Hebron Quarto , nosset Sane et per r quutionem
accipit tigionem in qua quis habitat . quam que quiui E quas Dominui possidet . unde de Italia se ait Enea, apud virgil. libr. g. α-neid Nn Levi in se e iis esses O certa Ialorum Nain via re siue cernere haereditatem dicimur, cum eam adimus cupamus de possidemus ;vt L nsus sat q. d. Sobal iis ai, id est quasi
pio pilam po uidebat , de tam ocula quam manibus usui pabat dimidiam mitem regionis , in qua requieuerant , seu quiere habitaram patentes eius e de hane dimidiam patiem haereditati, Sobal tianse ipsit filiis suis. Eadem phia iis recurrit iterum post duos vel sua ; de eadem phias dieitur de I se har Genes 49.vericis lirmum , quia set bina. id est ut per epexeses mmox a Llitur vidit irarum imuictioni seu inhabitationi tuae assignatam , γώ c et optima.
toto,de petii, ita, j. cui uiduas L ilium re nisi unum est nomen propitum si ii Sobal. q. d. filii Sobal quas patiis fuere hi
quo scilicet Cari rhi lim itaque Ait E . oeatus , quod in i γ luis : hae enim Hebr. vocantur; Πλ i aram: quas in vilia habitaret venationi deditu, nam ΣΠ 'x nd Π ha ιι ι hasi ham muti sis, id est ijd ns dimiditim ν quietionum, ita vocatus , quod di in diam Sobal patiis r uir iliae ni . id est habitationem sue legionem de haereditatem possideret . alteram enim dimidiam possidcbat eius si alet caiiathia tui. Id ita esse patet piimili, quia Septuag. nomina He-hia O licet vitio seii piorum corius' a ) retinent quasi propria. Secundo, quia Romani codie , i. sui visi i sc ibunt per tiratus tum inquasi nomen proprium. Tettio, quia simili modo sit ἡ omnia i)quentia se ilieet Co
rona domus, canentes, Re onores, in taberna stommorantes. LM tenerunt ae Calore, sunt nomina piopria , uti mox patebit. Quarto , quia e dein pior ius iatione vers. s . , nus Salmae ii lius vocat ut, dimidom rquisitania Sarai, de quo
Div M RE a LT ONis Saa Ai J Benedictu, vertit, qui postibus dimia vim si Ihra bara de quatuor Partiatellarum. verum SMai. hie non est Sara uxor Abialis nam sat si hie in Hebr. selibitur per liticias Aus , Sara vobscribitur pei Sihin O He. Sensus ergo est q. d. Salma quatuor genuit filios, scilicet i. Bethlehem. a. Ne: opliati. 3. qui vocabatur Hebri Ar - .i His laus. id .st Coronae domus loab. . cui nomen dimitura r ait: lenis Sara . Hac enun
Gmnia esse nomina propria patet ex sept. qui nomina Hebraa ut propita rit incnt, de quis h enomina iis otiam Salina ieccolentur. Cur duo vitii ni ita vocati sint . incertum est : tolle quia patet Salma optabat Vt te inius setet .mna id ea dicus de glotia domus Ioab , ae quattus occupatet Amidium rutile unam, id est iesionum de post ilionum Sarai
quoque cile nomina propita liquci ex He-b o de ex Roman. qui omnia hae maiusculis litte is praenotant, de ex Septuag sua nomina Hibia ut propria litinent . vettuorque: crisp. 5. Siph m ides scit batum) habitantiam Iasis, Iarati him , Samari . Satharim. si risis; et- so st q. d. innation l. Hebr. d n m j ih. h, id est familiae selibatum pura Gnaeo tum 'vi sequuti ex Salma descendis iuui erant tres, scilicet Taras h m. id se C entes: Samarhim. id est A se antra e de S sat M. id est iis io ma ιtilo habitant a r quia vel E cinxi Dei tui dei carebant. de resonabant . nee in vi brubii, sed in tabernaculi, habitabant , ut dixi le
citati j Hine patit Rec habita, tuis. Cinaeos, eosdem quoque Disse Mi ibas . platio de Cantoici , qui Psalmos de hymnus Deo cinerent. Sed quid est b d Piimo. Di ' Carth. . de cara e . in qu i. hoe cti de leto ine quod es ea ea . .
ri H mih ρ ινι domi R .hab, q. s. Citia i prognati sutii de Hetraiti . qui fiait patet faria illas . Rechabitarum. verum quia Nosti r vertit e tria in genti luo , non patre in adlatiuo , hinc Mitio . melius per Hem 5 . accipias vi m . hiae Domine eelebrem in Seiiptura, scilicet Epiphaniam, ita dictam ab Antiocho Epiphane. Et f ei quod non dicat, qui nati μοι. sed qui vi veram L Hemar, q. d. Cinaei venerunt de E. math . id .u Epiphania, quae urbs filii sedes de patria domui . id est similiae Resia, siue Rechabi tarum. Dices, eur ergo Noster nomen morsi non tetinet. sed vertit Catini Res p. id facit mole suo, ut significet orion Emath congruere huic loco : Emih enim Hi . significat talorem, Signifieat eigo Cinaeo, hosce apposie .entile de Emath, qui vi, nomine suci ligni eat tantum, ut innuat Cinetos hosee imitatosi bisse ι. t m . id est uino seruorem deuo- , tionis , qui fuerat in patie eorum Richab , ita Lyran. ct Hugo. Sie Roma olim dicta libit alcntia. teste Solino in Polybiu. Graiae-nim υμ- , idiis est quod robur . valor di , a. sentia. Romani enim erant valentes di valentini , utpote qui olbem sibi subiugaiunt. simiales allusiones sunt Michaeae i. o. D Lus H Hibi. in ApDa ut be Beniamin , Aphra xiiiiii 4nificat pulsi rem purae ι vos u/ν-