장음표시 사용
91쪽
88 Commentaria in birum II. 'Itim. Cap. XXIII.
cundi gradu, de oldinis. Nain iti prinio Oidine de ternione, primique Dei solsis mi erant te, baam, Elcaor d. Semma. Ad quos nemo alius pervcnit, ruti quitur. Hic so det ibuni utile, soties secundi ordinis. d. pii mi, iam dictis
proximi. Secundum ergo hunc sortium ternionem constituebant Abisai. Baiiata I lonathan.
De Ab sal eonii t hce loco: de Banaia veto v.
2o. de 13. de clat E i. Paralip. ii. 24. Banaias enim pollebat iobo te, aque ae conlitio 3 vnde
praeeiat legionibus Celei hi de Pheleuit si atquesecietatius Dauidis, ut paret veri. 13. De tertio Ionathan est dubium. Nam Abulenisquali. 26. . nihi ieitium esse Asaelem inaltem Ioab de quo v. 1 . hie enim ibidem ponitur ptimus in- a fori, vi id nisi uis u litetur. Ar ae ιδει δε Mai. exi Abner A Aimasam . ita d. Abul. Ipsa Banaia, pi xcvssi et nvos isoNra vari io
No,s 3 se res enim Moabitici sortiore, des
Albetio ct Avicenna docti Gesi erus Tractat. de leone lib. i. unde in Hebi. hi leones utican. tur Auri id est h. D i. id est magn asti desaeui. qua enim Dei sunt magna sunt. Nonnulli per dari hone, accipiunt duos ducis sollissimo, qui idclico I Moab vocentur, quod Moabitis opem tulerint, cum a Davide oppugnarentur a. Reg. 8.a. ita Hebraei apud S. Hic ton. Ioseph. Glolla, Lyran. Caiet.
lapsus est, chim ο, quod anti vim esset, vi Hi ii et triginta. id est sortior de praestantior exteristi tota fortibus. seratius ut tu censit icit umelle loiadam partem Bana aer ici da enim v. rovocatur vir sorti et s. Asi censent esse Sobochai de quo cap. a i v. is. Alii . ile soab ex . 1 Melius nostet Salianus & Sanchlaeensent teritum esse Ionathan filium Samaa si aliis Dauidis. Hic enim unum gigantem . imo duos in
te se ii, vii dictum est cap.ri . v. iv de ri .s credimus Hebraii. qui dicunt lonathan eumdem esse eum Adeodato. sed uelius est. esse diuersum. Nam Gihanan id est Ad Martis ponitio non inter ii es, sed inter triginta solles. i. Parat . it. 26. aeque ac Sobochai vers. 29. quare superestiti Osa ut , rQbe capit. panari autem se re fartu na ii r sitieni Miami ad xti tum ti M. O md se enis et in pultura , rvunaarim icti iactis ea m
IN Dissus Nau sJ addit hoe ad commendandam Banaiae sollitudinem,quod tempore niuis, quo maxime ob saniem de praedae deiectum saeuire etiam in homines so ent leones , leonem occiderit. Leo enim eam si ea 'idiis mus. de igneus, tempore 'nivis di sitsolii robustissimul est,homo vero stigore cotrahitur de obtorpeicit Porio Heb apud S. Hieron. de ex iis Rumit. l.a e. 37.per leonem intelligunt Ioab quem icilla Salomonis oecidit Banaias 3. Reg. a. 1 29. id- 'solus lonathan ex eap. 1 i. i 9 qui cum Abisai & que inquit, in media i terna, id est ia Am. Domini, Banaia constituat secundum ternionem sor- c ubi tom astuti, texebat. Ohrna uri a juis, Dias
tium ideoque diuelsus est a lonathan filio Sage Aiatii hae qui pariter i .parat p. ii .a . inter triginta solio numeratur. Porto Hebraei apud S. Hieron. in T ad Ruper t. lib. 2 ca 37.d: Lytan. censent tris hoste soties secundi Oidinis este ties illos, qui tres, imo quatuor gigantes inter cerunt e ai. Dimitum Abisai, Sobochai de Ado datu in sue lonathan. putant enim ipsi hol duo, ultimo, non si ille duo ii sed unum currilemque.
probabiliori. nam Ad Marti, Hebr. vocatur hanan. ivin I nathan, sutique s lilii Iaa, . id est sal vii, ut dicitur e ai. is . lonathan velo suit s-xu, samaa. . t ibidem dicitur . ai.
κλτJ q. d. Abisai non elat ex primo ternioneso itium, sed ex secundo, in eoque erat primus. DMysii E: ties solles Dauidis sunt ties elui eximia vitiores. scilicet sapientia, humilitas, de ibi illud o. quas celebratas audiuimus v. 8.ita Angelo rus. Vnde Rupert. lib. r. 37. τι, et iurat
in au in i , iris Io ι, Dasidi, nobilior iam primus fuerit, iamin xii Dr: itii. eis, sortitudini Dauidi nu sapientia eius squaria DorJ, nethum Iris eius hamis rasi Daria cestra ri puris: mulio minus Sanctorum sanctitas sanctitati Chiisti, a quo dimanat . comparati potest. porro David hie non numeratur, quia rex rnee Ioab. uia militum de sertium duae licet Ruper t. lib. a. e. 37. censeat Ioab, et si sortissitium,
hae subiungit tertium , sed decuplo maiorem. continentem se ilicet cateros triginta sorie, . qui tamen cum i x iam dictis non erant eoaequandi, quorum piimus erat m,el. Triginta pixei,ὰ sunt triginta duo ut patet numeranti . scd Sei ibi. numeros integros allignat,quales sunt dena iij vel simplices, v. l duplicati aut triplicati, ii sunt triginta. Ecx ANANJhie videtur esse , tauro de quo e. Ei .is. ille enim ibidem in Hebr. vocatur Eni hanan. suitque Bethlehemites. Filius pΑτRvi EivsJ scilicet Asaelis. q. d.
sau de Elelia nati ei ant filii duorum statium,
ideoque consobrini. Hebr.est Dias quod ut nomen propitum. retinent Septo. Patal. ii. Mystice Ruper t. lib. a. c. 38. per primum ternionem solitum Dauidis aecipit Apostolo , qui fuerunt solitisini: nam totum orbem sube
92쪽
Commentaria in hirtum II. πιι tim. Cap. XXIII. s
meri. Sic Genes 4s. 13. dicitui, Doliu , quia Dan unicum tantum habebat filium, scili-eet Husim o Caietan . verius Emanuel de ex eo
Ialen, ut vertit. Noster, esse nomen proprium huius viri di hetoli, unde aliud nomen proprium ei non datur. sed tantum a patita cogno
qui sequitur , diuellus est a sire Dic n. Ibidem Menim mox voeat ut Ionathan; stius Sage, Arari
Exi AM Filius Aeni Topnti J Hie Vim fuit pater Bethsabee uxoris vesae , de postea Dauidis . uti tradunt Hebraei. via 3y. Vnihi H TM v,4 Audi Rupe t. lib.2. e. 39. 2Digis a fotium thimi portis erat inicis EIsaias. ita litui propies id, quod sequitur: ad dii δε ονα ut ira ianira I rael. Iam inim thi factas ita David. O in Iomo etio: in popula vero, ut nati tr silere Dati diu perimendo ia pthas τι dum ultio itii factas, tui. Ex S. Hi et . hausit id Ruper t. aequὸ ae Angelo mus . Hugo ae Abul. Velum aliam pestis causam asse tam e .sequenti. OMNps TR iui NTA 3EPTEM J sunt enim iti- .
ut a duo sortes deinde quinque nam sextus cnon nominatur ) sotiissimi, in primi, duobus' ieinionibus iam iecens iis, quibus additii sunt uniueis in triginta septem. Iosephus numerat 33. quia addit Dauidem : Lyran. vel O L9. quia insuperaddit Ioab. porto 1. Paral. i i .plures numerantur e nam post 37. hie recensitos, de ulti-Hum Uriam, alio, sedecim adiungit, quia liber Parat. supplet ea quae in libri, Regum subiicentur. Pireipui et go sortes Dauidi, suete 3 . qui hie recensentur; sed praeter illos suete alij sortitudine quoque pia stantes, qui in parat adduntur. Hi enim so ii suete Dauidis fidet ismi, aevenerunt ad eum a Saule prodigum , eumque ad tiaratim, ut seret rex super totum Israel ut ibi dicitur cap. 1 i. v. I . unde expleto horum 37. ionium numelo dicitur ibidem . . a. ima μ ιι si a Rhtini tesorint τι Rab Hiarum. O itim est ginta, i d. Ad a princeps erat Rubenitarum non omnium, sed illorum triginta, quos secum ducebat, esto illi non essent e numero triginta for
Allegor. Hi sortes Dauidis repta sentani Heroes Christi qui non tantum pro se, sed ac pio
alii, tuendi, salvandisque sotii et decertani. ita rucher Dan in fertium et go est Eeclesia Christitum militans tum triumphans, ut dixi vers. s. Hinc eius caput est Roma, quae Hebi. idem est
titer sempe t eum suo Pontisce contra et rores de hae teles omnes decertauit easque profligauit iuxta promissum Chiis it Matth. is.Tties Perrtis, jura hem perram ad sua a nil am meam, Oportae inseri non pratias uni aduersas eam. D LAdula traiies regni alo tim, ade. Via ergo ad ea lumae felicitatem ate nam est fides doctrina de v. ius Ecclesiae Romanae,pei hanc enim pergimus
ad Ierusalem de Romam caelestem. Vnde in vita S. Duntiani Cantuar. Episeopi legimus, eum a Cherubinii ct Seraphini, inuitatium in caelum ipso die Aseensoni, Chiiiii eum ipsi dicerent resa paratas tiro, pia a fis homi nisi itim Romam venire, o coram tirem, irimi si Christo sanctu .
saririo, suηctus, in areinum tantare. Quare mo Dens sui sum cum lecto e teria in altum eleuatus est, ac ad Eleum stantes ait: νοι viri is quo ταρ , si his m thma, ita tis in Oma scilicet sortitudinis, genetote certando contra cupiditates de tentationes uniuersas.
Symbol. Ab hisce Dauidis sortibus Gentiles
mutuati sunt suo, heloes, quibus Poeta nostr inquit, Heroes Detima mis. Qualis suit Hercules, qui in Gadibo, si ii statuit eolumnas, eum hoe lemmate e ML vh a. De quo Propellius lib. . A si ne aliuti m. traga quis tulit orbem in MuI rosum, Ahia a terra recepta υοtar. via. Hine si xeiunt Aigonautas, de heroica eorum Acinoia r scilicet quod lason cum s . heroibus in naui dicta Aigo nauigatit Coletios ad aus rendum vellus aui eum quoium praecipui fuere
vide Diodor. lib. s. do pinginum Fabul. t . Potio tales stitutos Christi discipulo, pridixit sibylla Cumana, cuius uersus virgil. loco
citato ad Pollionem exercitus ducem adulando transtulit 1 sed leueta illi non nisi Chi isto congruunt: se enim de eo inter caetera canit: τὸ dat mammisi teris vestigia nρ ri, Irrita per itia sitiens formidine terras. Illi Deum istam arripies, ditis ut et iis ieremtaros heroa , O ipse iis bisvir illi . Ei infelius eclara Dram lolii s. magnam Lais inerim ium.
93쪽
Commentaria in EL II. Regum. Cap. XXIV.
D Eus ob numeratum a Davide populum isaturi trium poenarum optionem Dauidi ol fret ut famis, b Pi re te . ia Mi psem e ut strare in ingruens o. misto occidit : mox v. i . Daviήorat ut apopulo in se poena transferatur, ac in area, reuna sacrificat. itaque De sibi populoque reconcisiat.1 TI T addidit suror Domini irasci contra Israel , commouitque David in eis di.
centem i Vade numera Israel & Iudam. 2. Dixitque rex ad Ioab princivem exercitus sui: Perambula omnes tribus Israel a Dan usque Bersabee ct num e rate populum, ut sciam numerum eius. 3. Dixit due Ioab resi: Adaugeat Do
minus Deus tuus ad populum tuum, quantus nunc est, iterumque centuplicet ine spect u domini mei regis : sed quid sibi dominus meus rex vult in re huiusce modi ζ a. Obtinuit autem sermo regis verba Ioab, ec principum exercitus: est ensusque est Ioab ct principes militum a lacte regis, ut numerarent populum Iirael. e I Cumque pertransissent Iordanem, venerunt in Aroer ad dexteram urbis. quae e. in Valle Gad. 6. & per Iaeter transierunt in Galaad. ct in terram inferiorem Hodsi ct venerunt in Dan siluestria. Circumeuntesque iuxta Sidonem. 7. transierunt prope moenia Tyri, & Omnem terram Hevaei ' Chananaei, veneruntque ad meridiem Iuda in Bersabee: 8. Alustrata uniuersa terra. assuerunt post no. uem menses leviginti dies in Ierusalem. 9. Dedit ergo Ioab numerum desertantionis populi re &inuenta sunt de Israel octingenta millia virorum fortium. iiii educerent gladium: & de Iuda quingenta millia pugnὸ torum. IO. Percussit autem cor David cum, postquam numeratus est populus: & dixit David ad Domi num Peccaui valde in hoc facto : sed precor Domine. ut transferas iniquitatem servi tui. quia stulte egi nimis. O. surrexit itaque David mane. & sermo Dommini factu, est ad Gad prophetam & Videntem David, dicens: IΣ. Vade. &loquere ad Dauid i Haec dicit Dominus: Trium tibi datur optio. elige unum quod . volueris ex his, ut faciam tibi. 13. Cumque veniisset Gad ad David, nuntiauit ei dicens, Aut septem annis veniet tibi fames in terra tua: aut tribus mensibus su sties aduersarios tuos. R illi te persequentur: aut certe tribus diebus erit pestilentia in terra tua. Nunc ergo delibera, id vide quem respondeam. ei qui me misit sermonem. 14. Dixit autem David ad Gad : Coactor nimis: sed melius est ut in cidam in manus Domini multae enim misericordiae eius sunt quam in manus fio minum. Iq. Immisitque Dominus pestilentiam in istaei. de mane usque ad tempus constitutum, & mortui sunt ex populo, a Dan usque ad Bersabee. septuaginta millia virorum. 16. Cumque extendi isset manum suam Angelus Domini super Ierusalem ut disperderet eam. miter tus est Dominus super asilictione.&ait Angelo percutienti populum : Susiicit: nunc contine manum tuam . erat autem Angelus Domini iuxta aream Areuna Iebusaei. 17. Dixitque David ad Domi num, cum vidisset Angelum caedentem populum : Ego sum qui peccaui. ego ini-uue egi : isti qui oues sunt.quid fecerunt vertatur, obsecro. manus tua contra me.& contra domum patris mei. iri Venit autem Gad ad Dauid in die illa, ct dixit
et . Ascende, ερ constitue altare Domino in area Areuna Iebusaei. 19. Et ascendit David iuxta sermonem Gad. quem praeeeperat ei Dominus. ΣΟ. Conspiciensque Areuna animaduertit regem seruos eius transire ad se. 2 i.& egressus adorauit regem prono vultu in terram,' ait: Quid causae est ut veniat dominus meus rex adseruum suum 3 Cui Dauid ait: Ut emam a te aream, ct aedificem altare Domino.&cesset interfectio quae grassatur in populo. Σα. Et ait Areuna ad David: Accipiat, ct os ierat dominus meus rex, sicut placet ei: habes boues in holocaustum, & plau- .strum A iuga boum in usum lignorum. Σ3. Omnia dedit Areuna regi: dixit
que Areuna ad regem: Dominus Deus tuus suscipiat votum tuum. tq. Cui respon- ciens rex, ait : Nequaquam ut vis. sed emam pretio a te. de non os eram Domino
Deo meo holocausta gratuita. Emit ergo David aream 'bou .argenti siclis quinquaginta: et s. Raedificauit ibi Dauid altare Domino, & obtulit holocausta pacifica: a propitiatus est Dominus terrae, a cohibita est plaga ab Israel.
94쪽
Commentaria in librum II. Regum. Cap. XXIV. si
Tah I RAELJ Quaerct cur. de ob quod peceatum ista lis Res p. Theodor. eo quod tu eleum Absalomo contra Dauidem regem suum rebellasiet. Sed ob hoc pereatum casa sunt vi ginti millia de ampliti, e . is . licet sutie haee poena tantae eulpae non suffece it, nee stasseeerit. Secundo. Lyian. de Caietati. respondent suisse peccatum quo is aesciui, Seba eoospitauit contra Dauidem: in hae enim conspiratione solui Seba punitus est: populo eigo a Deo castigatio hae filii res ei uaia. Tertio, Abul. censet insuper
alia suisse populi pectata , qualia salse grassati solent in Rep.
ut diceret 1 iuberet loabo ) VADa MuM RApitios isκaxi si ivo 3 cimmems Deus Da uidem . non per se suggerendo ei. ec dicendor Viar nam /a ρο AU sic enim incitat Iit eum ad peccatum. quod facere nequit sed permittendo diabolo ad id parato di anhelanti .vt Da uidem ad sup tham hane populi ilumetationem incitaret. Deus ergo indirecte . diabolus vero directὰ excitauit Dauidem ad hane numerario
uis, vi num arti Isia I. T libuitur tamen hic id ipsum Deo ut osti' datur iusto Dei iudicio con I sisse , vi permittet ei ut pecore David in numerando populum, hoc fine ut punit Qui populus. Deus enim ita manu sua continet diabolos, de malos homines. ut, licet. ardeant ad ma te faciendum tamen nusquam et una pete possint.
nisi quo ipso , ut eant, miselit, vel positive ipse per iei it ad peccatoium castigationem. Atque haec positu a Dei permissio vocat ut actio de icommotio, ut dixi cap. t 6 io. ubi dicitur Dempta vi se Sem i, ut mal est γ t Dariis. Hine sapienter aduertit S. Gregorius lib. 29. Mota l. e. i . subditos non debere irasci principibus , cum in aliquem eliorem vel vitium labuntur, sed lapiti, ea alam sibi suisque peccatis asscribere. Irti, inquit, D O ars Itinretia arvi, He
lium merito maritur u rapa lorum sed quia rectores has eo iudi utim, misina tot la sub ueteram istanen rimere viam isitare rotarivim. Eadem ad
verbum ex s. Gregor. transset ipsi Angelo mulci Eutherius, vel potiti, Beda. Nam S. Eu herius arate anticissit S.Gregotium, Beda ,eio
res series de heroes Dauidiu ; nune i se Davideraeium populum sibi subditum in ran ratos, quodque ex iis apti sint ut in milites eon-
selibantur indi que iciat suum robur, quot scilieri milites in aciem educet e possit. peccauit tamen, quia id fecit ex vanitate & lupeibia Audi S. Aug. lib. ar contia Fausi .e.66 Ibi in I uim siti commis tim ran a d tu is patiorati, vi pro tuis
go Davidi, suit superbia. Aliud peccatum assν Dant Ioseph. Caiet. de Abul. scilicet qu5d in hae numerat one de censu neglecta fuit lex Exod 3o. v. i 3. quae iubet ut incensu quisque soluat dimidium sielum. Velum nulla huius neglectus fit hie mentio. Adde. lieet David soliti iussisset dimidium sesum lege praescriptum, populusque eum sis luisset, peerasset tamen David, cogens sua numeratione populum ad sbluendum dimiadium selum hune si ea usasseeus suisset si Dauid iustam habuisset populi numerandi causa v g. ii volens pi osci ei ad bellum,de scite num tum eorum qui militate vel arma ferre possent, censuisset populum: vel si tributum ibisset ita populo imponendum ob causam publicam tunc
Simili modo Romani faelibant lustrum , de
ecratum omnium prouinciarum .singulaque hominum capita numetabant di describebanirium vis client quain nu netolae issent proiiinciae, quoique milites dare possent I tum vi censum
ab eis exigetent, uti see t Augustus an plena orbis paee iubent describi totum orbem sibi se ditum eique censum indieens in qua delei ipsone de censu naius est Christus,qui, ut ait S.Gregor. ibos fidele, numerat de dei et ibit in beata
cε Neta peis cram Iosephus habet nongenta)Nii Lia vi κοκvM pol et iv M J Igitur pueri de feminae non sui runt numerati. Dices i. parat. 2r .v. s. dicitur. aniso num rus I parim te mlha Ocentum millia viseram. Ergo suere treonta millia amplias. Resp. Hebraei apud S Hieron .hletantum recen leti vivos: in parati p. vero tam vivos quana mortuos, nimirum qui pesse a Deo pei-cussi moliui sunt unde eolligunt ipsi peste mortuorum numerum fuisse trecenta ui Ilia, sed ie pugnat sci ip:.quae hie v. i s .numerat dumtaxat 7o. millia. secundo. at i respondent hie non numeraliti bum seniamin de Levi:in Paral. vero numerari, ideoque trecenta millia amplius recenseti. . Velum in lib. Paral. post numeliam undecim centenorum millium . illico subditur Levitat de . Beniaminitai non futile numeratos. Ergo illi
nee hie, nee in parat . numerantur.
Dico igitur dupli ni hie Disse deler prionem, i ire centum Israeliat prior fuit, qua pii cipes exercitus per si gula oppida de vicos inpiiiiiiii libris singulorum nomina describebant . de luesa hanc deseri ionem .sucre. undecim centena millia populi numerata, ut habet
95쪽
1 Commentaria: in librum II. Regum Cap. XXIV.
libet Paral. posterior fuit qua ex pestiat 7s hisce Acatalogis sue sibi is tingulorum nomina trans se lib. bantur in librum maiori m. quem habibat Ioab, ut eum tradet et legi, itaque in fastos de Annalis publicos ieinirentur,ci horum numerus fuit tantum et ingenio tum millium, ut hic dicitur. Caula suit, pallim quod loab inuitus hanc defc iptionem pit ei et . ideoque in ea rigi ii ansscribenda molas ii dictet, vi sedaret fasium leg s : partim, q . Od saeuiente p. ste a Deo immissa inhibita de lineis a metit hac ita iis
scriptio. q, are omittuntur in ea trecenia millialaindicta. id liquet ex i. parat. 17. 24. LM. inquit, as numerare, nec ιο . unde nee
NAToxvM J qui 1 ilicet apti erant ad scienda alma de pugnandum, ut piacissit, esto actu non ess iii milites di pugnatores. Dices a . Paral. 2a . . monerari ui dumtaxat 47o. millia ex luda. R. p. Abul. ibi Don numerari eos, qui ex luda familiae d. militiae Dauidis elant asscii pii. eo quod illo, Dauid apud se iam habet et in ni metato : hos autem fuisse iliginta millia, quae iuncta cum o. millibus iaciunt quis setita millia. lta Abuli. iacti Lyian. Alii et alii respon-d ni nimii diti. pii mo i tibi apud , Hulon. de ex eis Angelomus. aiunt nolo ne to ab sim-mam integram, quae erat s . militum , trade re Dauidi, ne ipse ex sua tribu luda tam numerosa superbiret; unde deceipsisse ex eis ti guria
Secundo alii asserunt ii inta lixe millia suisse pro si lytotum id est Gentilium ad ludaismum
contiei solum, qui se tribui suda aggregat uni, ideoque illa hic non numerari. Tettio, betari ut ii spondet hie selectiores tantum numerati cosque Liae 47o. millia : In Palati p., eio omnes omnino,& eos fuisse scio. . millia. Qua io lianus: tribus Iuda, inquit. secundum antiquos uos terminos hie aestimatu . ii tra quos ilibus Dan de si meon . quasi in sinum 'ludae ieceptae sunt; idque confirmatur ex eo, quod loab cum sui, dicitur venisse ad meridiem Iuda. in Bersabee: csim tamen constet id oppidum suisse in ilibu Simionis, non ludae. PERCvssiT AvTEM coRDAvio ivti J q. d. Dconscientia Dauidem momordit, dictauitque ei quod ma e egisset numelando populum exsuperbia I pretium prione. losephus audii, Gad prophetam aliosque Davidi ostendisse quod in
hac numerati, ine piccasset,ac hunc conicientiae scrupulum ei mouisse.
eam ausitas, remittas de condones.
TR ivra Tisi DAT vκ oprioJ T ium, scilicet elidium de ea lamitatum . nimirum pestis , ita nisci belli quodcumque enim ex his tribus es: iis . donet de demetet numerum hunc ingentem Isiae lis .in quo tu quasi rex superbis de gloriatis. itaque utinet tuam superbiam. ita S. Augus .li.
Avet sεpTrM AN Nis v EN ET τι ni FAME JPio septem i. paralip.ri. ι 1. di itur tutas, qu apiopolitio Dei ct Cad p ophitae eoni in bali prem: sed hane deinde Deus p. tente Gad aut Davide mitigauii di te digit ad ite, annos. scuti umerum so . iusio tum in Soboma ob preces e Abia hae dire inuit di te degit ad decem Laetici
s. Vnde lolaph.Oiisen. A mi, os .i hc odor de alii ites tantum annos fames Dauidi pio stos
a heod. Abul.& Caici. David et go eligens in L Ne in mantis Dei, videt ut elegisse pi siem . hac enim est plaga qua homines poeulit manus Dei ait Lyran Δ. Vatabl. nam same, si se non pi x,mὰ a Deo. sed ab hostium deplaedatione, vel
ieriae se ei ate, aut aeris intemper e caritur.
Dices, Daniel .i3.23. contra tu Dau delegit Susanna dicem: - , ct m hi a 4.e ope e incidere in motis De ras. 3 iam petiare into vi Domini. Responso est factior usanna ent ii loquitur de eo qui incidit in manus hominum per poenam. vi ab eis occidatur: hoc eni in satius est, quam incidere in manus Dei pet culpam puta per so nicat onem, ad quam ipsa a senibia, vigebatur. q. l. satius est occidi ab hominibus. quam pec eare in Deum : caedes enim hominum tempo talis est. offensa velo de vindicta Dei est ater na, qtiare practat offendi re homines, quam Deum. At velo David loquitur de poena, non
de culpa, s d.Satius est puniri 2 Deo. quaim ab homine. puta ab hoste hie enim 12 saetius est de implacabili,; Deus autem misericors. de poenitentia placatur. Hinc S.Chivis horn.29.in Ep. ad Rom. ostendit Dauidem suisti bonum pastorem . quia iuxta Christi Domini sententiam
96쪽
Commentaria in birum II. Regum. cap. XLIV.
TvτvMJ Septuag a G. 1M ia L, ara pianda Chald. a tempori quo ma miti met laci seium a suo a sciat . id eli, qi equo adolenda elia comburat ut, quod erat sub tempus prandii. Sie de loseph. Hine mulli putant pestemnane durasse tantum per sex horas tot enim sunt a manE ad prandium. ita Tlixodor. T iam
x m. 37.uri ope verat, inquit, merum triduo ex
Ius p - ssa tune it . in exae ora palmarum praescriptum remotitit Alii ut Lyran. Ruper t. vatabl. Sancher per temptrato iturum accipiunt tempus statum laetificii ves itini, quo scilicet vespere alter agnus Deci Ofietebatut in iuge sacrifieium. pestis: Heb. enim
lonio ronita Dauidem suum iest ni . at istiue
tignificat tempus statum . quale est se-storum de sacrificiorum. verum si inplicidi & aptius . Pς rumpo combiu mace piat triduum C a Deo constitutum plagae pestis v. t 3. ita Abul qui idipsum ratione confirmat: quia inquit. si nulli prius stactantiiset mentio temporis. qt o durare deberet pestilentia, esset diuinationi locus, ac nominato mane quo e pit pestit posset intelliρi duralle ad tempus vespertini laetificii a lege definiti; praesertim eum eo tempore Dauiductificasse videatur. Atei m paulo antξ di. ctum suetit. t iduo duraturam, moxque dieat ut durasse ad tempus constitutum. vis utique asser tui Sctipturae.s tempus constitutum, alio quam ad praedictum triduum reseratur,ita quoque Caiet n. Dion. Salian. de alii. qui eensent pestem hane durasse pet integ os duos dies.& per patiem diei tertiae . donee Deus dixit Angelo pereurienti sit v. i6. I
ergo Rabbini numerant trecenta millia ut dixiveis V. 3
UELvs Doesi Ni hine patet Angelum hune infigentempe stem suilli bonum, nos in aliam. Si ebonus Angelus erenisuit Sodomam Genes. iv. idem magis patet v. i' ubi Dauid ab Angelo
patet. Angelum prius peste perculsisse caeteras tribus. ex eisque Decidii te ro . millia, ae tandem tertio die percussiste quoque Himosolymani multosque in ea necasse: nam ct Hierosolymitae peccarant in Deum, conspirando eum Abla-
pessis haeeil tum quia qui percutiebantur 'eue ab Angi lo, lenitebant quasi ictum gli ij
xum quia in Script . omne quod pungit. uciat, .m git, per eatachresin vocatur glacitus. Simile contigit in peste Romana quae p. lagium Pont. trus et iustulit, ad quam iedandam S. Gregotius publicai Litanias ad basili eam S. Petit institiait, ipse que gestabat imaginem B Matiae a S Lucade. inctam de qua auai Aaronium anno Christi s so
O, quemadmodii in t luperasti ex eodem Uriautio Dialog. l. e 36. dicium cst per sagittas vitas exitus lapias idem fiet x diuinitus piae-
Simile iactum in peste illa vii uersali per Otientem. imo per totum oti, mi quae contigit anno Chiisti sy qui suit Σῖ. Iustimani imp de qua ita scribit Procop lo. r. de Bello Polico,
nicitiam tanti beneficii Graeci instituerunt Festum cπα- me id est occursus Domini quodno, sestum purifieationis B. virginis nuncupamus sie a. Fibr. Vide Baron. in Mait., in Annal anno Christi s 44. in fine. Similis pestis contigit Anno Domini cos. de qua ita Regino ia
ei inrigis Iu sub Agallione Pontis anno Dominis D iisdem ver Us, quibus utitur Regino unde suspieio est unum idemque ab utroque narra ii, sed alio anno contignari scribit Paula, Dia
97쪽
9 Commentaria in librum II. Regum. Cap. XXIV.
coniri lib. s.cap. s. 1 Anastas in Bibliothec. in s
avra uvi Pace viJ Angelu, iam iussu Dei stile. Viat plagam; quo facto. ostendit tamen se Dauidi vultu maci di igneo, cum si icto gladio, qua iam an adhuc populum fetirer quare territus David cum sui, supplex in terram procidit petii. que populo veniam ct impellauit. ita Abul Salian. α alii. Hibrati tradunt Dauidem ex hae is ne di dolore populi percussi poeulium in- cunisse morbum incurabilem. Quare ipsum ad Deum ingemuisse : Miso ramnation ara in lims
Stiisti . A tiar Imbrai, inquit Hic ioormiis, Sadasa ei Ar m insulatum Domistim di Lartim tui se crimitatum fui se patrem suum Aaron, si id ars preces Ct, ut neminem ulterius pesse insceret; tametridui iam ab eo im se iniecti fuerant, non erant '
ii, stiti iti ut altare erigat.ut libertatem a se con- eisiam eonfirmet. Alis tamen o hoc loco te
serit ne um cc si ite Angelum a percustione , milictione pessis, ideoque pisem necdum
cistisse, nee Deum adhuc dixisse Angelo e suffiis, sed id dixisse . post preces A laetificium
Dauidit. Quamuis enim iam ante id narta tScii: t. vel Li s. tamen id suci se videtur per an ticipalionem. qua voluit prius complere narrationem gestolum di diciorum inter Deum di Angelum; deinde subdere media praeuia ad id a Deo ordinata. se ilicet supplicationem ci .ictimam Dauidis, quibus placatus Deus dixit Angelo : r, uuitque pestem. His expositio si piobabilis eique sau et quod ait David v. a r.
Die set Dute se. P a Mur in popula. Et v. 2 s. Et vir artis est Dominua serrae, cssibilat aas faettia Caietan. tu λκε, A put a LavsxiJsuit, uua princeps lebusaeorum,unde vers .a3.in Hebraeo vocatur rea. ivitque amicus I familiatis Dauidis. quate videtur iactus pioselyius, di ad ludatin mum Deumque vetum conuelsus. ita Abulans . Dion. Saliari. iro, qui ab Hebraeis vocabat ut A etina tia est. A B a uel ana. a lebusaeis paululum in sexo nomine dictus est O GR ut parceti . Paral et i .is. Hinc Vatabl. putat eum fitisse regem tebusaeo iumantequam I susalem a Da uide ea petetur. qua capra iactum Dauidi iribu-
Serar. ct alii. Quaercs, cur aream hane Areuna prae alii; e- legit Deus ad sacriticium Reip. pi ino,quia bre duo: in is misini M PU miserrumsu l . C atea ciat in monte Molia. ubi olim a me Sso. Et sura Qui psc vi J scilicet num ei ando populum , a quo peccato immuois erat popia. lus , qui tamen reus ob alia scelera ab eo com . illa. quae hic eastigare volibat Deus. Conii. deleni hie, ad mitentui di imitentur Plinei pes, di pillati pios udam humilitatem . poeniten
ali atque clade, in publica supplicatione nudis pedibili, sene in collum iniecto, baiulans crucem proelist.
Ascssos in montem Motia qui est pars
tu a κε ARav ΜΛ Ιεnvs ij quia ob Angelum stadio minantem adhuc erat pestis metus, imores quia Licet enim Deus dixisset Angelo Iussi
annos Abi ab ini iussu, fuit a Deo immolate filium tuum, Genes. ra. Secundo,quia in eodem loco decreuerat Deus a Salomone aditiore templum . euius hie quas specimen & praehidium a Davide iaci datique voluit. Id patet 1. . Paral. 3. i. ubi dicitur : D ι is Salomon re domum Domini in Ie iam se Moria. qui δε-- liati viro Dari patrimia iacito quem par. νυ et Dati I in area O nan Itbas . Symbol. fgni
si tale voluit Deus in is ea lalasai id est in regio ne Gentilium, a vero Davide & salomone. id est Chi isto, templum. id est Eeelesiam Catholicam vetorum Israelitatum di Abrahae ii solum per sdem, ex vitiis fidelium lapidibus aedifican
98쪽
Commentaria in librum II. Regum. Cap. XXIV.
Allego . David hie sacriseans in area Areu irat iramque Dei placans, de pestem sedans, typus ei ai Chiisti. qui in eodem loto Caluariae enim mons vicinus est monti Moliae . eiusque quasi pars a iugum) seipsum in bostiam propcceato Palii immolaturus. tiam eius irat placatulus, mollemque praesentem de aeto nam a nobis ablaturus. ET cassai iNTER FE io J Nesciebat David Deum dies illi Angelo p.rcutiemi: s luit, imo post hoe dictum Angelu, apparuit Davidis licto gladio quasi minans percutere,unde Dauid putabat eum reuera adhue peleutet ei imo nonnulli putant eum reuela adhue pereullisse. ti dixi v. g. idque satis innuit Setin. dicens ad
prece, de saetiticium Dauidis Deum placatum si istulisse pestem hie v. vlt de i . Paral. a i .vbi post saeriticium Dauidis subditur V. 27. Priste sue Dominus Angela, i conuertit I am in vaginam. vivi est, cetium est ante preces de saei ilicium Dauidia, necdum Deum suisse ieeonciliatum,
sed per Angelum stricto gladio adhue minitatum populo verum per preces de hostia, Dauidis plene futile placatum. ae iustisse Angelo ut
cha ann ustissim pinami extra ιs. Facilis di pla , ina est communis responso. Dauidem pro area alia iii ad bobus dedisse siclos algenteos so. ut hae dicitur: at vero postea pro tota area Areu nae ut in ea a Salomone fabricaretur templum illud o ibi, mi laeulum dedisse selos aureos sex-eentos. ita S. Hiet.Glossa, Lyran. Hugo,Dion. Caici.Salian. Setat de alij. Alitet respondent Andr. Masus in Iosiae e. . v. . Alcarat de Pondet. de mensulis propos. 22.p.co. vitalpando tom. 3. pag. 4i . scilicethoi so siclos vocati aut i, id est pecunia Hebraei enim aeque ae Franei pecuniam vocant arist nitim reuera tamen suisse aureos. lam so. si-Hi aut ei ualent m. silos argenti; una euim libra, diachma vel uncia auri valet duodecim at- Dgenteas, telle Platone in Hipparcho. Quare si . Eoi sexcentos. quorum si ment o in Paralip. suisse argenteos, eos tamen vocati auri, quia in auro persoluti sunt: nam ut dixi so. sesi aurei dati a Dauide valent sexcentos siclos argenteos.
Hii sensui subtilis est de profundus , eique satient Hebrai, septuag. de Chales qua hoi loco habent: Emis Lars,dee.ma graio id est pecunia vini uiara. scilicet aureis, qui valent coo. argenteos, uti fas sis in fine Pentateuchi disi ti. de ponderibui. Vetlim hie sensu, duid de dissi- eulter applicatur xcisioni vulgaue, quae habet
hoc loco: grais, 3 e. a grari silis qu ne ginta. Quare prior sensus xii communior, ita smpli coici elatior tu. ET pa oririΑTus uset Do Misvs TERA Usignum huius propitiationi, iuit igni, a Deo ecato mistus, qui houia, Dauidi, eonsumpsted quas ad Deum cui otidiebantur, assumpsi. id
eum in igne a caecisa ratiari hia, a li. Sic Deus cuindii sibi plateie factis ia Abesis, non C. ni, Aaronis, non Nadab, Eliae non sateidotum Baal, per ignem e calo in eoium victimas miti
simul hoe igni, ligno ostendit De ui velle se eodem loci eligi a Salomone templum, in quo hostiae sibi offeiren iit, ct igne calessi crema remur, idque David populo mim auit. cum,ut
Delauerat Davidi volenti adificare templum,ut dictum est e. r. sellicet se velle in monte Moriade Sion adistati templum, sed hoe ipsum Dauid hie populo annuntiauit .ci locum ab Areu na emit. 6oo. filii, ut patet ex loco Palatip. incitato. ita Pineda lib.de salomone eap. eci ex eo Salianus. Hic terminantur acta politica Dauidis, quae se licet spectint bella de regimen populi. Amenim E elesiastio a spiritualia hae omittuntur vii sunt eomposito Psalmorum Histributio Loviorum I sacerdotum , ad saeris eandum de psallendum, praeparatio auri, argenti,aris ferri, operatum ad fabricam templi, quae proinde supplentur de sutia enarrantur. t . Paralip. cap. ar. Vsque ad finem libri. Insuper in eodem libro
p. 27. recensentur nomina praefectorum tum exercitus, tum tribuum: ae caretorum ossicialium Dauidis. Hie ergo finitur liber feeundus Regum. qui totus eontinet Acta de gesta politio Davidi, ab inito regno usque ad tinem vitae. Ea per singulos ipsus annos apposites de probabiliter nil enim eeiti hie definiri potest destribuunt ii fiet Salianus. Torniellus, Gordonus, caeterique Chronologi, ea quibus baec pauca sed praecipua accipe.
99쪽
96 Commentaria in librum II. Regum. Cap. IV. '
saul prophetat. Saul oceidit sacerdotes. in Nobe. Saul pei sequitur
Saul se occid tin Gelboe Decem tribuum regem Abner consiluit libo selli Sauli, filium. I bos ih dolose ceciditur. piimu,r naseitur David undecimo anno famuelis Iudicis Saul agros eoi t I passi t asino,. Anno aratis i 3. David pascit oves, quit fuit a 3.annuasamuelis ludicii, quo Hebraei per uni regem Saul creatur rex di vatia bella felicitet e scit. Anno ro. a Samuele in i gem Samuel Saulem regno . Saul a daemone
priuatim ungitur. priuat. . vexatur.
Anno ai. duellai cum Goliat Samuel pergit iudicate. Saul Dauidi inuidet.
Anno 23. st tribunus di gener sausa. Anno a . fugit ad Samuelem in Naioth samuel prophetat Anno 2 s. fugit in cellam latet Samuel luget lapsum in deselio Engaddi. Saulis Arno a 8. parcit Nabalo,& ducit Samuel mosi ut Abigail. Anno 3 o. vindieat cladem Siceleg
audit mortem Sauli, Anno 3 i. David ereatur ungi uique rix luda in Hebron. Anno 38. ab omnibus tribubus rex
Anno 39. arcem Sionis expugnat. in eaque regni sedem locat. Anno q2. trans it Aream in Sion, ante eam saltat, accipit oraculum de nastitulo Salomone.
Anno 43. di seq. bello stiperat Philisthros, Ammonitas, Syros, Idumaeor. Anno 48. Hanon regem Ammon ob uiolatos legatos castigat, & subiugat. Anno so. Belli latae violat, di vitam occidit. Anno si. A Nathan correptus poenitet. Anno uer. nascitur Salomon. Amnon violat sororem suam Thamar. Anno 14. Absalom occidit Amnon. sugitque in Gcsur. Anno 19. Absalom post quatuor annos exilii a legiro , di duos ab aula patiis, plana pleneque t conciliatur Davidi. Anno si. alatii, qui fuit regni 31. Absalom regnum invadit fugit David praelium parat, cum Ab salomo consigit di vireti. Absalom fugiens, capillis albori implectitur, a tribus lanceii a Ioab eonfigitur. Anno ε 3. aetatis qui fuit regni 33 ob samem a Deo immissam David Gabaoniti, tradit septem Sa lii filio, trucisgendos. Anno maris, qui fuit regni 34. quatuor bella eum Philis bais, casis totidem eorum s irat , selieiter eon scit. Narrantur ca i .v. s.ct seq. Anno 67. aetatis, qui fuit regni 37. lustrum agit totius populi: quare Deus immissa peste q. millia eteidit. Sed Dauid supplicans ct sacrificans in area Areuna Dei iram ct mistem sedar. Anno 69. aetatis qui fuit regni 39. David Salomoni agenti annum aetatis is . uxorem dat Naamam Ammonitidem, ex qua ipse eodem anno genetat Roboam, qui ei post o. annos in regno sae cessit. Anno τα aetatis, qui fuit regni go. David Salomonem regem consiluit, ac paulo post motitur, qui fuit a mundo condito annus asas. ante Romam conditam et O. ante Chailii Ostum sori .ivitia tabulam chro nologicam quam praeses Pentateutho. Hane annorum Dauidicorum seriem digessimus ex Annalibus Saliani. Gordoni, di Tot nulli, qui omnes eum anno aetatis ro .mortuum docent. synthroni autem reges ei fuerunt: Codrus quidem apud Albenienses milia aliquo inde Medon annis 2 o. postque eum Acastus: apud Assylios, Deicitus ac post sum Eupales, apud Latinoi Sylvius. Ixion apud Corinthio,, ut ex Eusebio colligere est. Atque in sit liber se a dus Regum terminatur.
100쪽
r rimo Regum audiuimm acta duorum ultimorum Iudi m. Italicet Heli Pontimo re Samuelis Prophetae , ac gesta Saulis primi leos Israelis. Continet ergo primus liber chronologiam o Grinta annorum inam Heli praefuit I aeli anno qo. totidem Samuel re Saul freti
Hisce octis intexuntur gesta laui is in ad ostentia, antequam eoaretur rex nimirum unctio eius in regem fana a Samuele. due tam eum
Gosiatb. beta cum Philis D.fugae relatebrae cum eum persequeretur Saul. Libro Iecundo Regum audiuimur acta Naui is, yb inito regno usque ad eius sis ore mortem, quod fuit spatium qo. annorum ; tot annis enim regnauit David. Squuntur iam duo libri ultimi. silicet tertius re quari Regum, qui gesis Sal monis caeterorumque Nauidis posterorum Regum omnium enarrant , et que ad captiuitatem Babγlonicam. in qua a Nabuchodonoser ν Chaldais euersa es Jer alem. J, i iraducti sunt in Babionem. quo fuit gratium 43o. annorum. Tot ergo annorum bisoria Retum I praelis hi duobur libiis pellexitur, i eoque hi duo libri ab Hebrai, si ilia Raegum, a Graecis Regnorum vocantur, cum pri ies duo libri Samuelis appellintur. ccipe horum regum ordinem, aeque ac tempor is quo regnarunt seriem.
i. Salomon regnata t' a. Roboam eius filius
a s. annis s. annis,sed tritas eum patre, ae post eum solus quinque annis. uno anno partim ii patre, partim solus 3. Regum tr. v. a 3. Reg. 4.3. Reg. s. 3. Reg. is 3. Reg. xa. Reg. g. v. i7. s. Athalia 9. lota P. Amasiasii. Ararias,s Oziasi 2.loathami 3. Achazi Ezechiasis Manasses
Collige hos omnes annos & inuen es s 3o. quos dita; bisee duobus libris pertractari. Porro plerique horum regum suere impii, pauci tamen pij, scilicet Iosaphat, loatham, Et ehio Iosai
Rursum duodeeim praeissere Romulum de Romam ; hae enim eondi coepit sub annum vndecimum Ioatham. Vnde sequitur pHulos undecim reges praecessiste initium Olympiadum. Olympiades enim celebrati de eomputari eceperunt sub annum o. Azariae sue Oziae r quate Olympiades 23. annis praecedunt conditionem Romae . uti omnes Chronologi fatentur. vide tabulam Clitonologicam quam praefixi Pentateucho. Favet S. Hieronymus, qui in cap. . Isaiae v. 1.assctit Ezechiam regnare Gepisse anno ia. Romuli: Ergo Romulus Roma regnare coepit anno η. Aelia qui fuit patet Eraehiae. Illo igitur anno iam condita erat Roma ; nimirum sub annum undecimum. Cunttia lib. IILDeum. I I ibam